II GSK 1037/22

Naczelny Sąd Administracyjny2023-09-19
NSAinneŚredniansa
wzór użytkowyprawo własności przemysłowejunieważnienie prawa ochronnegonowośćużytecznośćUrząd Patentowy RPNSAskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy "System mocowania i napinania elastycznej folii", uznając, że spełnia on wymogi nowości i użyteczności.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. S.A. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP. Przedmiotem sporu było prawo ochronne na wzór użytkowy "System mocowania i napinania elastycznej folii". Skarżąca kwestionowała nowość i użyteczność wzoru, powołując się na wcześniejsze rozwiązania. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA i organu patentowego, że sporny wzór użytkowy odróżnia się od znanych rozwiązań i spełnia wymogi nowości.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. S.A. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Urzędu Patentowego RP o oddaleniu wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy "System mocowania i napinania elastycznej folii". Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego, kwestionując m.in. nowość i użyteczność wzoru, a także sposób interpretacji zastrzeżeń ochronnych. NSA, związany wcześniejszym wyrokiem w tej sprawie, uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej nie spełniają wymogu istotności naruszenia. Sąd podkreślił, że kwestia użyteczności wzoru została już prawomocnie rozstrzygnięta, a zarzuty dotyczące nowości zostały ocenione jako niezasadne. NSA stwierdził, że sporny wzór użytkowy, charakteryzujący się posiadaniem tunelików na obrzeżach każdego boku folii oraz układem prętów połączonych końcami, odróżnia się od znanych rozwiązań patentowych, co potwierdza jego nowość. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące wadliwej wykładni przepisów prawa materialnego i naruszeń przepisów postępowania, wskazując na prawidłowość ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez Sąd I instancji oraz organ patentowy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, wzór użytkowy spełnia przesłankę nowości, jeśli posiada cechy odróżniające go od znanych rozwiązań, nawet jeśli niektóre z jego elementów były już wcześniej ujawnione.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nowość wzoru użytkowego wymaga wykazania, że rozwiązanie jako całość, uwzględniając jego cechy znamienne, nie zostało ujawnione przed datą zgłoszenia. W analizowanym przypadku, posiadanie tunelików na obrzeżach każdego boku folii oraz układ prętów połączonych końcami odróżniało sporny wzór od porównywanych rozwiązań.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

p.w.p. art. 316 § 3

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

p.w.p. art. 94 § 1

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

Definicja wzoru użytkowego jako nowego i użytecznego rozwiązania o charakterze technicznym.

u.o.w. art. 77

Ustawa z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości

Definicja wzoru użytkowego jako nowego i użytecznego rozwiązania o charakterze technicznym dotyczące kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci.

u.o.w. art. 11

Ustawa z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości

Definicja nowości rozwiązania.

u.o.w. art. 82

Ustawa z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości

Podstawa do unieważnienia prawa ochronnego.

u.o.w. art. 68

Ustawa z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości

u.o.w. art. 80 § 3

Ustawa z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 190

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu wykładnią prawa dokonaną przez NSA w poprzednim orzeczeniu w tej samej sprawie.

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący uzasadnienia decyzji administracyjnej, nie stosowany do uzasadnień wyroków sądów administracyjnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sporny wzór użytkowy posiada cechy odróżniające go od znanych rozwiązań, co potwierdza jego nowość. Sąd I instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny sprawy, stosując właściwe przepisy prawa materialnego i procesowego.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niezastosowanie przepisów dotyczących nowości i użyteczności wzoru użytkowego. Naruszenie przepisów postępowania, w tym wadliwa ocena materiału dowodowego, błędne ustalenia faktyczne i niewłaściwe uzasadnienie wyroku.

Godne uwagi sformułowania

Sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w sprawie. Skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem prawnym. Sporny wzór użytkowy posiada cechy odróżniające go od rozwiązania zawartego w dokumencie [...], jak i rozwiązania zawartego w dokumencie [...], co świadczy o nowości spornego wzoru.

Skład orzekający

Gabriela Jyż

sprawozdawca

Marek Leszczyński

członek

Mirosław Trzecki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nowości i użyteczności wzorów użytkowych, a także wymogów formalnych skargi kasacyjnej w sprawach własności przemysłowej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i konkretnego wzoru użytkowego. Związanie NSA wcześniejszym wyrokiem w sprawie ogranicza zakres analizy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa własności przemysłowej – oceny nowości i użyteczności wzorów użytkowych. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

Nowość wzoru użytkowego: Kluczowe cechy decydujące o ochronie patentowej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 1037/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-09-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Jyż /sprawozdawca/
Marek Leszczyński
Mirosław Trzecki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1717/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-02-23
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 190, art. 141 par. 4.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art. 107 par. 3.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2017 poz 776
art. 316 ust. 3, art. 94 ust. 1.
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia del. WSA Marek Leszczyński Protokolant Anna Ważbińska-Dudzińska po rozpoznaniu w dniu 19 września 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. S.A. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 1717/21 w sprawie ze skargi A. S.A. w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 lutego 2021 r., nr Sp.149.2020 w przedmiocie oddalenia wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 23 lutego 2022 r., oddalił skargę A. S.A. w Warszawie na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 lutego 2021 r., w przedmiocie oddalenia wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej decyzją z 18 maja 2017 r. unieważnił prawo ochronne na wzór użytkowy pt. "System mocowania i napinania elastycznej folii zwłaszcza w konstrukcjach reklamowych", nr [...] udzielonego na rzecz K. K. wskazując, że nie był on nowy w świetle amerykańskiego opisu patentowego z 17 września 1996 r. nr [...] ze względu na ogólnikowość sformułowań w zastrzeżeniu niezależnym.
Wyrokiem z dnia 7 marca 2018 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na tę decyzję.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 31 stycznia 2020 r. (sygn. akt II GSK 1693/18), uchylił orzeczenie Sądu I instancji oraz wydaną przez organ decyzję.
Objętą skargą decyzją z dnia 25 lutego 2021 r. organ oddalił wniosek A. S.A. w W. o unieważnienie prawa ochronnego na powołany wzór użytkowy, wskazując w podstawie prawnej art. 77 i art. 11 w zw. z art. 82 ustawy z 19 października 1972 r. o wynalazczości (Dz. U. z 1993, Nr 26, poz. 117 ze zm.) w zw. z art. 315 ust. 1 i 3 ustawy z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2017 r., poz. 776 ze zm., dalej: p.w.p.). Organ uznał, że sporny wzór w dacie jego zgłoszenia cechował się nowością. Do cech nieujawnionych w patencie amerykańskim zaliczył zastrzeżenia obejmujące tuneliki na obrzeżu każdego boku folii oraz zaopatrzenie ramy nośnej w zaczepy stałe i ruchome. W ocenie organu rozwiązanie amerykańskie zawierało dwa sztywne elementy na przeciwległych końcach transparentu, natomiast kwestionowane rozwiązanie ma kształt ramy nośnej, co zakłada układ prętów sztywno ze sobą połączonych końcami. Za niepodważające nowości spornego wzoru organ uznał również porównanie go do amerykańskiego patentu [...], wskazując, że pojedynczy słupek, na którym rozpinany jest baner nie stanowi układu prętów sztywno połączonych końcami, a szczelinowa rurka przechodząca przez szczelinę w tym banerze nie stanowi o tym, że folia posiada tunelik na obrzeżu każdego boku. Za bezsporną organ uznał kwestię użyteczności spornego rozwiązania.
Sąd I instancji oddalając skargę na tą decyzję za niezasadny uznał zarzut braku użyteczności spornego rozwiązania, wskazując, że zagadnienie to zostało ocenione przez NSA, jako prawidłowo zweryfikowane przez poprzednio orzekający w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Sąd za spóźnione uznał podnoszenie przez stronę zarzutów przeciwko użyteczności wzoru. Stwierdził, że wzór i opis zastrzeżeń spełniały kryteria stawiane tym pojęciom przez przepisy prawa - art. 77 i art. 11 ustawy o wynalazczości. Nie doszło wobec tego, zdaniem Sądu, do wadliwego niezastosowania art. 68 w zw. z art. 82 ustawy o wynalazczości.
Odnosząc się do kwestii badania, czy wzór spełniał kryterium nowości, Sąd I instancji stwierdził, że sporny wzór zawierał odmienne rozwiązanie niż te, które już wcześniej były znane na rynku. Sąd podzielił stanowisko organu odnośnie twierdzenia skarżącej, że rozwiązania przeciwstawione patentów amerykańskich, w szczególności
[...] nie były tożsame z tym, które opisano w zastrzeżeniach spornego wzoru użytkowego. Zgodził się z oceną Urzędu, że posiadanie przez folię tunelików na obrzeżu każdego boku oraz układu prętów połączonych końcami odróżniał ów wzór zarówno od tego, które obejmuje dwa sztywne elementy na przeciwległych końcach transparentu, jak i tego które stanowi pojedynczy słupek, na którym rozpięto transparent.
Sąd I instancji stwierdził również, że organ prawidłowo określił rzeczywisty zakres ochrony, wywodząc go z treści zastrzeżeń niezależnych. Wskazał, że zgodnie z posiadanym materiałem dowodowym organ przyjął, że tuneliki w spornym wzorze występują na obrzeżach każdego z boków, nie zaś jak wskazywała skarżąca, jedynie tam, gdzie istnieje uzasadnienie ich występowania. Sąd stwierdził również, że organ spornemu zastrzeżeniu nie przypisał waloru czworokątnej ramy.
Sąd stwierdził także, iż dopuszczalnym była poczyniona przez uprawnionego konwersja zgłoszenia patentowego wynalazku na wzór użytkowy. Sporządzonemu zaś przez uprawnionego opisowi zastrzeżeń trudno było przypisać walor niedostatecznej szczegółowości, czy też brak zdefiniowania elementów składowych.
Podsumowując, Sąd I instancji stwierdził, że organ nie dopuścił się także naruszenia przepisów postępowania zaś argumentacja decyzji była logiczna i przekonująca.
W podstawie prawnej wyroku podano art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
A. S.A. w W., skargą kasacyjną zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
a) niezastosowaniu przepisu art. 68 w zw. z art. 82 ustawy o wynalazczości i nie unieważnieniu prawa ochronnego na wzór użytkowy, pomimo wykazania przez skarżącą, braku spełniania przez sporny wzór użytkowy warunków wymaganych dla uzyskania tego prawa, w szczególności, pomimo wykazania, że dla stwierdzenia nowości rozwiązania użyte określenie występujące w zastrzeżeniu ochronnym "rama" nie jest wystarczająco jasne i jednoznaczne;
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 77 i art. 11 ustawy o wynalazczości poprzez błędną jego wykładnię i błędne uznanie że wzór użytkowy posiada cechę nowości nawet wtedy gdy w stanie techniki znane są rozwiązania wcześniejsze, ujawniające opisane poszczególne cechy rozwiązania, a także gdy opisane zastrzeżenia są niejasne i nieprecyzyjne podczas gdy sporny wzór użytkowy nie posiada tej cechy, zostały wykazane fakty podważające nowość spornego wzoru, a właściwe przepisy i ugruntowane orzecznictwo oraz doktryna jednoznacznie wskazują iż powyższe stanowią o braku nowości;
c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. art. 77 ustawy o wynalazczości poprzez błędną jego wykładnię i błędne uznanie, że przedmiotowy wzór użytkowy posiada cechę użyteczności nawet w sytuacji, gdy nie została ona na żadnym etapie postępowania ani w toku rejestracji prawa ochronnego na wzór użytkowy wykazana przez uprawnionego, podczas gdy sporny wzór użytkowy nie posiada tej cechy, a właściwe przepisy i ugruntowane orzecznictwo oraz doktryna jednoznacznie wskazują, iż powyższe stanowią o braku nowości lub o braku możliwości uznania nowości takiego rozwiązania;
d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. art. 80 ust. 3 ustawy o wynalazczości poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na błędnym przyjęciu, że przy braku jasności zastrzeżeń można odwołać się do opisu i rysunku, podczas gdy wskazany przepis, ani żaden inny mający zastosowanie w niniejszej sprawie nie dopuszcza takiej możliwości, a pomocnicze odwoływanie się do rysunków i opisu przy ocenie zastrzeżeń jest, w świetle ugruntowanego stanowiska orzecznictwa i doktryny, wykluczone;
e) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. art. 82 ustawy o wynalazczości poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na błędnym przyjęciu, że do wzorów użytkowych stosuje się wykładnię zastrzeżenia niezależnego na podstawie opisu i rysunku, podczas gdy ani ten przepis, ani żaden inny mający zastosowanie do takich sytuacji faktycznych, nie dopuszcza takiej możliwości;
2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj:
a) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez wadliwą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, bez oparcia w materiale dowodowym, przekroczeniu zasady swobodnej oceny dowodów, poprzez:
i. błędne przyjęcie, że tuneliki w spornym wzorze użytkowym występują na obrzeżu tylko tych boków, gdzie istnieje uzasadnienie ich występowania, pomimo tego, że twierdzenie takie jest bezpodstawne, a nadto, prezentowana w toku postępowania opinia specjalisty będącego znawcą w przedmiotowej dla postępowania dziedzinie demonstrowała przeciwne do powyższego stanowisko;
ii. błędne dokonanie ustaleń co do rzeczywistego zakresu ochrony przedmiotowego wzoru użytkowego w oparciu o inne niż zastrzeżenia ochronne treści, pomimo tego, że w odniesieniu do wzoru użytkowego to zastrzeżenia ochronne powinny w sposób jasny i zrozumiały opisywać chronione rozwiązanie bez możliwości wprowadzania wątpliwości w zakresie ochrony;
iii. dokonanie ustaleń co do spełniania przez przedmiotowy wzór przesłanki nowości nieuwzględniającej całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w sytuacji gdy materiał ten jednoznacznie wskazuje na brak nowości przedmiotowego wzoru użytkowego;
iv. nieuzasadnione przyjęcie definicji pojęcia "rama" wyłącznie na podstawie Leksykonu Naukowo-Technicznego; WN-T, Warszawa 1989, str. 801, co skutkowało błędnym ustaleniem istotnych w sprawie okoliczności faktycznych, będących podstawą dla rozstrzygnięcia;
v. dokonanie ustaleń co do kształtu "ramy" dla banneru reklamowego według spornego wzoru na podstawie istnienia tunelików na obrzeżu każdego boku folii i konstrukcji mającej kształt ramy nośnej, pomimo tego, że w zestawieniu z całokształtem materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie było całkowicie bezpodstawne;
vi. przyjęciu definicji "ramy:" jako układ prętów sztywno ze sobą połączonych, w sytuacji, gdy tego typu ustalenia nie miały podstaw w materiale zgromadzonym w sprawie a Sąd Wojewódzki, a uprzednio organ dokonując takiego przyjęcia definicji, dokonał go z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów;
vii. uznanie przesłanki nowości przedmiotowego wzoru na podstawie cechy nieobecnej w zastrzeżeniu ochronnym.
b) naruszenie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) w związku z art. 8 kpa i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewłaściwe uzasadnienie wydanego wyroku w postaci braku odniesienia się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez Skarżącą w stanowisku w przedmiocie unieważnienia spornego wzoru czym naruszył także zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Sąd Wojewódzki, bowiem, nie odniósł się do kwestii "ogólnego" poziomu zastrzeżeń ochronnych wzorowanych na zastrzeżeniach patentowych, znaczenia opisu oraz rysunku dla zakresu ochrony wzoru użytkowego, oceny dokumentu [...] w postępowaniu zgłoszeniowym, podczas gdy wszystkie te okoliczności były podnoszone przez skarżącą, były one istotne dla rozstrzygnięcia, a Sąd Wojewódzki oraz wcześniej organ nie odniósł się do nich w treści uzasadnienia;
c) naruszenie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) w związku z art. 107 § 3 kpa polegające na niewłaściwym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji poprzez brak wskazania w treści jej uzasadnienia przyczyn, dla których Sąd Wojewódzki a uprzednio organ pominął twierdzenia skarżącej, wskazujące na to, że przedmiotowy wzór użytkowy, ze względu na niezdefiniowanie jego elementów składowych, nie działa w całym zastrzeganym zakresie, ponieważ pozwala na zastosowanie elementów, które uniemożliwiają wykorzystanie przedmiotu wzoru jako banera (np. zastosowanie ramy w kształcie gwiazdy uniemożliwi samoczynne napinanie folii) i w konsekwencji wykracza poza definicję wzoru użytkowego jako "zestawienia przedmiotu o stałej postaci" a co nie zostały uwzględnione, co w konsekwencji spowodowało brak przekonującego wyjaśnienia przyczyn oddalenia wniosku o unieważnienie, gdyż uzasadnienie wyroku nieobarczonego powyższymi brakami powinno się do w/w kwestii odnosić;
d) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do wszystkich zarzutów zgłoszonych przez skarżącą w skardze na decyzję UPRP, podczas gdy rozpoznanie tych zarzutów miało istotne znaczenie dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, co w konsekwencji doprowadziło do braku możliwości dokonania rzetelnej kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia.
Podnosząc te zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazanie sprawy w całości temu Sądowi do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i decyzji Urzędu Patentowego z dnia 25 lutego 2021 r. w całości. Strona wniosła również o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.
K. K., w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wywiedziona w tej sprawie skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwiony podstaw, tj. wskazane w nich naruszenia przepisów przez Sąd I instancji nie spełniają wymogu istotności naruszenia.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez Sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa.
Wskazać także trzeba, iż zaskarżony wyrok Sądu I instancji został wydany w sytuacji związania zarówno WSA, jak i organu patentowego, oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania pomieszczonymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2020 r. (sygn. akt II GSK 1639/18) - art. 170 p.p.s.a. We wskazanym wyroku NSA stwierdził, ze "ocena spornego rozwiązania jako użytecznego nie była sporna". Zatem kwestia ta nie może już być przedmiotem zarzutów w aktualnie analizowanej skardze kasacyjnej, ponieważ stosownie do treści art. 190 p.p.s.a.; "Sąd któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonana w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny." W konsekwencji nie mogą być przedmiotem analizy zarzuty pomieszczone w skardze kasacyjnej w punkcie 1 c) skargi kasacyjnej, tj.: zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku: "art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. art. 77 ustawy o wynalazczości poprzez błędną jego wykładnię i błędne uznanie, że przedmiotowy wzór użytkowy posiada cechę użyteczności nawet w sytuacji, gdy nie została ona na żadnym etapie postępowania ani w toku rejestracji prawa ochronnego na wzór użytkowy wykazana przez uprawnionego, podczas gdy sporny wzór użytkowy nie posiada tej cechy, a właściwe przepisy i ugruntowane orzecznictwo oraz doktryna jednoznacznie wskazują, iż powyższe stanowią o braku nowości lub o braku możliwości uznania nowości takiego rozwiązania."
W analizowanej skardze kasacyjnej sformułowano zarówno zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej – ich komplementarny charakter uzasadnia, aby rozpoznać je łącznie Zasadniczym mankamentem sposobu sformułowania obu grup zarzutów jest ich nieprawidłowa konstrukcja, która sprowadza się do skierowania tych zarzutów nie wobec wyroku Sądu I instancji a wobec decyzji organu patentowego. Wskazać tu trzeba w grupie zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego na zarzuty pomieszczone w punkcie 2 podpunktach a), b) i c) petitum skargi kasacyjnej. Po pierwsze, wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie Spółki, Sąd I instancji nie mógł naruszyć art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. "poprzez niewłaściwe uzasadnienie wydanego wyroku w postaci braku odniesienia się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez Skarżącą w stanowisku w przedmiocie unieważnienia spornego wzoru czym naruszył także zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Sąd Wojewódzki, bowiem, nie odniósł się do kwestii "ogólnego" poziomu zastrzeżeń ochronnych wzorowanych na zastrzeżeniach patentowych, znaczenia opisu oraz rysunku dla zakresu ochrony wzoru użytkowego, oceny dokumentu [...] w postępowaniu zgłoszeniowym, podczas gdy wszystkie te okoliczności były podnoszone przez skarżącą, były one istotne dla rozstrzygnięcia, a Sąd Wojewódzki oraz wcześniej organ nie odniósł się do nich w treści uzasadnienia." (pkt 2 podpunkt b) petitum skargi kasacyjnej). Wskazać trzeba, iż w postępowaniu przed Sądem I instancji nie stosuje się wskazanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a uzasadnienie wyroku Sądu I instancji nie musi spełniać wymogów z art. 107 § 3 k.p.a. Całkowicie niezrozumiały jest zarzut pomieszczony w punkcie 2 lit. c) petitum skargi kasacyjnej, w którym zarzucono Sądowi I instancji "naruszenie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) w związku z art. 107 § 3 kpa polegające na niewłaściwym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji poprzez brak wskazania w treści jej uzasadnienia przyczyn, dla których Sąd Wojewódzki a uprzednio organ pominął twierdzenia skarżącej, wskazujące na to, że przedmiotowy wzór użytkowy, ze względu na niezdefiniowanie jego elementów składowych, nie działa w całym zastrzeganym zakresie..." Nadto w punkcie 2 lit. a) petitum skargi kasacyjnej zarzucono Sądowi I instancji błędne dokonanie ustaleń faktycznych, bez oparcia w materiale dowodowym i przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów. Zaakcentować stanowczo trzeba, iż sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w sprawie. Jego rolą jest ocena zgodności z prawem ustaleń faktycznych dokonanych przez organ administracji. Zatem i ten zarzut z powodu jego nieprawidłowej konstrukcji, co do zasady, nie poddaje się kontroli instancyjnej sprawowanej przez NSA.
Jak wskazano wyżej skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem prawnym, który musi spełniać ustawowe wymogi, w tym wymogi co do jego poprawnej konstrukcji, wskazane w art. 174-176 p.p.s.a. Z tego również powodu ustawodawca wprowadził przymus adwokacko-radcowski (w sprawach z zakresu własności przemysłowej także rzecznikowski) przy jej sporządzeniu.
Chybiony jest również wskazany w punkcie 2 podpunkcie d) petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. "poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do wszystkich zarzutów zgłoszonych przez skarżącą w skardze na decyzję UPRP, podczas gdy rozpoznanie tych zarzutów miało istotne znaczenie dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, co w konsekwencji doprowadziło do braku możliwości dokonania rzetelnej kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw aby uznać, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów określonych przepisem art. 141 § 4 p.p.s.a. Przypomnieć należy, że ustawodawca w art. 141 § 4 p.p.s.a. określił niezbędne elementy uzasadnienia, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39), po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. W rozpoznawanej sprawie nie występuje żaden z wymienionych przypadków. Uzasadnienie zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w tym przepisie. W uzasadnieniu Sąd I instancji przedstawił bowiem opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu przed organem administracji publicznej oraz przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując z jakich przyczyn skarga nie zasługuje na uwzględnienie, co umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej ustaleń Sądu I instancji w kwestionowanym zakresie. To natomiast, że autor skargi kasacyjnej nie podziela stanowiska Sądu I instancji, czy też jego ocena, iż uzasadnienie wyroku jest dla niego nieprzekonywujące, nie stanowi skutecznej przesłanki uwzględnienia tego zarzutu (por. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 470/14).
Natomiast odnosząc się do zarzutów skarżącego kasacyjnie nie odniesienia się w uzasadnieniu wyroku przez WSA do wszystkich zarzutów zawartych w skardze, tj. zarzutów: zbyt ogólnego poziomu redakcji zastrzeżenia ochronnego spornego wzoru użytkowego; niezdefiniowania elementów składowych wzoru, co miałoby rzutować na to, iż sporny wzór nie działa w całym zastrzeganym zakresie; znaczenia opisu i rysunku dla zakresu ochrony wzoru, Naczelny Sąd Administracyjny ich nie podzielił. Sąd I instancji odniósł się do tychże zarzutów na s. 5-6 uzasadnienia wyroku wskazując, iż: "Organ prawidłowo określił rzeczywisty zakres ochrony, wywodząc go z treści zastrzeżeń niezależnych. Zgodnie z posiadanym materiałem dowodowym przyjął, że tuneliki w spornym wzorze występują na obrzeżach każdego z boków, nie zaś – jak wskazano w skardze – jedynie tam, gdzie istnieje uzasadnienie ich występowania. Wbrew twierdzeniom skargi, spornemu zastrzeżeniu organ nie przypisał waloru czworokątnej ramy. Odwołanie się do słownikowej definicji pojęcia "rama" o tym świadczyć nie może, bo przytoczony przez Urząd Patentowy tekst słownika tak nie stanowi. Wskazywana przez skarżącego kwestia ogólnego charakteru zastrzeżeń związana jest z dokonaną przez uprawnionego konwersją zgłoszenia patentowego wynalazku na wzór użytkowy. Zabieg ten jest dopuszczalny, a sporządzonemu przez uprawnionego opisowi zastrzeżeń trudno przypisać walor niedostatecznej szczegółowości, czy też braku zdefiniowania elementów składowych. Zarzuty procesowe naruszenia ary. 7, w związku z art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. okazały się więc nieuzasadnione. Organ nie naruszył również art. 8 § 1 k.p.a. ani art. 107 § 3 k.p.a., bo uzasadnienie zaskarżonej decyzji zostało sformułowane w sposób prawidłowy." Natomiast kwestia możliwości pomocniczego odwoływania się do opisu oraz rysunków do interpretacji zastrzeżeń wzoru użytkowego, została rozstrzygnięta przez Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z 31 stycznia 2020 r., na s. 15 (II GSK 1693/18), którym to wyrokiem także NSA w składzie orzekającym jest związany. Nadto rację ma uczestnik postepowania podnosząc w odpowiedzi na skargę kasacyjną, iż rozważania na ten temat nie mają żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ organ patentowy w żadnym miejscu decyzji nie wskazał, że ustalił rzeczywisty zakres ochrony spornego wzoru użytkowego poprzez odwołanie się do opisu lub do rysunków. Przeciwnie ustalił rzeczywisty zakres ochrony wzoru według brzmienia zastrzeżenia niezależnego, które zostało zacytowane w treści decyzji UP RP.
Naczelny Sąd Administracyjny podzielił także stanowisko uczestnika postępowania co do kwestii prawidłowości odwołania się do definicji "ramy" zawartej w Leksykonie Naukowo-Technicznym (WN-T, Warszawa 1989, s. 801). Niewątpliwie skoro rozwiązanie stanowiące przedmiot spornego wzoru należy do dziedziny mechaniki, to należy odwołać się do piśmiennictwa należącego do tej dziedziny.
Sąd II instancji nie podzielił zarzutów dotyczących braku nowości rozwiązania chronionego spornym wzorem użytkowym w świetle przeciwstawień przedłożonych przez skarżącego (wnioskodawcę przed UP RP). Pokreślić należy iż zarówno UP RP jak i Sąd I instancji w zaskarżonym tu wyroku prawidłowo przyjęły, iż prawidłową podstawę braku nowości spornego wzoru użytkowego (z uwagi na dzień dokonania zgłoszenia wzoru) stanowią - w świetle treści art. 316 ust. 3 p.w.p.. - art. 77 i art. 11 w zw. z art. 82 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (t.j.: Dz. U. z 1993 r., Nr 26, poz. 117, dalej u.o.w.). Przypomnieć zatem trzeba, iż art. 77 u.o.w. stanowi, że: "Wzorem użytkowym podlegającym ochronie jest nowe i użyteczne rozwiązanie o charakterze technicznym dotyczące kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci". Natomiast w art. 11 u.o.p. ustawodawca normuje pojęcie nowości – "Rozwiązanie uważa się za nowe, jeśli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, nie zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w sposób ujawniający dla znawcy dane do jego stosowania, w szczególności przez publikację, jawne stosowanie lub wystawienie na wystawie publicznej." Podkreślić trzeba, iż tożsamą treść do art. 77 u.o.w. ma art. 94 ust. 1 p.w.p. Rację ma zatem zarówno organ patentowy, jak i Sąd I instancji akcentując w świetle stanowiska doktryny i judykatury, że ponieważ zgodnie z art. 77 u.o.w. wzorem użytkowym jest (konkretne) nowe i użyteczne rozwiązanie o charakterze technicznym dotyczące kształtu, budowy lub zestawienia (jednego) przedmiotu o trwałej postaci, wyróżnianego cechami znamiennymi, a więc dowód braku jego nowości wymaga przedstawienia wcześniejszego rozwiązania o wszystkich jego zastrzeganych cechach, a zwłaszcza o jego cechach znamiennych (tak. s. 12 decyzji UP RP z 25 lutego 2021 r. , nr Sp. 149.2020 i s. 5 uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie podziela zdanie organu, które przyjął jako własne Sąd I instancji, iż wskazane, a istotne z punktu widzenia użyteczności, cechy różnią wzór użytkowy [...] zarówno od rozwiązania zawartego w dokumencie [...], jak i rozwiązania zawartego w dokumencie [...], co świadczy o nowości spornego wzoru. Należy wskazać, iż nowość spornego rozwiązania była już oceniona w świetle dokumentu [...], w postępowaniu, które zakończyło się wyrokiem NSA z 31 stycznia 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w jego treści zasadnie zwrócił uwagę na odmienności występujące pomiędzy spornym rozwiązaniem, a tym objętym przeciwstawionym dokumentem ([...]), stwierdzając, iż rozwiązanie zawarte w opisie patentu US [...] obejmuje dwa sztywne elementy na przeciwległych końcach transparentu, podczas gdy w rozwiązaniu [...] wykorzystane są cztery pręty we wzajemnym układzie i mocowaniu (s. 19 uzasadnienia wskazanego wyroku NSA). Ta różnica przesądza o tym, ze sporne rozwiązanie jest nowe w świetle dokumentu [...]. Jeśli chodzi o dokument patentowy [...], to dotyczy on pojedynczego słupka, na którym rozpinany jest elastyczny transparent (baner).Takie rozwiązanie nie stanowi zastrzeganej dla spornego wzoru użytkowego ramy, tj. układu prętów sztywno ze sobą połączonych końcami. W świetle tego niewadliwie Sąd I instancji podzielił ocenę organu patentowego wyrażoną w uzasadnieniu decyzji, iż posiadanie przez folię tunelików na obrzeżu każdego boku oraz układu prętów połączonych końcami odróżnia sporny wzór użytkowy [...] zarówno od dokumentu [...], jak i [...] (por. s. 12-15 uzasadnienia decyzji UP RP i s. 5 uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA).
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł także podstaw do uznania za zasadne zarzutów pomieszczonych w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzutów naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego, tj. art. 77, art. 11, art. 80 ust. 3 u.o.w. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez ich błędna wykładnię oraz art. 68 w zw. z art. 82 u.o.w. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie i nie unieważnienie prawa ochronnego na sporny wzór użytkowy.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI