II GSK 1067/19

Naczelny Sąd Administracyjny2022-12-12
NSAinneŚredniansa
kara pieniężnaobowiązki informacyjnerynek kapitałowyKNFskarżący kasacyjnypostępowanie administracyjneprawo papierów wartościowychNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną F. K. od wyroku WSA w Warszawie, uznając za bezzasadne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego przy nałożeniu kary pieniężnej przez KNF.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej F. K. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) nakładającą karę pieniężną za naruszenie obowiązków informacyjnych. Skarżący zarzucał m.in. naruszenie przepisów postępowania, w tym lakoniczność uzasadnienia WSA, brak wyjaśnienia stanu faktycznego oraz naruszenie konstytucyjnych zasad proporcjonalności, równości i praworządności. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nieuzasadnione, w tym zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz zarzuty dotyczące wadliwego ustalenia stanu faktycznego i zastosowania prawa materialnego.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną F. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie, który wcześniej oddalił skargę F. K. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) nakładającą karę pieniężną za naruszenie obowiązków informacyjnych. Skarżący kasacyjnie podniósł szereg zarzutów, w tym naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. (lakoniczne uzasadnienie WSA), art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 7 i 77 k.p.a. (brak wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym sytuacji majątkowej), a także naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez niedostrzeżenie przez WSA naruszenia konstytucyjnych zasad proporcjonalności, równości i praworządności. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że uzasadnienie WSA było wystarczające do kontroli instancyjnej i nie naruszało art. 141 § 4 p.p.s.a. W kwestii stanu faktycznego, NSA podkreślił obowiązek współdziałania strony w wyjaśnianiu sprawy i stwierdził, że organ podjął działania zmierzające do ustalenia sytuacji majątkowej skarżącego, a przedstawione przez niego wyjaśnienia były nierzetelne. NSA odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia zasad konstytucyjnych, wskazując, że kara została nałożona proporcjonalnie, z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności sprawy i funkcji kary, a porównywanie wysokości kar nakładanych na inne podmioty nie jest miarodajne. Sąd uznał, że kara pieniężna nie była rażąco wygórowana ani dyskryminująca. W konsekwencji, wobec braku usprawiedliwionych podstaw, skarga kasacyjna została oddalona, a skarżący został obciążony kosztami postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może być podstawą kasacyjną tylko, gdy uzasadnienie nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego lub uniemożliwia kontrolę instancyjną. W tym przypadku uzasadnienie WSA było wystarczające do kontroli.

Uzasadnienie

NSA powołuje się na uchwałę II FPS 8/09, wskazując, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. jest skuteczne tylko w ściśle określonych przypadkach, które nie wystąpiły w tej sprawie. Brak przekonania strony o trafności argumentów nie świadczy o wadach konstrukcyjnych uzasadnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (24)

Główne

u.o.o.p. art. 96 § ust. 1

Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych

u.o.o.p. art. 96 § ust. 6

Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 ust. 1 pkt 2 lit. a

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 ust. 1 pkt 1 lit. a

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 pkt 6

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez lakoniczne uzasadnienie WSA. Naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 7 i 77 k.p.a. przez brak wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym sytuacji majątkowej skarżącego. Naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. przez niedostrzeżenie przez WSA naruszenia konstytucyjnych zasad proporcjonalności, równości i praworządności. Naruszenie art. 8 k.p.a. przez organ. Niewłaściwe zastosowanie art. 96 u.o.o.p. w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Zastosowanie art. 96 ust. 6 u.o.o.p. w sytuacji, gdy delikt administracyjny był rezultatem okoliczności obiektywnych.

Godne uwagi sformułowania

uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. sąd kasacyjny ma swobodę co do zakresu przedstawienia ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sadu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. brak przekonania strony o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym co do wykładni i zastosowania prawa materialnego, jak i odnośnie do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie oznacza jednak, że uzasadnienie wyroku zawiera wady konstrukcyjne. zwrot normatywny "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy" należy wiązać z koniecznością oceny, czy w konkretnej sprawie dane uchybienie mogło spowodować wydanie orzeczenia o innej treści niż to, które rzeczywiście zostało wydane. o tym, jakie fakty mają w sprawie znaczenie dla jej załatwienia, decydują prawidłowo interpretowane normy prawa materialnego. odpowiedzialność z art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie publicznej ma charakter odpowiedzialności zobiektywizowanej (a nie obiektywnej albo subiektywnej). organ nie ma możliwości przeprowadzenia dowodu, o istnieniu którego nie wie. inicjatywa dowodowa nie jest przypisana tylko organom orzekającym, ale należy też do stron postępowania. nie jest wystarczające zastrzeżenie przy każdym z zarzutów uchybień procesowych, że "uchybienie miało wpływ na wynik sprawy". nie doszło do naruszenia przepisów Konstytucji - wymienionych w zarzutach naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. - w sposób, jaki przedstawiono to w skardze kasacyjnej. kara pieniężna nie wykracza poza zasadę proporcjonalności nakładanych kar, a sama kara jest nieadekwatna lub nieracjonalna albo niewspółmiernie dolegliwa. analiza dotycząca samych wysokości kar pieniężnych nakładanych na inne podmioty nie ma bezpośredniego znaczenia dla oceny stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie.

Skład orzekający

Krystyna Anna Stec

przewodniczący sprawozdawca

Mirosław Trzecki

członek

Tomasz Smoleń

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uzasadnienia wyroków sądów administracyjnych (art. 141 § 4 p.p.s.a.), obowiązków informacyjnych spółek publicznych i zasad nakładania kar pieniężnych przez KNF, a także zasad postępowania dowodowego w sprawach administracyjnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych przypadków naruszenia obowiązków informacyjnych i stosowania kar przez KNF.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów od prawa rynku kapitałowego ze względu na analizę przepisów proceduralnych i materialnych dotyczących kar administracyjnych. Dla szerszej publiczności może być mniej angażująca.

Czy lakoniczne uzasadnienie sądu może unieważnić karę? NSA wyjaśnia granice kontroli kasacyjnej.

Dane finansowe

WPS: 90 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 1067/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-12-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-09-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Krystyna Anna Stec /przewodniczący sprawozdawca/
Mirosław Trzecki
Tomasz Smoleń
Symbol z opisem
6379 Inne o symbolu podstawowym 637
Hasła tematyczne
Inne
Finanse publiczne
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1307/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2018-11-28
Skarżony organ
Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
z art. 7 i z art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2016 poz 1639
art. 96 ust. 6
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu  oraz o spółkach publicznych - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (spr.) Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń Protokolant Anna Pańczyk po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej F. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 1307/18 w sprawie ze skargi F. K. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków informacyjnych 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od F. K. na rzecz Komisji Nadzoru Finansowego 4050 (cztery tysiące pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 listopada 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 1307/18 oddalił skargę F. K. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z [...] maja 2018 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków informacyjnych.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, zaskarżając go w całości i zarzucając mu, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.), naruszenie:
I. przepisów postępowania, mianowicie normy z art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i w związku z art. 7 i z art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 roku, poz. 1257, ze zm.; dalej: k.p.a.), poprzez brak wyjaśnienia w ogólności tego, jaki był stan faktyczny sprawy (w tym w szczególności poprzez brak wyjaśnienia tego, jaki był stan majątkowy F. K.), a uchybienie ma istotny wpływ na wynik sprawy;
II. przepisów postępowania, mianowicie normy z art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i w związku z art. 8 k.p.a., poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy decyzja wydana została w ramach postępowania administracyjnego, w którym Komisja nie respektowała spoczywającego na niej obowiązku odnośnie do interpretowania wszelkich wątpliwości na korzyść skarżącego, a uchybienie to ma istotny wpływ na wynik sprawy;
III. przepisów postępowania, mianowicie normy z art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i w związku z art. 8 k.p.a., poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy decyzja Komisji zawiera rozstrzygnięcie w przedmiocie szczególnie dolegliwej i rażąco wygórowanej sankcji administracyjnej, a uchybienie to ma istotny wpływ na wynik sprawy;
IV. przepisów postępowania, mianowicie normy żart. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez niedostrzeżenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie istotnych naruszeń prawa dokonanych przez Komisję przy wydawaniu decyzji, w tym w szczególności naruszenia przez Komisję konstytucyjnoprawnej zasady proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w związku z art. 96 ust. 6 u.o.o.p.), które to naruszenie skutkowało zastosowaniem przez Komisję rażąco i niewspółmiernie surowego środka nadzoru następczego, podczas gdy okoliczności sprawy czyniły możliwym miarkowanie kary i zastosowanie środka nadzoru mniej dolegliwego, które to uchybienia mają istotny wpływ na wynik sprawy;
V. przepisów postępowania, mianowicie normy z art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez niedostrzeżenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie istotnych naruszeń prawa dokonanych przez Komisję przy wydawaniu decyzji, w tym w szczególności naruszenia przez Komisję konstytucyjnoprawnej zasady równości z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP i konstytucyjnoprawnego zakazu dyskryminacji z art. 32 ust. 2 Konstytucji RP, które to wyrażało się w ewidentnie gorszym traktowaniu skarżącego przez Komisję, a finalnie nałożeniu na skarżącego rażąco wyższej kary pieniężnej w porównaniu do kar nakładanych w analogicznych sprawach na inne osoby fizyczne, które to uchybienia mają istotny wpływ na wynik sprawy;
VI. przepisów postępowania, mianowicie normy z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez niedostrzeżenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie istotnych naruszeń prawa dokonanych przez Komisję przy wydawaniu Decyzji, w tym w szczególności naruszenia przez Komisję konstytucyjnoprawnej zasady praworządności, a uchybienia te mają istotny wpływ na wynik sprawy;
VII. przepisów postępowania, mianowicie normy z art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez sporządzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uzasadnienia wyroku w sposób lakoniczny, pozbawiony jakiejkolwiek polemiki z argumentami podnoszonymi w treści skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, co istotnie utrudnia F. K. możliwość wniesienia skargi kasacyjnej od tego wyroku WSA w Warszawie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a uchybienia te mają istotny wpływ na wynik sprawy;
VIII. przepisów prawa materialnego, tj. normy z art. 96 ustawy z 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółka publicznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1639, dalej: u.o.o.p.) w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez niewłaściwe zastosowanie tych norm prawa materialnego, tj. uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowości nałożenia na Skarżącego nieproporcjonalnej sankcji administracyjnej;
IX. przepisów prawa materialnego, tj. normy z art. 96 ust. 6 u.o.o.p., poprzez zastosowanie tej normy w sytuacji, gdy delikt administracyjny był rezultatem okoliczności obiektywnych;
Mając powyższe na uwadze wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi na podstawie art. 185 § 1 i 2 p.p.s.a.; rozpoznanie sprawy na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, a także o zasądzenie na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a., na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna, z uwagi na brak usprawiedliwionych podstaw, podlega oddaleniu. Wobec powyższego na wstępie wskazać zatem trzeba, że stosownie do art. 193 p.p.s.a. zdanie drugie, uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Regulacja ta, jako mająca szczególny charakter, wyłącza więc odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze, p.p.s.a. Znaczy to, że sąd kasacyjny ma swobodę co do zakresu przedstawienia ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji. Mając powyższe na uwadze skład orzekający NSA uznał wyżej przedstawiony stan faktyczny i prawny sprawy, w części poprzedzającej rozważania, za wystarczający.
Rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej - zgodnie z regulacją z art. 183 § 1 p.p.s.a., przy braku przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. - skład orzekający NSA stwierdził, że zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku nie zasługiwał na uwzględnienie
Za nietrafny Naczelny Sąd Administracyjny uznał przede wszystkim zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez sporządzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uzasadnienia wyroku w sposób lakoniczny, pozbawiony jakiejkolwiek polemiki z argumentami podnoszonymi w treści skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, co istotnie utrudnia F. K. możliwość wniesienia skargi kasacyjnej od tego wyroku WSA w Warszawie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a uchybienia te mają istotny wpływ na wynik sprawy (pkt VII petitum skargi kasacyjnej).
Ustawodawca w art. 141 § 4 p.p.s.a. określił niezbędne elementy uzasadnienia, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Skład orzekający podziela ugruntowane poglądy judykatury, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sadu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). W rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z żadnym z tych przypadków.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie kontrolowanego wyroku, gdy chodzi o analizę przedstawionych w nim argumentów - w szczególności co do istoty sporu w świetle sformułowanych w tej sprawie podstaw kasacyjnych - zostało bowiem sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną i wolne jest od sugerowanych przez stronę wadliwości. Uzasadnienie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki - faktyczne i prawne - jakimi kierował się WSA. Zupełnie inną kwestią jest natomiast siła przekonywania zawartych w nim argumentów. Brak przekonania strony o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym co do wykładni i zastosowania prawa materialnego, jak i odnośnie do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie oznacza jednak, że uzasadnienie wyroku zawiera wady konstrukcyjne, i to w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia (por. wyrok z 30 czerwca 2022 r., II GSK 337/19 i powołane tam orzecznictwo). Należy też mieć na względzie, że w myśl art. 174 pkt pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania - a taki charakter ma art. 141 § 4 powołanej ustawy - może być skuteczną podstawą kasacyjną tylko jeżeli uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zwrot normatywny "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy" należy wiązać z koniecznością oceny, czy w konkretnej sprawie dane uchybienie mogło spowodować wydanie orzeczenia o innej treści niż to, które rzeczywiście zostało wydane. Tego typu wpływu w analizowanym zarzucie nie wykazano. Nie jest zaś wystarczające zastrzeżenie przy każdym z zarzutów uchybień procesowych, że "uchybienie miało wpływ na wynik sprawy" (por. wyrok NSA z 26 listopada 2021 r. II GSK 1098/18).
Za usprawiedliwiony nie mógł być też uznany zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i w związku z art. 7 i z art. 77 k.p.a., poprzez brak wyjaśnienia w ogólności tego, jaki był stan faktyczny sprawy (w tym w szczególności poprzez brak wyjaśnienia tego, jaki był stan majątkowy F. K.), a uchybienie ma istotny wpływ na wynik sprawy.
Ocena powyższego zarzutu, dotyczącego wadliwości stanu faktycznego sprawy, wymaga uwagi, że w myśl powołanych przepisów organy administracji publicznej zobowiązane są do podejmowania - także z urzędu - wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, spoczywa na nich obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Nie ulega przy tym kwestii, że o tym, jakie fakty mają w sprawie znaczenie dla jej załatwienia, decydują prawidłowo interpretowane normy prawa materialnego. Tak więc Wojewódzki Sąd Administracyjny oceniając, czy organy administracyjne dokonały prawidłowych ustaleń stanu faktycznego sprawy, musi mieć na względzie, że konieczne w sprawie ustalenia dotyczyć muszą faktów prawotwórczych, a więc mających wpływ na wynik sprawy; zatem chodzi o ustalenie, czy rzeczywisty stan faktyczny sprawy odpowiada hipotetycznemu stanowi faktycznemu wyrażonego w normie prawnej - mającej zastosowanie w sprawie.
Jak wynika z całokształtu sformułowanych w sprawie podstaw kasacyjnych (a w szczególności z pkt I, IV, VIII i IX) istota sporu dotyczy prawidłowości zastosowania art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie publicznej - przez nałożenie kontrolowaną przez Sąd pierwszej instancji decyzją kary pieniężnej w wysokości 90 000 zł.
Art. 96 w ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie publicznej stanowił - w dacie stwierdzonych naruszeń - że w przypadku, gdy emitent lub sprzedający lub podmiot ubiegający się o dopuszczenie instrumentów finansowych niebędących papierami wartościowymi do obrotu na rynku regulowanym nie wykonuje albo wykonuje nienależycie m.in. obowiązki, o których mowa art. 56 - Komisja może wydać decyzję o wykluczeniu, na czas określony lub bezterminowo, papierów wartościowych z obrotu na rynku regulowanym albo nałożyć, biorąc pod uwagę w szczególności sytuację finansową podmiotu, na który kara jest nakładana, karę pieniężną do wysokości 1 000 000 zł, albo zastosować obie sankcje łącznie.
Zgodnie zaś z objętym skargą kasacyjną art. 96 ust. 6, w przypadku rażącego naruszenia obowiązków, o których mowa w częściowo cytowanym ust. 1, Komisja może nałożyć na osobę, która w tym okresie pełniła funkcję członka zarządu spółki publicznej lub towarzystwa funduszy inwestycyjnych będącego organem funduszu inwestycyjnego zamkniętego, karę pieniężną do wysokości 100 000 zł.
Jak wynika z pisemnych motywów zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji - z treści ostatniej z przytoczonych regulacji - wywiódł, że odpowiedzialność z art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie publicznej ma charakter odpowiedzialności zobiektywizowanej (a nie obiektywnej albo subiektywnej) i członek zarządu emitenta może się zwolnić od odpowiedzialności administracyjnej ad personam z tytułu naruszenia przez emitenta obowiązków informacyjnych, jeśli wykaże, że uczynił wszystko, czego można się było od niego domagać w granicach rozsądku, aby do naruszenia przepisów nie doszło. W uzasadnieniu wskazując na przesłanki ustalania wysokości kary wymieniono, oprócz sytuacji finansowej karanego podmiotu, również takie przesłanki jak: przyczyny naruszeń, gotowość podmiotu dopuszczającego się naruszenia do współpracy z Komisja podczas wyjaśniania okoliczności tego naruszenia, uprzednie naruszenie przepisów o ofercie przez stronę oraz funkcje kary administracyjnej, skale uzyskanych korzyści lub strat poniesionych przez stronę oraz strat poniesionych przez osoby trzecie w związku z publikacją sprawozdań finansowych, sporządzonych w sposób uniemożliwiający rzetelna i kompletna ocenę sytuacji gospodarczej, majątkowej i finansowej spółki i grupy kapitałowej.
Podkreślenia wymaga, że zarzutu błędnej wykładni art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie publicznej w skardze kasacyjnej nie podniesiono.
W tym stanie rzeczy, skoro jedną z przesłanek, co do ustalenia wymiaru kary pieniężnej - której dotyczy omawiany zarzut (z punktu I. podstaw kasacyjnych) - jest sytuacji finansowej karanego, to kwestia ta należy do sfery ustaleń faktycznych, jakie musiały być poczynione w sprawie.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sądowi pierwszej instancji nie można skutecznie zarzucać, że wadliwie nie dostrzegł w tym zakresie uchybień na etapie postępowania administracyjnego.
Wprawdzie, jak już wskazano, z treści art. 7 i 77 § 1 k.p.a. wynika obowiązek działania także z urzędu - celem zebrania wyczerpującego materiału dowodowego - jednak trafne są poglądy, że realizacja przez organ zasady prawdy obiektywnej nie sprawia, że strona jest zwolniona od obowiązku współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych sprawy, gdyż zobowiązana jest ona przedstawić w sprawie wszystkie informacje niezbędne do ustalenia jej stanu faktycznego, wskazać dowody mające, jej zdaniem, znaczenie w sprawie i udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu (por. wyrok NSA z 30 czerwca 2022 r. III OSK 5191/21). Zasadnie przyjmuje się, że organ nie ma możliwości przeprowadzenia dowodu, o istnieniu którego nie wie. Inicjatywa dowodowa nie jest przypisana tylko organom orzekającym, ale należy też do stron postępowania. Mimo, że to na organach administracji spoczywa obowiązek zbadania wszystkich okoliczności sprawy, to strona ma inicjatywę dowodową - może i powinna wskazać dowód, z którego zamierza wyprowadzić korzystne skutki prawne (por. wyrok NSA z 10 marca 2021 r. II OSK 1918/18).
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że ocena Sądu pierwszej instancji - że organ podjął działania zmierzające do ustalenia sytuacji majątkowej strony - znajduje oparcie w aktach sprawy. Do skarżącego kierowane były pisma ze szczegółowymi pytaniami co do jego sytuacji majątkowej. Nie ma przy tym podstaw by podważać ocenę, że przedstawiona przez skarżącego sytuacja majątkowa była nierzetelna, a jego wyjaśnienia - w tym dotyczące kwot zlikwidowanych lokat, czy obciążeń - były gołosłowne.
Podkreślenia wymaga, że formułując pod adresem Sądu pierwszej instancji zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i w związku z art. 7 i z art. 77 k.p.a., w zarzucie ani jego uzasadnieniu nie wskazano, jakich to dowodów nie przeprowadzono, nie wykazano też zgromadzenie jakiego materiału dowodowego mogło w sposób istotny wpłynąć na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna nie zawiera też uzasadnionych zarzutów co do zgromadzenia i oceny dowodów na okoliczność pozostałych przesłanek ustalenia wysokości kary. Zasadne jest nadto przyjęcie, że skarżący nie wykazał, aby zrobił wszystko czego można było od niego wymagać, aby nie doszło do naruszenia obowiązków informacyjnych. Oczywiste jest natomiast, że fakt złej kondycji finansowej spółki nie podważa możliwości i zasadności nałożenia kary
Omawiana podstawa kasacyjna nie jest więc usprawiedliwiona.
Za nieskuteczne Naczelny Sąd Administracyjny uznał także - zmierzające do kwestionowania wysokość kary - zarzuty naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. (pkt IV, V i VI podstaw kasacyjnych), przez niedostrzeżenie naruszenia przez Komisję konstytucyjnych zasad: proporcjonalności, równości i praworządności.
Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzygając sprawę w jej granicach nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy", w rozumieniu powołanego przepisu, oznacza, że Sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Z kolei w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, wyjaśniono, że niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Sąd nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, przytoczonymi argumentami, a także zgłoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Podnieść należy, że zarzut taki może być uzasadniony wówczas, gdyby sąd wyszedł poza granice danej sprawy, albo gdyby w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne i przy tym oczywiste, iż sąd powinien je dostrzec i uwzględnić, niezależnie od treści zarzutów podniesionych w skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Według Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpatrywanej sprawie analiza akt sprawy, w zestawieniu z treścią uzasadnienia zaskarżonego wyroku, pozwala stwierdzić, że nie doszło do naruszenia przepisów Konstytucji - wymienionych w zarzutach naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. - w sposób, w jaki przedstawiono to w skardze kasacyjnej.
WSA w sposób prawidłowy i niepodważany w skardze kasacyjnej wskazał na zaistniałe w sprawie rażące naruszenie obowiązków informacyjnych, wskutek których uczestnicy rynku kapitałowego nie byli w stanie dokonać właściwej oceny sytuacji majątkowej, gospodarczej i finansowej, podczas gdy rzetelna informacja jest głównym warunkiem podejmowania przez nich racjonalnych decyzji, a dla bezpieczeństwa rynku kapitałowego fundamentalne znaczenie ma poczucie bezpieczeństwa jego uczestników, na które wpływa nadzór ze strony państwa.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo uwzględnił fundamentalny charakter naruszonych obowiązków z punktu widzenia bezpieczeństwa rynku kapitałowego i ochrony uczestników tego rynku oraz przedstawione w motywach wyroku funkcje kary i w tym kontekście dokonał wnikliwej oceny ziszczenia się przesłanek stosowania art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie publicznej w relacji do stanu faktycznego przyjętego za podstawę wyrokowania w sprawie.
Rezultat tego podejścia został prawidłowo i wystarczająco czytelnie odzwierciedlony w argumentacji prezentowanej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a zatem nie są zasadne twierdzenia o braku uwzględnienia przez Sąd pierwszej instancji aspektu praworządności, proporcjonalności i równości w zakresie stosowania regulacji prawnej.
W konsekwencji należy przyjąć, że skarżący kasacyjnie nie wykazał, że nałożona kara pieniężna wykracza poza zasadę proporcjonalności nakładanych kar, a sama kara jest nieadekwatna lub nieracjonalna albo niewspółmiernie dolegliwa.
Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, odwołanie się przez stronę skarżącą kasacyjnie przez zarzut procesowy (art. 134 § 1 p.p.s.a.) do przepisów art. 2, art. 31 ust. 3 i art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji oraz wskazanie na naruszenie art. 8 k.p.a. (pkt II petitum skargi kasacyjnej) uznać należy za nietrafne. Prawidłowo bowiem wykazano w rozpoznawanej sprawie, że instrumentem nadzorczym wpływającym na sferę prawną skarżącej posłużono się w sposób proporcjonalny, miarkując wysokość kary pieniężnej stosownie do indywidualnych okoliczności stanu faktycznego, przy uwzględnieniu zarówno okoliczności przemawiających na korzyć, jak i na niekorzyść skarżącej. Dokonana przez skarżącego kasacyjnie analiza dotycząca samych wysokości kar pieniężnych nakładanych na inne podmioty nie ma bezpośredniego znaczenia dla oceny stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie. Dla wymiaru sankcji pieniężnej istotne są indywidualne okoliczności stanu faktycznego tej sprawy, które zostały przez organ nadzoru szczegółowo i w sposób wyczerpujący ocenione i wyjaśnione w kontrolowanej przez Sąd pierwszej instancji decyzji. Porównanie zatem samej wysokości kar - o których orzeczono innymi decyzjami - nie jest tu adekwatne. Nie mają zatem usprawiedliwionych podstaw także zarzuty, że nałożenie kary pieniężnej dyskryminuje skarżącą w porównaniu z innymi podmiotami i czyni nałożoną karę pieniężną rażąco wygórowaną, i że nie było to przedmiotem oceny - z naruszeniem art. 134 § 1 p.p.s.a. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wprost odwołano się do art. 31 ust. 3 i art. 32 ust. 1 Konstytucji.
Brak nadto uzasadnionych podstaw by kwestionować ocenę okoliczności, które wpłynęły na nałożenie na skarżącego kasacyjnie kary pieniężnej w orzeczonej wysokości.
Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie, Sądowi pierwszej instancji nie można też zarzucić, że nie dostrzegł naruszenia przez organ art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, który co do zasady reguluje zachowanie organu administracji w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, a zebrany w sprawie materiał dowodowy, jak również stanowisko zawarte przez skarżącą w uzasadnieniu tego zarzutu nie wskazują, by ta właśnie norma przez organ została naruszona oraz w jaki sposób.
Mając na uwadze całokształt dotychczasowych rozważań Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wobec prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych i braku skutecznych zarzutów naruszenia przepisów postępowania chybiony jest też zarzut wadliwego zastosowanie w niniejszej sprawie art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie publicznej.
Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna - nie mając usprawiedliwionych podstaw - podlegała oddaleniu.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 wyroku.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm., pkt 2 sentencji).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI