II GSK 1063/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej P. C. od wyroku WSA w Poznaniu, który utrzymał w mocy decyzję o nałożeniu na przedsiębiorcę kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł. Kara została nałożona za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, polegające na nierejestrowaniu przez kierowcę, zatrudnionego przez skarżącego, za pomocą urządzenia rejestrującego wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Ustalono, że kierowca używał niedozwolonego urządzenia dodatkowego w postaci magnesu przyłożonego do impulsatora skrzyni biegów, co powodowało rejestrowanie odpoczynku zamiast prowadzenia pojazdu. Skarżący argumentował, że kierowca działał z własnej inicjatywy i że przedsiębiorca nie miał wpływu na jego zachowanie, powołując się na przepisy wyłączające odpowiedzialność (art. 92b i 92c ustawy o transporcie drogowym). Sąd I instancji oraz Naczelny Sąd Administracyjny uznały te argumenty za bezzasadne. Podkreślono, że odpowiedzialność przewoźnika ma charakter obiektywny i obejmuje również działania osób, którymi się posługuje. Sąd wskazał, że przepisy art. 92b i 92c u.t.d. nie zwalniają przedsiębiorcy z odpowiedzialności, jeśli naruszenie wynika z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych, nadzorczych czy szkoleniowych. Wykazanie, że naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć i na które nie miał wpływu, obciąża przedsiębiorcę. W tej sprawie skarżący nie przedstawił dowodów na istnienie takich okoliczności ani na podjęcie należytej staranności w celu zapobiegania naruszeniom. Sąd uznał, że tłumaczenie o samodzielnym zainstalowaniu magnesu przez kierowcę było nielogiczne i nieznajdujące oparcia w doświadczeniu życiowym, zwłaszcza w kontekście potencjalnego wpływu na wynagrodzenie. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie zasady obiektywnej odpowiedzialności przewoźnika za działania kierowców oraz kryteriów stosowania przepisów wyłączających odpowiedzialność (art. 92b, 92c u.t.d.). Podkreślenie konieczności wykazania przez przedsiębiorcę należytej staranności w organizacji pracy i nadzorze.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji użycia magnesu do zafałszowania tachografu, ale jego zasady są szeroko stosowalne do innych naruszeń przepisów o transporcie drogowym, gdzie przedsiębiorca próbuje uwolnić się od odpowiedzialności.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność administracyjną za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, polegające na użyciu przez kierowcę magnesu do zafałszowania wskazań tachografu, jeśli twierdzi, że nie miał wpływu na działanie kierowcy i nie mógł przewidzieć takiego zdarzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność, ponieważ nie wykazał, że podjął wszelkie niezbędne środki organizacyjne i nadzorcze, aby zapobiec takim naruszeniom, a argument o braku wpływu i niemożności przewidzenia zdarzenia nie jest wystarczający do zwolnienia z odpowiedzialności.
Uzasadnienie
Odpowiedzialność przewoźnika jest obiektywna i obejmuje działania kierowców. Zwolnienie z odpowiedzialności na podstawie art. 92c u.t.d. wymaga wykazania, że naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć i na które nie miał wpływu, co nie zostało udowodnione przez skarżącego. Brak należytej staranności w organizacji pracy i nadzorze nad kierowcami skutkuje utrzymaniem kary.
Czy przedstawienie przez przedsiębiorcę dokumentów takich jak regulamin pracy, zakres obowiązków kierowcy czy oświadczenie kierowcy o przestrzeganiu przepisów jest wystarczające do wykazania właściwej organizacji i dyscypliny pracy w kontekście art. 92b u.t.d.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo przedstawienie tych dokumentów nie jest wystarczające, jeśli nie przesądza o faktycznym przestrzeganiu przepisów i nie dowodzi podjęcia przez przedsiębiorcę należytej staranności w celu zapobiegania naruszeniom.
Uzasadnienie
Właściwą organizację pracy i zasady wynagradzania, zgodne z art. 92b u.t.d., mogłyby potwierdzić dowody analizy tras, danych z kart kierowców i dostosowywania zleceń do możliwości realizacji bez naruszenia przepisów. Przedsiębiorca musi wykazać, że mimo podjętych środków, naruszenie nastąpiło, a nie tylko przedstawić dokumenty formalnie potwierdzające procedury.
Przepisy (66)
Główne
u.t.d. art. 92a
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92c § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
Pomocnicze
u.t.d. art. 4 § pkt 22 lit.a
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92a § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92a § ust. 6
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92a § ust. 7
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92b
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92b § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92c
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92c § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 4 § pkt 1
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 4 § pkt 15
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92 § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 4 § pkt 22 lit.a
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92a
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92b
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92c
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 4 § pkt 22 lit.a
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92a
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92b
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92c
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92a § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. lp. 6.2.1. załącznika nr 3
Ustawa o transporcie drogowym
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § §1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.t.d. art. 92b § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92a
Ustawa o transporcie drogowym
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.t.d. art. 92c § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92a
Ustawa o transporcie drogowym
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § ust. 1
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.t.d. art. 92a § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92b § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92c § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
rozporządzenie 561/2006
Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego
rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85
Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym
AETR
Umowa europejska dotycząca pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR)
u.t.d. art. 92c § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92c § pkt 1
Ustawa o transporcie drogowym
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
u.t.d. art. 92c § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92c § pkt 1
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92c § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92b § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92c § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92c § pkt 1
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92b § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Kierowca z własnej inicjatywy zainstalował magnes zakłócający pracę tachografu. • Przedsiębiorca nie miał wpływu na zachowanie kierowcy. • Naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których przedsiębiorca nie mógł przewidzieć. • Przedsiębiorca zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy oraz prawidłowe zasady wynagradzania. • Zastosowanie art. 92b i 92c u.t.d. powinno wyłączyć odpowiedzialność przedsiębiorcy.
Godne uwagi sformułowania
Odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny i opiera się na samym fakcie naruszenia przepisów. • Przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za działalność przedsiębiorstwa [...] a także za skutki działań osób, którymi przy wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje, niezależnie od charakteru stosunku prawnego. • Wpływ ten polega, m.in., na prowadzeniu odpowiednich szkoleń, dokonywaniu kontroli lub doborze kadry, aby do naruszeń nie dochodziło. • Przesłanki te nie odnoszą się do zachowania przedsiębiorcy, jego działań lub działań osób, którymi się posługuje przy prowadzeniu działalności, lecz do sytuacji wyjątkowych, których profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy dochowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie racjonalnie przewidzieć. • Wpływ przedsiębiorcy na pracę kierowców przezeń zatrudnionych nie polega tylko na odbieraniu oświadczeń od kierowców o zobowiązaniu do przestrzegania przepisów, itp., lecz przede wszystkim na doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń tych nie dochodziło.
Skład orzekający
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
sprawozdawca
Małgorzata Rysz
przewodniczący
Wojciech Kręcisz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady obiektywnej odpowiedzialności przewoźnika za działania kierowców oraz kryteriów stosowania przepisów wyłączających odpowiedzialność (art. 92b, 92c u.t.d.). Podkreślenie konieczności wykazania przez przedsiębiorcę należytej staranności w organizacji pracy i nadzorze."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji użycia magnesu do zafałszowania tachografu, ale jego zasady są szeroko stosowalne do innych naruszeń przepisów o transporcie drogowym, gdzie przedsiębiorca próbuje uwolnić się od odpowiedzialności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa ilustruje kluczowe zasady odpowiedzialności przewoźników drogowych i pokazuje, jak sąd interpretuje wymogi należytej staranności w zapobieganiu naruszeniom przepisów. Jest to praktyczny przykład dla firm transportowych.
“Czy magnes na tachografie to tylko problem kierowcy? NSA wyjaśnia, kto naprawdę odpowiada za naruszenia w transporcie drogowym.”
Dane finansowe
WPS: 5000 PLN
Sektor
transportowe
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.