II GSK 1059/25

II GSK 1059/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-10-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Karolina Kisielewicz-Sierakowska
Patrycja Joanna Suwaj /sprawozdawca/
Wojciech Maciejko /przewodniczący/
Symbol z opisem
6209 Inne o symbolu podstawowym 620
659
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III SAB/Wr 3/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2025-02-20
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 581
art. 26 ust. 1, art. 27 ust. 1
Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 8, art. 12 § 1, art. 35 § 1 i 3, art. 36 § 1 , art. 37 § 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 50 § 1, w zw. z art. 3 ust. 2 pkt. 8, w zw. z art. 52 § 1, art. 53 § 2b, art. 54 § 1 oraz art. 57 § 1 pkt. 1 i 2 , art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Maciejko Sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Sędzia del. WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska Protokolant asystent sędziego Paweł Cholewski po rozpoznaniu w dniu 29 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. Sp. z o.o. we W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 lutego 2025 r. sygn. akt III SAB/Wr 3/24 w sprawie ze skargi I. P. na przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie udostępnienia dokumentacji medycznej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 20 lutego 2025 r. (sygn. akt III SAB/Wr 3/24), w sprawie ze skargi I. P. (dalej przywołana jako: "Skarżąca", "Strona"), na przewlekłe prowadzenie postępowania przez W. Sp. z o.o. we W. (dalej przywołana jako: "Spółka", "Przychodnia", "Podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych", "Organ"),
w przedmiocie udostępnienia dokumentacji medycznej w pkt I. stwierdził, że W. Sp. z o.o. z siedzibą we W. przewlekle prowadził postępowanie
w sprawie z wniosku strony skarżącej; w pkt II. stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez W. Sp. z o.o. z siedzibą we W. nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; w pkt III. zobowiązał Organ do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; w pkt IV. dalej idącą skargę oddalił; w pkt V. zasądził zwrot kosztów postępowania.
Sąd I instancji za podstawę orzekania przyjął następujący stan faktyczny sprawy.
1. Pismem z 30 listopada 2023 r. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie wydania pełnej dokumentacji medycznej przez W. Sp. z o.o. we W.. Strona wniosła skargę na podstawie art. 50 § 1, w zw. z art. 3 ust. 2 pkt. 8, w zw. z art. 52 § 1, art. 53 § 2b, art. 54 § 1 oraz art. 57 § 1 pkt. 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako p.p.s.a.).
Na podstawie art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Strona zarzuciła naruszenie art. 8 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej przywoływana jako: "k.p.a."), art. 12 § 1 k.p.a., art. 35 § 1 i 3 k.p.a., art. 36 § 1 k.p.a. i art. 37 § 5 k.p.a. poprzez przekroczenie terminów załatwienia sprawy, tj., przewlekłe prowadzenie sprawy przez spółkę. Strona wniosła o: 1) stwierdzenie przewlekłego prowadzenia sprawy przez Przychodnię
i niezałatwienia sprawy w terminie; 2) zobowiązanie Spółki do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 3) przyznanie od Spółki na jej rzecz sumy pieniężnej w kwocie 8.000,00 zł na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a.; 4) nałożenie na spółkę grzywny w wysokości 10.000,00 zł, celem poprawy pracy przychodni na rzecz pacjentów tejże placówki, z przeznaczeniem na rzecz Kliniki Onkologii i Hematologii Dziecięcej we Wrocławiu.
Jednocześnie Skarżąca podniosła, że do dnia złożenia skargi nie została poinformowany o przekazaniu ponaglenia do Organu drugiej instancji.
Skarżąca wyjaśniła, że sprawa dotyczy wydania pełnej dokumentacji medycznej, wraz z wynikami badań od specjalistów, w których posiadaniu jest nadal przychodnia. Strona podkreśliła, że o wydanie powyższych dokumentów wniosła
w dniu 16 października 2023 r., następnie w dniu 25 października 2023 r. i 8 listopada 2023 r. i do chwili wniesienia skargi nie otrzymała pełnej dokumentacji medycznej. Strona oświadczyła, że kopie, które zostały do niej wysłane były nieczytelne, nie przesyłano wielu odbytych wizyt, w ogóle nie zostały przesłane wyniki badań oraz wizyty od specjalistów, które doręczyła Przychodni. Skarżąca zaznaczyła, że prosiła ponownie o przesłanie nowej kopii, wyjaśniła również, że prośbę o udostępnienie dokumentacji medycznej uzasadniła potrzebą przedstawienia jej w NFZ i Izbie Lekarskiej. Strona poinformowała, że kierownik Przychodni skreślił ją wraz z rodziną z listy swoich pacjentów i wskazała, że skargę na postępowanie kierownika placówki medycznej złożyła cała jej rodzina w NFZ i u Rzecznika Praw Pacjenta.
Skarżąca podkreśliła, że wniesione ponaglenie wraz z drugą petycją o ponowne wysłanie prawidłowo przygotowanej i pełnej dokumentacji medycznej nie przyniosło oczekiwanych rezultatów do dnia dzisiejszego. Skarżąca strona podniosła, że przychodnia powinna załatwić niniejszą sprawę niezwłocznie tymczasem strona oczekuje na rozstrzygniecie już ponad sześć tygodni.
2. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Spółki wniósł o jej oddalenie w całości. Spółka przyznała, że za pośrednictwem wiadomości e-mail z 16 października 2023 r. Skarżąca zwróciła się do Przychodni o wydanie swojej dokumentacji medycznej i podkreślił, że 20 października 2023 r. dokumentacja medyczna została za pośrednictwem Poczty Polskiej przesłana Skarżącej, zaś 24 października 2023 r. została skutecznie doręczona. Dokumentacja została również udostępniona Skarżącej w dniu 31 października 2023 r. i w dniu 13 listopada 2023 r. Spółka wskazała, że za każdym razem dokumentacja była przesyłana Skarżącej już po 4 dniach od wpływu wniosku. Wskazując, że każdorazowo Skarżąca wskazywała na różne naruszenia praw pacjenta - m.in. dalszą niekompletność dokumentacji medycznej (pomimo uzupełnienia dokumentacji przez podmiot udzielający świadczeń w całości), czy też brak złączenia stron dokumentacji oraz brak chronologicznego ułożenia kart, nie wskazując jednak, które przepisy obowiązującego prawa zostały naruszone.
W dalszej części odpowiedzi na skargę przywołano treść art. 26 ust. 1, art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (obecnie Dz. U. z 2024 r., poz. 581, dalej jako u.p.p.) i wyjaśniono, że Skarżącej udostępniono wnioskowaną dokumentację medyczną w sposób określony w art. 27 ust. 1 pkt 2 u.p.p. poprzez sporządzenie kopii dokumentacji, a następnie przesłano ją za pośrednictwem operatora pocztowego. Spółka podkreśliła, że co prawda Skarżąca wskazywała na "różne naruszenia praw pacjenta", jednak nie wyjaśniła konkretnie na czym te naruszenia miały polegać, ani nie wskazał które przepisy obowiązującego prawa zostały naruszone. Przychodnia nadmieniła, że art. 27 ust. 1 u.p.p. nie wprowadza terminu, w jakim dokumentacja medyczna powinna zostać udostępniona podmiotom uprawnionym w tym zakresie, zaznaczyła jednak, że udostępniła dokumentację medyczną Skarżącej w dniu 20 października 2023 r., tj. cztery dni od wpływu wniosku. Spółka zacytowała treść § 70 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 kwietnia 2020 r. w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania (obecnie Dz. U. z 2024 r., poz. 798, dalej jako rozporządzenie) oraz 35 § 1 k.p.a. i wskazała, że wniosek
o udostępnienie dokumentacji medycznej wpłynął do Przychodni 16 października 2023 r., zaś już w dniu 20 października 2023 r. Spółka przesłała Skarżącej wnioskowaną dokumentację.
Spółka podkreśliła, że w orzecznictwie przyjmuje się, że udostępnienie dokumentacji medycznej następuje w formie czynności materialno-technicznej
i w tym zakresie nie stosuje się przepisów k.p.a. W konsekwencji Spółka podkreśliła, że w przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania przepisy k.p.a. i miesięczny termin wskazany w art. 35 § 3 k.p.a., na który powołuje się Skarżąca. Przychodnia wskazała jednak, że nawet gdyby przyjąć odmiennie to należy zważyć, iż Spółka udostępniła Skarżącej wnioskowaną dokumentację medyczną przed upływem miesięcznego terminu, tj. przed 14 listopada 2023 r., uczyniła to w terminie czterech dni od dnia wpływu wniosku Skarżącej. Ponadto wskazała, że wbrew twierdzeniom Skarżącej, do Przychodni nie wpłynęło ponaglenie, albowiem ponaglenie jest podaniem (żądaniem), do którego stosuje się m.in. art. 63 k.p.a., natomiast w piśmie Skarżącej z 25 października 2023 r. brak było żądania stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości oraz wykazania, że Spółka mogła załatwić sprawę przed upływem terminu, w konsekwencji przyjęto, że pismo to stanowiło wniosek o uzupełnienie dokumentacji medycznej. W opinii Przychodni nie zostało ono należycie sporządzone, wobec powyższego niemożliwe było jego zrealizowanie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę, wyraźnie podkreślono, że podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych udostępnił Skarżącej wnioskowaną dokumentację medyczną w terminie krótszym niż miesiąc. Wskazano, że u.p.p. przewiduje możliwość udostępnienia dokumentacji medycznej także do wglądu w siedzibie podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych z zapewnieniem możliwości sporządzenia notatek lub zdjęć, za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, czy też na informatycznym nośniku danych. Natomiast w opinii Spółki Skarżąca w wypadku zastrzeżeń co do sposobu udostępnienia dokumentacji medycznej w formie papierowej bez przeszkód mógł zwrócić się do podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych o udostępnienie ww. dokumentacji w dowolnej innej formie przewidzianej prawem. Zdaniem Spółki nie jest uprawniony zarzut Skarżącej, jakoby podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych przekroczył termin do załatwienia sprawy (albowiem taki termin nie istnieje, gdyż obowiązujące przepisy prawa mówią jedynie o "braku zbędnej zwłoki" w zakresie udostępniania dokumentacji medycznej) czy też dopuścił się przewlekłości postępowania lub bezczynności. Ponadto w kwestii zarzutów rzekomej niekompletności dokumentacji medycznej podnoszonych przez Skarżącą przychodnia nadmieniła, że są to jedynie twierdzenia, niepoparte dowodowo, zaś podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych przekazał Skarżącej całość posiadanej przez siebie dokumentacji medycznej. Pełnomocnik Spółki podkreślił, że nieuzasadnione i nieuprawnione w żaden sposób są również wnioski Skarżącej w przedmiocie wymierzenia grzywny oraz przyznania na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. W opinii Spółki w przedmiotowej sprawie nie doszło do przewlekłości żadnego rodzaju, albowiem podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych trzykrotnie udostępnił Skarżącej wnioskowaną dokumentację medyczną, toteż uznać należało, iż sprawa została załatwiona w całości. Jednocześnie Spółka wskazała, że do odpowiedzi na skargę nie załącza dokumentacji medycznej Skarżącej, a to z uwagi na art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (obecnie t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1287 ze zm.), zgodnie z którym lekarz ma obowiązek zachowania w tajemnicy informacji związanych z pacjentem, a uzyskanych w związku z wykonywaniem zawodu, a także z uwagi na treść art. 27 ust. 1 pkt 3) u.p.p., zgodnie z którym dokumentacja medyczna jest udostępniana przez wydanie oryginału za potwierdzeniem odbioru i z zastrzeżeniem zwrotu po wykorzystaniu, na żądanie organów władzy publicznej albo sądów powszechnych.
3. W pismach procesowych składanych do Sądu (23 kwietnia 2024 r., 23 maja 2024 r., 4 i 14 sierpnia 2024 r., 1 września 2024 r. i 13 października 2024 r.) Skarżąca opisywała konflikt pomiędzy nią jako pacjentem, a Podmiotem świadczącym usługi medyczne i konsekwentnie twierdził, że Przychodnia przysłała tylko raz kopie dokumentacji medycznej, ale tylko wewnętrznej i to niepełnej, i że nadal nie posiada żadnego dokumentu zewnętrznego, który stanowi również dokumentację pacjenta zgodnie z ustawą o Prawie Pacjenta, gdyż jest nadal w posiadaniu Spółki.
4. Pismem z dnia 4 sierpnia 2024 r. Skarżąca załączyła pismo Rzecznika Praw Pacjenta (dalej przywoływany jako: "Rzecznik"), z dnia 23 lipca 2024 r., znak: RzPP-DPW-WPII.431.129.2024, w którym stwierdzono naruszenie prawa pacjenta –Skarżącej – przez Spółkę. Naruszenie dotyczyło praw pacjenta do dokumentacji medycznej. W uzasadnieniu ww. pisma Rzecznik wskazał, że Skarżąca pismem
z dnia 16 października 2023 r. przesłała wiadomość e-mailową z prośbą
o udostępnienie "całej historii choroby", co w ocenie Rzecznika Spółka powinna rozumieć jako udostepnienie kompletnej dokumentacji medycznej posiadanej przez nią. Rzecznik wskazał, że nie ma wątpliwości co do trafności zarzutu o niedbale skserowanych kartach dokumentacji medycznej, niektóre ze stron dokumentacji zostały skserowane tak, że część wpisów nie jest w pełni widoczna, strony dokumentacji medycznej nie są ponumerowane. Powyższe jest niezgodne
z zasadami prowadzenia dokumentacji medycznej. W konsekwencji Rzecznik stwierdził naruszenie prawa pacjenta do dokumentacji medycznej.
5. Wojewódzki Sąd Administracyjny w przywoływanym na wstępie wyrokiem
z 20 lutego 2025 orzekł na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.)
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Sąd I instancji podkreślił, że
w rozpoznawanej sprawie skarga dotyczy przewlekłości w udostępnieniu Skarżącej jej własnej dokumentacji medycznej.
Sąd I instancji podkreślił, że przyjęcie, iż w tej sprawie do udostępniania dokumentacji medycznej nie mają zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie oznacza, że działania placówki świadczącej usługi medyczne poddane kontroli sądu administracyjnego mogą być dowolne i nie ograniczone żadnymi terminami. Mając na uwadze treść art. 17 EKDA oraz przywołane w treści uzasadnienia wyroku przepisy art. 26 ust 1 u.p.p. w zw. z § 70 ust. 1 rozporządzenia oraz okoliczność, że Skarżący domaga się dostarczenia dokumentacji medycznej dotyczącej jego osoby, będącej w posiadaniu przychodni, Sąd I instancji przyjął, że sprawa powinna być załatwiona niezwłocznie, czyli tak szybko jak jest to możliwe.
W rozpoznawanej sprawie Skarżąca wystąpiła z prośbą o udostępnienie dokumentacji medycznej dotyczącej wizyt w przychodni. Bezspornym jest, że placówka medyczna przesłała Skarżącej kopie sporządzonej dokumentacji za pośrednictwem poczty polskiej przesyłka została odebrana 24 października 2023 r. Skarżąca ponownie wniosła o przesłanie dokumentacji w dniu 25 października 2023 r. ponieważ udostępnione jej wcześniej dokumenty były skserowane krzywo, niektórych z wizyt nie było widać w całości, występowały błędy, nie podliczono stron
i ich nie oznakowano, ukryto niektóre wizyty, wizyty nie były skserowane
w prawidłowej kolejności, strony różniły się góra/dół. Spółka odpowiedziała na wniosek pismem z dnia 31 października 2023 r. Ponownie Skarżąca pismem z dnia 8 listopada 2023 r. wniosła o udostępnienie dokumentacji bowiem poprzednio przesłana dokumentacja nie obejmowała wszystkich wizyt, wizyty nie były skserowane w prawidłowej kolejności, brak było chronologicznie podpisanych stron i spięcia dokumentacji w całość. Pełnomocnik spółki wskazał w odpowiedzi na skargę, że udostępniono ponownie dokumentację medyczną Skarżącej w dniu 13 listopada 2023 r. Pomimo powyższych działań Spółki, Skarżąca zdecydowała się na wniesienie skargi do Sądu wskazując, że nadal oczekuje na dokumentację medyczną.
Sąd I instancji za bezsporne uznał, że Spółka była w posiadaniu dokumentacji medycznej swojego pacjenta - Strony postępowania, tak więc oczywistym jest, że na jej prośbę miała możliwość i obowiązek zareagować niezwłocznie. Z akt sprawy wnika, że Spółka co prawda każdorazowo odpowiadała na wnioski Skarżącej jednak finalna forma przesyłanej dokumentacji, zawierająca liczne wady, a także ilość dosyłania wnioskowanej dokumentacji (przesłanie 3 razy wadliwej dokumentacji) wskazuje na podejmowanie działań, które można określić mianem pozornych, maskujących przewlekłość w udostępnieniu dokumentacji. W aktach sprawy znajduje się pismo Rzecznika potwierdzające fakt skierowania do skarżących niedbale skserowanej dokumentacji, co w konsekwencji wpłynęło na stwierdzenie przez niego naruszenia przez spółkę praw pacjenta do dokumentacji medycznej (k-106 akt sądowych). Placówka medyczna naruszyła zasady i terminy określone w art. 26 ust. 1 u.p.p. oraz w § 70 ust. 1 rozporządzenia, tym samym w opinii Sądu I instancji Spółka prowadząc postępowanie w tej sprawie pozostawała w zwłoce podejmując pozorowane działania do momentu wniesienia skargi przez stronę. Powyższe świadczy o przewlekłym prowadzeniu postępowania przez przychodnię, o czym Sąd orzekł w pkt I sentencji wyroku.
Sąd I instancji uznał, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa.
6. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła W. Sp. z o.o. wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1). naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a to art. 149 § 1 pkt 1) i 3) p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 6) p.p.s.a. w zw. z art. 53 § 2b p.p.s.a. i art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. poprzez wydanie wyroku z dnia 20 lutego 2025 r. uwzględniającego skargę Skarżącej i stwierdzającego, że W. Sp. z o. o. z/s we Wrocławiu przewlekle prowadził postępowanie w sprawie z wniosku strony Skarżącej oraz zobowiązującego Organ do załatwienia sprawy
w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy w sytuacji, gdy złożenie przez Skarżącą skargi z dnia 30 listopada 2023 r. do WSA we Wrocławiu na przewlekle prowadzenie postępowania przez W. Sp. z o.o. z/s we W. nic było poprzedzone wniesieniem ponaglenia do Organu w myśl obowiązujących przepisów prawa (art. 37 k.p.a.), a zatem Skarżąca nie wyczerpała służących jej środków zaskarżenia w postępowaniu przed organem właściwym
w sprawie, co z kolei stanowi warunek sine gua non skutecznego wniesienia
i dopuszczalności skargi do WSA, zaś w tym stanie rzeczy skarga z dnia 30 listopada 2023 r. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez W. Sp. z o,o. z/s we W. winna zostać przez Sąd I instancji odrzucona, bowiem jej wniesienie było niedopuszczalne;
2). naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a to art. 149 § 1 pkt 1) i 3) p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez wydanie wyroku z dnia 20 lutego 2025 r. uwzględniającego skargę I.P. i stwierdzającego, że W.Sp. z o.o. z/s we W. przewlekle prowadził postępowanie w sprawie z wniosku Strony skarżącej oraz zobowiązującego organ do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy w sytuacji, gdy Sąd I instancji naruszył swoją powinność orzekania na podstawie akt sprawy poprzez oparcie orzeczenia na własnych, błędnych ustaleniach oraz ustaleniach poczynionych przez Rzecznika Praw Pacjenta z pisma z dnia 23 lipca 2024 r. — znak: RzPP-DPW-WPII.431.129.2024, które nie znajdują odzwierciedlenia w aktach sprawy, a tym samym Sąd a quo wydał zaskarżony wyrok nie na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organ w toku postępowania oraz na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wniesienia skargi przez Skarżącą,
a w oparciu o okoliczności, które powstały po wniesieniu przez Skarżącą skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a które nie powinny podlegać uwzględnieniu (przede wszystkim w zakresie pisma Rzecznika Praw Pacjenta z dnia 23 lipca 2024 r, - znak: RzPP-DPW-WPII.431.129.2024), czym Sąd I instancji naruszył zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w aktach sprawy;
3). naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a to art. 26 ust. 1 u.p.p. w zw. z § 6 ust. 1 i § 70 ust. 1 rozporządzenia poprzez:
a) nieuprawnione uznanie, że postępowanie w przedmiocie udostępnienia Skarżącej dokumentacji medycznej było prowadzone przez Spółkę w sposób przewlekły oraz że Spółka podejmowała działania "maskujące przewlekłość
w udostępnianiu dokumentacji" w sytuacji, gdy Skarżąca otrzymała od Organu dokumentację medyczną trzykrotnie i to każdorazowo w odstępie zaledwie czterech dni od dnia wpływu do Organu wniosków Skarżącej o udostępnienie dokumentacji medycznej, a ponadto Skarżąca w wiadomości e-mail z dnia 16 października 2023 r. wnioskowała o udostępnienie dokumentacji medycznej dot. historii choroby
(w dodatku nie wskazując o jaką chorobę chodzi), co w żaden sposób nie jest tożsame z całością dokumentacji medycznej w rozumieniu przepisów prawa, zaś
w określonym faktycznym i prawnym stanie sprawy podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych nie dopuścił się żadnej zwłoki w załatwieniu sprawy, gdyż sprawa została załatwiona niezwłocznie (trzykrotnie), czyli tak szybko jak tylko było to możliwe, a ponadto żaden z obowiązujących przepisów prawa w zakresie udostępniania dokumentacji medycznej nie przewiduje konkretnego terminu,
w którym dokumentacja medyczna ma zostać udostępniona;
b) nieuzasadnione przyjęcie, że dokumentacja medyczna udostępniona przez Organ Skarżącej jest wadliwa i nie spełnia wymogów określonych w przepisami prawa, a co za tym idzie pomimo trzykrotnego udostępnienia dokumentacji medycznej w terminie czterech dni od wpływu wniosków skarżącej do Organu postępowanie w przedmiocie udostępnienia dokumentacji medycznej było prowadzone w sposób przewlekły (przyjęcie, że Spółka de facto nadal nie udostępniła Skarżącej dokumentacji medycznej) w sytuacji, gdy żaden przepis rozporządzenia (ani innego aktu prawnego o randze ustawy lub rozporządzenia) nie określa sposobu skserowania dokumentacji medycznej, ani nie wprowadza kryterium jakości sporządzonych i udostępnianych kserokopii dokumentacji medycznej, czy też faktu fizycznego spięcia dokumentów jako warunkujących poprawność udostępnianej dokumentacji medycznej, a ponadto dokumentacja medyczna udostępniona Skarżącej przez Spółkę została udostępniona w sposób zgodny z prawem, zaś ewentualne mniej wyraźne fragmenty kserokopii pozostają bez jakiegokolwiek wpływu na merytorykę danych zawartych w dokumentacji medycznej oraz na wartość dokumentacji medycznej, co więcej Skarżąca otrzymała przecież również wydruki
z systemu elektronicznego dokumentacji medycznej (bez podpisów lekarza udzielającego świadczeń zdrowotnych) wytworzoną na zasadzie art. 2 pkt 6 ustawy
z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia, a zatem argumentacja jakoby Skarżąca otrzymała niewyraźną dokumentację medyczną jest całkowicie chybiona.
Spółka, na podstawie art. 176 § 1 pkt 3) i § 2 p.p.s.a., wniosła również
o: rozpoznanie niniejszej sprawy na rozprawie; na podstawie art. 188 p.p.s.a. - uchylenie przez Naczelny Sąd Administracyjny zaskarżonego wyroku Sądu I instancji w całości, a następnie jego zmianę poprzez oddalenie w całości skargi Skarżącej
z dnia 30 listopada 2023 r. do WSA we Wrocławiu na przewlekłe prowadzenie postępowania przez W. Sp. z o.o. z/s we W.; ewentualnie w przypadku gdyby Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił wniosku wskazanego powyżej - uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji w całości i stosownie do treści art. 185 p.p.s.a. przekazanie sprawy WSA we Wrocławiu do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu Spółka przedstawiła argumenty mające wskazywać na zasadność zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej.
7. Skarżący złożył odpowiedź na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
8. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W tej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji.
Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną w jej granicach, wyznaczonych przez Stronę skarżącą poprzez sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty.
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i dlatego podlegała oddaleniu.
9. Przede wszystkim nie jest uzasadniony zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania w postaci art. 149 § 1 pkt 1 i 3 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6, art. 53 § 2b i art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., poprzez uwzględnienie skargi pomimo tego, że jej wniesienie nie zostało poprzedzone złożeniem ponaglenia zgodnie z art. 37 k.p.a., a w związku z tym Skarżąca nie wyczerpała środków zaskarżenia
w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, co powodowało niedopuszczalność skargi i podstawę do jej odrzucenia. Przepisy art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. są przepisami kierunkowymi; regulują rozstrzygnięcie sądu administracyjnego badającego sprawę przewlekłości postępowania przewidując uwzględnienie skargi, gdy stopień naruszenia przepisów postępowania przed organem okazał się istotny. To zatem naruszenie innych regulacji musi zostać wykazane, aby we wtórny sposób można było stwierdzić, że sąd w nieuprawniony sposób zastąpił art. 149 p.p.s.a. przepisem art. 151 p.p.s.a. W sprawie nie zaszły podstawy odrzucenia skargi określone w art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (niedopuszczalność wniesienia skargi) polegające na nie wyczerpaniu przez Skarżącą przed wniesieniem skargi środka zaskarżenia, jakim było ponaglenie określone w art. 37 k.p.a. Stosownie do art. 37 k.p.a., stronie służy prawo wniesienia ponaglenia, jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest o niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Przepis ten zamieszczono w rozdziale 7 k.p.a. zatytułowanym Załatwianie spraw. Oznacza to, że sprawa załatwiana przez organ powinna przynależeć do jednej z kategorii spraw objętych zakresem przedmiotowym k.p.a, tzn. do jednej z odmian spraw określonych w art. 1 k.p.a.
Sprawa rozpatrywana przez W. nie należała do spraw "rozstrzyganych w drodze decyzji" bowiem udostępnienie dokumentacji medycznej na podstawie art. 26 ust. 1 i art. 27 ust. 1-3 u p.p. a także § 70 r.s.d. przyjmuje postać czynności
z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnienia wynikającego z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Żaden przepis nie przewiduje środka zaskarżenia przysługującego z tytułu niepodjęcia takiej czynności, co oznacza, że zaszła określona w art. 52 § 2 p.p.s.a przesłanka polegająca na nieprzysługiwaniu stronie żadnego środka zaskarżenia, otwierająca drogę do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
10. Naczelny Sąd Administracyjny za nieuzasadniony uznał również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania w postaci art. 149 § 1 pkt 1 i 3 w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a., poprzez naruszenie obowiązku orzekania na podstawie akt sprawy i oparcie rozstrzygnięcia na twierdzeniach Skarżącej, oraz ustaleniach poczynionych przez Rzecznika Praw Pacjenta z pisma z dnia 23 lipca 2024 r., czym Sąd I instancji naruszył zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w aktach sprawy;
Stosownie do art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. (zd. pierwsze); wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi (zd. drugie). Przepis art. 133 § 1 zd. pierwsze ab initio (zd. drugie nie znajdowało zastosowania w sprawie, podobnie jak zd. pierwsze w zakresie odsyłającym do art. 54 § 2 p.p.s.a.) wymaga aby wyrok był wydany "na podstawie akt sprawy". Aktami sprawy w rozumieniu art. 133 § 1 powołanej ustawy procesowej są zarówno akta sądowe, jak i przedstawione sądowi administracyjnemu akta administracyjne (por. np. wyroki NSA z 9 września 2005 r., sygn. akt FSK 1925/04, z 8 lipca 2025 r., sygn. akt I GSK 396/24, z 30 września 2025 r., sygn. akt III OSK 507/24). W orzecznictwie sądowym jednolicie przyjmuje się, że naruszenie określonej w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady orzekania na podstawie akt sprawy może stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną wskazaną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., jeżeli sąd oddalił skargę mimo niekompletnych akt sprawy; pominął istotną część tych akt; oparł orzeczenie na własnych ustaleniach, nie znajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy (por. np. wyroki NSA: z 8 sierpnia 2019 r., sygn. akt I GSK 1308/18, z 11 maja 2021 r., sygn. akt III OSK 3627/21, z 24 stycznia 2023 r. sygn. akt I FSK 1778/18, z 10 kwietnia 2024 r., sygn. akt I OSK 712/23, z 4 lipca 2024 r., sygn. akt III OSK 1949/23). Żadna z powyższych okoliczności nie jest przywoływana w skardze kasacyjnej na uzasadnienie postawionego zarzutu.
Jak już powiedziano, wnosząca skargę kasacyjną w uzasadnieniu tego zarzutu podała, że Sąd I instancji wydał wyrok w oparciu o okoliczności przytoczone przez Skarżącą oraz Rzecznika Praw Pacjenta w piśmie z dnia 23 lipca 2024 r.
Wnoszący skargę kasacyjną myli akt akta sądowe z aktami administracyjnymi. To, że sąd ocenia legalność aktu, czynności lub - jak w niniejszej sprawie – przewlekłości postępowania organu (na dzień wniesienia skargi) na podstawie materiałów zgromadzonych przez organ w toku postępowania, nie oznacza, że w trakcie postępowania sądowego strony nie mogą formułować (co naturalne - po wydaniu aktu, czynności lub stwierdzeniu przez nie nieuprawnionej opieszałości organu) własnych ocen i przytaczać argumentacji stanowisk procesowych wyrażonych w skardze lub odpowiedzi na nią.
11. Według NSA wbrew zapatrywaniu wnoszącego skargę kasacyjną,
w sprawie nie doszło do naruszenia przez Sąd I instancji również przepisów prawa materialnego w postaci art. 26 ust. 1 u.p.p. w zw. z § 6 ust. 1 i § 70 ust. 1 r.s.d. poprzez: błędne przyjęcie, że Skarżąca nie otrzymała żądanej dokumentacji medycznej, skoro wskutek już pierwotnego podania udostępniono w dniu 20 października 2023 r., zaś Skarżąca odebrała ją w dniu 24 października 2023 r. jednakże w przesłanym piśmie nie sprecyzowała o jaki zakres dokumentacji chodzi; pominięcie, że przepisy prawa nie przewidywały konkretnego terminu na wydanie dokumentacji ani też kierowania "zapytania" do Strony o sprecyzowanie zakresu dokumentacji, gdyby to budziło wątpliwości placówki medycznej,
a także nieuzasadnione przyjęcie, że udostępniona dokumentacja była wadliwa, skoro przepisy prawa nie określają "sposobu skserowania dokumentacji medycznej" ani też nie wprowadzają kryterium "jakości sporządzonych kserokopii dokumentacji medycznej", podczas gdy jej "mniej wyraźne fragmenty" pozostawały bez wpływu na merytorykę danych zawartych w dokumentacji medycznej.
Zgodnie z art. 26 ust. 1 u.p.p. podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych udostępnia dokumentację medyczną pacjentowi lub jego przedstawicielowi ustawowemu, bądź osobie upoważnionej przez pacjenta. Udostępniana dokumentacja powinna zachowywać integralność, poufność i autentyczność, być wydana bez zbędnej zwłoki (§ 70 ust. 1 r.s.d.) oraz mieć ponumerowane strony oraz być ułożona chronologiczne (§ 6 ust. 1 r.s.d.).
Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że Skarżąca składała dwa podania o udostępnienie jej dokumentacji medycznej (z 16 października 2023 r. i z 25 października 2023 r. i 8 listopada 2023 r.). Podaniem z 16 października 2023 r. wystąpiła do Spółki o wydanie dokumentacji medycznej wraz z wynikami badań specjalistów. Przychodnia uwzględniając tę prośbę doręczyła Skarżącej 24 października 2023 r. kopie dokumentacji. Kolejnym jednak podaniem z 25 października 2023 r. Skarżąca wystąpiła z drugą prośbą o ponowne wysłanie prawidłowo przygotowanej i pełnej dokumentacji medycznej; wprawdzie motywem wniesienia nowej prośby było niezadowolenie z zestawu dokumentów otrzymanych po rozpatrzeniu pierwszego z podań (jak zaznaczyła dokumentacja dotychczas doręczona: była nieczytelna nie przesłano wielu odbytych wizyt w ogóle nie zostały przesłane wyniki badań oraz wizyty u specjalistów).
Podkreślenia wymaga, że podstawą stwierdzonej przewlekłości postępowania nie było to, że czy zakres obydwu podań się pokrywał (w części lub w całości) oraz czy drugie z podań nie wymagało ponawiania doręczania niektórych dokumentów już doręczonych w nieodległej przeszłości, zwłaszcza gdy ich jakość nie mogła być poprawiona. Istotą naruszenia prawa rodzącego przewlekłość było to, że co prawda Spóła każdorazowo odpowiadała na wnioski Skarżącej jednak finalna forma przesłanej dokumentacji (przesłanie 3 razy wadliwej dokumentacji) wskazuje na podejmowanie działań które Sąd I instancji określił jako pozorne, maskujących przewlekłość w udostępnianiu dokumentacji. Przepisy prawa zaś są jednoznaczne gdy idzie o sposób zachowania się organu po wpływie dowolnego z podań o udostępnienie dokumentacji medycznej określonej w art. 26 ust. 1 u.p.p. Zgodnie z § 70 ust. 1 r.s.d. organ zakładu leczniczego powinien w terminie niezwłocznym (wyrażonym zwrotem "bez zbędnej zwłoki"): a) udostępnić żądaną dokumentację (kierując się enumeracją z § 2 r.s.d.) albo – w tym samym terminie – b) odmówić udostępnienia dokumentacji, gdy wynik postępowania wykaże, że uwzględnienie żądania okazało się niemożliwe, sporządzając wówczas uzasadnienie przyczyn odmowy (§ 71 r.s.d.). Już brak jakiegokolwiek działania Organu zmierzającego choćby do jednego lub drugiego zachowania wynikającego z tych przepisów prawa dawał podstawy do stwierdzenia przewlekłości postępowania i zobowiązania (w pkt III wyroku I instancji) do "załatwienia sprawy", a więc alternatywnie udostępnienia dokumentacji bądź wydania decyzji o odmowie jej udostępnienia. Podkreślenia wymaga, że o ile uwzględnienie podania obywatela (użytkownika zakładu leczniczego, pacjenta) następuje w drodze czynności materialno-technicznej, o tyle odmowne załatwienie takiej sprawy wymaga wydania decyzji, w celu zapewnienia stronie procesowych gwarancji nieprzekraczania władztwa zakładowego i kontroli legalności działania organu zakładu administracyjnego (zakładu opieki zdrowotnej, podmiotu leczniczego) w administracyjnym toku instancji (zob. uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2001 r., sygn. akt OPK 10/01, ONSA 2001, Nr 4, poz. 159 oraz z dnia 15 listopada 1999 r., sygn. akt OPK 24/99, ONSA 2000, Nr 2, poz. 54).
W konsekwencji, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, dokonując oceny prawnej ustalonego w sprawie stanu faktycznego, Sąd I instancji nie naruszył wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów art. 26 ust. 1 u.p.p. w zw. z § 6 ust. 1 i § 70 ust. 1 r.s.d. oraz przepisów postępowania, a zaskarżony wyrok, poddany kontroli w granicach wyznaczonych zarzutami skargi kasacyjnej, odpowiada prawu.
12. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Przywołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych pochodzą
z bazy dostępnej pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl