II GSK 1043/20

II GSK 1043/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-10-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas /przewodniczący/
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
Wojciech Kręcisz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1964/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-02-21
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 569
art. 7 ust. 2 pkt 2
Ustawa z 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (t.j.)
Dz.U. 2008 nr 119 poz 765
§ 14 ust. 2 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o nawozach i  nawożeniu
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 174 pkt 2, art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej N. Sp. z o.o. w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 1964/19 w sprawie ze skargi N. Sp. z o.o. w L. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2019 r. nr HOR.on.8100.1.2019 w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na wprowadzenie do obrotu nawozu organicznego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 21 lutego 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 1964/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę N. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2019 r., nr HOR.on.8100.1.2019, w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na wprowadzenie do obrotu nawozu organicznego.
Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpiła Spółka, zaskarżając ten wyrok całości oraz wnosząc – w razie uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona – na podstawie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) o uwzględnienie skargi, uchylenie zaskarżonego wyroku oraz na podstawie art. 145 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego w całości oraz uchylenie obu zaskarżonych decyzji administracyjnych organu. Ewentualnie, na podstawie art. 185 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Spółka wniosła również o zasądzenie od organu administracji na jej rzecz kosztów postępowania w kwocie 460 zł, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych w kwocie 360 zł oraz opłaty od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, tj.:
1. naruszenie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi w całości, w sytuacji, gdy w sprawie zachodziły podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem organ w zaskarżonej decyzji naruszył przepisy postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
a) błędnie nie uwzględnił zarzutu naruszenia art. 7a § 1 Kodeksu Postępowania Administracyjnego (dalej – "kpa") w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu poprzez jego niezastosowanie przez organ skutkujące uznaniem, pomimo stwierdzenia występowania żywych jaj pasożytów jelitowych poniżej granicy oznaczalności w nawozie "N.", że zachodzą podstawy cofnięcia pozwolenia na wprowadzenie do obrotu nawozu, co w konsekwencji doprowadziło do wydania nieprawidłowej merytorycznie decyzji polegającej na utrzymaniu w mocy decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 października 2017 r., a nie uwzględnienie zarzutu przez Sąd doprowadziło do niezgodnego z prawem oddalenia skargi;
b) błędne nie uwzględnił zarzutu naruszenia art. 81a kpa w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu poprzez jego niezastosowanie przez organ odwoławczy i brak rozstrzygnięcia na korzyść strony rozbieżności w wynikach badań próbki nawozu, w tym rozbieżności z wynikami badań przedłożonymi przez stronę i wynikami badań wtórnika próbki, oraz oparcie decyzji na wynikach badań przeprowadzonych przez Państwowy Instytut Badawczy – Państwowy Instytut Weterynaryjny w Puławach, które nie posiada akredytacji na stosowanie procedury badawczej ZP/PB-42 do badania nawozów organicznych, co skutkowało przyjęciem przez organ wyników niekorzystnych dla strony i cofnięciem pozwolenia na produkcję nawozu "N.", a następnie powieleniem powyższych, nieprawidłowych ustaleń przez Sąd I instancji;
c) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa poprzez nieuwzględnienie zarzutu braku wszechstronnego rozważania materiału dowodowego przez organ II instancji i powielenie przez Sąd jego dowolnej oceny, polegającej na:
- oparciu przez organ decyzji na wynikach badań przeprowadzonych przez Państwowy Instytut Badawczy - Państwowy Instytut Weterynaryjny w Puławach, które nie posiada akredytacji na stosowanie procedury badawczej ZP/PB-42 do badania nawozów organicznych, co zostało potwierdzone przez Polskie Centrum Akredytacji;
- niewyjaśnieniu rozbieżności pomiędzy wynikami badań laboratoryjnych: nr 17/7/8 przeprowadzonych przez Zespół Usług Ekonomicznych "EKO-POMIAR" A. K. Laboratorium Badawcze w Rzeszowie oraz sprawozdania z badań nr [...] przeprowadzonych przez SGS Polska Sp. z o.o. z Pszczyny nie stwierdzających obecności żywych jaj pasożytów jelitowych oraz bakterii Salmonelli a wynikami badań, na których oparł zaskarżoną decyzję, i nieprawidłowe potwierdzenie w tym zakresie bliżej nieokreślonych hipotez i przypuszczeń organu do rozbieżności w wynikach badań;
- braku weryfikacji przez Sąd wyników badań i brak uchylenia decyzji celem prawidłowego przeprowadzenia badań wtórnika próbki (wobec braku uprawnień do przeprowadzenia badań w procedurze badawczej ZP/PB-42 przez Państwowy Instytut Badawczy - Państwowy Instytut Weterynaryjny w Puławach – ponowne badanie winno zostać przeprowadzone w postępowaniu administracyjnym, na zlecenie organu);
- błędnym ustaleniu przez Sąd, że jednostka badawcza PIWET w Puławach przyjęła właściwą metodologię badania, podczas gdy z treści pisma Polskiego Centrum Akredytacji jednoznacznie wynika, że przyjęta metodologia badania była nieprawidłowa;
d) art. 7 kpa w zw. z art. 84 kpa w zw. z art. 78 § 1 kpa i art. 78 § 2 kpa, poprzez nie uwzględnienie zarzutu zaniechania przeprowadzenia przez organ dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia:
- czy proces produkcji nawozu umożliwia produkcję nawozu bez niedozwolonych żywych jaj pasożytów jelitowych oraz bakterii;
- czy wyniki badań laboratoryjnych, w świetle rozbieżności pomiędzy wynikami badań próbki i wtórnika próbki oraz wynikami badań zleconymi przez Skarżącą, braku akredytacji Państwowego Instytutu Badawczego – Państwowego Instytutu Weterynaryjnego w Puławach do wykonywania badań w oparciu o procedurę badawczą ZP/PB-42, pozwala na postawienie kategorycznego stwierdzenia, że proces wytwarzania nawozu w sposób trwały może prowadzić do zagrożenia życia i zdrowia ludzi;
- czy w wyniku ustalenia, że proces wytwarzania nawozu w sposób trwały generuje zagrożenie życia i zdrowia ludzi.
II. naruszenie prawa materialnego, tj.:
1. § 14 ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. A oraz art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez nie uwzględnienie zarzutu błędnej wykładni, skutkującym przyjęciem błędnej wykładni przepisu przez Sąd, polegającej na uznaniu, że występowanie żywych jaj pasożytów jelitowych poniżej progu oznaczalności implikuje zastosowanie dyspozycji przedmiotowego przepisu i automatycznie skutkuje uznaniem, że wprowadzanie nawozu do obrotu stanowi zagrożenie życia i zdrowia ludzkiego, podczas gdy brak jest podstaw do uznania, że występowanie żywych jaj pasożytów jelitowych poniżej progu oznaczalności pozwala uznać, że pasożyty występują w nawozie;
2. art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że produkcja nawozu "N." prowadzi do zagrożenia zdrowia i życia ludzi, w sytuacji, gdy produkcja nawozu organicznego nie prowadzi do zagrożenia zdrowia i życia ludzi, co powinno skutkować uwzględnieniem podnoszonego przez Skarżącą zarzutu niewłaściwego zastosowania przepisu oraz uchyleniem zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
W rozpatrywanej sprawie spór prawny dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na wprowadzenie do obrotu nawozu organicznego stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika – najogólniej rzecz ujmując – że przeprowadzone przez organ administracji publicznej ustalenia faktyczne, wobec ich prawidłowości, uzasadniały po pierwsze, przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie, zaś po drugie, zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie oceny odnośnie do zaktualizowania się przesłanki wydania rozstrzygnięcia o cofnięciu – udzielonego skarżącej spółce decyzją z dnia 27 kwietnia 2016 r. – pozwolenia na wprowadzenie do obrotu nawozu organicznego pn. "N.", a mianowicie rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o nawozach i nawożeniu.
Skarga kasacyjna – której zarzuty wyznaczają, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku – nie uzasadnia twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie tego wyroku, której konsekwencją powinno być jego uchylenie.
Wobec istoty sporu prawnego w rozpatrywanej sprawie, ocena zasadności zarzutów kasacyjnych wymaga przypomnienia, że materialnoprawną podstawę wydania kontrolowanej przez Sąd I instancji decyzji o cofnięciu zezwolenia stanowił art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o nawozach i nawożeniu, który – określając katalog przesłanek podjęcia decyzji, o której w nim mowa – stanowi, że minister właściwy do spraw rolnictwa cofa, w drodze decyzji, pozwolenie na wprowadzenie do obrotu nawozu albo środka wspomagającego uprawę roślin, o którym mowa w art. 4 ust. 1, jeżeli zostanie ujawnione, że nawóz albo środek wspomagający uprawę roślin zagrażają zdrowiu ludzi lub zwierząt lub środowisku.
W związku z tym, że przedmiot postępowania (przedmiot sprawy) determinują normy prawa materialnego, które wyznaczają zakres postępowania wyjaśniającego w sprawie i koniecznych do przeprowadzenia w nim ustaleń, wyznaczając tym samym zbiór koniecznych do załatwienia sprawy prawnie relewantnych faktów – albowiem to one właśnie stanowią podstawę zwolnienia z obowiązku, czy też przyznania uprawnienia, nałożenia obowiązku, cofnięcia lub uszczuplenia uprawnień – za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że zakres postępowania wyjaśniającego zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji wyznaczał przywołany przepis prawa, a jeszcze ściślej rzecz ujmując jego rozumienie.
Podkreślając w tej mierze, że skarga kasacyjna nie podważa prawidłowości podejścia Sądu I instancji do rozumienia art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o nawozach i nawożeniu – albowiem nic takiego z niej nie wynika – w korespondencji do powyżej przedstawionych uwag trzeba stwierdzić, że nie jest usprawiedliwiony zarzut nieprawidłowego zastosowania wymienionego przepisu prawa w stanie faktycznym stanowiącym podstawę wydania zaskarżonej decyzji i przyjętym następnie za podstawę wyrokowania (pkt II. ppkt 2. petitum skargi kasacyjnej) – o czym mowa jeszcze dalej – co znajduje również swoje uzasadnienie w argumencie o braku zasadności zarzutu naruszenia § 14 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu (pkt II. ppkt 1. petitum skargi kasacyjnej), albowiem – wbrew stanowisku strony skarżącej – nie jest nieprawidłowe podejście Sądu I instancji, ani do rozumienia, ani też – jak wynika to z uzasadnienia skargi kasacyjnej – do zastosowania tego przepisu prawa, jako wzorca kontroli legalności kontrolowanego aktu.
Abstrahując już nawet od tego, że konstrukcja oraz uzasadnienie zarzucanego błędu wykładni przepisu § 14 ust. 2 pkt 2 wymienionego rozporządzenia nie mogą być uznane za wystarczające z punktu widzenia wymogów, którym zarzut taki powinien czynić zadość, co stanowi konieczny warunek jego rozpoznania (zob. np. wyroki NSA z dnia: 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1925/21; 6 listopada 2020, sygn. akt II GSK 742/20; 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/15) oraz podkreślając w związku z tym, że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, aby Sąd I instancji wyraził pogląd, którego prawidłowość kwestionuje skarga kasacyjna – a mianowicie, że "występowanie żywych jaj pasożytów jelitowych poniżej progu oznaczalności [...] skutkuje uznaniem, że wprowadzenie nawozu do obrotu stanowi zagrożenie życia i zdrowia ludzkiego" – co omawiany zarzut błędnej wykładni czyni nieskutecznym, w odniesieniu do kwestii rozumienia oraz stosowania wymienionego przepisu prawa nie sposób jest nie odnieść się do tego istotnego aspektu, którego strona skarżąca w dostatecznym stopniu jednak nie uwzględnia.
Mianowicie, w relacji do przedmiotu regulacji rozporządzenia w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu (zob. § 1, a w szczególności jego pkt 2 oraz pkt 5 – 6), nie można tracić z pola widzenia znaczenia konsekwencji wynikających nie dość, że z zakresu badania nawozów i środków wspomagających uprawę roślin (zob. zwłaszcza § 2 ust. 1 pkt 1 – 2), to również – jeżeli nie przede wszystkim – celów przeprowadzania tych badań, które są ukierunkowane, między innymi, na oddziaływanie na zdrowie ludzi lub zwierząt, lub na środowisko nawozów i środków wspomagających uprawę roślin (§ 2 ust. 2 pkt 5).
Stąd też – jak w pełni zasadnie należałoby przyjąć, wobec tak właśnie określonych celów badań i sprawdzeń, których przeprowadzanie jest motywowane potrzebą ochrony zdrowia ludzi lub zwierząt oraz środowiska – prawodawca nie bez usprawiedliwionych powodów stanowi w § 14 ust. 2 pkt 2 przywołanego rozporządzenia, że w nawozach i środkach wspomagających uprawę roślin, o których mowa w ust. 1, niedopuszczalne jest występowanie żywych jaj pasożytów jelitowych Ascaris sp. Trichuris sp. Toxocara, operując w tym względzie zwrotem o charakterze kategorycznym, który wyklucza występowanie jakichkolwiek odstępstw w omawianym zakresie. Co więcej, z konwencji językowej, którą zastosował dla potrzeb redakcji omawianej regulacji prawnej – "niedopuszczalne jest występowanie" – aż nadto jasno i wyraźnie wynika przy tym, że zasadnicze znaczenie ma kryterium ilościowe, a mianowicie, że w nawozach i środkach wspomagających uprawę roślin w ogóle nie jest dopuszczalne występowanie organizmów, o których przepis ten stanowi.
W związku z powyższym – a ponadto podkreślając, że z przedstawionego punktu widzenia nie może być uznany za przydatny argument z treści dyrektywy 2009/90/WE, do którego odwołuje się strona (s. 8 skargi kasacyjnej) zwłaszcza, że sprzeciwia się temu również brak adekwatności przedmiotu jej regulacji, albowiem ustanawia ona specyfikacje techniczne w zakresie analizy i monitorowania stanu technicznego wód – trzeba stwierdzić, że jednoznaczna treść przepisu § 14 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia z dnia 18 czerwca 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu oraz jego funkcje, o których trzeba wnioskować uwzględniając komplementarną treść § 2 ust. 1 pkt 1 – 2 i ust. 2 pkt 5 wymienionego rozporządzenia – a więc innymi słowy, uwzględniając argument natury systemowej – prowadzą do wniosku o prawidłowości podejścia Sądu I instancji (a, co za tym idzie, organu administracji publicznej) do rozumienia przywołanego przepisu prawa, a w konsekwencji do wniosku o braku zasadności omawianego zarzutu kasacyjnego, to jest zarzutu z pkt II. ppkt 1. petitum skargi kasacyjnej.
W świetle przedstawionych argumentów nie ma bowiem żadnych usprawiedliwionych podstaw do przyjęcia, że w analizowanym zakresie prawodawca dopuścił jakikolwiek "margines" występowania w nawozach i środkach wspomagających uprawę roślin żywych jaj pasożytów jelitowych Ascaris sp. Trichuris sp. Toxocara, którego granicą – jak twierdzi strona – miałby być prób oznaczalności wymienionych organizmów w badanych próbkach.
Jeżeli tak, to w konsekwencji – oraz w korespondencji do powyżej przedstawionych argumentów – za nieuzasadniony należało uznać zarzut z pkt I. ppkt 1. lit. a) petitum skargi kasacyjnej, na gruncie którego strona skarżąca podnosi naruszenie art. 7a § 1 k.p.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 przywołanego rozporządzenia. W rozpatrywanej sprawie nie pozostają bowiem wątpliwości – a mianowicie wątpliwości, które nie podlegałyby rozstrzygnięciu (usunięciu) w drodze stosowania dostępnych reguł wykładni, a w tym kontekście wątpliwości, których nie można byłoby rozstrzygnąć, i stąd też właśnie w art. 7a § 1 k.p.a. mowa jest o "wątpliwościach pozostających" – co do treści normy prawnej rekonstruowanej z § 14 ust. 2 pkt 2 wskazanego rozporządzenia, a jeszcze ściślej rzecz ujmując, co do treści tego przepisu prawa oraz klaryfikacji znaczeń słów i zwrotów, którymi na jego gruncie operuje ustawodawca.
Ponownie podkreślając, że przedmiot postępowania (przedmiot sprawy) determinują normy prawa materialnego, które wyznaczają zakres postępowania wyjaśniającego w sprawie i koniecznych do przeprowadzenia w nim ustaleń, wyznaczając tym samym zbiór koniecznych do załatwienia sprawy prawnie relewantnych faktów, w świetle przedstawionego rozumienia § 14 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia z dnia 18 czerwca 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu oraz wobec treści art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o nawozach i nawożeniu trzeba stwierdzić, że nie są usprawiedliwione zarzuty z pkt I. ppkt 1. lit. b) – d) petitum skargi kasacyjnej, których komplementarny charakter uzasadnia, aby rozpoznać je łącznie.
Nie ma bowiem żadnych podstaw, aby twierdzić, że ustalenia faktyczne stanowiące podstawę wydania kontrolowanej decyzji i przyjęte następnie za podstawę wyrokowania, nie są prawidłowe.
Zasadności stanowiska Sądu I instancji odnośnie do prawidłowości tychże ustaleń omawiane zarzuty kasacyjne nie podważają, nie dość, że z uwagi na ich deficyty konstrukcyjne, o których trzeba wnioskować na podstawie znaczenia konsekwencji wynikających z art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. (zob. np. wyroki NSA z dnia: 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2162/13; 27 listopada 2014 r., sygn. akt I FSK 1752/13; 10 października 2014 r., sygn. akt II OSK 793/13), to również z uwag na to – do czego niezależnie od tychże deficytów trzeba się odnieść – że prawidłowości tego stanowiska w żadnym stopniu, a nie też zakresie nie podważa argumentacja, której wspólnym mianownikiem – jak wynika to również z konstrukcji tychże zarzutów – jest teza o braku akredytacji Państwowego Instytutu Badawczego - Państwowego Instytutu Weterynarii w Puławach do stosowania procedury badawczej ZP/PB-42 do badań nawozów organicznych, teza o braku wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy wynikami badań przeprowadzonych przez Zespół Usług Ekonomicznych A. K. Laboratorium Badawcze w Rzeszowie oraz sprawozdania z badań przeprowadzonych przez SGS Polska sp. z o.o. z Pszczyny, które miałyby prowadzić do wniosków przeciwnych, niż przyjęte w sprawie oraz teza o potrzebie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczności wskazane w skardze kasacyjnej (s. 4), a którego nieprzeprowadzenie miałoby nie pozostawać bez wpływu na wniosek o wadliwości ustalonego stanu faktycznego.
Odnosząc się do pierwszej spośród wskazanych kwestii trzeba przede wszystkim stwierdzić, że stanowisko strony skarżącej w omawianym zakresie (s. 6 – 7, s. 9 – 11 skargi kasacyjnej) nie przeciwstawia stanowisku Sądu I instancji (s. 11 – 13 uzasadnienia kontrolowanego wyroku) żadnych argumentów, w świetle których można byłoby jej uznać za nieprawidłowe i w konsekwencji podważyć. Innymi słowy, stanowi ono tylko i wyłącznie polemikę z oceną Sądu I instancji w omawianym zakresie, która zmierza do wykazania zasadności wniosku przeciwnego. Kwestionując istnienie akredytacji Państwowego Instytutu Badawczego - Państwowego Instytutu Weterynarii w Puławach do stosowania procedury badawczej ZP/PB-42 do badań nawozów organicznych, strona skarżąca nie uwzględnia jednak w dostatecznym stopniu znaczenia pisma Polskiego Centrum Akredytacji ze stycznia 2019 r., na które się powołuje (s. 6 skargi kasacyjnej, wskazując przy tym błędnie jego datę), z którego, aż nadto jasno i wyraźnie wynika, że "Laboratorium zastosowało metodę ZP/PB-42 wydanie 5 z 13.02.2015 r. dla określenia liczby żywych jaj pasożytów jelitowych Ascaris spp, Toxacara spp, Trichuris spp w nawozie organicznym - kompost N. - rodzaj badanej próbki wskazany na sprawozdaniu z badań nr [...]. Laboratorium posiada akredytację na ww. badanie w odniesieniu do osadów ściekowych, co zostało wskazane w zakresie akredytacji nr AB 1090". W związku z tym twierdzenie o braku akredytacji Laboratorium w oparciu o argument, że – jak wynika to ze skargi kasacyjnej (np. s. 10) – przedmiotem badania był osad ściekowy, nie zaś nawóz organiczny, nie może być uznane za uzasadnione, gdy podkreślić, że surowcem służącym do jego produkcji jest właśnie osad ściekowy. Stąd też – jak wynika to przywołanego pisma – "[...] potwierdzono, że zastosowana metoda była właściwa do przedmiotu badania, który podlegał analizie. [...] surowcem służącym produkcji tego nawozu jest osad pościekowy pochodzący z oczyszczalni ścieków, co zdecydowało o wyborze zastosowanej metody, ze względu na specyfikę matrycy." W konsekwencji – jak nie mniej jasno wynika to z przywołanego pisma – Polskiego Centrum Akredytacji stwierdziło zgodność postępowania akredytowanego laboratorium z wymaganiami akredytacyjnymi określonymi w normie PN-ENISO/IEC 17025:Ap1:2007 w zakresie dotyczącym zarówno etapu uzgodnień z klientem, zastosowanej metody, jak też przedstawiania wyników w sprawozdaniu z badań.
W odniesieniu natomiast do drugiej spośród wskazanych kwestii, a mianowicie tezy o braku wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy wynikami badań przeprowadzonych przez Zespół Usług Ekonomicznych A. K. Laboratorium Badawcze w Rzeszowie oraz sprawozdania z zbadań przeprowadzonych przez SGS Polska sp. z o.o. z Pszczyny, które miałyby prowadzić do wniosków przeciwnych, niż przyjęte w sprawie, trzeba przede wszystkim stwierdzić, że nie jest ona prawdziwa. Nie jest bowiem tak, że wskazywana przez stronę kwestia nie stanowiła przedmiotu analizy i ocen Sądu I instancji (zob. s. 12 – 13 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Co więcej, o istnieniu potrzeby wyjaśnienia wątpliwości wskazywanych przez stronę skarżącą, nie dość, że nie można wnioskować na podstawie argumentu ze znaczenia konsekwencji mających wynikać z granicy (progu) oznaczalności (s. 12 skargi kasacyjnej), albowiem sprzeciwiają się temu treść oraz funkcje § 14 ust. 2 pkt 2 w związku z § 2 ust. pkt 1 – 2 i ust. 2 pkt 5 rozporządzenia w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu – o czym była mowa powyżej – to w analizowanym zakresie nie sposób jest również nie uwzględnić tej istotnej okoliczność, że przedstawione wymienionym podmiotom próbki zostały pobrane do badania przez przedstawiciela zleceniodawcy – to jest skarżącej spółki – a więc w sposób niekorespondujący z wymaganiami, które w tej mierze stawia prawodawca na gruncie § 3 przywołanego rozporządzenia. To zaś nie pozostaje bez wpływu na wniosek odnośnie do braku przydatności (ze względów formalnych) badań i sprawozdań, do których odwołuje się spółka, a w konsekwencji na wniosek odnośnie do braku istnienia jakiejkolwiek ich sprzeczności z badaniami i sprawozdaniami, które stanowiły podstawę przeprowadzonych w sprawie ustaleń faktycznych, a mianowicie badań Państwowego Instytutu Badawczego - Państwowego Instytutu Weterynarii w Puławach oraz Okręgowej Stacji Chemiczno - Rolniczej w Warszawie. Jeżeli przy tym podkreślić – wyjaśniając jednocześnie w odpowiedzi na stanowisko strony skarżącej (s. 12 skargi kasacyjnej), że źródło kompetencji Okręgowej Stacji Chemiczno - Rolniczej w Warszawie w kwestionowanym przez spółkę zakresie wynikało z art. 30 ust. 2 pkt 3 lit. b) ustawy o nawozach i nawożeniu, w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie, którego naruszenia skarga kasacyjna nie podnosi – że wyniki badań wymienionych instytucji, z których pierwsza stosowała metodę jakościową, zaś druga ilościową, korespondują ze sobą odnośnie do stwierdzenia zasadniczego ze względu na przedmiot sprawy faktu, to tym bardziej nie sposób jest twierdzić, ani o braku prawidłowości przeprowadzonych w sprawie ustaleń faktycznych, ani też o istnieniu niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, które miałyby w związku z tym podlegać usunięciu w sposób, o którym stanowi art. 81a § 1 k.p.a. Zwłaszcza, że stwierdzenie w badanej próbce (badanych próbkach) żywych jaj pasożytów jelitowych, o których mowa w § 14 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu, w liczbie poniżej granicy oznaczalności, wobec treści i funkcji tego przepisu prawa – o czym mowa była powyżej – nie oznacza braku ich występowania.
W konsekwencji, i tym samym w odniesieniu do trzeciej spośród wskazanych powyżej kwestii trzeba stwierdzić, że braku prawidłowości przeprowadzonych w sprawie ustaleń faktycznych nie sposób jest podważać z pozycji zarzutu nieprzeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczności wskazane w skardze kasacyjnej (s. 4). Zwłaszcza, gdy w kontekście tychże właśnie okoliczności nie ma podstaw, aby twierdzić – jak w pełni zasadnie należałoby przyjąć w świetle powyżej przedstawionych argumentów – że w rozpatrywanej sprawie oraz w odniesieniu do istotnych i podlegających w niej ustaleniu faktów istnieją jakiekolwiek rozbieżności, czy też wątpliwości, których rozstrzygnięcie wymagałoby wiadomości specjalnych. Tym bardziej, że wobec przedmiotu rozpatrywanej sprawy, istota rzeczy nie odnosiła się – co trzeba podkreślić w opozycji do stanowiska strony oraz jej oczekiwań – do oceny prawidłowości procesu produkcji nawozu pn. "N.", lecz występowania w tym nawozie organizmów, których występowanie nie jest dopuszczalne, albowiem zagraża zdrowiu ludzi lub zwierząt lub środowisku. To zaś, zostało w rozpatrywanej sprawie ustalone ponad wszelką wątpliwość.
Brak podważenia prawidłowości ustaleń faktycznych przeprowadzonych w sprawie i przyjętych następnie za podstawę wyrokowania prowadzi w konsekwencji do wniosku o braku zasadności zarzutu naruszenia przepisu art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o nawozach i nawożeniu (pkt II. ppkt 2. petitum skargi kasacyjnej), z którego wynika, że minister właściwy do spraw rolnictwa cofa, w drodze decyzji, pozwolenie na wprowadzenie do obrotu nawozu albo środka wspomagającego uprawę roślin, o którym mowa w art. 4 ust. 1, jeżeli zostanie ujawnione, że nawóz albo środek wspomagający uprawę roślin zagrażają zdrowiu ludzi lub zwierząt lub środowisku.
Zwłaszcza, że strona skarżąca nie kwestionuje również – bo nic takiego nie wynika ze skargi kasacyjnej – stanowiska Sądu I instancji odnośnie do prawidłowości działania organów administracji publicznej w zakresie dotyczącym oceny ryzyk i zagrożeń wynikających z zanieczyszczeń biologicznych wprowadzanych wraz nawozami organicznymi do gleby, w tym pasożytów jelitowych (s. 13 – 14 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), a więc innymi słowy, odnośnie do zaktualizowania się w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy przesłanek wydania decyzji, o której mowa w art. 7 ust. 2 pkt 2 przywołanej ustawy.
W rekapitulacji należało stwierdzić, że zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, albowiem nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.