II GSK 1038/20

Naczelny Sąd Administracyjny2023-04-27
NSAubezpieczenia społeczneWysokansa
świadczenia opieki zdrowotnejkonkurs ofertNFZkardiologiapracownia kardiologicznaopinia o celowości inwestycjiprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa o świadczeniach opieki zdrowotnejrozporządzenie ambulatoryjnerejestr podmiotów leczniczych

NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę kasacyjną organu NFZ, uznając, że spółka powinna była stracić punkty za brak opinii o celowości inwestycji dla nowej pracowni kardiologicznej.

Sprawa dotyczyła rozstrzygnięcia konkursu ofert na świadczenia kardiologiczne. WSA uchylił decyzję NFZ, uznając, że spółce skarżącej nie należało odejmować punktów za brak opinii o celowości inwestycji dla nowej pracowni kardiologicznej. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że spółka powinna była stracić punkty, ponieważ nowa pracownia kardiologiczna, w której miały być udzielane świadczenia, wymagała takiej opinii, a oferta spółki była wiążąca.

Sprawa dotyczyła konkursu ofert na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie kardiologii. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił decyzję Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego OW NFZ, uznając, że skarżącej spółce nie należało odejmować punktów za brak opinii o celowości inwestycji dla nowo zarejestrowanej pracowni kardiologicznych badań nieinwazyjnych. Sąd I instancji argumentował, że świadczenia miały być realizowane w ramach istniejącej poradni kardiologicznej, a zmiana odpowiedzi w ankiecie dotycząca kontroli urządzeń wszczepialnych serca była dopuszczalna. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając skargę kasacyjną organu NFZ za zasadną. NSA podkreślił wiążący charakter oferty złożonej w postępowaniu konkursowym. Stwierdził, że spółka zarejestrowała nową komórkę organizacyjną – pracownię kardiologicznych badań nieinwazyjnych – która wymagała opinii o celowości inwestycji, a brak takiej opinii uzasadniał odjęcie 8 punktów. NSA uznał, że WSA błędnie zinterpretował przepisy dotyczące rejestracji komórek organizacyjnych i świadczeń opieki zdrowotnej, ignorując obowiązek posiadania opinii o celowości inwestycji dla nowo utworzonej pracowni, która oferowała usługi USG. W konsekwencji, NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę spółki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, nowo zarejestrowana komórka organizacyjna, która ma służyć udzielaniu świadczeń objętych postępowaniem konkursowym, wymaga uzyskania pozytywnej opinii o celowości inwestycji, a brak takiej opinii skutkuje odjęciem punktów w konkursie.

Uzasadnienie

NSA uznał, że oferta złożona w postępowaniu konkursowym jest wiążąca i nie może być modyfikowana po terminie składania ofert. Zarejestrowanie nowej pracowni kardiologicznych badań nieinwazyjnych, która oferowała usługi USG, wymagało opinii o celowości inwestycji, a jej brak uzasadniał odjęcie punktów, niezależnie od późniejszej zmiany odpowiedzi w ankiecie dotyczącej kontroli urządzeń wszczepialnych serca.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej art. 3 § ust. 1 pkt 1

u.ś.o.z. art. 142 § ust. 1-3

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

u.ś.o.z. art. 148

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

u.ś.o.z. art. 95d § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej § załącznik nr 2, tabela nr 2, pkt VII lp. 2

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.dz.l. art. 105 § ust. 4a

Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej

u.dz.l. art. 106 § ust. 3 pkt 5, 6 i 9

Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej

u.dz.l. art. 107 § ust. 1

Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 maja 2012 r. w sprawie systemu resortowych kodów identyfikacyjnych oraz szczegółowego sposobu ich nadawania § § 1, § 9 ust. 1-3, § 10 oraz załączniki nr 2 i 3

Argumenty

Skuteczne argumenty

Oferta złożona w postępowaniu konkursowym jest wiążąca i nie podlega zmianom po terminie składania ofert. Nowo zarejestrowana komórka organizacyjna (pracownia kardiologicznych badań nieinwazyjnych) oferująca usługi USG wymagała opinii o celowości inwestycji. Brak pozytywnej opinii o celowości inwestycji dla nowej pracowni kardiologicznej uzasadnia odjęcie punktów w konkursie.

Odrzucone argumenty

Świadczenia miały być realizowane w ramach istniejącej poradni kardiologicznej, a nie nowej pracowni. Zmiana odpowiedzi w ankiecie ofertowej po terminie składania ofert była dopuszczalna i wpływała na ocenę. Przepisy dotyczące rejestracji komórek organizacyjnych i świadczeń nie wymagały odrębnej opinii o celowości inwestycji dla usług USG w ramach poradni kardiologicznej.

Godne uwagi sformułowania

oferta złożona w odpowiedzi na ogłoszenie o otwarciu postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej [...] jest wiążąca i nie może podlegać na kolejnych etapach postępowania konkursowego – a więc po terminie składania ofert – jakimkolwiek zmianom, uzupełnieniom, czy też innym modyfikacjom brak ważnej pozytywnej opinii o celowości inwestycji

Skład orzekający

Andrzej Skoczylas

przewodniczący

Małgorzata Rysz

członek

Wojciech Kręcisz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wiążący charakter ofert w postępowaniach konkursowych NFZ, wymóg opinii o celowości inwestycji dla nowych komórek organizacyjnych, interpretacja przepisów dotyczących rejestracji podmiotów leczniczych i świadczeń zdrowotnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań konkursowych NFZ i przepisów dotyczących świadczeń opieki zdrowotnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowań konkursowych NFZ, jakim jest wiążący charakter ofert i wymogi formalne, co ma bezpośrednie przełożenie na praktykę prawniczą w sektorze ochrony zdrowia.

NFZ wygrywa w NSA: oferta w konkursie to nie zabawa, a wiążący dokument!

Sektor

medycyna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 1038/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-04-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-10-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas /przewodniczący/
Małgorzata Rysz
Wojciech Kręcisz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne
Ochrona zdrowia
Sygn. powiązane
II SA/Ol 284/20 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2020-07-02
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 133 § 1, art. 141 § 4, art. 174 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2016 poz 357
§ 3 ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki  specjalistycznej
Dz.U. 2019 poz 1373
art. 142 ust. 1-3, art. 148
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Warmińsko - Mazurskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Olsztynie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 2 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Ol 284/20 w sprawie ze skargi H. R., E. M., J. M., R. K. wspólników spółki cywilnej E. s.c. na decyzję Dyrektora Warmińsko - Mazurskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Olsztynie z dnia 17 lutego 2020 r. nr 2/2020/Odw. w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza solidarnie od H. R., E. M., J. M., R. K. wspólników spółki cywilnej E. s.c. na rzecz Dyrektora Warmińsko - Mazurskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Olsztynie 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 2 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 284/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie po rozpoznaniu sprawy ze skargi E. s.c. (dalej: "spółka A", "skarżąca") na decyzję Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Olsztynie z dnia 17 lutego 2020 r., nr 2/2020/Odw., w przedmiocie rozstrzygnięcia postępowania konkursowego w pkt. I. uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Olsztynie z dnia 22 stycznia 2020 roku; w pkt II. zasądził od Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Olsztynie na rzecz skarżącej Spółki kwotę 697 złotych (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 6 grudnia 2019 r., na podstawie art. 139 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1373 ze zm., dalej "ustawa o świadczeniach"), organ ogłosił, prowadzone w trybie konkursu ofert, postępowanie w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna w zakresie kardiologii na obszarze powiatu ełckiego na okres od 15 stycznia 2020 r. do 30 czerwca 2021 r. W odpowiedzi na ogłoszenie wpłynęły dwie oferty: skarżącej oraz C. spółka jawna w E. (dalej, jako "spółka B", "kontroferent"). Komisja konkursowa zakwalifikowała obie oferty do części niejawnej postępowania, jako spełniające warunki określone w przepisach prawa. W wyniku sporządzonego rankingu otwarcia, na podstawie zapytań ofertowych i ankiet, skarżącej przyznano łącznie 36,46 punktów, zaś kontroferentowi 50,5 punktów. Po zweryfikowaniu ofert pod kątem spełniania warunków wymaganych oraz dodatkowo ocenianych, komisja konkursowa odstąpiła od przeprowadzenia negocjacji, z uwagi na to, że nie wpłynęłoby to na zmianę pozycji oferentów w rankingu (art. 142 ust. 6 ustawy o świadczeniach). W rankingu końcowym oferta skarżącej została sklasyfikowana na drugim miejscu, jako oferta niewybrana.
W ustawowym terminie skarżąca wniosła odwołanie podnosząc, że komisja konkursowa błędnie przyznała spółce B 8 punktów w związku z wydaną przez wojewodę opinią o celowości inwestycji. Podniosła, że opinia została wydana w sierpniu 2018 r. i dotyczy I., a nie C. spółka jawna w E., która powstała w dniu 5 grudnia 2019 r. Skarżąca zarzuciła też, że nie wiadomo dlaczego komisja konkursowa przyznała spółce B więcej punktów w poszczególnych kryteriach. Z porównania obu ofert nie wynika, aby oferta kontroferenta była lepsza od oferty skarżącej.
Decyzją z dnia 22 stycznia 2020 r. Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Olsztynie oddalił odwołanie skarżącej. Zdaniem organu komisja konkursowa dokonała nieprawidłowej weryfikacji ankiet obu oferentów w zakresie posiadania opinii wojewody o celowości inwestycji, co nie naruszyło jednak interesu prawnego skarżącej, gdyż nie wpłynęło na zmianę uszeregowania oferentów w rankingu końcowym.
Strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucając organowi bezzasadne przyjęcie, że komisja konkursowa błędnie nie odjęła skarżącej 8 punktów z powodu braku wydania w odniesieniu do pracowni kardiologicznych badań inwazyjnych ważnej pozytywnej opinii wojewody o celowości inwestycji, o której mowa w art. 95d ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach, podczas gdy w przepisie tym mowa jest o komórkach organizacyjnych zakładu leczniczego, przy pomocy których mają być udzielane świadczenia opieki zdrowotnej objęte przedmiotem postępowania, a utworzona przez skarżącą pracownia kardiologicznych badań nieinwazyjnych w żadnej mierze nie dotyczy przedmiotu postępowania konkursowego.
Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Olsztynie, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 22 stycznia 2020 r. Organ nie zgodził się ze skarżącą, że nie powinno jej zostać odjętych 8 punktów. Podniósł, że zgodnie z załącznikiem nr 1 lp. 14 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (Dz.U. z 2016 r. poz. 357 ze zm., dalej jako: "rozporządzenie ambulatoryjne"), oferent biorący udział w postępowaniu konkursowym w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna w zakresie poradni kardiologicznej zobowiązany jest między innymi do wyposażenia przedmiotowej poradni w echokardiograf, tj. USG serca w lokalizacji. Niniejsze jest warunkiem koniecznym, aby móc udzielać przedmiotowe świadczenia. Organ przyznał, że skarżąca spełniła ten warunek, gdyż w miejscu udzielania świadczeń wskazanym w ofercie posiada dwa aparaty USG serca (echokardiografy), co potwierdzone zostało także przez komisję konkursową w protokole oględzin miejsca udzielania świadczeń z dnia 8 stycznia 2020 r. Przy czym ustalono, na podstawie księgi rejestrowej podmiotów wykonujących działalność medyczną, że skarżąca posiada w ramach prowadzonego przez siebie podmiotu leczniczego między innymi zarejestrowaną komórkę organizacyjną poradnia kardiologiczna (data rozpoczęcia działalności komórki organizacyjnej 1 grudnia 2014 r.) oraz poradnia kardiologicznych badań nieinwazyjnych (data rozpoczęcia działalności komórki organizacyjnej 19 grudnia 2019 r.). W komórce organizacyjnej poradnia kardiologicznych badań nieinwazyjnych obok pomocniczych usług: leczenie ambulatoryjne specjalistyczne i inne, została wyszczególniona pomocnicza usługa opieki zdrowotnej w zakresie USG (kod funkcyjny ochrony zdrowia HC.4.2.1.), niezbędna do realizacji warunku koniecznego tj. echokardiografu w lokalizacji. Natomiast w komórce organizacyjnej poradnia kardiologiczna takiego wyszczególnienia nie ma. Dalej organ argumentował, że w ramach postępowania konkursowego skarżąca zaoferowała świadczenie usług przy wykorzystywaniu obydwu komórek organizacyjnych, co potwierdza twierdząca odpowiedź w zapytaniu ankietowym: Kontrola urządzeń wszczepialnych serca - w lokalizacji - zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu ambulatoryjnym. Zgodnie z załącznikiem nr 1 części III lp. 27-33 do rozporządzenia ambulatoryjnego, aby spełnić warunek realizacji świadczeń w zakresie kontroli stymulatorów i kardiowerterów, skarżąca musiała zarejestrować komórkę kadriologicznych badań nieinwazyjnych. Ponadto w ramach tej komórki organizacyjnej w rubryce 8 lp. 3 rejestru umiejscowiła również USG, co było wymogiem koniecznym udziału w postępowaniu. Organ podniósł również, że data rozpoczęcia działalności poradni kardiologicznych badań nieinwazyjnych jest zbieżna z datą złożenia przez skarżącą oferty w przedmiotowym postępowaniu konkursowym.
Ponadto podkreślił, że skarżąca zarejestrowała przedmiotową komórkę organizacyjną w celu realizacji przedmiotowego postępowania konkursowego, a tym samym powinna zgodnie z art. 95d ust. 1 ustawy o świadczeniach posiadać w stosunku do niej pozytywną opinię wojewody o celowości inwestycji. Dlatego zmniejszenie punkcji o 8 punktów w ofercie skarżącej jest uzasadnione. Organ skonstatował, że komisja konkursowa zarówno w stosunku do skarżącej jak i kontroferenta dokonała niewłaściwej oceny zapytania ankietowego dotyczącego posiadania pozytywnej opinii wojewody o celowości inwestycji, co w efekcie w obu przypadkach powinno skutkować odjęciem 8 punktów. Jednakże powyższa zmiana punktowa nie wpływa na końcowy wynik, gdyż przewaga punktowa między dwoma ofertami pozostała jest w dalszym ciągu taka sama tj. spółka A powinna otrzymać łącznie 26,46 zamiast 34,46 punktów, a spółka B 30,5 zamiast 38,5 punktów. Ustosunkowując się do zapewnień skarżącej, że spełnia wygania, na które udzieliła przeczącej odpowiedzi w zapytaniu ofertowym, organ podniósł, że komisja konkursowa dokonuje oceny oferty w oparciu o złożone przez oferenta oświadczenia i dokumenty w ofercie. Każdy z oferentów podpisuje świadomie ofertę i ponosi odpowiedzialność za dane w niej zawarte. Organ zauważył, że kryteria oceny ofert, określone w art. 148 ustawy o świadczeniach, skonkretyzowane zostały w odniesieniu do ambulatoryjnej opieki specjalistycznej w załączniku nr 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz.U. z 2016 r. poz. 1372 ze zm.), zwane dalej: "rozporządzeniem kryterialnym".
Rozpoznając sprawę Sąd I instancji wskazał, że organ błędnie przyjął, że skarżącej należało odjąć 8 pkt za brak pozytywnej opinii wojewody o celowości inwestycji (pracowni kardiologicznych badań nieinwazyjnych, którą skarżąca zarejestrowała w dniu 19 grudnia 2019 r.). Stosownie do art. 95d ust. 1 ustawy o świadczeniach wojewoda albo minister właściwy do spraw zdrowia, wydaje opinię o celowości inwestycji polegającej na utworzeniu na obszarze województwa nowego podmiotu leczniczego, nowych jednostek lub komórek organizacyjnych zakładu leczniczego podmiotu leczniczego lub innej inwestycji dotyczącej wykonywania działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych. Zgodnie z art. 148 ust. 2 pkt 2 tej ustawy, przy porównaniu ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej uwzględnia się, czy świadczeniodawca posiada ważną pozytywną opinię, o której mowa w art. 95d ust. 1. Rozporządzenie kryterialne stanowi zaś w załączniku nr 2 tabeli nr 2 pkt VII lp. 2, że za brak ważnej pozytywnej opinii o celowości inwestycji - dotyczy podmiotu leczniczego, jednostek lub komórek organizacyjnych zakładu leczniczego podmiotu leczniczego utworzonych po dniu 29 czerwca 2016 r. lub innej inwestycji wszczętej po tym dniu, przy pomocy których mają być udzielane świadczenia opieki zdrowotnej objęte przedmiotem postępowania - należy odjąć 8 pkt. W myśl tego ostatniego unormowania opinia o celowości inwestycji jest wymagana wobec podmiotu lub jego komórek organizacyjnych utworzonych po dniu 29 czerwca 2016 r., jeżeli przy ich pomocy mają być udzielane świadczenia opieki zdrowotnej objęte przedmiotem postępowania konkursowego. Istota sporu - jak podnił Sąd I instancji - sprowadza się w niniejszej sprawie właśnie do oceny, czy zgłoszona przez skarżącą do rejestru pracownia kardiologicznych badań nieinwazyjnych, która rozpoczęła działalność 19 grudnia 2019 r., była objęta postępowaniem konkursowym. W sprawie bezspornym jest, że w zakładzie skarżącej funkcjonuje od dnia 1 grudnia 2014 r. poradnia kardiologiczna o kodzie HC.1.3.3 leczenie ambulatoryjne specjalistyczne. Sąd podniósł, że skarżąca konsekwentnie przekonuje, że świadczenia objęte konkursem mają być realizowane tylko w ramach poradni kardiologicznej, zaś Organ nie dał wiary tym zapewnieniom wskazując, że w ankiecie skarżąca zaoferowała kontrolę stymulatorów, co możliwe byłoby w pracowni kardiologicznych badań nieinwazyjnych. Organ akcentował, że w komórce organizacyjnej poradnia kardiologicznych badań nieinwazyjnych obok pomocniczych usług: leczenie ambulatoryjne specjalistyczne i inne, została wyszczególniona pomocnicza usługa opieki zdrowotnej w zakresie USG (kod funkcyjny ochrony zdrowia HC.4.2.1.), niezbędna do realizacji warunku koniecznego tj. echokardiografu w lokalizacji. Natomiast w komórce organizacyjnej poradnia kardiologiczna takiego wyszczególnienia nie ma. Sąd wskazał, że w uzasadnieniu decyzji organ nie wyjaśnił dlaczego pominął, że w dniu 8 stycznia 2020 r., przed rozstrzygnięciem konkursu, komisja konkursowa potwierdziła wprowadzenie zmian w odpowiedziach ankietowych udzielonych przez skarżącą (zał. nr 23a). Zaprotokołowano, że skarżąca zmieniła swoją odpowiedź na pytanie – kontrola urządzeń wszczepialnych serca – w lokalizacji – udzielając przeczącej odpowiedzi. Wpłynęło to na zmianę punktacji, odjęto z tego tytułu skarżącej przyznane uprzednio 2 pkt. Punktacja po zmianie to "0" pkt. Dopiero w odpowiedzi na skargę organ nawiązał do tej rezygnacji, oświadczając, że oferent nie może po złożeniu i otwarciu ofert "zrezygnować" z zaoferowanych świadczeń.
Zdaniem Sądu I instancji, stanowisko takie nie ma żadnych podstaw prawnych. Stosownie do art. 147 ustawy o świadczeniach tylko kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców nie podlegają zmianie w toku postępowania. Kontrola urządzeń wszczepialnych serca w lokalizacji nie stanowiła warunku zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna w zakresie kardiologii. Spółka B też nie oferowała takich usług. Obie spółki otrzymały 0 pkt w tym zakresie. Na podstawie art. 142 ust. 2 pkt 3 ustawy oświadczeniach w części jawnej konkursu ofert komisja przyjmuje do protokołu zgłoszone przez oferentów wyjaśnienia lub oświadczenia. Oznacza to, że do czasu wyboru oferty, a więc rozstrzygnięcia konkursu oferenci mogą precyzować swoje ankiety. Powyższe przekonuje – zdaniem Sądu – że komisja konkursowa prawidłowo przyjęła, że skarżąca nie oferowała kontroli stymulatorów, a w związku z tym poza zakresem konkursu było rozważanie czy skarżąca posiada odpowiednią do tego celu pracownię spełniającą przepisane wymagania. Natomiast w sprawie uwzględnieniu powinien podlegać fakt, że w zakładzie skarżącej od 2014 r. funkcjonuje poradnia kardiologiczna, oferująca leczenie ambulatoryjne specjalistyczne, w ramach której mogą być udzielane świadczenia opieki zdrowotnej objęte przedmiotem konkursu. Wbrew argumentacji organu, skarżąca nie musiała odrębnie rejestrować w tym celu usługi USG. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia ambulatoryjnego świadczenia gwarantowane obejmują m.in. porady specjalistyczne. Wykaz świadczeń gwarantowanych oraz warunki ich realizacji w przypadku porad specjalistycznych określa załącznik nr 1 do tego rozporządzenia. Stosownie do lp. 14 tego załącznika warunkiem realizacji świadczeń w zakresie porada specjalistyczna – kardiologia jest wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną w lokalizacji: 1) elektrokardigraf, 2) echokardiograf (aparat USG serca). W związku z tym wbrew zasadom logiki jest twierdzenie, że w ramach kodu HC.1.3.3 leczenie ambulatoryjne specjalistyczne skarżąca nie mogłaby wykonywać badania echokardiografem, skoro jest to warunek funkcjonowania specjalistycznej poradni w dziedzinie kardiologia.
Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w skardze, Sąd wskazał również, że skarżąca nie podważyła skutecznie przyznania kontroferentowi punktów za posiadanie wymienionych urządzeń. Niezależnie od tego błędne uznanie przez organ, że skarżącej powinno zostać odjętych 8 pkt za brak opinii wojewody o celowości inwestycji zaważyło na ocenie wyniku postępowania konkursowego. Sąd podniósł, że w sprawie bezsporne jest, że kontroferentowi należało odjąć 8 pkt za brak opinii wojewody o celowości inwestycji, gdyż przedłożył opinię dotyczącą innego podmiotu. W tej sytuacji organ ponownie zweryfikuje wynik postępowania konkursowego i uwzględni przedstawioną przez Sąd ocenę prawną, stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Organ zaskarżając ten wyrok w całości i wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych.
Zaskarżonemu orzeczeniu,
I na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 141 § 4 zd. 1 i art. 133 p.p.s.a. przez uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Warmińsko - Mazurskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Olsztynie oraz uznanie, że Organ błędnie zastosował przepisy art. 95d ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz pkt VII lp. 2, tabeli 2, część wspólna załącznika rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 roku w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zwane dalej rozporządzeniem "kryterialnym", podczas gdy należało orzec o oddaleniu skargi z uwagi na to, że wydając decyzję w niniejszej sprawie organ nie naruszył ani przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego,
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. art. 7 i 80 K.p.a. poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Warmińsko - Mazurskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Olsztynie oraz uznanie, że Organ nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący, obiektywny i wszechstronny, z uwzględnieniem nie tylko interesu społecznego ale także interesu strony, całokształtu okoliczności sprawy i całego materiału dowodowego, w sytuacji gdy Organ dokonał prawidłowej oceny obu ofert z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy, jak również interesu obu oferentów, w tym okoliczności wynikających zarówno z dokumentów postępowania konkursowego, jak i wpisów we właściwym rejestrze, podczas gdy należało orzec o oddaleniu skargi z uwagi na to, że wydając decyzję w niniejszej sprawie organ nie naruszyły ani przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego,
3) art. 141 § 4 zd. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1, art. 133 p.p.s.a. i art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) przez wadliwą ocenę materiału dowodowego, a w efekcie błędne przyjęcie, że:
- nie zostały spełnione zostały przesłanki do zastosowania art. 95d ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz pkt VII lp. 2, tabeli 2, część wspólna załącznika rozporządzenia kryterialnego w sytuacji, gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Skarżąca zaoferowała w postępowaniu konkursowym wymagany sprzęt USG w ramach pracowni kardiologicznych badań nieinwazyjnych, co powinno skutkować odjęciem Skarżącej 8 punktów w rankingu z powodu braku wydanej na pracownię kardiologicznych badań inwazyjnych ważnej pozytywnej opinii Wojewody o celowości inwestycji,
- pominięcie przez Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zamieszczenia jakiejkolwiek oceny faktu zarejestrowania przez Skarżącą usług USG w ramach pracowni kardiologicznych badań nieinwazyjnych, a nie w poradni kardiologicznej i dowolne przyjęcie że usługi USG zostały zaoferowane w ramach poradni kardiologicznej, pomimo braku ujawnienia tych usług w ramach tej komórki w rejestrze podmiotów wykonujących działalność leczniczą,
a ponadto
II na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie:
1) § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej oraz Ip. 14 załącznika nr 1 do tego rozporządzenia poprzez przyjęcie braku obowiązku rejestracji we właściwym rejestrze pracowni diagnostycznej świadczącej usługi USG i możliwości zaoferowania takich usług bez ich rejestracji, podczas gdy treść tej normy wskazuje na warunki realizacji świadczeń gwarantowanych w zakresie porada specjalistyczna - kardiologia ze środków publicznych i w swoim zakresie przedmiotowym nie reguluje obowiązku bądź braku obowiązku rejestracji komórek organizacyjnych podmiotu leczniczego,
2) art. 105 ust. 4a, art. 106 ust. 3 pkt 5, 6 i 9, art. 107 ust. 1 ustawy dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej w związku z § 1, § 9 ust. 1-3, § 10 oraz załącznika nr 2 i 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 maja 2012 r., w sprawie systemu resortowych kodów identyfikacyjnych oraz szczegółowego sposobu ich nadawania poprzez ich pominięcie przy rozpoznaniu sprawy, a w konsekwencji przyjęcie, że Skarżąca nie miała obowiązku ujawnienia we właściwym rejestrze wykonywanych usług USG, a zatem mogła zaoferować te usług bez ich rejestracji w ramach poradni kardiologicznej, pomimo tego że obowiązek ten wynika z wyżej powołanych zapisów ustawy, a wyżej wskazane rozporządzenie rozróżnia kody charakteryzujące specjalność komórki organizacyjnej zakładu leczniczego podmiotu leczniczego dla poradni specjalistycznych (poradnia kardiologiczna) i dla pracowni diagnostycznych lub zabiegowych (pracownia kardiologicznych badań nieinwazyjnych) oraz rozróżnia kody funkcji ochrony zdrowia charakteryzujące konkretne usługi udzielane w komórkach organizacyjnych zakładu leczniczego, co powinno prowadzić do wniosku, że każdy rodzaj usług świadczonych w tych komórkach powinien być ujawniony w rejestrze.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ przedstawił argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Spółka wniosła o jej oddalenie i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek nie wszystkie jej zarzuty zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach.
Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Dyrektora Warmińsko – Mazurskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Olsztynie w przedmiocie rozstrzygnięcia postępowania w sprawie w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej stwierdził, że decyzja ta oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu z dnia 22 stycznia 2020 r. nie są zgodne z prawem, co uzasadniało ich uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. Zdaniem Sądu I instancji – jak najogólniej rzecz ujmując wynika to z uzasadnienia zaskarżonego wyroku – o braku zgodności prawem wymienionych decyzji należało wnioskować przede wszystkim na tej podstawie, że kontrolując prawidłowość rozstrzygnięcia konkursu ofert złożonych w odpowiedzi na ogłoszenie o otwarciu postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna w zakresie kardiologii na obszarze powiatu ełckiego, organ administracji niezasadnie przyjął, że stronie skarżącej należało odjąć 8 pkt za brak pozytywnej opinii wojewody odnośnie do celowości inwestycji polegającej na utworzeniu na obszarze województwa (i zarejestrowanej w dniu 19 grudnia 2019 r.) pracowni kardiologicznych badań nieinwazyjnych. Według Sądu I instancji, organ administracji publicznej – akcentując, że to w wymienionej komórce organizacyjnej, nie zaś w działającej od dnia 1 grudnia 2014 r. poradni kardiologicznej, została wyszczególniona pomocnicza usługa opieki zdrowotnej w zakresie USG (kod funkcyjny ochrony zdrowia HC.4.2.1.) niezbędna do realizacji echokardiografii w lokalizacji – nie uwzględnił bowiem tego, że przed rozstrzygnięciem konkursu strona skarżąca zmieniła, co komisja konkursowa zaakceptowała, na negatywną odpowiedź na pytanie ankietowe odnośnie do kontroli urządzeń wszczepialnych serca w lokalizacji (stąd zmiana punktacji z pierwotnie "2 pkt" na "0 pkt"), co miałoby nie pozostawać bez znaczenia dla wniosku odnośnie do braku zgłoszenia do oferty pracowni kardiologicznych badań nieinwazyjnych oraz realizacji oferowanych świadczeń opieki zdrowotnej (wyłącznie) w ramach poradni kardiologicznej. Zwłaszcza, że w świetle § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej oraz lp. 14 załącznika nr 1 do tego rozporządzenia, który dotyczy warunków realizacji świadczeń w zakresie porady specjalistycznej – kardiologia, strona nie była zobowiązana do odrębnego rejestrowania w poradni kardiologicznej w ramach kodu HC.1.3.3. – lecenie ambulatoryjne specjalistyczne – usługi USG o kodzie HC.4.2.1.
Skarga kasacyjna, której zarzuty wyznaczają, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku uzasadnia twierdzenie, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie tego wyroku, której konsekwencją powinno być jego uchylenie, jakkolwiek – jak podniesiono na wstępie – nie wszystkie jej zarzuty zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach.
Zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie podważają bowiem – oparte na podstawie z pkt 2 art. 174 p.p.s.a. – zarzuty z pkt I ppkt 1 oraz ppkt 3 petitum skargi kasacyjnej, na gruncie których podniesiono odpowiednio, naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 zdanie pierwsze i art. 133 p.p.s.a., a także naruszenie art. 141 § 4 zdanie pierwsze w związku z art. 3 § 1, art. 133 p.p.s.a. oraz art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Odpowiadając na te zarzuty oraz odwołując się do znaczenia konsekwencji wynikających z art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. (por. np. wyroki NSA z dnia: 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2162/13; 27 listopada 2014 r., sygn. akt I FSK 1752/13; 10 października 2014 r., sygn. akt II OSK 793/13), przede wszystkim przypomnienia wymaga, że "wpływ", o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym podniesionym w zarzucie skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem, a związek ten, jakkolwiek nie musi być realny (uchybienie mogło mieć istotny wpływ), to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy, co wymaga uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy, a więc innymi oznacza obowiązek wykazania oraz uzasadnienia, że następstwa zarzucanych uchybień były – co trzeba podkreślić – na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby (mógłby być) inny. Skoro przy tym na gruncie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jest mowa o "naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", to za uzasadniony trzeba uznać i ten wniosek, że nie chodzi o każde (jakiekolwiek) naruszenia przepisów postępowania, lecz o naruszenie kwalifikowane jego skutkiem, a mianowicie skutkiem, którego wpływ może nie pozostawać bez wpływu na inny wynik sprawy, co wymaga – jak powyżej wyjaśniono – uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia prawa na wynik sprawy.
Uzasadnienie skargi kasacyjnej nie zawiera wskazanego – i zarazem koniecznego – elementu, co z perspektywy przedstawionych uwag prowadzi do wniosku o braku skuteczności omawianych zarzutów kasacyjnych.
Co więcej – a nie jest to bez znaczenia – zasadność powyższego potwierdzają również wnioski osadzone na gruncie analizy konstrukcji omawianych zarzutów kasacyjnych.
W tej mierze, za konieczne trzeba uznać przypomnienie oraz wyjaśnienie, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. zasadniczo wówczas, gdy uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (zob. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn., akt II FPS 8/09) lub sporządzone jest w taki sposób, że nie jest możliwa kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku, albowiem funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny, co tworzy po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda jego kontroli, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej.
Przypomnienia również wymaga, że zupełnie inną kwestią jest siła przekonywania argumentów zawartych w uzasadnieniu orzeczenia. Brak przekonania strony, czy też skarżącego kasacyjnie organu o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa – którego prawidłowość, aby mogła być oceniona wymaga postawienia innych zarzutów kasacyjnych – czy też odnośnie do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, której rezultat nie koresponduje z oczekiwaniami wnoszącego skargę kasacyjną, nie oznacza wadliwości uzasadnienia wyroku, i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Fakt więc, że stanowisko zajęte przez sąd administracyjny I instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, iż uzasadnienie wyroku zawiera wady konstrukcyjne czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Dlatego – co należy podkreślić – polemika z merytorycznym stanowiskiem sądu administracyjnego I instancji nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Poprzez zarzut jego naruszenia nie można bowiem skutecznie zwalczać, ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. np. wyroki NSA z dnia: 26 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1131/13; 20 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 2081/13; 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13; 18 marca 2015 r., sygn. akt I GSK 1779/13).
Podkreślając natomiast, że art. art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 1 p.u.s.a. określają odpowiednio, właściwość sądów administracyjnych oraz ich funkcje i kryteria kontroli działalności administracji publicznej, w relacji do znaczenia konsekwencji wynikających z kreowanego na gruncie art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz adresowanego do sądu administracyjnego obowiązku orzekania na podstawie akt sprawy wymaga przypomnienia, że naruszenie wymienionego przepisu prawa może stanowić usprawiedliwioną podstawą skargi kasacyjnej tylko wówczas, gdy sąd przyjął jakiś fakt na podstawie źródła znajdującego się poza aktami sprawy, a mianowicie wówczas, gdy wbrew zasadzie wyrażonej na gruncie przywołanego przepisu prawa naruszył zakaz wyprowadzania oceny prawnej na gruncie faktów i dowodów niewynikających z akt sprawy, a tym samym zakaz wykraczania poza materiał dowodowy zebrany w postępowaniu zakończonym wydaniem (podjęciem) kontrolowanego aktu (zob. np. wyroki NSA z dnia: 19 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1645/09; 12 czerwca 2014 r. sygn. akt I GSK 67/13).
Z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika, aby skarżący kasacyjnie organ wykazał zaistnienie którejkolwiek z wymienionych powyżej sytuacji – lub sytuacji rodzajowo im podobnej – w świetle której za uzasadnione należałoby uznać twierdzenie, że Sąd I instancji wykroczył poza wyznaczone aktami administracyjnymi granice, w których mógł operować, a w konsekwencji, aby oparł orzeczenie na ustaleniach, które nie znajdują oparcia w aktach sprawy, a więc na ustaleniach sprzecznych z rzeczywistymi, których źródłem miałyby być dowody lub fakty nieznajdujące odzwierciedlenia w aktach sprawy, co w tym też względzie wymagałoby oczywiście wyjaśnienia i wskazania, o jakie dowody lub fakty miałoby chodzić oraz z jakiego źródła – innego niż akta sprawy – miałyby one pochodzić.
Z punktu widzenia oceny odnośnie do braku zasadności zarzutu naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. – wobec konstrukcji omawianego zarzutu kasacyjnego – przypomnienia wymaga również, że zarzut naruszenia tego przepisu prasa nie może służyć kwestionowaniu ustaleń i oceny przyjętego za podstawę wyrokowania w sprawie stanu faktycznego, ani też kwestionowaniu wniosków wyprowadzanych na podstawie akt sprawy (por. wyroki NSA z dnia: 21 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1888/21; 22 marca 2022 r., sygn. akt II GSK 211/22; 26 stycznia 2022 r., sygn. akt I GSK 1172/21; 29 czerwca 2021 r., sygn. akt II GSK 1158/18).
Za uzasadniony należało natomiast uznać zarzut wadliwego podejścia do rozumienia, a w konsekwencji zastosowania w rozpatrywanej sprawie przepisu § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej oraz lp. 14 załącznika nr 1 do tego rozporządzenia (pkt II ppkt 1 petitum skargi kasacyjnej) oraz zarzut niewłaściwego zastosowania – polegający na niezastosowaniu, jako wzorców kontroli legalności zaskarżonej decyzji – przepisów art. 105 ust. 4a, art. 106 ust. 3 pkt 5, 6 i 9 oraz art. 107 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej w związku z § 1, § 9 ust. 1 – 3 i § 10 rozporządzenia w sprawie systemu resortowych kodów identyfikacyjnych oraz szczegółowego sposobu ich nadawania i załącznikami nr 2 i nr 3 do tego rozporządzenia (pkt II ppkt 2 petitum skargi kasacyjnej) – a także pozostający z nimi w funkcjonalnym związku zarzut niezasadnego przypisania organowi administracji naruszenia przepisów art. 7 i art. 80 k.p.a. (pkt I ppkt 2 petitum skargi kasacyjnej) – których komplementarny charakter uzasadnia, aby rozpoznać je łącznie.
Odnosząc się do tych zarzutów, tytułem koniecznych uwag wprowadzających przypomnienia wymaga, że istota postępowania wywołanego odwołaniem, o którym mowa w art. 154 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych wyraża się w jego kontrolnym charakterze wobec rozstrzygnięcia podejmowanego w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy, a w tym kontekście, że wymienione postępowanie – niezależnie od tego, czy prowadzone jest w trybie konkursu ofert, czy też w trybie rokowań – musi ze swej istoty uwzględniać to, że o ograniczoną ilość dóbr podlegającą dystrybucji w tym postępowaniu może ubiegać się nieograniczona liczba świadczeniodawców. Stąd też właśnie – to jest z uwagi na źródło finansowania świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych na podstawie umów zawieranych ze świadczeniodawcami we wskazanych powyżej trybach – ustawodawca bezwzględnie zobowiązał Fundusz, jako dysponenta środków publicznych, do przestrzegania zasad, o których mowa na gruncie art. 134 przywołanej ustawy, a mianowicie zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy – a więc innymi słowy, równego traktowania w ubieganiu się o dostęp do środków publicznych mających stanowić źródło finansowania oferowanych świadczeń opieki zdrowotnej – oraz zasady prowadzenia postępowania w sprawie zawarcia wymienionych umów w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji.
Powyższe prowadzi do tego wniosku, że przepisy prawa regulujące postępowanie w sprawie (w sprawach) zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej muszą podlegać wykładni ścisłej. Wobec przedmiotu regulowanego nimi postępowania, w którym – co istotne z punktu widzenia jego istoty oraz logiki – o ograniczoną ilość dóbr (środków publicznych) aplikuje nieograniczona liczba świadczeniodawców, przepisy te ustanawiają swoistą oraz sformalizowaną procedurę, której reguły – co trzeba podkreślić – w równym i takim samym stopniu adresowane są zarówno do organu przeprowadzającego wymienione postępowanie (to jest komisji konkursowej, której rozstrzygnięcie może podlegać kontroli w postępowaniu administracyjnym inicjowanym w trybie art. 154 przywołanej ustawy), jak i wszystkich uczestników tego postępowania.
W korespondencji do powyższego za uzasadniony trzeba więc uznać i ten wniosek, że w świetle art. 142 ust. 1 – 3 w związku z ust. 5 i art. 148 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, oferta składana przez świadczeniodawcę w odpowiedzi na ogłoszenie o otwarciu postępowaniu w sprawie zawierania wymienionych umów, jest wiążąca i nie może podlegać na kolejnych etapach postępowania konkursowego – a więc po terminie składania ofert – jakimkolwiek zmianom, uzupełnieniom, czy też innym modyfikacjom, w tym w szczególności w zakresie odnoszącym się do warunków oferty objętych (rankingowymi) pytaniami ankietowymi (por. w tej mierze szerzej wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 2017 r., sygn. akt V CSK 57/17; zob. również np. wyroki NSA z dnia: 23 lutego 2021 r., sygn. akt II GSK 1188/20; 1 grudnia 2020 r., sygn. akt II GSK 1045/20; 6 października 2020 r., sygn. akt II GSK 557/18). Uznać należy to za oczywiste również z tego powodu, że oferta o której mowa w przepisach przywołanej ustawy, to – wobec braku jakichkolwiek odmiennych zastrzeżeń ustawodawcy w tym zakresie – oferta w rozumieniu ustawy – Kodeks cywilny (art. 66 § k.c.). Tak też, oferta jest rozumiana na gruncie zarządzenia Prezesa NFZ z dnia 14 marca 2017 r. w sprawie warunków postępowania dotyczącego zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (§ 2 pkt 12; zob. również § 18 ust. 4, z którego wynika, że po upływie terminu składania ofert, oferent jest związany ofertą do czasu rozstrzygnięcia postępowania, zaś jej uzupełnienie może skutecznie nastąpić pod warunkiem, że pisemne powiadomienie o uzupełnieniu oferty wskazany organ otrzyma przed upływem terminu składania ofert – § 18 ust. 1).
Jeżeli więc, świadczeniodawca jest związany składaną przez siebie ofertą, której treść wyznaczają zawarte w niej dane stanowiące stosowne oświadczenia woli oraz oświadczenia wiedzy będące odpowiedzią profesjonalnego podmiotu – bo tak przecież należy traktować świadczeniodawcę ubiegającego się o zawarcie umowy na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej – na konkretne ogłoszenie o otwarciu postępowania konkursowego oraz określone nim warunki, to wskazana zasada odnosząca się do konsekwencji złożenia oferty, w takim samym stopniu oraz zakresie konsekwencje te ustala wobec organu przeprowadzającego wymienione postępowanie.
W związku z powyższym, nie sposób jest zasadnie podważać zasadności stanowiska organu administracji w zakresie, w jakim stwierdził, że komisja konkursowa nieprawidłowo oceniła odpowiedź strony na pytanie ankietowe nr 6.1.2. dotyczące posiadania pozytywnej opinii wojewody odnośnie do celowości inwestycji polegającej na utworzeniu na obszarze województwa pracowni kardiologicznych badań nieinwazyjnych uznając, że odpowiedź "nie dotyczy" jest prawdziwa i odpowiada rzeczywistemu stanowi rzeczy – podczas, gdy odpowiadałaby temu odpowiedź "tak" – a w konsekwencji w zakresie, w jakim kontrolując prawidłowość postępowania konkursowego organ administracji stwierdził, że ocena wymienionego pytania powinna wyrażać się w odjęciu 8 pkt w kryterium "Inne" (6.1.), a to wobec "braku ważnej pozytywnej opinii o celowości inwestycji".
Jego podważaniu – co trzeba podnieść w opozycji do stanowiska Sądu I instancji, odwołując się w tej mierze do znaczenia konsekwencji wynikających z przedmiotu, istoty oraz logiki postępowania w sprawie (w sprawach) zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz wiążącego charakteru oferty składanej w odpowiedzi na ogłoszenie o otwarciu postępowania konkursowego – nie może bowiem służyć argument, że skoro w dniu 8 stycznia 2020 r. – a więc przed rozstrzygnięciem konkursu ofert – w kryterium 1. "Kompleksowość" (1.1. Dostęp do badań i zabiegów) strona skarżąca zmieniła na negatywną odpowiedź na pytanie ankietowe odnośnie do kontroli urządzeń wszczepialnych serca w lokalizacji (1.1.1.) – co skutkowało zmianą punktacji z pierwotnie "2 pkt" na "0 pkt" – to miałoby to nie pozostawać bez wpływu na wniosek odnośnie do braku zgłoszenia do oferty pracowni kardiologicznych badań nieinwazyjnych, a tym samym realizacji oferowanych przez stronę świadczeń (wyłącznie) w ramach poradni kardiologicznej, a w konsekwencji na wniosek o braku zasadności odjęcia stronie 8 pkt za brak ważnej pozytywnej opinii wojewody o celowości inwestycji (por. s. 12 – 13 uzasadnienia zaskarżonego wyroku).
W omawianym zakresie, Sąd I instancji nie uwzględnił bowiem w dostatecznym stopniu tego – co ponownie należy podkreślić w kontekście wiążącego charakteru oferty składanej w odpowiedzi na ogłoszenie o otwarciu postępowania konkursowego – że w dniu 19 grudnia 2019 r. strona zarejestrowała w rejestrze podmiotów wykonujących działalność leczniczą nową komórkę organizacyjną, a mianowicie pracownię kardiologicznych badań nieinwazyjnych, w której – zgodnie z rozporządzeniem w sprawie systemu resortowych kodów identyfikacyjnych oraz szczegółowego sposobu ich nadawania – zostały wyszczególnione (wskazane) następujące kody identyfikacyjne funkcji ochrony zdrowia, a mianowicie, w zakresie odnoszącym się do usług leczniczych kod H.C.1.3.3. – "Leczenie ambulatoryjne specjalistyczne" – zaś w zakresie odnoszącym się do pomocniczych usług opieki zdrowotnej (diagnostyka obrazowa) kod H.C. 4.2.9. – "Inne" – oraz kod H.C.4.2.1. – "USG".
W tym też kontekście trzeba podkreślić, że pomocnicza usługa opieki zdrowotnej o kodzie H.C.4.2.1. – "USG" – była konieczna dla oceny spełniania warunku realizacji oferowanego przez stronę badania echokardiograficznego wysiłkowego serca w lokalizacji (pkt 1.1.2. w kryterium 1 "Kompleksowość", 1.1. "Dostęp do badań i zabiegów"), za spełnianie którego strona otrzymała 2 pkt. Wymieniony kod H.C.4.2.1. – "USG" – nie został wyszczególniony (wskazany) w działającej od dnia 1 grudnia 2014 r. poradni kardiologicznej (kod H.C.1.3.3. – "Leczenie ambulatoryjne specjalistyczne"), lecz przypisany właśnie do pracowni kardiologicznych badań nieinwazyjnych, której utworzenie miało służyć realizacji świadczenia "kontroli urządzeń wszczepialnych serca w lokalizacji – zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu ambulatoryjnym", w odniesieniu do którego – po złożeniu oferty a przed rozstrzygnięciem konkursu – strona zmieniła odpowiedź z pozytywnej na negatywną (zob. w tej mierze również protokół oględzin z dnia 8 stycznia 2020 r.).
Wobec powyższego nie sposób jest zasadnie twierdzić, jak przyjął Sąd I instancji, że wskazana komórka organizacyjna nie została zgłoszona do oferty. W związku z tym bowiem, że – co ponownie należy podkreślić, podzielając w tej mierze stanowisko skarżącego kasacyjnie organu, a mianowicie, że badaniu oraz ocenie w postępowaniu konkursowym podlega to, co strona zaoferowała, a nie to co miała możliwość zaoferować – oferta złożona w odpowiedzi na ogłoszenie o otwarciu postępowaniu w sprawie w zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna w zakresie kardiologii miała wiążący charakter, wniosku odnośnie do braku zgłoszenia do tej oferty pracowni kardiologicznych badań nieinwazyjnych – a w konsekwencji wniosku odnośnie do braku zasadności odjęcia stronie 8 pkt za brak ważnej pozytywnej opinii o celowości inwestycji – nie mógł uzasadniać argument o zmianie odpowiedzi na pytanie ankietowe dotyczące "kontroli urządzeń wszczepialnych serca w lokalizacji – zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu ambulatoryjnym".
Zwłaszcza, gdy w omawianym i spornym w sprawie zakresie – w tym w relacji do faktu zarejestrowania w rejestrze podmiotów wykonujących działalność leczniczą w dniu 19 grudnia 2019 r. pracowni kardiologicznych badań nieinwazyjnych o wskazanych powyżej kodach identyfikacyjnych funkcji ochrony zdrowia – podnieść, że – jak wynika to z ustawy o działalności leczniczej, która, między innymi, określa zasady wykonywania działalności leczniczej oraz zasady prowadzenia rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą (art. 1 pkt 1 i pkt 3, zob. również art. 100) – organ prowadzący rejestr nadaje podmiotowi leczniczemu oraz jednostkom lub komórkom organizacyjnym jego zakładu leczniczego resortowe kody identyfikacyjne, zgodnie – co trzeba podkreślić – z zakresem udzielanych świadczeń zdrowotnych (art. 105 ust. 4a), zaś do rejestru są wpisywane dane dotyczące, między innymi, rodzaj działalności leczniczej oraz zakres udzielanych świadczeń zdrowotnych, struktury organizacyjnej zakładu leczniczego, w tym jego jednostek lub komórek organizacyjnych, których działalność jest związana z udzielaniem świadczeń zdrowotnych oraz zmiany wpisu do rejestru (art. 106 ust. 3 pkt 5, pkt 6, pkt 9), a podmiot wykonujący działalność leczniczą, wpisany do rejestru jest obowiązany zgłaszać organowi prowadzącemu rejestr wszelkie zmiany danych objętych rejestrem w terminie 14 dni od dnia ich powstania (art. 107 ust. 1), zaś § 9 rozporządzenia w sprawie systemu resortowych kodów identyfikacyjnych oraz szczegółowego sposobu stanowi – co nie mniej istotne – że część VIII systemu stanowi 4-znakowy kod charakteryzujący specjalność komórki organizacyjnej zakładu leczniczego podmiotu leczniczego oraz, że każdej komórce organizacyjnej zakładu leczniczego podmiotu leczniczego nadaje się tylko jeden kod.
W świetle przedstawionych okoliczności za uzasadniony trzeba więc uznać wniosek, że przypisane do zarejestrowanej w dniu 19 grudnia 2019 r. pracowni kardiologicznych badań nieinwazyjnych pomocnicze usługi opieki zdrowotnej o kodach identyfikacyjnych H.C. 4.2.9. – "Inne" – oraz H.C.4.2.1. – "USG" – służyły udzielaniu świadczeń opieki zdrowotnej objętych przedmiotem postępowania konkursowego, a co za tym idzie, że wymieniona komórka organizacyjna została zgłoszona do oferty, zaś brak legitymowania się przez stronę ważną pozytywną opinią wojewody odnośnie do celowości inwestycji uzasadniał odjęcie 8 pkt w kryterium 6.1. "Inne" (6.1.2.).
Zwłaszcza, że wniosku przeciwnego – a mianowicie, realizacji oferowanych przez stronę świadczeń opieki zdrowotnej (wyłącznie) w ramach poradni kardiologicznej – nie uzasadnia argument z treści § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej oraz postanowień lp. 14 załącznika nr 1 do tego rozporządzenia (s. 13 uzasadnienia zaskarżonego wyroku).
Wbrew stanowisku Sądu I instancji, przywołana regulacja prawna nie tworzyła bowiem podstaw do odstąpienia od obowiązku odrębnego rejestrowania pomocniczej usługi opieki zdrowotnej o kodzie H.C.4.2.1. – "USG" – w poradni kardiologicznej, czy też jeszcze innymi słowy, nie tworzyła przesłanek oceny odnośnie do istnienia (braku istnienia) podstaw prawnych tej rejestracji.
Wobec przedmiotu regulacji wymienionego rozporządzenia, który dotyczy wykazu oraz warunków realizacji świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki zdrowotnej (§ 1 pkt 1), a więc innymi słowy, warunków koniecznych (wymaganych) do realizacji świadczeń gwarantowanych określonego rodzaju, w tym między innymi w zakresie porady specjalistycznej – kardiologia, w odniesieniu do którego takim wymaganym warunkiem jest wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną w lokalizacji (tj. elektrokardiograf i echokardiograf), nie sposób jest z przywołanej regulacji prawnej – a to zważywszy na jej treść oraz funkcje – rekonstruować wypowiedzi (normy), która niweczyłaby adresowane do podmiotu leczniczego obowiązki, o których stanowi, między innymi, art. 100 i art. 107 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej, a w konsekwencji istotę oraz znaczenie prowadzenia rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą oraz obowiązek (nakaz) wpisywania do tego rejestru danych, o których mowa w art. 106 ust. 3 oraz ich aktualizacji (art. 107 ust. 1), a co za tym idzie cel oraz funkcje nadawania podmiotowi leczniczemu oraz jednostkom lub komórkom jego zakładu kodów identyfikacyjnych zgodnych – co trzeba szczególnie zaakcentować – z zakresem udzielanych świadczeń zdrowotnych (art. 105 ust. 4a).
Stwierdzając więc, że kontrolowany wyrok nie odpowiada prawu i powinien podlegać uchyleniu, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wobec dostatecznego wyjaśnienia istoty sprawy oraz spornej w niej kwestii zaktualizowały się określone przepisem art. 188 p.p.s.a. przesłanki rozpoznania skargi strony na decyzję Dyrektora Warmińsko – Mazurskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Olsztynie w przedmiocie rozstrzygnięcia postępowania w sprawie w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej, która w świetle przedstawionych argumentów nie była zasadna i podlegała oddaleniu.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 151 p.p.s.a. oraz art. 203 pkt 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI