II GSK 1056/25

II GSK 1056/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-10-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Karolina Kisielewicz-Sierakowska
Patrycja Joanna Suwaj /sprawozdawca/
Wojciech Maciejko /przewodniczący/
Symbol z opisem
6209 Inne o symbolu podstawowym 620
659
Sygn. powiązane
III SAB/Wr 2/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2025-02-06
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Maciejko Sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Sędzia del. WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska Protokolant asystent sędziego Paweł Cholewski po rozpoznaniu w dniu 29 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. Sp. z o.o. we .W od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 lutego 2025 r. sygn. akt III SAB/Wr 2/24 w sprawie ze skargi P. P. na przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie udostępnienia dokumentacji medycznej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 6 lutego 2025 r. (sygn. akt III SAB/Wr 2/24), w sprawie ze skargi P. P. (dalej przywołany jako: "Skarżący", "Strona"), na przewlekłe prowadzenie postępowania przez W. Sp. z o.o. we W. (dalej przywołana jako: "Spółka", "Przychodnia", "Podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych", "Organ"), w przedmiocie udostępnienia dokumentacji medycznej w pkt I. stwierdził, że W. Sp. z o.o.
z siedzibą we W. przewlekle prowadził postępowanie w sprawie z wniosku Strony skarżącej; w pkt II. stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez W. Sp. z o.o. z siedzibą we W. nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; w pkt III. zobowiązał Organ do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; w pkt IV. dalej idącą skargę oddalił; w pkt V. zasądził zwrot kosztów postępowania.
Sąd I instancji za podstawę orzekania przyjął następujący stan faktyczny sprawy.
1. Pismem z 30 listopada 2023 r. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie wydania pełnej dokumentacji medycznej przez W.Sp. z o.o. we W.. Strona wniosła skargę na podstawie art. 50 § 1, w zw. z art. 3 ust. 2 pkt. 8, w zw. z art. 52 § 1, art. 53 § 2b, art. 54 § 1 oraz art. 57 § 1 pkt. 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej przywoływana jako: "p.p.s.a.").
Na podstawie art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Strona zarzuciła naruszenie art. 8 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej przywoływana jako: "k.p.a."), art. 12 § 1 k.p.a., art. 35 § 1 i 3 k.p.a., art. 36 § 1 k.p.a. i art. 37 § 5 k.p.a. poprzez przekroczenie terminów załatwienia sprawy, tj., przewlekłe prowadzenie sprawy przez Spółkę. Strona wniosła o: 1) stwierdzenie przewlekłego prowadzenia sprawy przez Przychodnię
i niezałatwienia sprawy w terminie; 2) zobowiązanie Spółki do załatwienia sprawy
w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 3) przyznanie od Spółki na jej rzecz sumy pieniężnej w kwocie 5.000,00 zł (słownie: pięć tysięcy złotych) na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a.; 4) nałożenie na Spółkę grzywny w wysokości 10.000,00 zł (słownie: dziesięć tysięcy złotych), celem poprawy pracy Przychodni na rzecz pacjentów tejże placówki,
z przeznaczeniem na rzecz Kliniki Onkologii i Hematologii Dziecięcej we W..
Jednocześnie Skarżący podniósł, że do dnia złożenia skargi nie został poinformowany o przekazaniu ponaglenia do Organu drugiej instancji.
Skarżący wyjaśnił, że sprawa dotyczy wydania pełnej dokumentacji medycznej, wraz z wynikami badań od specjalistów, w których posiadaniu jest nadal Przychodnia. Strona podkreśliła, że o wydanie powyższych dokumentów wniosła
w dniu 15 października 2023 r. i do chwili wniesienia skargi nie otrzymała pełnej dokumentacji medycznej. Strona oświadczyła, że kopie, które zostały do niej wysłane były nieczytelne, nie przesyłano wielu odbytych wizyt, w ogóle nie zostały przesłane wyniki badań oraz wizyty od specjalistów, które doręczyła Przychodni. Skarżący zaznaczył, że prosił ponownie o przesłanie nowej kopii, wyjaśnił również, że prośbę
o udostępnienie dokumentacji medycznej uzasadnił potrzebą przedstawienia jej
w NFZ i Izbie Lekarskiej. Strona poinformowała, że kierownik Przychodni skreślił ją wraz z rodziną z listy swoich pacjentów i wskazała, że skargę na postępowanie kierownika placówki medycznej złożyła cała jej rodzina w NFZ i u Rzecznika Praw Pacjenta.
Skarżący podkreślił, że wniesione ponaglenie z 25 października 2023 r.
w formie zawiadomienia do kierownika Przychodni wraz z drugą petycją o ponowne wysłanie prawidłowo przygotowanej i pełnej dokumentacji medycznej nie przyniosło oczekiwanych rezultatów do dnia dzisiejszego. Skarżąca strona podniosła, że Przychodnia powinna załatwić niniejszą sprawę niezwłocznie tymczasem Strona oczekuje na rozstrzygniecie już ponad sześć tygodni.
2. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Spółki wniósł o jej oddalenie w całości. Spółka przyznała, że za pośrednictwem wiadomości e-mail z 15 października 2023 r. Skarżący zwrócił się do Przychodni o wydanie swojej dokumentacji medycznej
i podkreślił, że 20 października 2023 r. dokumentacja medyczna została za pośrednictwem Poczty Polskiej przesłana Skarżącemu, zaś 24 października 2023 r. została skutecznie doręczona. Pełnomocnik zgodził się, że w treści pisma z 25 października 2023 r. zatytułowanego jako "zawiadomienie do kierownika przychodni W. o naruszeniu naszych praw pacjenta w medycznej placówce publicznej" podniesiono szereg zastrzeżeń co do udostępnienia dokumentacji medycznej, w tym m.in. niekompletność, krzywo wydrukowane strony, brak numeracji stron czy też brak złączenia stron zszywaczem, lub brak chronologii wizyt wielokrotnie przy tym podkreślając, że działanie tego rodzaju to łamanie praw pacjenta oraz naruszenie godności pacjenta. Spółka nie była jednak w stanie zweryfikować jakie konkretne, rzekome nieprawidłowości miała zawierać dokumentacja medyczna Skarżącego, wobec powyższego nie było możliwe, w opinii placówki, uczynienie zadość żądaniu Skarżącego.
W dalszej części odpowiedzi na skargę przywołano treść art. 26 ust. 1, art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2024 r., poz. 581, dalej przywoływana jako: "u.p.p.") i wyjaśniono, że Skarżącemu udostępniono wnioskowaną dokumentację medyczną w sposób określony w art. 27 ust. 1 pkt 2 u.p.p. poprzez sporządzenie kopii dokumentacji,
a następnie przesłano ją za pośrednictwem operatora pocztowego. Spółka podkreśliła, że co prawda Skarżący wskazywał na "różne naruszenia praw pacjenta", jednak nie wyjaśnił konkretnie na czym te naruszenia miały polegać, ani nie wskazał które przepisy obowiązującego prawa zostały naruszone. Przychodnia nadmieniła, że art. 27 ust. 1 u.p.p. nie wprowadza terminu, w jakim dokumentacja medyczna powinna zostać udostępniona podmiotom uprawnionym w tym zakresie, zaznaczyła jednak, że udostępniła dokumentację medyczną Skarżącemu w dniu 20 października 2023 r., tj. cztery dni od wpływu wniosku. Spółka zacytowała treść § 70 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 kwietnia 2020 r. w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania (obecnie Dz. U. z 2024 r., poz. 798, dalej jako: "rozporządzenie") oraz 35 § 1 k.p.a. i wskazała, że wniosek o udostępnienie dokumentacji medycznej wpłynął do Przychodni 15 października 2023 r., zaś już w dniu 20 października 2023 r. Spółka przesłała Skarżącemu wnioskowaną dokumentację.
Spółka podkreśliła, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy k.p.a.
i miesięczny termin wskazany w art. 35 § 3 k.p.a., na który powołuje się Skarżący. Przychodnia wskazała jednak, że nawet gdyby przyjąć odmiennie to należy zważyć, iż Spółka udostępniła Skarżącemu wnioskowaną dokumentację medyczną przed upływem miesięcznego terminu, tj. przed 14 listopada 2023 r.; uczyniła to w terminie czterech dni od dnia wpływu wniosku Skarżącego. Ponadto wskazała, że wbrew twierdzeniom Skarżącego, do Przychodni nie wpłynęło ponaglenie, albowiem ponaglenie jest podaniem (żądaniem), do którego stosuje się m.in. art. 63 k.p.a., natomiast w piśmie Skarżącego z 25 października 2023 r. brak było żądania stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości oraz wykazania, że Spółka mogła załatwić sprawę przed upływem terminu, w konsekwencji przyjęto, że pismo to stanowiło wniosek o uzupełnienie dokumentacji medycznej. W opinii Przychodni nie zostało ono należycie sporządzone, wobec powyższego niemożliwe było jego zrealizowanie. Spółka, wyraźnie podkreśliła, że podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych udostępnił Skarżącemu wnioskowaną dokumentację medyczną
w terminie krótszym niż miesiąc. Wskazano, że u.p.p. przewiduje możliwość udostępnienia dokumentacji medycznej także do wglądu w siedzibie podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych z zapewnieniem możliwości sporządzenia notatek lub zdjęć, za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, czy też na informatycznym nośniku danych. Natomiast w opinii Spółki Skarżący w wypadku zastrzeżeń co do sposobu udostępnienia dokumentacji medycznej w formie papierowej bez przeszkód mógł zwrócić się do podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych o udostępnienie ww. dokumentacji w dowolnej innej formie przewidzianej prawem. Zdaniem Spółki nie jest uprawniony zarzut Skarżącego, jakoby podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych przekroczył termin do załatwienia sprawy (bowiem taki termin nie istnieje, gdyż obowiązujące przepisy prawa mówią jedynie o "braku zbędnej zwłoki" w zakresie udostępniania dokumentacji medycznej), czy też dopuścił się przewlekłości postępowania lub bezczynności. Ponadto w kwestii zarzutów rzekomej niekompletności dokumentacji medycznej podnoszonych przez Skarżącego przychodnia nadmieniła, że są to jedynie twierdzenia, niepoparte dowodowo, zaś podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych przekazał Skarżącemu całość posiadanej przez siebie dokumentacji medycznej. Pełnomocnik Spółki podkreślił, że nieuzasadnione i nieuprawnione w żaden sposób są również wnioski Skarżącego w przedmiocie wymierzenia grzywny oraz przyznania na rzecz Skarżących sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a.
W opinii Spółki w sprawie nie doszło do przewlekłości żadnego rodzaju, bowiem podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych trzykrotnie udostępnił Skarżącemu wnioskowaną dokumentację medyczną, toteż uznać należało, iż sprawa została załatwiona w całości. Jednocześnie Spółka wskazała, że do odpowiedzi na skargę nie załącza dokumentacji medycznej Skarżącego, a to z uwagi na art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (t.j. Dz. U.
z 2024 r., poz. 1287 ze zm.), zgodnie z którym lekarz ma obowiązek zachowania
w tajemnicy informacji związanych z pacjentem, a uzyskanych w związku
z wykonywaniem zawodu, a także z uwagi na treść art. 27 ust. 1 pkt 3) u.p.p., zgodnie z którym dokumentacja medyczna jest udostępniana przez wydanie oryginału za potwierdzeniem odbioru i z zastrzeżeniem zwrotu po wykorzystaniu, na żądanie organów władzy publicznej albo sądów powszechnych.
3. W pismach procesowych składanych do Sądu (5 lutego 2024 r., 23 kwietnia 2024 r., 23 maja 2024 r., 4 i 14 sierpnia 2024 r., 1 września 2024 r.), Skarżący opisywał konflikt pomiędzy nim jako pacjentem, a Podmiotem świadczącym usługi medyczne i konsekwentnie twierdził, że Przychodnia przysłała tylko raz kopie dokumentacji medycznej, ale tylko wewnętrznej i to niepełnej, i że nadal nie posiada żadnego dokumentu zewnętrznego, który stanowi również dokumentację pacjenta zgodnie z ustawą o Prawie Pacjenta, gdyż jest nadal w posiadaniu Spółki. Natomiast otrzymał kopię wersji papierowej dokumentacji medycznej, ale nie był w stanie jej odczytać, brak było również wielu wizyt i dokumentacji zewnętrznej. Podkreślił, że potrzebuje pełnej dokumentacji w celu kontynuacji leczenia w innej placówce medycznej bowiem ze Spółki został wykreślony. Podkreślił również, że 5 sierpnia 2024 r. kierownik przychodni odmówił mu udostępnienia do wglądu jego dokumentacji w placówce.
4. W piśmie procesowym z 15 kwietnia 2024 r. pełnomocnik Spółki podkreślił, że Skarżący otrzymał całość wnioskowanej dokumentacji medycznej. Po raz pierwszy Skarżącemu przesłano ww. dokumentację w październiku 2023 r.
Spółka wyjaśniła, że Skarżący regularnie był informowany, iż oryginał znajdującej się w siedzibie Spółki dokumentacji medycznej dostępny jest do wglądu dla Skarżącego w godzinach pracy przychodni w obecności pracownika Spółki, po wcześniejszym umówieniu terminu przeglądania tej dokumentacji.
5. Wojewódzki Sąd Administracyjny w przywoływanym na wstępie wyrokiem z 6 lutego 2025 orzekł na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.)
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Sąd I instancji podkreślił, że
w rozpoznawanej sprawie skarga dotyczy przewlekłości w udostępnieniu Skarżącemu jego własnej dokumentacji medycznej. Przyjęcie, iż w tej sprawie do udostępniania dokumentacji medycznej nie mają zastosowania przepisy k.p.a. nie oznacza, że działania placówki świadczącej usługi medyczne poddane kontroli sądu administracyjnego mogą być dowolne i nie ograniczone żadnymi terminami.
Sąd I instancji podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie Skarżący wystąpił
z prośbą o udostępnienie dokumentacji medycznej dotyczącej wizyt w Przychodni. Bezspornym jest, że placówka medyczna przesłała Skarżącemu kopie sporządzonej dokumentacji za pośrednictwem Poczty polskiej. 25 października 2023 r. w piśmie skierowanym do Spółki Strona ponowiła swoją prośbę wskazując, że przesłana dokumentacja nie czyniła zadość jego żądaniu, podkreślając, że otrzymane kopie były krzywo wydrukowane, co spowodowało, że niektórych opisów wizyt nie widać było w całości, przesłane strony nie były podliczone i oznakowane, wizyty nie zostały skopiowane w odpowiedniej kolejności, Strony różniły się góra/dół. W konsekwencji Strona prosiła o udostępnienie w całości dokumentacji medycznej zgodnie
z obowiązującymi procedurami, w odpowiedniej formie, ponadto skarżący wniósł
o udostępnienie dowodów odwoływania wizyt w przychodni.
Zdaniem Sądu I instancji z akt administracyjnych wynika, że w sprawie brak jest jakiejkolwiek reakcji na prośbę Strony skarżącej z dnia 25 października 2023 r., wobec czego Strona pismem z 30 listopada 2023 r. wniosła skargę do WSA we Wrocławiu. Spółka w odpowiedzi na skargę podkreśliła natomiast, że pismo z 25 października 2023 r. stanowiło wniosek o uzupełnienie dokumentacji medycznej, jednakże, w opinii Spółki, nie zostało ono należycie sporządzone, wobec powyższego niemożliwe było jego zrealizowanie.
Z takim przedstawieniem sprawy Sąd I instancji się nie zgodził. Podkreślając, że o ile Spółka nie była pewna w jakiej formie i w jakim zakresie należy spełnić żądanie Strony skarżącej, powinna w tej kwestii wystosować stosowne zapytanie do Strony dążąc tym samym do sytuacji aby postępowanie prowadzone było nie dłużej niż jest to niezbędne do jego załatwienia.
Sądu I instancji za bezsporne uznał, że Spółka była w posiadaniu dokumentacji medycznej swojego pacjenta - Strony postępowania, tak więc oczywistym jest, że na jego prośbę miała możliwość i obowiązek zareagować niezwłocznie, czego - na co wskazuje pozostawienie bez odpowiedzi pisma strony z 25 października 2023 r. - nie uczyniła. Tym samym w opinii Sądu I instancji pozostawała w zwłoce nie podejmując żadnych działań od momentu otrzymania pisma strony z 25 października 2023 r. do momentu wniesienia skargi, czyli w okresie ponad miesięcznym.
Sąd I instancji wskazał, że stwierdzona przewlekłość nie wynikała wyłącznie
z postawy (zaniechań) Spółki, ale również z nieprecyzyjnych żądań samej Strony skarżącej. Ponadto wziął pod uwagę okoliczność, że Przychodnia na pierwsze żądanie Strony zareagowała niezwłocznie. Biorąc zatem pod uwagę powyższe oraz czas trwania postępowania, jak i opisaną wyżej postawę przychodni, Sąd I instancji uznał, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Spółkę nie miało miejsca
z rażącym naruszeniem prawa.
W konsekwencji Sąd I instancji odstąpił od uznania żądania Strony w zakresie przyznania sumy pieniężnej i oddalił wnioski Skarżącego w tym zakresie a także
w zakresie wymierzenia Spółce grzywny uznając, że opisana postawa Spółki nie uzasadnia przyznania w sprawie sumy pieniężnej ani grzywny.
6. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła W. Sp. z o.o. wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a to art. 149 § 1 pkt 1) i 3) p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 6) p.p.s.a. w zw. z art. 53 § 2b p.p.s.a. i art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. poprzez wydanie wyroku z dnia 6 lutego 2025 r. uwzględniającego skargę Skarżącego i stwierdzającego, że W.Sp. z o. o. z/s we Wrocławiu przewlekle prowadził postępowanie w sprawie z wniosku Skarżącego oraz zobowiązującego Organ do załatwienia sprawy
w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy w sytuacji, gdy złożenie przez Skarżącego skargi z dnia 30 listopada 2023 r. do WSA we Wrocławiu na przewlekle prowadzenie postępowania przez Spółkę nie było poprzedzone wniesieniem ponaglenia do Organu w myśl obowiązujących przepisów prawa (art. 37 k.p.a.), a zatem Skarżący nie wyczerpał służących mu środków zaskarżenia w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, co z kolei stanowi warunek sine gua non skutecznego wniesienia i dopuszczalności skargi do WSA, zaś w tym stanie rzeczy skarga z dnia 30 listopada 2023 r. na przewlekłe prowadzenie postępowania winna zostać przez Sąd I instancji odrzucona, bowiem jej wniesienie było niedopuszczalne;
2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a to art. 149 § 1 pkt 1) i 3) p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez wydanie wyroku z dnia 6 lutego 2025 r. uwzględniającego skargę Skarżącego i stwierdzającego, że Spółka przewlekle prowadziła postępowanie w sprawie z wniosku Strony skarżącej oraz zobowiązującego Organ do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy w sytuacji, gdy Sąd I instancji naruszył swoją powinność orzekania na podstawie akt sprawy poprzez oparcie orzeczenia na własnych, błędnych ustaleniach oraz de facto twierdzeniach Skarżącego, a tym samym Sąd a quo wydał zaskarżony wyrok nie na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organ w toku postępowania oraz na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wniesienia skargi przez Skarżącego, a w oparciu o okoliczności, które powstały po wniesieniu przez Skarżącego skargi do WSA, a które nic powinny podlegać uwzględnieniu (pisma procesowe Skarżącego z dnia 5 lutego 2024 r., 23 kwietnia 2024 r., 23 maja 2024 r., 4 i 14 sierpnia 2024 r. oraz 1 września 2024 r.), czym Sąd I instancji naruszył zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w aktach sprawy;
3) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a to art. 26 ust. 1 u.p.p. w zw. z § 6 ust. 1 i § 70 ust. 1 rozporządzenia poprzez:
a) nieuprawnione uznanie, że postępowanie w przedmiocie udostępnienia Skarżącemu dokumentacji medycznej było prowadzone przez Spółkę w sposób przewlekły w sytuacji, gdy Skarżący otrzymał od Organu dokumentację medyczną niezwłocznie (dokumentacja medyczna została skarżącemu wysłana przez Spółkę w dniu 20 października 2023 r., zaś Skarżący odebrał ją w dniu 24 października 2023 r.), tj. 5 dni od dnia wpływu do Organu wniosku skarżącego o udostępnienie dokumentacji medycznej, a ponadto Skarżący w wiadomości e-mail z dnia 15 października 2023 r. wnioskował o udostępnienie dokumentacji medycznej (nie wskazując wystarczająco precyzyjnie o jaki zakres dokumentacji medycznej chodzi), zaś w określonym faktycznym i prawnym stanie sprawy podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych nie dopuścił się żadnej zwłoki w załatwieniu sprawy, gdyż sprawa została załatwiona niezwłocznie, czyli tak szybko jak tylko było to możliwe,
a ponadto żaden z obowiązujących przepisów prawa w zakresie udostępniania dokumentacji medycznej nie przewiduje konkretnego terminu, w którym dokumentacja medyczna ma zostać udostępniona oraz nie nakłada na Organ obowiązku wystosowania dodatkowego zapytania do strony wnioskującej
o udostępnienie dokumentacji medycznej o sprecyzowanie zakresu wnioskowanej dokumentacji medycznej do udostępnienia;
b) nieuzasadnione przyjęcie, że dokumentacja medyczna udostępniona przez Organ Skarżącemu jest wadliwa i nie spełnia wymogów określonych w przepisami prawa, a co za tym idzie pomimo udostępnienia dokumentacji medycznej w terminie pięciu dni od wpływu wniosku Skarżącego do Organu postępowanie w przedmiocie udostępnienia dokumentacji medycznej było prowadzone w sposób przewlekły (przyjęcie, że Spółka de facto nadal nie udostępniła Skarżącej dokumentacji medycznej) w sytuacji, gdy żaden przepis rozporządzenia (ani innego aktu prawnego o randze ustawy lub rozporządzenia) nie określa sposobu skserowania dokumentacji medycznej, ani nie wprowadza kryterium jakości sporządzonych i udostępnianych kserokopii dokumentacji medycznej, czy też faktu fizycznego spięcia dokumentów jako warunkujących poprawność udostępnianej dokumentacji medycznej, a ponadto dokumentacja medyczna udostępniona Skarżącemu przez Spółkę została udostępniona w sposób zgodny z prawem, zaś ewentualne mniej wyraźne fragmenty kserokopii pozostają bez jakiegokolwiek wpływu na merytorykę danych zawartych
w dokumentacji medycznej oraz na wartość dokumentacji medycznej, co więcej Skarżący otrzymał przecież również wydruki z systemu elektronicznego dokumentacji medycznej (bez podpisów lekarza udzielającego świadczeń zdrowotnych) wytworzonej na zasadzie art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia, a zatem argumentacja jakoby Skarżący otrzymał niewyraźną dokumentację medyczną jest całkowicie chybiona.
Spółka, na podstawie art. 176 § 1 pkt 3) i § 2 p.p.s.a., wniosła również
o: rozpoznanie sprawy na rozprawie; na podstawie art. 188 p.p.s.a. - uchylenie przez Naczelny Sąd Administracyjny zaskarżonego wyroku Sądu I instancji w całości,
a następnie jego zmianę poprzez oddalenie w całości skargi Skarżącego z dnia 30 listopada 2023 r. do WSA we Wrocławiu na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Spółkę; ewentualnie w przypadku gdyby Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił wniosku wskazanego powyżej - uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji w całości i stosownie do treści art. 185 p.p.s.a. przekazanie sprawy WSA we Wrocławiu do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu Spółka przedstawiła argumenty mające wskazywać na zasadność zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej.
7. Skarżący złożył odpowiedź na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
8. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W tej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji.
Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną w jej granicach, wyznaczonych przez Stronę skarżącą poprzez sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty.
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i dlatego podlegała oddaleniu.
9. Przede wszystkim nie jest uzasadniony zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania w postaci art. 149 § 1 pkt 1 i 3 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6, art. 53 § 2b i art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., poprzez uwzględnienie skargi pomimo tego, że jej wniesienie nie zostało poprzedzone złożeniem ponaglenia zgodnie z art. 37 k.p.a., a w związku z tym Skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia
w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, co powodowało niedopuszczalność skargi i podstawę do jej odrzucenia. Przepisy art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. są przepisami kierunkowymi; regulują rozstrzygnięcie sądu administracyjnego badającego sprawę przewlekłości postępowania przewidując uwzględnienie skargi, gdy stopień naruszenia przepisów postępowania przed organem okazał się istotny. To zatem naruszenie innych regulacji musi zostać wykazane, aby we wtórny sposób można było stwierdzić, że sąd w nieuprawniony sposób zastąpił art. 149 p.p.s.a. przepisem art. 151 p.p.s.a. W sprawie nie zaszły podstawy odrzucenia skargi określone w art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (niedopuszczalność wniesienia skargi) polegające na nie wyczerpaniu przez Skarżącego przed wniesieniem skargi środka zaskarżenia, jakim było ponaglenie określone w art. 37 k.p.a. Stosownie do art. 37 k.p.a., stronie służy prawo wniesienia ponaglenia, jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest o niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Przepis ten zamieszczono w rozdziale 7 k.p.a. zatytułowanym Załatwianie spraw. Oznacza to, że sprawa załatwiana przez organ powinna przynależeć do jednej z kategorii spraw objętych zakresem przedmiotowym k.p.a, tzn. do jednej z odmian spraw określonych w art. 1 k.p.a.
Sprawa rozpatrywana przez W. nie należała do spraw "rozstrzyganych w drodze decyzji" bowiem udostępnienie dokumentacji medycznej na podstawie art. 26 ust. 1 i art. 27 ust. 1-3 u.p.p. a także § 70 rozporządzenia przyjmuje postać czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnienia wynikającego
z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Żaden przepis nie przewiduje środka zaskarżenia przysługującego z tytułu niepodjęcia takiej czynności, co oznacza, że zaszła określona w art. 52 § 2 p.p.s.a przesłanka polegająca na nieprzysługiwaniu stronie żadnego środka zaskarżenia, otwierająca drogę do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
10. Naczelny Sąd Administracyjny za nieuzasadniony uznał również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania w postaci art. 149 § 1 pkt 1 i 3 w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a., poprzez naruszenie obowiązku orzekania na podstawie akt sprawy i oparcie rozstrzygnięcia na twierdzeniach Skarżącego, zawartych w jego pismach z 5 lutego 2024 r., 23 kwietnia 2024 r., 23 maja 2024 r.,
4 i 14 sierpnia 2024 r., 1 września 2024 r, czym Sąd I instancji naruszył zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w aktach sprawy;
Stosownie do art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. (zd. pierwsze); wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi (zd. drugie). Przepis art. 133 § 1 zd. pierwsze ab initio (zd. drugie nie znajdowało zastosowania w sprawie, podobnie jak zd. pierwsze w zakresie odsyłającym do art. 54 § 2 p.p.s.a.) wymaga aby wyrok był wydany "na podstawie akt sprawy". Aktami sprawy w rozumieniu art. 133 § 1 powołanej ustawy procesowej są zarówno akta sądowe, jak i przedstawione sądowi administracyjnemu akta administracyjne (por. np. wyroki NSA z 9 września 2005 r., sygn. akt FSK 1925/04, z 8 lipca 2025 r., sygn. akt I GSK 396/24, z 30 września 2025 r., sygn. akt III OSK 507/24). W orzecznictwie sądowym jednolicie przyjmuje się, że naruszenie określonej w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady orzekania na podstawie akt sprawy może stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną wskazaną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., jeżeli sąd oddalił skargę mimo niekompletnych akt sprawy; pominął istotną część tych akt; oparł orzeczenie na własnych ustaleniach, nie znajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy (por. np. wyroki NSA: z 8 sierpnia 2019 r., sygn. akt I GSK 1308/18, z 11 maja 2021 r., sygn. akt III OSK 3627/21, z 24 stycznia 2023 r. sygn. akt I FSK 1778/18, z 10 kwietnia 2024 r., sygn. akt I OSK 712/23, z 4 lipca 2024 r., sygn. akt III OSK 1949/23). Żadna z powyższych okoliczności nie jest przywoływana w skardze kasacyjnej na uzasadnienie postawionego zarzutu.
Jak już powiedziano, wnoszący skargę kasacyjną w uzasadnieniu tego zarzutu podał, że Sąd I instancji wydał wyrok w oparciu o pisma Skarżącego kierowane do Sądu w toku postępowania sądowego (z 5 lutego 2024 r., 23 kwietnia 2024 r., 23 maja 2024 r., 4 i 14 sierpnia 2024 r., 1 września 2024 r.). W powołanych pismach Skarżący opisywał konflikt pomiędzy nim jako pacjentem, a podmiotem świadczącym usługi medyczne i konsekwentnie twierdził, że nie otrzymał pełnej dokumentacji medycznej (udostępniono mu tylko tzw. dokumentację wewnętrzną i to niekompletną).
Wnoszący skargę kasacyjną myli akt akta sądowe z aktami administracyjnymi. To, że sąd ocenia legalność aktu, czynności lub - jak w niniejszej sprawie – przewlekłości postępowania Organu (na dzień wniesienia skargi), na podstawie materiałów zgromadzonych przez organ w toku postępowania, nie oznacza, że w trakcie postępowania sądowego strony nie mogą formułować (co naturalne - po wydaniu aktu, czynności lub stwierdzeniu przez nie nieuprawnionej opieszałości organu) własnych ocen i przytaczać argumentacji stanowisk procesowych wyrażonych w skardze lub odpowiedzi na nią.
11. Według NSA wbrew zapatrywaniu wnoszącego skargę kasacyjną,
w sprawie nie doszło do naruszenia przez Sąd I instancji również przepisów prawa materialnego w postaci art. 26 ust. 1 u.p.p. w zw. z § 6 ust. 1 i § 70 ust. 1 r.s.d. poprzez: błędne przyjęcie, że Skarżący nie otrzymał żądanej dokumentacji medycznej, skoro wskutek już pierwotnego podania udostępniono mu w dniu 20 października 2023 r., zaś Skarżący odebrał ją w dniu 24 października 2023 r. jednakże w przesłanym piśmie nie sprecyzował o jaki zakres dokumentacji chodzi; pominięcie, że przepisy prawa nie przewidywały konkretnego terminu na wydanie dokumentacji ani też kierowania "zapytania" do Strony o sprecyzowanie zakresu dokumentacji, gdyby to budziło wątpliwości placówki medycznej,
a także nieuzasadnione przyjęcie, że udostępniona dokumentacja była wadliwa, skoro przepisy prawa nie określają "sposobu skserowania dokumentacji medycznej" ani też nie wprowadzają kryterium "jakości sporządzonych kserokopii dokumentacji medycznej", podczas gdy jej "mniej wyraźne fragmenty" pozostawały bez wpływu na merytorykę danych zawartych w dokumentacji medycznej.
Zgodnie z art. 26 ust. 1 u.p.p. podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych udostępnia dokumentację medyczną pacjentowi lub jego przedstawicielowi ustawowemu, bądź osobie upoważnionej przez pacjenta. Udostępniana dokumentacja powinna zachowywać integralność, poufność i autentyczność, być wydana bez zbędnej zwłoki (§ 70 ust. 1 r.s.d.) oraz mieć ponumerowane strony oraz być ułożona chronologiczne (§ 6 ust. 1 r.s.d.).
Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że Skarżący składał dwa podania
o udostępnienie jej dokumentacji medycznej (z 15 października 2023 r. i z 25 października 2023 r.). Podaniem z 15 października 2023 r. wystąpił do Spółki
o wydanie mu dokumentacji medycznej wraz z wynikami badań specjalistów. Przychodnia uwzględniając tę prośbę doręczyła Skarżącemu 24 października 2023 r. kopie dokumentacji. Kolejnym jednak podaniem z 25 października 2023 r. Skarżący wystąpił z drugą prośbą o ponowne wysłanie prawidłowo przygotowanej i pełnej dokumentacji medycznej; wprawdzie motywem wniesienia nowej prośby było niezadowolenie z zestawu dokumentów otrzymanych po rozpatrzeniu pierwszego z podań (jak zaznaczył dokumentacja dotychczas doręczona: była nieczytelna nie przesłano wielu odbytych wizyt w ogóle nie zostały przesłane wyniki badań oraz wizyty u specjalistów).
Podkreślenia wymaga, że podstawą stwierdzonej przewlekłości postępowania nie było to, że czy zakres obydwu podań się pokrywał (w części lub w całości) oraz czy drugie z podań nie wymagało ponawiania doręczania niektórych dokumentów już doręczonych w nieodległej przeszłości, zwłaszcza gdy ich jakość nie mogła być poprawiona. Istotą naruszenia prawa rodzącego przewlekłość było to, że drugie z podań Skarżącego, tj. pismo z dnia 25 października 2023 r. nie spotkało się
z żadną reakcją procesową. Przepisy prawa zaś są jednoznaczne gdy idzie o sposób zachowania się organu po wpływie dowolnego z podań o udostępnienie dokumentacji medycznej określonej w art. 26 ust. 1 u.p.p. Zgodnie z § 70 ust. 1 r.s.d. organ zakładu leczniczego powinien w terminie niezwłocznym (wyrażonym zwrotem "bez zbędnej zwłoki"): a) udostępnić żądaną dokumentację (kierując się enumeracją z § 2 r.s.d.) albo – w tym samym terminie – b) odmówić udostępnienia dokumentacji, gdy wynik postępowania wykaże, że uwzględnienie żądania okazało się niemożliwe, sporządzając wówczas uzasadnienie przyczyn odmowy (§ 71 r.s.d.). Już brak jakiegokolwiek działania Organu zmierzającego choćby do jednego lub drugiego zachowania wynikającego z tych przepisów prawa dawał podstawy do stwierdzenia przewlekłości postępowania i zobowiązania (w pkt III wyroku I instancji) do "załatwienia sprawy", a więc alternatywnie udostępnienia dokumentacji bądź wydania decyzji o odmowie jej udostępnienia. Podkreślenia wymaga, że o ile uwzględnienie podania obywatela (użytkownika zakładu leczniczego, pacjenta) następuje w drodze czynności materialno-technicznej, o tyle odmowne załatwienie takiej sprawy wymaga wydania decyzji, w celu zapewnienia stronie procesowych gwarancji nieprzekraczania władztwa zakładowego i kontroli legalności działania organu zakładu administracyjnego (zakładu opieki zdrowotnej, podmiotu leczniczego) w administracyjnym toku instancji (zob. uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2001 r., sygn. akt OPK 10/01, ONSA 2001, Nr 4, poz. 159 oraz z dnia 15 listopada 1999 r., sygn. akt OPK 24/99, ONSA 2000, Nr 2, poz. 54).
W konsekwencji, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, dokonując oceny prawnej ustalonego w sprawie stanu faktycznego, Sąd I instancji nie naruszył wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów art. 26 ust. 1 u.p.p. w zw. z § 6 ust. 1 i § 70 ust. 1 rozporządzenia oraz przepisów postępowania, a zaskarżony wyrok, poddany kontroli w granicach wyznaczonych zarzutami skargi kasacyjnej, odpowiada prawu.
12. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Przywołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych pochodzą
z bazy dostępnej pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl