II GSK 1072/09

Naczelny Sąd Administracyjny2010-12-07
NSAtransportoweWysokansa
transport drogowytachografurządzenie rejestrująceprawo unijnekara pieniężnataksówka bagażowaobowiązek prawnykontrola drogowa

NSA oddalił skargę kasacyjną przedsiębiorcy, uznając obowiązek wyposażenia taksówki bagażowej w tachograf, mimo braku takiego wymogu w krajowych przepisach technicznych.

Przedsiębiorca E. G. został ukarany za wykonywanie transportu drogowego taksówką bagażową bez zainstalowanego tachografu. Twierdził, że obowiązek ten nie dotyczył go do 31 grudnia 2007 r. oraz że krajowe przepisy techniczne nie wymagały tachografu. Sądy obu instancji uznały, że obowiązek wynikał z prawa unijnego (Rozporządzenie 3821/85) i nie obejmowały go wskazane przez skarżącego wyjątki ani okresy przejściowe. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając prawidłowość interpretacji przepisów.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej E. G. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego taksówką bagażową bez zainstalowanego urządzenia rejestrującego (tachografu). Kluczowym zarzutem skarżącego było twierdzenie, że obowiązek instalacji tachografu w jego pojeździe nie istniał, ponieważ: 1) okres przejściowy na jego instalację upływał dopiero 31 grudnia 2007 r., a kontrola odbyła się 19 listopada 2007 r.; 2) krajowe przepisy techniczne (§ 24 rozporządzenia Ministra Infrastruktury) nie wymieniały tachografu jako wymaganego wyposażenia taksówki; 3) wykonywał przewóz osobiście, a nie jako pracownik, co miało wyłączać go z przepisów o czasie pracy kierowców. Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając skargę kasacyjną, wyjaśnił, że podstawą obowiązku instalowania tachografów jest art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85. Sąd szczegółowo przeanalizował wyjątki od tego obowiązku, wynikające z Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 i Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85, stwierdzając, że pojazd skarżącego (taksówka bagażowa) nie należał do żadnej z kategorii wyłączonych z tego obowiązku. Podkreślono, że okres przejściowy do 31 grudnia 2007 r. dotyczył tylko specyficznych kategorii pojazdów, które nie podlegały dalszym zwolnieniom. Sąd uznał, że fakt posiadania licencji na transport drogowy oraz brak wymogu tachografu w krajowych przepisach technicznych nie zwalniały z obowiązku wynikającego z prawa unijnego. Ponadto, sąd stwierdził, że obowiązek posiadania tachografu nie zależy od formy zatrudnienia kierowcy ani od przepisów o czasie pracy kierowców. Sąd odrzucił również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, uznając, że stan faktyczny został prawidłowo ustalony, a organy administracji i Sąd I instancji właściwie zinterpretowały i zastosowały prawo materialne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, obowiązek wynika z prawa unijnego (Rozporządzenie 3821/85) i ma pierwszeństwo przed krajowymi przepisami, jeśli te ostatnie nie przewidują wyłączenia.

Uzasadnienie

Prawo unijne ustanawia zasadę instalacji tachografów w pojazdach wykonujących transport drogowy osób lub rzeczy, z określonymi wyjątkami. Pojazd skarżącego nie należał do kategorii wyłączonych, a okresy przejściowe nie miały zastosowania. Krajowe przepisy techniczne nie mogą uchylić obowiązku wynikającego z rozporządzenia UE.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.t.d. art. 92 § ust. 1 pkt 8, ust. 2

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. § lp. 11.1. ust. 1a) załącznika

Ustawa o transporcie drogowym

Rozporządzenie nr 3821/85 art. 3

Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym

Pomocnicze

Rozporządzenie nr 561/2006 art. 3, 16 ust. 1

Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego

Rozporządzenie nr 3820/85 art. 4, 13 ust. 1, 14

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia § § 24 ust. 1

Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców art. 5, 29, 30

p.p.s.a. art. 174 pkt 1 i 2, 184, 207 § 2, 258 § 2 pkt 8

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § 1 i § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

k.p.a. art. 6, 7, 8, 77, 80, 107 § 3

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Obowiązek instalacji tachografu nie dotyczył skarżącego do 31.12.2007 r. Krajowe przepisy techniczne (§ 24 rozporządzenia Ministra Infrastruktury) nie wymagały tachografu w taksówce bagażowej. Wykonanie przewozu osobiście wyłączało z przepisów o czasie pracy kierowców i obowiązku tachografu. Naruszenie przepisów KPA przez organy administracji i WSA.

Godne uwagi sformułowania

Prawo unijne ma pierwszeństwo przed prawem krajowym. Obowiązek instalowania i użytkowania tachografów jest zasadą, a odstępstwa dotyczą tylko pojazdów wyraźnie wyłączonych. Fakt posiadania licencji nie wpływa na obowiązek wynikający z prawa unijnego dotyczący wyposażenia pojazdu.

Skład orzekający

Krystyna Anna Stec

przewodniczący sprawozdawca

Magdalena Bosakirska

członek

Maria Jagielska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie prymatu prawa unijnego nad krajowym w zakresie obowiązków technicznych pojazdów w transporcie drogowym oraz interpretacja przepisów dotyczących tachografów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji taksówki bagażowej, ale zasady interpretacji przepisów unijnych są uniwersalne dla transportu drogowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje konflikt między prawem krajowym a unijnym w praktyce, co jest istotne dla przedsiębiorców z branży transportowej. Wyjaśnia, kiedy i dlaczego obowiązek posiadania tachografu jest bezwzględny.

Czy Twoja taksówka bagażowa potrzebuje tachografu? NSA wyjaśnia, kiedy prawo UE jest ważniejsze niż krajowe przepisy.

Dane finansowe

WPS: 3000 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 1072/09 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2010-12-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-12-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Krystyna Anna Stec /przewodniczący sprawozdawca/
Magdalena Bosakirska
Maria Jagielska
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 948/08 - Wyrok WSA w Warszawie z 2009-09-03
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
art. 92 ust. 1 pkt 8, ust. 2 oraz lp. 11.1. ust. 1a
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
Dz.U. 2003 nr 32 poz 262
§ 24 ust. 1
ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich  niezbędnego wyposażenia
Dz.U.UE.L 1985 nr 370 poz 8 art. 3
Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym
Dz.U. 2001 nr 123 poz 1354
art. 5, art. 29 i art. 30
Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (spr.) Sędzia NSA Magdalena Bosakirska Sędzia del. WSA Maria Jagielska Protokolant Jerzy Stelmaszuk po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej E. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 3 września 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 948/08 w sprawie ze skargi E. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 3 września 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 948/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę E. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. K.-P. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na przedsiębiorcę E. G. karę pieniężną w wysokości 3000,00 zł na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 8, ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm. – dalej: u.t.d.) oraz lp. 11.1. ust. 1a) załącznika do ww. ustawy i art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.U.UE.L.1985.370.8) – dalej: rozporządzenie nr 3821/85.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w dniu kontroli E. G. wykonywał transport drogowy taksówką bagażową o numerze rejestracyjnym [...] na podstawie posiadanej licencji nr [...] na wykonywanie transportu drogowego taksówką, udzielonej dnia 20 maja 2004 r. Skontrolowany kierowca zeznał do protokołu przesłuchania świadka, iż w dniu kontroli świadczył usługę transportową taksówką w zakresie przewozu rzeczy zgodnie z prowadzoną działalnością gospodarczą, polegającą na transporcie drogowym pojazdami uniwersalnymi. Przedmiotowy pojazd nie miał zainstalowanego tachografu.
W odwołaniu skarżący wskazał, iż na podstawie art. 3 rozporządzenia nr 3821/85 obowiązek instalacji tachografu w skontrolowanym pojeździe został wyznaczony do dnia 31 grudnia 2007 r. a kontrola drogowa, odbyła się w dniu 19 listopada 2007 r. czyli ponad miesiąc przed upływem terminu wyznaczonego przedsiębiorcy do zainstalowania w pojeździe tachografu.
Decyzją z dnia 13 marca 2008 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał zaskarżoną decyzje w mocy. W jej uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 8 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych - podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Konsekwencją tej regulacji jest lp. 11.1. pkt 1a) załącznika do ww. ustawy, który karą pieniężną w wysokości 3000,00 zł sankcjonuje wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące.
Natomiast zgodnie z art. 3 rozporządzenia nr 3821/85 urządzenie rejestrujące jest instalowane i użytkowane w tych pojazdach zarejestrowanych w Państwie Członkowskim, które są wykorzystywane do przewozu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Pojazdy, o których mowa w art. 16 ust. 1 nr 561/2006, oraz pojazdy, które wyłączono z zakresu stosowania rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85, ale które nie są już wyłączone z zakresu stosowania rozporządzenia (WE) nr 561/2006, muszą spełniać ten wymóg do dnia 31 grudnia 2007 r. Państwa Członkowskie mogą wyłączyć pojazdy wymienione w art. 13 ust. 1 i 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 z zakresu stosowania niniejszego rozporządzenia. Państwa Członkowskie, za zgodą Komisji, mogą wyłączyć z zakresu stosowania niniejszego rozporządzenia pojazdy używane do przewozów, o których mowa w art. 14 rozporządzenia (WE) nr 561/2006.
Organ odwoławczy podniósł także, iż do przedstawionego stanu faktycznego nie ma zastosowania okres przejściowy trwający do 31 grudnia 2007 r., przewidziany do zainstalowania tachografów w pojazdach, które przed wejściem w życie rozporządzenia (WE) nr 561/2006 przedmiotowemu obowiązkowi nie podlegały. Odnosząc się do argumentów strony przedstawionych w odwołaniu organ wyjaśnił, że na podstawie art. 3 rozporządzenia nr 3821/85, w brzmieniu poprzedzonym zmianami, które wprowadziło rozporządzenie (WE) nr 561/2006 zwolnione z obowiązku instalowania tachografu były pojazdy wskazane w art. 4, art. 13 ust. 1 oraz 14 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85.
Wskazany powyżej okres przejściowy, trwający do 31 grudnia 2007 r., obejmował te pojazdy wskazane w art. 4, art. 13 ust. 1 oraz 14 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85, które nie podlegały dalszemu zwolnieniu na podstawie wyłączeń wskazanych w art. 3 i art. 13 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Skontrolowany pojazd nie był wyłączony spod stosowania obowiązku instalacji tachografu na podstawie rozporządzenia (EWG) nr 3820/85, tak więc nie mógł zostać zaliczony do grupy pojazdów podlegających pod regulację art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w brzmieniu po zmianach przewidzianych wejściem w życie rozporządzenia (WE) nr 561/2006.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. przedsiębiorca zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez błędną wykładnię art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym i w związku z tym wniósł o uchylenie obydwu wskazanych wyżej decyzji i umorzenie postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Oddalając skargę Sąd I instancji wskazał, że wyraźną cezurę w zakresie obowiązywania przepisów unijnych w krajowym porządku prawnym, a w szczególności stosowania rozporządzenia nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, stanowiła zmiana ustawy o transporcie drogowym, tj. dzień 21 grudnia 2005 r., od którego rozpoczął obowiązywanie przepis art. 92 ust. 1 pkt 8, wprowadzający odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków wynikających z przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych.
Obowiązująca do tego momentu treść przepisu art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym stanowiła podstawę prawną nakładania kar pieniężnych za naruszenie rozporządzeń Unii Europejskiej. Przepis ten głosił, iż kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych - podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Podstawą prawną obowiązywania wszystkich rozporządzeń unijnych była zatem umowa międzynarodowa - Traktat Akcesyjny z 16 kwietnia 2003 r. dotyczący przystąpienia Rzeczpospolitej Polskiej do Unii Europejskiej.
Następnie Sąd I instancji, powołując:
- art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.U.UE.L.1985.370.8), - art. 3 i art. 16 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.U.UE.L.06.102.1) – dalej: rozporządzenie nr 561/2006,
- art. 4, art. 13 ust. 1, art. 14 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.U.UE.L.1985.370.1) - dalej: rozporządzenie nr 3820/85
- wskazał, iż pojazd skarżącego nie należał do żadnej z kategorii pojazdów wymienionych w przywołanych przepisach, w związku z czym powinien być wyposażony w tachograf, gdyż nie obejmował go okres zwolnienia do dnia 31 grudnia 2007 r.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów Sąd I instancji uznał, że trakcie postępowania administracyjnego nie doszło do naruszenia podstawowych zasad ogólnych wyrażonych w k.p.a., a w szczególności zasady praworządności (art. 6), zasady prawdy obiektywnej (art. 7), zasady pogłębiania zaufania do organów Państwa (art. 8) i treści decyzji (art. 107 § 3), stan faktyczny sprawy, niezbyt skomplikowany, został przez organy orzekające ustalony prawidłowo, a wykładnia rozporządzeń unijnych nakładających na przedsiębiorców obowiązek wyposażenia ich pojazdów w tachografy została dokonana prawidłowo.
Sąd I instancji uznał, że trudno traktować przywołanie w zakończeniu uzasadnienia decyzji organu I instancji przepisów art. 29 i art. 30 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców jako istotne naruszenie, gdyż przepisy te mają jednak związek z rozpatrywaną sprawą, a ich niewłaściwe - jak chce pełnomocnik przedsiębiorcy - zastosowanie nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy.
E. G. zaskarżył powyższy wyrok w całości skargą kasacyjną. Powołując art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
1) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, sprawy a mianowicie:
- art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm., dalej: p.u.s.a.), art. 3, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.) w związku z art. art.. 6, 7, 8, 77, 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 151 p.p.s.a., poprzez oddalenie przez skargi w sytuacji, gdy decyzja K.-P. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, utrzymana decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego, została wydana z naruszeniem ww. artykułów K.p.a. - wynikającym z faktu, że pojazd Skarżącego w dniu kontroli (tj. 19 listopada 2007 roku) spełniał wymogi określone w przepisie § 24 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262) - uzasadniającym jej uchylenie ze względu na istotne naruszenie przepisów postępowania, w szczególności polegające na niepełnym i niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego, przez co wypełniona została przesłanka z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.,
- art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a., art. 3, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z przepisami art. art. 6, 7, 8 oraz art. 107 § 1 k.p.a. w związku z art. 151 p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi, w sytuacji, gdy decyzja K.-P. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego utrzymana decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego została wydana z naruszeniem przepisów art. 5, art. 29 i art. 30 ustawy o czasie pracy kierowców poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, przez co wypełniona została przesłanka z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
- § 24 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262), poprzez niezastosowanie tego przepisu, przez co wypełniona została przesłanka z art. 174 pkt 1 p.p.s.a.,
- art. 3 rozporządzenia nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 roku w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu, to jest zastosowanie w odniesieniu do stanu faktycznego, w którym Skarżący świadczył usługi transportowe w zakresie prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, a nie jako osoba pozostająca w stosunku pracy, przez co wypełniona została przesłanka z art. 174 pkt 1 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący twierdził, że nie istniał obowiązek wyposażenia jego samochodu w tachograf. Powyższe wywodził z faktu wykonywania usług przewozowych osobiście, wobec czego nie był objęty działaniem przepisów ustawy o czasie pracy kierowców, powołanej w decyzjach organów obu instancji. Ponadto w jego ocenie posiadanie licencji jednoznacznie wskazuje, iż spełniał wszystkie przewidzieć przepisami wymogi, w szczególności określone w § 24 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia.
Autor skargi kasacyjnej podtrzymał też prezentowane w toku postępowania stanowisko, że termin zainstalowania urządzeń rejestrujących upływał dopiero 31 grudnia 2007 r.
W odpowiedzi na skargę kasacyjna organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
W postępowaniu sądowoadministracyjnym, zakończonym zaskarżonym wyrokiem, Sąd I instancji kontrolował legalność decyzji nakładającej karę pieniężną za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące - na podstawie art. 92 ust. 1 u.t.d. oraz l.p. 11.1 pkt 1 lit. a) załącznika do ww. ustawy, o którym mowa w art. 92 ust. 4.
Niewątpliwie w postępowaniu w przedmiocie nałożenia kary na podstawie ww. przepisów w pierwszej kolejności rozważenia wymaga czy istnieje norma prawa, z której wynika obowiązek wyposażenia w urządzenie rejestrujące pojazdu, którym wykonywany jest przewóz. Z zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w objętym zarzutami skargi kasacyjnej art. 7 k.p.a. wywieść bowiem należy, iż podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia oraz załatwienia sprawy wymaga w pierwszym rzędzie rozważenia, jakie fakty mają w sprawie znaczenie. O tym decyduje zaś norma prawa materialnego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji prawidłowo uznał, że normą prawną, znajdującą zastosowanie w sprawie, z której wyprowadzić należy obowiązek instalowania i użytkowania tachografów jest art. 3 ust. 1 rozporządzenia 3821/85.
Zgodnie z tym przepisem "Urządzenie rejestrujące jest instalowane i użytkowane w tych pojazdach zarejestrowanych w Państwie Członkowskim, które są wykorzystywane do przewozu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Pojazdy, o których mowa w art. 16 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, oraz pojazdy, które wyłączono z zakresu stosowania rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85, ale które nie są już wyłączone z zakresu stosowania rozporządzenia (WE) nr 561/2006, muszą spełniać ten wymóg do dnia 31 grudnia 2007 r."
Treść przytoczonej regulacji wskazuje zatem jednoznacznie, że instalowanie i użytkowanie w pojazdach określonych ww. przepisem jest zasadą. Odstępstwo od tej zasady dotyczy zaś pojazdów wyraźnie spod tej regulacji wyłączonych.
Pierwszy z wyjątków dotyczy pojazdów określonych art. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 - tzn. pojazdów: a) używanych do przewozu osób w ramach przewozów regularnych, których trasa nie przekracza 50 km; b) o dopuszczalnej maksymalnej prędkości nieprzekraczającej 40 km/h; c) będących własnością sił zbrojnych, służb obrony cywilnej, straży pożarnej i sił odpowiedzialnych za utrzymanie porządku publicznego, lub wynajmowanych przez nie bez kierowcy, gdy przewóz wykonywany jest w związku z zadaniami powierzonymi tym służbom i pozostaje pod ich kontrolą; d) używanych w razie wypadków lub do prowadzenia działań ratunkowych, w tym pojazdami używanymi w niehandlowym przewozie pomocy humanitarnej; e) specjalistycznych używanych do celów medycznych; f) specjalistycznych pomocy drogowej poruszających się w promieniu 100 km od swej bazy; g) poddawanych próbom drogowym do celów rozwoju technicznego lub w ramach napraw albo konserwacji oraz pojazdów nowych lub przebudowanych, które nie zostały jeszcze dopuszczone do ruchu; h) pojazdów lub zespołów pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używanych do niehandlowego przewozu rzeczy; i) użytkowych o statusie pojazdów zabytkowych zgodnie z przepisami państwa członkowskiego, w którym są użytkowane, wykorzystywane do niehandlowych przewozów osób lub rzeczy.
Drugie wyłączenie obejmuje pojazdy, o których mowa w art. 16 ust. 1 rozporządzenia nr 561/2006, tzn. pojazdy, którymi wykonywany jest: a) regularny krajowy przewozów osób; oraz b) regularny międzynarodowych przewozów osób, którego punkty końcowe zlokalizowane są w odległości 50 km w linii prostej od granicy pomiędzy dwoma Państwami Członkowskimi i o długości trasy do 100 km.
Trzecie odstępstwo dotyczy pojazdów, które wyłączono z zakresu stosowania rozporządzenia nr 3820/85, ale które nie są już wyłączone z zakresu stosowania rozporządzenia nr 561/2006. Tylko odnośnie tych pojazdów wymóg instalowania i użytkowania urządzeń rejestrujących musiał zostać spełniony w terminie do dnia 31 grudnia 2007 r.
Wskazać trzeba, że ww. rozporządzenie nr 3820/85 z zakresu jego stosowania wyłącza pojazdy określone w art. 4, tzn. pojazdy: 1. przeznaczone do przewozu rzeczy, gdy dozwolona maksymalna masa pojazdu, łącznie z przyczepami lub naczepami, nie przekracza 3,5 ton; 2. przeznaczone do przewozu osób, które ze względu na typ konstrukcyjny i wyposażenie nadają się do przewozu nie więcej niż dziewięciu osób łącznie z kierowcą i są do tego przeznaczone; 3. przeznaczone do przewozu osób wykonywanego w ramach usług regularnych, których droga przebiegu przekracza 50 km; 4. pojazdy, których maksymalna dopuszczalna prędkości nie przekracza 30 kilometrów na godzinę; 5. przeznaczone dla służb zbrojnych, służb obrony cywilnej, służb przeciwpożarowych i sił odpowiedzialnych za utrzymanie porządku publicznego lub podlegającymi ich kontroli; 6. przeznaczone dla usług kanalizacyjnych, ochrony przeciwpowodziowej, wodociągowych, gazowniczych i energetycznych, zarządów dróg, usług oczyszczania, telegraficznych, przewozu artykułów pocztowych, transmisji radiowej, usług telewizyjnych oraz związanych z wykrywaniem nadajników lub odbiorników radiowych lub telewizyjnych; 7. używane w stanach nadzwyczajnych lub przeznaczonymi do zadań ratownictwa; 8. wyspecjalizowane pojazdy przeznaczone do zadań medycznych; 9. przewożące wyposażenie cyrków i wesołych miasteczek; 10. wyspecjalizowane pojazdy pomocy technicznej; 11. pojazdy przechodzące próby drogowe w celu ulepszeń technicznych, naprawczych lub utrzymania oraz pojazdami nowymi bądź przebudowanymi, które jeszcze nie weszły do ruchu; 12. używane do niehandlowych przewozów towarów w celach prywatnych; 13. używane do odbioru mleka w gospodarstwach rolnych lub odwożące do tych gospodarstw pojemniki na mleko bądź produkty mleczne przeznaczone do karmienia bydła.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 rozporządzenia nr 3820/85 każde Państwo Członkowskie może na swoim terytorium lub w uzgodnieniu z zainteresowanymi krajami na terytorium innego Państwa Członkowskiego, udzielić odstępstw od dowolnego przepisu niniejszego rozporządzenia odnośnie do przewozu pojazdem należącym do jednej lub kilku poniższych kategorii: a) pojazdy używane do przewozu osób, które ze względu na swoją konstrukcję i wyposażenie służą do przewozu nie więcej niż 17 osób łącznie z kierowcą i są przeznaczone do tego celu; b) pojazdy używane przez władze publiczne do świadczenia usług publicznych, które nie są konkurencyjne w stosunku do przedsiębiorstw transportu drogowego; c) pojazdy używane przez przedsiębiorstwa rolnicze, ogrodnicze, leśne lub rybackie do przewozu rzeczy w promieniu 50 km od miejsca normalnej bazy pojazdu łącznie z miejscowymi obszarami administracyjnymi, których ośrodki znajdują się w obrębie tego promienia; d) pojazdy używane do przewozu odpadów zwierzęcych lub szkieletów zwierzęcych, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi; e) pojazdy używane do przewozu żywych zwierząt w gospodarstwach rolnych na miejscowy rynek i odwrotnie, lub z rynku do miejscowych rzeźni; f) pojazdy używane jako sklepy na miejscowym rynku lub w handlu obwoźnym lub używanych jako ruchome punkty do wykonywania transakcji bankowych, walutowych, oszczędnościowych, do czynności związanych z kultem, do wypożyczania książek, płyt lub kaset, do obsługi wydarzeń kulturalnych lub wystaw i specjalnie przystosowane do tego celu; g) pojazdy przewożące materiały lub urządzenia na użytek kierowcy w trakcie jego pracy w promieniu 50 km od miejsca normalnej bazy pojazdu, pod warunkiem że prowadzenie pojazdu nie stanowi głównej czynności kierowcy i że taki wyjątek nie narusza w sposób znaczący celów niniejszego rozporządzenia. Państwa Członkowskie mogą wprowadzić konieczność posiadania indywidualnego upoważnienia do takich wyjątków; h) pojazdy poruszające się wyłącznie na wyspach o powierzchni nie przekraczającej 2.300 km 2, które nie są połączone z resztą terytorium państwowego mostem, brodem ani tunelem otwartym dla ruchu pojazdów silnikowych; i) pojazdy używane do przewozu rzeczy i napędzane gazem wytwarzanym w pojeździe, napędzane elektrycznie lub wyposażone w regulator, jeśli takie pojazdy są uznane przez ustawodawstwo Państwa Członkowskiego zarejestrowania za równoważne pojazdom napędzanym benzyną lub olejem napędowym i których ciężar łącznie z przyczepą lub naczepą nie przekracza 3,5 tony; j) pojazdy służące do nauki prowadzenia pojazdu, mającej na celu uzyskanie prawa jazdy; k) ciągniki używane wyłącznie do prac rolniczych i leśnych.
Z kolei w myśl art. 14 ww. rozporządzenia w przypadku: regularnych krajowych usług przewozu osób, oraz regularnych międzynarodowych usług przewozu osób, których końcowe punkty tras znajdują się w odległości do 50 km w linii prostej od granicy pomiędzy dwoma Państwami Członkowskimi, i których trasa nie przekracza 100 km - podlegających niniejszemu rozporządzeniu - rozkłady jazdy i wykazy obowiązków sporządzane są przez przedsiębiorstwa, co zastępowało wymóg instalowania i użytkowania tachografów.
W świetle przytoczonych regulacji uznać należy, że w postępowaniu w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenia rejestrujące okolicznością istotną - wymagająca ustalenia - jest czy pojazd, którym wykonywany był przewóz należy do kategorii objętej ww. wyłączeniami a jeśli nie - czy posiadał zainstalowany tachograf.
W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że kontrolowany pojazd nie należy do żadnej z kategorii objętej przytoczonymi wyżej przepisami, wykonywano nim – na podstawie licencji – transport drogowy taksówką bagażową, świadczono usługę w zakresie przewozu rzeczy. Nie jest też kwestionowane, że pojazd nie był wyposażony w tachograf.
W tym stanie rzeczy zarzut niewłaściwego zastosowania art. 3 rozporządzenia nr 3821/85 jest nietrafny. Niepodważany w przedstawionym zakresie stan faktyczny sprawy wskazuje bowiem, że skarżący nie dopełnił obowiązku wynikającego z ww. normy prawnej.
Istotnie, § 24 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r., zawarty w rozdziale określającym warunki dodatkowe taksówki, wśród wyposażenia taksówki nie wymienia tachografów. Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej powyższe nie oznacza jednak wyłączenia obowiązku określonego unijnym rozporządzeniem. Fakt posiadania przez skarżącego licencji nie ma zatem wpływu na rozstrzygniecie w sprawie. Tym samym zarzut niezastosowania ww. § 24 krajowego aktu wykonawczego nie uzasadnia wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku.
Zwrócenia uwagi wymaga, że z cytowanej wyżej regulacji, zawartej w art. 3 rozporządzenia nr 3821/85, jak i z treści l.p. 11. 1 pkt 1 lit. a) załącznika do u.t.d. nie można wywieść, by obowiązek wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące zależał od tego czy kierowca wykonujący przewóz zatrudniony jest na podstawie na podstawie stosunku pracy.
Nie ma też podstaw do przyjęcia, że ustawa o czasie pracy kierowców zawiera wyłączenia z obowiązku instalowania w pojazdach urządzeń rejestrujących.
Chybiony jest zatem zarzut niepełnego i niedokładnego wyjaśnieniu stanu faktycznego oraz niewłaściwego zastosowania przepisów ustawy o czasie pracy kierowców.
Niewątpliwie z zasady prawdy obiektywnej - wyrażonej w art. 7 k.p.a., a skonkretyzowanej art. 77 § 1 tej ustawy - wynika, że na organie spoczywa obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, oraz załatwienia sprawy, w tym obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i wyczerpującego jego rozpatrzenia - ale pod kątem okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, wynikających z norm prawa materialnego.
W świetle tego, co zostało wyżej powiedziane, nie można zatem Sądowi I instancji skutecznie postawić zarzutu niedostrzeżenia, że w postępowaniu administracyjnym naruszono ww. przepisy k.p.a. Niczym nieuzasadniony jest zarzut uchybienia zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.) a ustaleniom stanu faktycznego, który wskazuje na naruszenie obowiązku zainstalowania urządzenia rejestrującego, nie można zarzucić naruszenia reguł oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Fakt zaś, że strona kwestionowała prawidłowość wydanych decyzji nie znaczy, że uzasadnienie rozstrzygnięć uchybiało wymogom określonym art. 107§ 3 k.p.a.
Odnosząc się do pozostałych podstaw skargi kasacyjnej należy wskazać, że skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela wyrażany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administrcayjnego pogląd, że art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. ma charakter przepisu ustrojowego, który Sąd mógłby naruszyć odmawiając rozpoznania skargi, mimo wniesienia jej z zachowaniem przepisów prawa bądź rozpoznając ją, ale stosując przy kontroli inne kryterium niż kryterium zgodności z prawem (vide np. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2009 r. II FSK 2/08). Taka sytuacja w rozpatrywanym przypadku nie miała natomiast miejsca. Stwierdzić trzeba, że wadliwej wykładni czy też wadliwego zastosowanie przez sąd przepisów prawa materialnego lub procesowego nie można utożsamiać z zarzutem zastosowania przy kontroli kryterium innego niż kryterium zgodności z prawem.
Z kolei art. 3 § 1 p.p.s.a. jest jednym z przepisów wyznaczających zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego. Analogicznie do tego, co wyżej zostało już powiedziane, ewentualne naruszenie przez Sąd przy rozstrzygnięciu sprawy prawa materialnego czy procesowego nie oznacza, że sąd ten uchybił wynikającemu z ww. regulacji zakresowi kontroli działalności administracji publicznej jak i że nie zastosował środków określonych w ustawie. Wadliwe ich zastosowanie jest kwestią odrębną.
Usprawiedliwiania nie znajduje też oparcie skargi kasacyjnej na podstawie naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten określa elementy konieczne uzasadnienia wyroku. Tymczasem autor skargi kasacyjnej, formułując zarzut naruszenia ww. przepisu, nie podnosi, by uzasadnienie orzeczenia nie spełniało przewidzianych nim wymogów, ani też, że sposób jego sporządzenia uniemożliwia stronie wdanie się w spór oraz kontrolę instancyjną. Negowanie rozstrzygnięcia jak i motywów, jakimi Sąd kierował się podejmując to rozstrzygniecie nie oznacza zaś, że uzasadnienie wyroku uchybia prawem przewidzianym wymogom.
Wobec powyższego skarga kasacyjna, postawy której nie znajdują usprawiedliwienia, podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. (pkt I wyroku).
Postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego (pkt II) znajduje oparcie w art. 207 § 2 p.p.s.a.. Naczelny Sąd Administracyjny wziął pod uwagę sytuację finansową skarżącego, wykazaną w postępowaniu z wniosku o przyznanie mu prawa pomocy.
Wniosek o przyznanie wynagrodzenia związanego z udziałem w sprawie pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy zgodnie z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. podlega rozpoznaniu przez referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W.
Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI