II GSK 1041/20

Naczelny Sąd Administracyjny2023-12-21
NSAAdministracyjneWysokansa
gry hazardoweautomatykara pieniężnapostępowanie administracyjneskarga kasacyjnadowodyustawa o grach hazardowychNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzję o karze pieniężnej za urządzanie gier hazardowych z powodu niewystarczających dowodów.

Organ administracji skarbowej wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA, który uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na automatach. Organ zarzucał sądowi naruszenie przepisów postępowania i błędną ocenę dowodów. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak zarzuty za nieuzasadnione, stwierdzając, że WSA prawidłowo ocenił, iż organy administracji nie udowodniły, że skarżący faktycznie urządzał gry hazardowe na zatrzymanym automacie, mimo jego obecności w garażu.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Organ zarzucał sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i przedwczesne uznanie skarżącego za urządzającego gry hazardowe. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, stwierdził, że zarzuty organu nie są uzasadnione. Sąd podkreślił, że choć zatrzymane urządzenie było automatem do gier hazardowych, brak było dowodów na to, że skarżący faktycznie urządzał na nim gry w określonym okresie. Sąd wskazał na braki w postępowaniu dowodowym organów administracji, które bezkrytycznie przyjęły pewne fakty, nie wyjaśniając ich w sposób wystarczający. W szczególności, sąd zwrócił uwagę na niejasności dotyczące daty działania automatu i brak dowodów na dostęp osób postronnych do garażu, gdzie znaleziono urządzenie. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA co do konieczności uchylenia decyzji organu z powodu naruszenia przepisów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organy administracji nie udowodniły w sposób wystarczający, że skarżący urządzał gry hazardowe na zatrzymanym automacie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak było dowodów przesądzających o tym, że skarżący faktycznie wykonywał czynności stanowiące o "urządzaniu" gier, mimo że automat był automatem do gier hazardowych. Opinia biegłego nie dostarczyła jednoznacznych informacji, a inne dowody, takie jak zeznania świadków czy stan garażu, nie potwierdzały jednoznacznie faktu urządzania gier przez skarżącego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.g.h. art. 89 § ust. 1 pkt 1 i ust. 4 pkt 1 lit. a)

Ustawa o grach hazardowych

Definicja "urządzającego grę" wymaga zapewnienia warunków umożliwiających udział w grze, a nie tylko posiadania automatu.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej dotycząca naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania sądu na podstawie akt sprawy.

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość uzupełnienia postępowania dowodowego przez sąd.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wiążący charakter wskazań co do dalszego postępowania.

Pomocnicze

u.g.h. art. 8

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 91

Ustawa o grach hazardowych

o.p. art. 121

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 188

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji nie udowodniły, że skarżący "urządzał gry hazardowe" w rozumieniu ustawy. Brak wystarczających dowodów na prowadzenie gier na automacie w garażu. Niejasności dotyczące daty działania automatu i cofniętego kalendarza. Brak dowodów na swobodny dostęp osób postronnych do garażu. Stan pomieszczenia (palenie, alkohol) nie jest jednoznaczny z faktem grania na automacie. Automat był niepodłączony do prądu i nieaktywny w momencie ujawnienia.

Odrzucone argumenty

Zarzuty organu dotyczące naruszenia przepisów postępowania przez WSA (art. 141 § 4, art. 133 § 1, art. 106 § 3, art. 134 § 1 p.p.s.a.). Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o grach hazardowych przez WSA.

Godne uwagi sformułowania

"Urządzającym grę na automatach" jest podmiot, który zapewnia (stwarza, organizuje) warunki umożliwiające udział w grze na automatach prowadzonej poza kasynem gry. Organy obu instancji bezkrytycznie uznały kwestię daty prowadzenia gier na automacie za wyjaśnioną. Fakt urządzania gier na przedmiotowym automacie przez Skarżącego w dniach 24-26 marca 2018 r. lub w dacie wcześniejszej nie wynika również z zeznań któregokolwiek z przesłuchanych świadków. Stan pomieszczenia wskazuje, że palono tam papierosy i spożywano alkohol, co wbrew stanowisku organów, nie jest jednoznaczne z faktem, że jakieś osoby grały w tym garażu na przedmiotowym automacie.

Skład orzekający

Andrzej Skoczylas

sprawozdawca

Marek Krawczak

członek

Wojciech Kręcisz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia pojęcia \"urządzającego grę\" w kontekście odpowiedzialności za urządzanie gier hazardowych na automatach poza kasynem, znaczenie dowodów w postępowaniu administracyjnym, wymogi proceduralne sądu administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji urządzania gier na automatach poza kasynem, wymaga analizy konkretnych dowodów w każdej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są rygorystyczne wymogi dowodowe w postępowaniu administracyjnym, nawet w sprawach dotyczących gier hazardowych. Pokazuje, że samo posiadanie urządzenia nie przesądza o odpowiedzialności.

Posiadałeś automat do gier, ale nie urządzałeś gier? Sąd Najwyższy wyjaśnia, co to znaczy być "urządzającym grę".

Dane finansowe

WPS: 4050 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 1041/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-12-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-10-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas /sprawozdawca/
Marek Krawczak
Wojciech Kręcisz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Gry losowe
Sygn. powiązane
II SA/Ol 805/19 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2020-06-23
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 847
art. 89 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 pkt 1 lit. a), art. 8, art. 91
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 106 § 3, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 121, art. 122, art. 187 § 1, art. 188, art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia del. WSA Marek Krawczak Protokolant Paweł Cholewski po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 23 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Ol 805/19 w sprawie ze skargi J. J. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 14 sierpnia 2019 r. nr 2801-IOA.4246.29.2019 w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie na rzecz J. J. K. 4050 (cztery tysiące pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 23 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 805/19, po rozpoznaniu skargi J. J. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 14 sierpnia 2019 r., w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry, 1/ uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji oraz 2/ zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie, zaskarżając orzeczenie w całości oraz domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, ewentualnie uchylenia w całości zaskarżonego wyroku, rozpatrzenia sprawy i oddalenia skargi. Organ skarżący kasacyjnie wniósł także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a polegające na naruszeniu przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3, art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 153 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 121, art. 122, art. 187 § 1, art. 188 oraz art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2019r., poz. 900 ze zm.; zwanej dalej: o.p.) i w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 pkt 1 lit. a), z art. 8 i art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 847 ze zm.; zwanej dalej: u.g.h.), poprzez:
1) dokonanie błędnej oceny, że organy naruszyły przepisy art. 121, art. 122, art. 187 § 1, art. 188 oraz art. 191 o.p., gdyż nie spełniły obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, które dopiero pozwoliłyby na ocenę, że J. J. K. można przypisać cechę urządzającego gry, w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., podczas gdy organy obu instancji w sposób dostateczny dokonały ustaleń i wyjaśniły istotę sprawy;
2) niewłaściwą ocenę, że organy w oparciu o wadliwie przeprowadzoną analizę i ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie przedwcześnie uznały J. J. K. za urządzającego gry hazardowe, w rozumieniu przepisu art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. w sytuacji, gdy zgromadzone dowody dawały wystarczającą i niezbędną możliwość przypisania mu tego przymiotu, a w konsekwencji nałożenia kary pieniężnej, przewidzianej w art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. a) u.g.h.;
3) niewłaściwą ocenę sprowadzającą się do uznania, że organy w sposób pobieżny i mało wnikliwy dokonały oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, w tym w szczególności opinii biegłego sądowego, co doprowadziło do przedwczesnego uznania, że na ujawnionym i zatrzymanym walizkowym automacie do gry o nazwie ALLIT bez numeru prowadzono gry w okresie, gdy urządzenie to znajdowało się w garażu Skarżącego na jego posesji podczas, gdy zgromadzone dowody w pełni uzasadniały przyjęcie takiej możliwości i dokonania w tym zakresie oceny;
4) wydanie wyroku, w którym Sąd I instancji, w oderwaniu od zgromadzonego materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy administracyjnej, oparł się na własnych ustaleniach, tj. dowodach nieznajdujących się w aktach sprawy i niewłączonych do akt również przez Sąd na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., co w konsekwencji skutkowało wadliwie przeprowadzoną kontrolą legalności zaskarżonych decyzji organów;
5) niewłaściwe zastosowanie art. 89 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 pkt 1 lit. a) oraz art. 8 i art. 91 u.g.h. polegające na odmowie ich zastosowania, w wyniku błędnego stwierdzenia przez Sąd I instancji, iż zgromadzony materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie nie mógł stanowić podstawy do nałożenia kary pieniężnej;
6) wydanie w zaskarżonym wyroku wiążącej organ nieprawidłowej oceny prawnej oraz błędnych wskazań co do dalszego postępowania organu w związku ze wskazanymi wyżej naruszeniami przepisów prawa procesowego
- co w konsekwencji spowodowało bezpodstawne zastosowanie środków przewidzianych w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do usuwania naruszeń prawa w rozstrzygnięciach administracyjnych poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, zamiast oddalenia skargi.
Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, za postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga nie może być uwzględniona.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Natomiast istota sporu prawnego rozpatrywanej sprawy, a także sposób sformułowania zarzutów oraz ich wzajemne powiązanie powodują konieczność łącznego ich rozpatrzenia.
W tym kontekście stwierdzić należy, iż pomimo ich mnogości i rozbudowania, zarzuty sformułowane w skardze kasacyjnej w znacznej części powtarzają się w tym znaczeniu, że w istocie zmierzają do podważenia tych samych ocen wyrażonych przez Sąd pierwszej instancji, będących wynikiem przeprowadzonej przez ten Sąd kontroli legalności zaskarżonej decyzji.
Zważywszy zaś, że autor skargi kasacyjnej przedstawił wspólne uzasadnienie wszystkich zarzutów, w którym nie powiązał swojej argumentacji z konkretnymi przepisami, których naruszenie zarzucił, za uprawnione należy uznać łącznie odniesienie się do zarzutów tożsamych z uwzględnieniem podniesionych w ich ramach zagadnień.
Zaznaczyć również należy, że niektóre kwestie podniesione w ramach zarzutów nie zostały rozwinięte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej i nie poparto ich stosowną argumentacją. Taki sposób sporządzenia skargi kasacyjnej ma wpływ na możliwość oceny zasadności tych zarzutów przez Naczelny Sąd Administracyjny, a w rezultacie na skuteczność tych zarzutów.
W ocenie NSA nietrafny jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. W tym kontekście należy wskazać, iż w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1485/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i - w razie kontroli instancyjnej - Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 1751/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji realizuje powyższe wymagania. Wynika z niego, jaki stan faktyczny został w tej sprawie przyjęty przez Sąd, dokonano też jego oceny, jak również zawarto rozważania dotyczące wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego i procesowego. To, że strona skarżąca nie zgadza się z dokonaną przez Sąd oceną prawną, nie oznacza, że został naruszony przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. i nie uprawnia do czynienia takiego zarzutu. Za pomocą tego zarzutu nie można bowiem zwalczać zaaprobowanej przez Sąd podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, czy też stanowiska co do wykładni lub zastosowania prawa materialnego (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 lipca 2012 r., sygn. akt I FSK 1467/11 oraz z dnia 13 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 358/12, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), a taką próbę podejmuje strona skarżąca kasacyjnie, polemizując ze stwierdzeniami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Dodatkowo wbrew zarzutom skarżącego kasacyjnie organu, Sąd nie naruszył także art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zawarcie "błędnych wskazań co do dalszego postępowania, zwłaszcza w zakresie zalecenia przeprowadzenia wskazanych przez Sąd I instancji dowodów". Wymóg zawarcia w uzasadnieniu wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia należy rozumieć w ten sposób, że uzasadnienie musi pozwalać na skontrolowanie przez strony i sąd wyższej instancji, czy sąd orzekający nie popełnił w swoim rozumowaniu błędów - powinna zostać w nim uwidoczniona operacja logiczna, którą przeprowadził sąd, stosując określone normy prawne w rozstrzyganej sprawie. Wskazania co do dalszego postępowania są immanentnie związane z wyrażoną w wyroku oceną prawną. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania organów w sprawie, a wskazania stanowią konsekwencję tej oceny. Ich celem jest zapobieżenie w przyszłości błędom stwierdzonym w postępowaniu administracyjnym w trakcie kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia. Podkreślić trzeba, że art. 153 p.p.s.a. zawiera postanowienie o wiążącym charakterze "wskazań co do dalszego postępowania", jako drugiego - obok oceny prawnej - elementu wiążącego uzasadnienia orzeczenia sądu administracyjnego. Ich celem jest zapobieżenie w przyszłości błędom stwierdzonym przez sąd administracyjny w trakcie kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia. "Wskazania co do dalszego postępowania powinny zostać sformułowane w sposób niewątpliwy oraz niewymagający i niedopuszczający domysłów czy też interpretacji. Wskazania te powinny być konkretne i jednoznacznie sformułowane, tak, aby w ponowionym na skutek wyroku postępowaniu umożliwić organowi administracji usunięcie wszystkich uchybień prawa, z powodu których sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Wymogów tych nie spełnia uzasadnienie wyroku, z którego wskazań co do dalszego postępowania trzeba i należy tylko się domyślać." (T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 2, str. 550, Nb 26). Uzasadnienie wyroku, które nie zawiera niezbędnych i jasnych wskazań co do dalszego postępowania administracyjnego, narusza postanowienia art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 9 września 2005 r., FSK 2033/04, Lex 173169).
Zdaniem NSA wystarczająco jasno i konkretnie wyrażonych wskazań co do dalszego postępowania nie zabrakło w zaskarżonym wyroku Sądu I instancji.
Podobnie nietrafny jest zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, o czym mowa w powyższym przepisie, oznacza, że sąd ma prawo, a jednocześnie i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy w skardze dany zarzut nie został podniesiony. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także zgłoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Dla skuteczności zarzutu skargi kasacyjnej opartego na tym przepisie należy wykazać, że Sąd I instancji rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) lub z przekroczeniem granic danej sprawy, albo gdy powinien był wyjść poza granice zakreślone zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, a tego nie uczynił, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy uchybienia popełnione na etapie postępowania administracyjnego bądź powołała w postępowaniu sądowym dowody, które zostały przez sąd pominięte, względnie, gdy w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, iż bez względu na treść zarzutów Sąd I instancji nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku (vide: wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2013 r., I GSK 1151/11; wyrok NSA z dnia 11 września 2012 r., I OSK 1234/12; wyrok NSA z dnia 28 lutego 2012 r., II OSK 2395/10, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Na żadną z powyższych okoliczności nie powołała się autorka kasacji.
Niezasadny jest również zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 133 § 1 w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez wydanie wyroku, w którym Sąd I instancji, w oderwaniu od zgromadzonego materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy administracyjnej, oparł się na własnych ustaleniach, tj. dowodach nieznajdujących się w aktach sprawy i niewłączonych do akt również przez Sąd na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., co w konsekwencji skutkowało wadliwie przeprowadzoną kontrolą legalności zaskarżonych decyzji organów. Wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Nietrafny jest zatem pogląd kasatora, że Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji może opierać się wyłącznie na aktach postępowania administracyjnego oraz materiale dowodowym zebranym przez sąd i załączonym w sposób formalny przez wydanie postanowienia w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. W tym kontekście należy podkreślić, że aktami sprawy w rozumieniu art. 133 p.p.s.a. są zarówno akta sądowe, jak i przedstawione sądowi akta administracyjne, a akta sprawy - co do zasady - obejmują także materiał dowodowy zebrany przez sąd i załączony w sposób formalny przez wydanie postanowienia w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. oraz pisma procesowe i wywody strony, w tym złożone w toku rozprawy załączniki do protokołu. To, że WSA, wskazując na braki postępowania dowodowego organu (w tym wybiórcze włączenie do akt postępowania administracyjnego tylko niektórych dokumentów z postępowania karnego skarbowego), odniósł się do okoliczności faktycznych wynikających z protokołu z rozprawy głównej w postępowaniu karnym skarbowym z dnia 27 czerwca 2019 r., zawierającego w swej treści zeznania świadków A. H. i M. G. (stanowiącego załącznik do skargi J. J. K. z dnia 11 września 2019 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie), nie jest nieprawidłowe. W takiej sytuacji sąd rozważając załączone protokoły prawidłowo traktował je nie jako dowód z dokumentu, ale jako część twierdzeń strony, które mogą być pomocne dla oceny, czy organy administracji publicznej ustaliły stan faktyczny sprawy administracyjnej zgodnie z unormowaniami procedury administracyjnej, a następnie oceny tego czy prawidłowo dokonały subsumcji przepisu prawa materialnego do poczynionych ustaleń faktycznych (por. A. Skoczylas, glosa do wyroku NSA z dnia 25 września 2000 r., FSA 1/00, OSP 2001, z. 2, poz. 19). Skoro z taką sytuacją mieliśmy do czynienia w niniejszej sprawie, to WSA nie naruszył art. 133 § 1 w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a.
Nie są zasadne także pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej. W ocenie NSA nie jest zatem trafny zarzut skargi kasacyjnej wskazujący na naruszenie przez Sąd I instancji art. 121, art. 122, art. 187 § 1, art. 188 oraz art. 191 o.p. w związku z art. 89 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 pkt 1 lit. a), z art. 8 i art. 91 ustawy o grach hazardowych.
W pierwszym rzędzie należy zauważyć, iż nie ma bowiem wątpliwości, że w świetle opinii biegłego zatrzymane urządzenie jest automatem oferującym gry hazardowe w rozumieniu ustawy, ale jak trafnie podkreślił WSA, brak jest dowodów przesądzających, że Skarżący rzeczywiście wykonywał czynności, które stanowiłyby o "urządzaniu" przez niego na tym urządzeniu gier hazardowych w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. "Urządzającym grę na automatach" jest bowiem podmiot, który zapewnia (stwarza, organizuje) warunki umożliwiające udział w grze na automatach prowadzonej poza kasynem gry (zob. wyrok NSA z 19 maja 2020 r., sygn. akt II GSK 99/20, dostępny pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wbrew bowiem twierdzeniom skarżącego kasacyjnie organu, Sąd I instancji słusznie przyjął, że organy obu instancji nie udowodniły, że na zatrzymanym automacie prowadzono gry w okresie, gdy urządzenie to znajdowało się w garażu na opisanej wyżej posesji.
Co więcej, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko przedstawione w zaskarżonym wyroku, iż na taki wniosek nie pozwala treść znajdującej się w aktach sprawy opinii biegłego ani jej uzupełnienie. W opinii nie wskazano bowiem takiego faktu, zaś w uzupełnieniu opinii biegły stwierdził jedynie, że data w automacie w dniu badania to 31 lipca 1991 r. oraz, że kalendarz automatu jest cofnięty o 9.981 dni. Podkreślenia natomiast wymaga, że biegły w ogóle nie wyjaśnił przyczyn, które pozwoliły mu na stwierdzenie, że kalendarz automatu został cofnięty oraz że cofnięto go o konkretną, wskazaną przez biegłego liczbę dni. Z powyższych względów prawidłowa jest konstatacja WSA, iż pomimo istotnych wątpliwości co do urządzania gier na tym automacie w dniach 24-26 marca 2018 r., podnoszonych w toku postępowania przez Skarżącego, organy obu instancji bezkrytycznie uznały kwestię daty prowadzenia gier na automacie za wyjaśnioną. W tym zakresie Sąd I instancji przedstawił trafny wywód, który zasługuje w zupełności na akceptację.
Należy mieć tu bowiem na uwadze, co trafnie podkreślił WSA w uzasadnieniu, że fakt urządzania gier na przedmiotowym automacie przez Skarżącego w dniach 24-26 marca 2018 r. lub w dacie wcześniejszej nie wynika również z zeznań któregokolwiek z przesłuchanych świadków. Podobnie zeznania funkcjonariusza CBŚP również nie dowodzą, że Skarżący urządzał gry na przedmiotowym automacie w opisanym garażu. Z jego zeznań wynika jedynie, że w centralnej części użytkowanego garażu znaleziono wyłączone, niepodłączone do prądu urządzenie, które wyglądało jak automat do gier. Świadek zeznał też, że Skarżący oświadczył, że jest ono jego własnością.
Trafnie również podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, że nie zgromadzono również żadnego dowodu wskazującego, że osoby postronne miały swobodny dostęp do garażu, a więc i do przedmiotowego automatu. Rację ma także Sąd I instancji, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, że podnoszona przez organy okoliczność, iż stan pomieszczenia wskazuje, że palono tam papierosy i spożywano alkohol, wbrew stanowisku organów, nie jest bowiem jednoznaczna z faktem, że jakieś osoby grały w tym garażu na przedmiotowym automacie. Zaznaczyć należy, że przesłuchani w sprawie znajomi Skarżącego i jego konkubiny przyznali, że w garażu spotykali się z mieszkańcami domu i palili papierosy lub spożywali alkohol.
Za prawnie relewantne fakty ustalone w postępowaniu administracyjnym w sprawie zastosowania omawianej sankcji administracyjnej były również inne okoliczności, bowiem jak zasadnie podkreślił WSA, istotne w sprawie jest także, że przedmiotowe urządzenie w dacie ujawnienia, choć było otwarte, to nie było podłączone do prądu i nie było aktywne, a zatem nie było przygotowane do prowadzenia gier.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w rozpoznawanej sprawie podziela stanowisko wyrażone przez Sąd I instancji, iż nie zmienia tej oceny fakt, że w automacie znaleziono banknoty bowiem w trakcie przeszukania domu i garażu nie znaleziono kluczy do tego automatu.
Z powyższych względów prawidłowa jest konstatacja WSA, iż ograny obu instancji przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w sposób pobieżny, z naruszeniem powołanych wyżej przepisów postępowania i nie wyjaśniły wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.
Wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej są zatem niezasadne. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Zasądzona kwota stanowi zwrot kosztów za sporządzenie i wniesienie w terminie przewidzianym w art. 179 p.p.s.a. odpowiedzi na skargą kasacyjną, a także udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym profesjonalnego pełnomocnika skarżącego, który prowadził sprawę również w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI