II GSK 1035/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-12-16
NSAinneWysokansa
znak towarowyprawo własności przemysłowejzgłoszenie znakusprzeciwpodobieństwo znakówryzyko konfuzjiklasyfikacja nicejskalekisuplementy dietyochrona znaków

Podsumowanie

NSA uchylił wyrok WSA i decyzję UP w sprawie sprzeciwu wobec zgłoszenia znaku towarowego GERDIN, uznając potrzebę ponownego rozpatrzenia kwestii podobieństwa znaków i ryzyka wprowadzenia w błąd.

Sprawa dotyczyła sprzeciwu wobec zgłoszenia znaku towarowego GERDIN dla leków i preparatów farmaceutycznych, wniesionego przez posiadacza wcześniejszych znaków towarowych z elementem "Verdin". Urząd Patentowy początkowo uznał sprzeciw za zasadny, następnie uchylił swoją decyzję i oddalił sprzeciw. WSA oddalił skargę na decyzję UP. NSA uchylił wyrok WSA, wskazując na błędy w wykładni i zastosowaniu przepisów dotyczących podobieństwa znaków i towarów oraz ryzyka wprowadzenia w błąd, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem rozpoznawalności znaków "Verdin".

Sprawa dotyczyła sprzeciwu wniesionego przez U. wobec zgłoszenia słownego znaku towarowego GERDIN dla towarów w klasie 5 Klasyfikacji nicejskiej (leki, produkty lecznicze, preparaty farmaceutyczne). Podstawą sprzeciwu było podobieństwo do wcześniejszych znaków towarowych z elementem "Verdin". Urząd Patentowy RP (UP) początkowo uznał sprzeciw za zasadny, stwierdzając podobieństwo znaków i ryzyko wprowadzenia w błąd. Następnie, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, UP uchylił swoją wcześniejszą decyzję i oddalił sprzeciw, uznając brak wystarczającego podobieństwa znaków i towarów oraz brak ryzyka wprowadzenia w błąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (WSA) oddalił skargę na decyzję UP. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił wyrok WSA, uznając zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa materialnego (art. 132¹ ust. 1 pkt 3 Prawa własności przemysłowej) za zasadne. NSA wskazał na błędy w wykładni i zastosowaniu przepisów przez UP i WSA, w szczególności dotyczące oceny podobieństwa znaków GERDIN i VERDIN, pominięcie znaczenia dodatkowych elementów opisowych w znakach wcześniejszych, a także niedostateczne uwzględnienie identyczności towarów oraz rozpoznawalności znaków "Verdin". Sąd nakazał ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem tych uwag, uchylając jednocześnie decyzję UP.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

NSA uznał, że WSA i UP błędnie oceniły podobieństwo znaków i ryzyko wprowadzenia w błąd, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem identyczności towarów, podobieństwa znaków (wizualnego i fonetycznego) oraz rozpoznawalności znaków "Verdin".

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że UP i WSA nieprawidłowo oceniły podobieństwo znaków GERDIN i VERDIN, nadając zbyt duże znaczenie elementom opisowym i pomijając dominujące elementy fantazyjne oraz identyczność towarów. Podkreślono, że nawet niskie podobieństwo znaków może prowadzić do ryzyka konfuzji przy identyczności towarów, a wysoka rozpoznawalność wcześniejszych znaków dodatkowo wzmacnia to ryzyko.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

p.w.p. art. 132¹ § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

Przepis ten stanowi podstawę sprzeciwu wobec zgłoszenia znaku towarowego, gdy znak ten jest identyczny lub podobny do wcześniejszego znaku towarowego, a towary lub usługi, dla których został zgłoszony, są identyczne lub podobne, co może wprowadzić odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy kasacyjne skargi do NSA (naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania).

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy wymogów stawianych uzasadnieniu wyroku sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie wyroku z powodu naruszenia prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie wyroku z powodu naruszenia przepisów postępowania skutkującego nieważnością decyzji.

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Ocena wiarygodności i mocy dowodów.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z powodu rażącego naruszenia prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna wykładnia i zastosowanie art. 132¹ ust. 1 pkt 3 p.w.p. przez WSA i UP w zakresie oceny podobieństwa znaków i towarów oraz ryzyka wprowadzenia w błąd. Niewłaściwe uwzględnienie znaczenia dominujących elementów znaków i pominięcie dodatkowych elementów opisowych. Niedostateczne uwzględnienie identyczności towarów i rozpoznawalności wcześniejszych znaków towarowych. Naruszenie przepisów postępowania przez WSA (choć nie w stopniu uzasadniającym stwierdzenie nieważności).

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (wadliwość uzasadnienia wyroku WSA). Zarzut stwierdzenia nieważności decyzji UP z powodu rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Godne uwagi sformułowania

niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd co do pochodzenia towarów zasada wzajemnego oddziaływania na siebie poszczególnych przesłanek niski stopień podobieństwa towarów może być zrekompensowany przez wysoki poziom podobieństwa znaków niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd jest tym większe, im wyższa jest rozpoznawalność wcześniejszego znaku towarowego przeciętny konsument postrzega znak jako całość i nie przystępuje do analizy jego poszczególnych elementów

Skład orzekający

Joanna Sieńczyło - Chlabicz

przewodniczący sprawozdawca

Dariusz Zalewski

sędzia

Jacek Boratyn

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ocena podobieństwa znaków towarowych, zwłaszcza w kontekście elementów dominujących i opisowych, identyczności towarów, ryzyka wprowadzenia w błąd oraz wpływu rozpoznawalności znaku na tę ocenę."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji porównania znaków GERDIN i VERDIN dla towarów farmaceutycznych i suplementów diety, ale zasady oceny są uniwersalne dla prawa znaków towarowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu ochrony znaków towarowych i potencjalnego wprowadzania konsumentów w błąd przez podobne nazwy produktów, co jest istotne dla firm i konsumentów.

Czy jedna litera może zadecydować o ochronie znaku towarowego? NSA analizuje spór GERDIN vs. VERDIN.

Sektor

farmaceutyczny

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II GSK 1035/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-12-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Zalewski
Jacek Boratyn
Joanna Sieńczyło - Chlabicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 2661/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-02-15
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 776
art. 132 (1) ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędzia NSA Dariusz Zalewski Sędzia del. WSA Jacek Boratyn Protokolant asystent sędziego Łukasz Gaweł po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej U. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 2661/21 w sprawie ze skargi U. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 19 sierpnia 2021 r. nr DT-SP.ZS.2016.00013.393.2021.34.mpod w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia znaku towarowego 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz U. 3700 (trzy tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 lutego 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 2661/21, oddalił skargę U. z siedzibą w R. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 19 sierpnia 2021 r. nr DT-SP.ZS.2016.00013.393.2021.34.mpod w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia znaku towarowego.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.
I
W dniu 15 września 2016 r. do Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: Urząd Patentowy, UP, organ) wpłynął sprzeciw wniesiony przez U. z siedzibą R. (dalej: wnoszący sprzeciw) wobec zgłoszenia słownego znaku towarowego GERDIN, dokonanego w dniu 16 maja 2016 r., pod numerem Z.456448, przez S. z siedzibą w M. (dalej: zgłaszający). Zgłoszony znak towarowy został przeznaczony dla towarów w klasie 5 Klasyfikacji nicejskiej: leki, produkty lecznicze, preparaty farmaceutyczne.
Jako podstawę prawną wnoszący sprzeciw wskazał art. 132¹ ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2017 r. poz. 776 ze zm.; dalej: p.w.p.). Sprzeciw został złożony wobec wszystkich towarów znaku zgłoszonego w klasie 5 Klasyfikacji nicejskiej.
Wnoszący sprzeciw wskazał prawa do wcześniejszych znaków towarowych, tj.:
- znak towarowy słowno-graficzny Verdin R.201160, z pierwszeństwem od dnia 13 marca 2006 r., chroniony dla towarów w klasie 5: preparaty farmaceutyczne, w tym preparaty na dolegliwości wątroby,
- znak towarowy słowny Verdin Extra R.222775, z pierwszeństwem od dnia 5 sierpnia 2008 r., chroniony dla towarów w klasie 5: preparaty farmaceutyczne i wyroby medyczne zawarte w klasie 5; mineralne, witaminowe i ziołowe suplementy diety zawarte w klasie 5; preparaty witaminowe i mineralne,
- znak towarowy słowno-graficzny Verdin fix R.234884, z pierwszeństwem od dnia 5 października 2019 r., chroniony dla towarów w klasie 5: preparaty farmaceutyczne i wyroby medyczne, suplementy diety, preparaty witaminowe ujęte w tej klasie,
- znak towarowy słowno-graficzny Verdin complexx suplement diety R.239599, z pierwszeństwem od dnia 28 stycznia 2010 r., chroniony dla towarów w klasie 5: preparaty farmaceutyczne i wyroby medyczne, suplementy diety do celów medycznych, preparaty witaminowe i mineralne ujęte w tej klasie,
- znak towarowy słowno-graficzny Verdin enzymixx suplement diety zawiera naturalne enzymy trawienne przeciwdziała wzdęciom R.286572, z pierwszeństwem od dnia 7 sierpnia 2014 r., chroniony dla towarów w klasie 5: preparaty farmaceutyczne i wyroby medyczne, suplementy diety, preparaty witaminowe i mineralne ujęte w tej klasie,
- znak towarowy słowno-graficzny Verdina fix R.212929, z pierwszeństwem od dnia 7 sierpnia 2007 r., chroniony dla towarów w klasie 5: preparaty farmaceutyczne i wyroby medyczne, suplementy diety, preparaty witaminowe i mineralne ujęte w tej klasie.
Wnoszący sprzeciw wyjaśnił, że między porównywanymi oznaczeniami istnieje wysokie podobieństwo, głównie ze względu na to, iż element dominujący znaków wcześniejszych VERDIN różni się wyłącznie jedną literą od elementu dominującego znaku zgłoszonego GERDIN - G/V. Zatem w niniejszej sprawie istnieje ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd.
Pismem z dnia 24 marca 2017 r. zgłaszający wniósł o uznanie sprzeciwu za bezzasadny.
Decyzją z dnia 26 lutego 2021 r. Urząd Patentowy - działając na podstawie art. 15221 w zw. z art. 1321 ust.1 pkt 3 p.w.p. - uznał sprzeciw za zasadny w całości.
UP stwierdził, że termin preparaty farmaceutyczne sygnowany przez przeciwstawione znaki t. o numerach R.239599, R.286572 oraz R.212929 jest identyczny do takich terminów jak: leki, produkty lecznicze, preparaty farmaceutyczne sygnowanych znakiem spornym GERDIN (Z.456448). Urząd Patentowy dokonując analizy porównywanych towarów ponadto uznał, że: terminy preparaty farmaceutyczne, leki, produkty lecznicze sygnowane przez znak zgłoszony jest jednorodzajowy/podobny do takich terminów jak: suplementy diety do celów medycznych, preparaty witaminowe i mineralne ujęte w tej klasie; suplementy diety; mineralne, witaminowe i ziołowe suplementy diety zawarte w klasie 5; preparaty witaminowe i mineralne. Organ wskazał, że suplementy diety nie są preparatami farmaceutycznymi, lekami czy produktami leczniczymi, ale uznał, że suplementy diety mogą być dla przeciętnego konsumenta towarami jednorodzajowymi (tzn. podobnymi) do preparatów farmaceutycznych, leków czy produktów leczniczych, a także jednocześnie towarami komplementarnymi, które również mogą nieodłącznym elementem w terapii lekowej, a także, które tak samo jak leki występują w aptekach, drogeriach i sklepach, bardzo często na tych samych pułkach, regałach sklepowych oraz, że będą one odbierane przez nich jako produkty związane z leczeniem.
Organ ocenił podobieństwo znaku zgłoszonego i znaków przeciwstawionych uznając za element dominujący znaku zgłoszonego GERDIN a element dominujący wszystkich znaków wcześniejszych element słowny VERDIN/VERDINA. Oceniono, że takie elementy jak "EXTRA", "fix", "suplementy diety" mają charakter wyłącznie opisowy i zdolności odróżniającej nie posiadają. Organ wskazał, że w elementach dominujących porównywanych znaków - najważniejszych z punktu widzenia przeciętnego odbiorcy - znaki te są zbieżne w zakresie 5 z 6 liter w przypadku znaków R.222775, R.234884, R.239599, R.286572, a także w zakresie 5 z 7 liter w przypadku znaku R.212929.
Organ uznał, że podobieństwo wizualne jest średnie w przypadku kolizji znaków GERDIN (Z.456448) i znaków zarejestrowanych R.222775, R.234884, R.239599, R.286572, a także niskie w przypadku kolizji znaku GERDIN (Z.456448) z zarejestrowanym znakiem R.212929.
Organ porównując znaki w warstwie fonetycznej, powołując się na elementy dominujące znaków uznał, że podobieństwo fonetyczne jest więc średnie w przypadku kolizji znaków GERDIN (Z.456448) i znaków zarejestrowanych R.222775, R.234884, R.239599, R.286572, a także niskie w przypadku kolizji znaku GERDIN (Z.456448) z zarejestrowanym znakiem Verdina fix R.212929.
Organ porównując znaki w warstwie koncepcyjnej uznał, że relewantny odbiorca nie odczyta znaczenia kluczowych dla identyfikacji tak opisywanych towarów słów GERDIN i VERDIN i nie będzie porównywał znaków w oparciu o ich warstwę semantyczną (tj. znaczeniową). Ze względu na brak znaczenia porównywanych znaków na terenie Polski nie można było zdaniem organu dokonać ich porównania na gruncie warstwy znaczeniowej.
UP wskazał, że całościowa ocena porównywanych znaków prowadzi do wniosku, że w przedmiotowej sprawie istnieje podobieństwo tych znaków w warstwie wizualnej i fonetycznej.
UP odniósł się również do kwestii zwiększonej rozpoznawalności znaków Verdin. Wskazał, że przedstawiony materiał dowodowy potwierdza zwiększoną rozpoznawalność znaków towarowych Verdin.
Oceniając ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd organ wskazał, że w przypadku znaków GERDIN (Z.456448) i zarejestrowanych Verdin Extra (R.222775) Verdin fix [R.234884], Verdin complexx suplement diety (R.239599), Verdin enzymixx suplement diety zawiera naturalne enzymy trawienne przeciwdziała (R.286572) i Verdina fix (R.212929) - mamy do czynienia z znakami przeznaczonymi do oznaczania tych samych lub podobnych towarów, a stopień podobieństwa tych oznaczeń jest średni w przypadku znaku spornego GERDIN [Z.456448] i znaków zarejestrowanych Verdin Extra (R.222775) Verdin fix (R.234884), Verdin complexx suplement diety (R.239599), Verdin enzymixx suplement diety zawiera naturalne enzymy trawienne przeciwdziała (R.286572) i niski w przypadku GERDIN [Z.456448] i zarejestrowanego Verdina fix (R.212929), co oznacza że relewantny krąg odbiorców zachowujący podwyższony stopień uwagi może być wprowadzony w błąd co do pochodzenia towarów sygnowanych porównywanymi znakami towarowymi GERDIN (Z.456448J) i zarejestrowanych Verdin Extra (R.222775J) Verdin fix (R.234884J), Verdin complexx suplement diety (R.239599J), Verdin enzymixx suplement diety zawiera naturalne enzymy trawienne przeciwdziała (R.286572J).
Zdaniem organu takie ryzyko w sposób istotny wzmaga identyczność towarów w przypadku preparatów farmaceutycznych, leków i produktów leczniczych, ale również wykazany w niniejszej sprawie efekt serii oraz podwyższonej zdolności odróżniającej ww. znaków zarejestrowanych Verdin, które w sposób wystarczający równoważą również fakt podwyższonej uwagi odbiorców tych towarów.
Podsumowując, w przypadku znaku zgłoszonego i zarejestrowanych znaków Verdin Extra (R.222775), Verdin fix (R.234884), Verdin complexx suplement diety (R.239599), Verdin enzymixx suplement diety zawiera naturalne enzymy trawienne przeciwdziała (R.286572) - organ stwierdził, że zostały spełnione kumulatywnie wszystkie przesłanki wynikające z art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p. wskazanego jako podstawa prawna sprzeciwu w stosunku do całego zakresu sprzeciwu, co w pełni wyczerpuje żądanie określone w sprzeciwie. W związku z tym należało uznać sprzeciw za zasadny w całości.
UP uznał jednocześnie, że znak zgłoszony GERDIN (Z.456448) nie realizuje przesłanek wynikających z art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p. wskazanego jako podstawa prawna sprzeciwu w stosunku do zarejestrowanego znaku Verdina fix (R.212929). W tym przypadku oceniono o braku ryzyka wprowadzenia w błąd.
Pismem z dnia 4 maja 2021 r. zgłaszający złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy poprzez oddalenie sprzeciwu jako bezzasadnego.
Decyzją z dnia 19 sierpnia 2021 r. Urząd Patentowy uchylił wcześniejszą decyzję z dnia 26 lutego 2021 r. i oddalił sprzeciw w całości.
Urząd Patentowy uznał, że wszystkie towary znaku zgłoszonego w klasie 5 GERDIN Z.456448 są identyczne z towarami w klasie 5 znaków przeciwstawionych, odpowiednio: Verdin Extra R.222775; Znak towarowy Verdin fix R.234884; Verdin complexx suplement diety R.239599; Verdin enzymixx suplement diety zawiera naturalne enzymy trawienne przeciwdziała wzdęciom R.286572; Verdina fix R.212929.
Organ wskazał, że wszelkie twierdzenia zgłaszającego i wnoszącego Sprzeciw w zakresie podobieństwa towarów znaku zgłoszonego w klasie 5 do towarów poszczególnych znaków wcześniejszych w klasie 5, tj. szeroko pojętych suplementów diety są w niniejszym wypadku nierelewantne. Organ bowiem, rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie zestawił towarów znaku zgłoszonego z towarami znaków wcześniejszych: suplementami diety, zaś wyłącznie z towarami: produkty farmaceutyczne oraz preparaty witaminowe i preparaty mineralne (odpowiednio dla każdego ze znaków wcześniejszych) i na tej podstawie uznał identyczność towarów znaku zgłoszonego i znaków wcześniejszych. Towary znaku zgłoszonego nie muszą być przy tym podobne, bądź identyczne z każdym towarem znaku wcześniejszego. Wystarczy, iż chociaż jeden towar znaku wcześniejszego wchodzi w pojęcia towarów znaku zgłoszonego, co ma miejsce w niniejszym wypadku. Wobec tego nie było konieczności rozpatrywania ewentualnego podobieństwa towarów znaku zgłoszonego w klasie 5: leki, produkty lecznicze, preparaty farmaceutyczne to towarów jakimi są suplementy diety.
Zdaniem UP wnoszący sprzeciw nie wykazał podwyższonej rozpoznawalności poszczególnych znaków, dla towarów przeciwstawionych znakowi zgłoszonemu. Tylko wtedy zaś można wziąć pod uwagę przy ocenie kolizji znaków podwyższoną rozpoznawalność znaku wcześniejszego. To, że znaki wcześniejsze mają ewentualnie podwyższoną rozpoznawalność dla niekolidowanych towarów czy usług nie ma znaczenia w sprawie. Podwyższona rozpoznawalność znaków dla towarów, jakimi są suplementy diety przeznaczone dla pomocy układu trawiennego nie oznacza jeszcze, że taka rozpoznawalność jest w stosunku do preparatów mineralnych i witaminowych czy preparatów farmaceutycznych. A to te ostatnie są brane pod uwagę przy badaniu kolizji znaków w niniejszej sprawie. Dlatego też UP uznał, że znaki wcześniejsze mają zwykłą zdolność odróżniającą, wynikającą z fantazyjności elementów dystynktywnych tych oznaczeń - Verdin oraz Verdina, w stosunku do kolidowanych towarów poszczególnych znaków.
Odnośnie warstwy fonetycznej organ wskazał, że na całościowe wrażenie fonetyczne wywierane przez dane oznaczenie szczególny wpływ ma liczba i kolejność jego sylab. UP uznał, że znak GERDIN jest podobny w niskim stopniu w warstwie wizualnej i fonetycznej oraz neutralny w warstwie koncepcyjnej do znaków: VERD1N EXTRA R.222775; VERDIN FIX R.234884, Verdin complexx suplement diety R.239599; Verdin enzymixx suplement diety zawiera naturalne enzymy trawienne przeciwdziała wzdęciom R. 286572. Jest niepodobny w warstwie w warstwie wizualnej i fonetycznej oraz neutralny w warstwie koncepcyjnej do znaku Verdina fix R.212929.
Biorąc pod uwagę, że przesłanka podobieństwa i identyczności znaku wcześniejszego i znaku zgłoszonego musi zostać spełniona, aby zastosowanie miał art. 132¹ ust. 1 pkt 3 p.w.p., organ uznał, że wobec stwierdzenia braku podobieństwa i braku identyczności zgłoszonego do znaku Verdina fix R.212929, sprzeciw w tym zakresie należy uznać za niezasadny.
UP oceniając prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd, stwierdził że badając podobieństwo oznaczeń, należy uwzględnić ogólne wrażenie, jakie porównywane oznaczenia wywierają na odbiorcy, dla którego tak naprawdę decydujące znaczenie mają zbieżne elementy porównywanych oznaczeń. Odbiorca kieruje się przy wyborze towaru, a także i usługi jedynie pewnymi przewodnimi elementami oznaczeń, z pominięciem drobnych rozbieżności. Kupujący na ogół, nie ma możliwości porównania obydwu znaków w tym samym czasie, zachowuje w pamięci jedynie ogólny zarys oznaczenia, którego poszukuje. Pamiętając przy tym, że krąg odbiorców usług znaku zgłoszonego GERDIN w klasie 5 to ogół społeczeństwa o wysokim poziomie uwagi, jak i profesjonalista o wysokim poziomie uwagi, należy wskazać, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd.
Wobec tego, Urząd Patentowy stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione kumulatywnie przesłanki z art. 132¹ ust. 1 pkt 3 p.w.p., w odniesieniu do żadnego ze znaków przeciwstawionych i sprzeciw oparty na tej przesłance należy oddalić w całości. Zatem koniecznym było uchylenie zaskarżonej wcześniejszej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez oddalenie sprzeciwu w całości.
WSA wskazanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę wniesioną przez wnoszącego sprzeciw.
Zdaniem Sądu I instancji Urząd Patentowy dokonał szczegółowego porównania znaku zgłoszonego ze znakami przeciwstawionymi i doszedł do słusznego wniosku, że w sprawie niniejszej nie istniało ryzyko wprowadzenia w błąd.
Organ bowiem, rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie zestawił towarów znaku zgłoszonego z towarami znaków wcześniejszych: suplementami diety, zaś wyłącznie z towarami: produkty farmaceutyczne oraz preparaty witaminowe i preparaty mineralne (odpowiednio dla każdego ze znaków wcześniejszych) i na tej podstawie uznał identyczność towarów znaku zgłoszonego i znaków wcześniejszych. Towary znaku zgłoszonego nie muszą być przy tym podobne, bądź identyczne z każdym towarem znaku wcześniejszego. Wystarczy, iż chociaż jeden towar znaku wcześniejszego wchodzi w pojęcia towarów znaku zgłoszonego, co ma miejsce w niniejszym wypadku. Wobec tego nie było konieczności rozpatrywania ewentualnego podobieństwa towarów znaku zgłoszonego w klasie 5: leki, produkty lecznicze, preparaty farmaceutyczne to towarów jakimi są suplementy diety.
Odnośnie podobieństwa oznaczeń UP stwierdził zasadnie, że niniejsza sprawa dotyczy szczególnego rodzaju znaków tzw. znaków krótkich, zaś kluczowa w tej sprawie jest kwestia czy różnica wynikająca z jednej litery pozwala na uznanie, że znaki nie są do siebie podobne. Znaki porównuje się w trzech płaszczyznach: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej, przy czym w orzecznictwie przyjmuje się, że do stwierdzenia podobieństwa oznaczeń może być już wystarczające ustalenie podobieństwa na jednej z płaszczyzn, czego w niniejszej sprawie nie stwierdzono.
Sąd I instancji przypomniał, że porównywane oznaczenia to GERDIN. Jest to znak słowny, zapisany dużymi literami, składający się z 6 liter tworzących wyraz GERDIN. Dzieli się on na 2 sylaby [GER-DIN]. Element GERDIN nie ma znaczenia w języku polskim, ani w innym języku obcym. Jest wiec w pełni fantazyjny, w odniesieniu do zgłoszonych towarów. Elementem dystynktywnym i dominującym tego znaku jest cały element GERDIN.
Następnie WSA za Urzędem Patentowym przeprowadził porównanie znaku spornego ze znakami przeciwstawionymi uwzględniając ogólne wrażenie, jakie porównywane oznaczenia wywierają na odbiorcy.
Zdaniem Sądu I instancji UP słusznie stwierdził, że wnoszący sprzeciw nie wykazał podwyższonej rozpoznawalności poszczególnych znaków, dla towarów przeciwstawionych znakowi zgłoszonemu. Tylko wtedy zaś można by było wziąć pod uwagę przy ocenie kolizji znaków podwyższoną rozpoznawalność znaku wcześniejszego. To, że znaki wcześniejsze mają ewentualnie podwyższoną rozpoznawalność dla niekolidowanych towarów czy usług nie miało znaczenia w sprawie. Podwyższona rozpoznawalność znaków dla towarów, jakimi są suplementy diety przeznaczone dla pomocy układu trawiennego nie oznacza jeszcze, że taka rozpoznawalność jest w stosunku do preparatów mineralnych i witaminowych czy preparatów farmaceutycznych. A to te ostatnie są brane pod uwagę przy badaniu kolizji znaków w niniejszej sprawie.
Dlatego też UP prawidłowo uznał, że znaki wcześniejsze mają zwykłą zdolność odróżniającą, wynikającą z fantazyjności elementów dystynktywnych tych oznaczeń - Verdin oraz Verdina, w stosunku do kolidowanych towarów poszczególnych znaków.
Odnośnie warstwy fonetycznej organ zasadnie wskazał, że na całościowe wrażenie fonetyczne wywierane przez dane oznaczenie szczególny wpływ ma liczba i kolejność jego sylab. Szczególnie istotne z punktu widzenia wrażenia fonetycznego wywieranego przez oznaczenia są rytm i intonacja, jakie współdzielą.
Odnośnie warstwy wizualnej zasadnie wskazano w decyzji, że porównanie warstwy wizualnej znaków polega na tym, aby porównać sposób, w jaki znaki przeciwstawione będą odbierane przez przeciętny krąg odbiorców zmysłem wzorku. Biorąc pod uwagę, że element GERDIN i VERDIN mają zwykłą, pierwotną zdolność odróżniającą, należy uznać, co podkreślił UP, że różnica wynikająca z pierwszej odmiennej litery pozwala na uznanie znaków za podobne, jednak wyłącznie w niskim stopniu. Litery G i V, mają zupełnie inny kształt, jednocześnie to, że znaki wizualnie posiadają tę samą liczbę liter nie oznacza jeszcze, że stopień ich podobieństwa należy uznać za wysoki. Sama zbieżność w ilości tych liter nie przesądza o wysokim podobieństwie.
Organ oceniając prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd, słusznie stwierdził że badając podobieństwo oznaczeń, należało uwzględnić ogólne wrażenie, jakie porównywane oznaczenia wywierają na odbiorcy, dla którego tak naprawdę decydujące znaczenie mają zbieżne elementy porównywanych oznaczeń. Uznając przy tym, że krąg odbiorców towarów znaku zgłoszonego GERDIN w klasie 5 to ogół społeczeństwa o wysokim poziomie uwagi jak i profesjonalistów o wysokim poziomie uwagi, słusznie stwierdzono, iż w niniejszej sprawie nie zachodziło ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd.
Element dominujący znaku zgłoszonego GERDIN i element dominujący znaku wcześniejszego VERDIN mają odmienną jedną literę. Jest to litera początkowa, która powoduje, że początki znaków są odmiennie wymawiane. Wymowa litery G oraz V jest odmienna. Litery te w warstwie wizualnej również mają odmienny kształt. Biorąc pod uwagę, iż przeciętny krąg odbiorców zwraca największą uwagę na początki znaków należy wskazać, że różnica pierwszej litery w tych oznaczeniach jest wystarczająca dla wyeliminowania ryzyka wprowadzenia w błąd.
Mając na uwadze powyższe, zdaniem WSA, Urząd Patentowy zasadnie uznał, iż w niniejszej sprawie nie zostały spełnione kumulatywnie przesłanki z art. 132¹ ust. 1 pkt 3 p.w.p., w odniesieniu do żadnego ze znaków przeciwstawionych i sprzeciw oparty na tej przesłance należało oddalić w całości. Wobec tego koniecznym było uchylenie zaskarżonej wcześniejszej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez oddalenie sprzeciwu w całości.
Urząd Patentowy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dokładnie wyjaśnił podstawę faktyczną i prawną swojego rozstrzygnięcia - stosownie do art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej: k.p.a.). Zdaniem Sądu I instancji nie można organowi przypisać także naruszenia art. 7, 77 § 1, 11 i 80 k.p.a.
II
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył wnoszący sprzeciw, zaskarżając to orzeczenie w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz uchylenie decyzji Urzędu Patentowego z dnia 19 sierpnia 2021 r., ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
W obu przypadkach wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
I. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ti.:
1) art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi i niestwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości, pomimo zaistnienia przyczyn określonych w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zw. z art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a., stanowiących rażące naruszenie następujących przepisów postępowania i prawa materialnego skutkujące koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji:
a) art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 7 i 8 k.p.a. poprzez rażące błędy oceny materiału dowodowego oraz stanu faktycznego sprawy, przejawiająca się w uznaniu przez UP, że wnoszący sprzeciw, pomimo iż wykazał podwyższoną rozpoznawalność znaków towarowych wskazanych jako podstawy sprzeciwu udowodnionej dla towarów: "suplementów diety", to akurat te towary nie zostały w ocenie UP przeciwstawiane w sprzeciwie i tym samym, UP uznał je za "niekolidowalne" wobec towarów oznaczanych przez zgłoszenie GERDIN Z.456448, a także, uznanie okoliczności o podwyższonej rozpoznawalności wcześniejszych znaków towarowych wnoszącego sprzeciw, udowodnionej dla towarów: "suplementy diety" za nierelewantną dla sprawy, podczas gdy przedmiotem przeciwstawienia w niniejszej sprawie były wcześniejsze znaki towarowe wnoszącego sprzeciw w zakresie całego wykazu towarów w klasie 5, w tym również dla towarów: "suplementy diety", a UP błędnie przeniósł swoje ustalenia z części uzasadnienia decyzji dotyczącej porównania towarów znaków kolizyjnych do części dotyczącej podwyższonej rozpoznawalności, co skutkowało rażącym błędem w zakresie prawidłowego uznania, które towary z klasy 5 znaków towarowych zostały przeciwstawione zgłoszeniu GERDIN, Z.456448 i są wobec niego kolizyjne, również w zakresie oceny podwyższonej rozpoznawalności znaków towarowych wnoszącego sprzeciw, oraz:
b) art. 1311 ust. 1 pkt 3 p.w.p., poprzez jego rażące niewłaściwe zastosowanie w zakresie oceny podobieństwa towarów spornych znaków towarowych oraz oceny ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd, w sytuacji stwierdzenia z jednej strony podwyższonej rozpoznawalności znaków towarowych wnoszącego sprzeciw dla suplementów diety, które znajdują się w wykazie towarów tych znaków towarowych i, z drugiej strony, uznanie ich za niekolizyjne wobec towarów z klasy 5 znaku towarowego późniejszego GERDIN, Z.456448, co skutkowało brakiem wzięcia pod uwagę podwyższonej rozpoznawalności znaków "Verdin Extra" R.222775 oraz "Verdin fix" R.234884 oraz pozostałych i tym samym braku uznania istnienia w niniejszej sprawie ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd.
Sąd wydając zaskarżone orzeczenie nie dostrzegł tego błędu pomimo oczywistych wad zaskarżonej decyzji, skutkującej jej nieważnością, wynikających ze wskazanych wyżej naruszonych przepisów.
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo rażącego naruszenia przez Sąd podczas kontroli decyzji Urzędu Patentowego następujących przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 7 i 8 k.p.a., 77 § k.p.a., 78 § 1 k.p.a., 80 k.p.a. poprzez wadliwą, wybiórczą ocenę materiału dowodowego w sprawie i dokonanie szeregu błędnych ustaleń faktycznych, nieznajdujących oparcia w materiale dowodowym oraz przyjęcie, że:
i. relewantne w sprawie było wyłącznie wykazanie podwyższonej rozpoznawalności znaków wcześniejszych wnoszącego sprzeciw wyłącznie dla towarów: preparaty farmaceutyczny oraz preparaty witaminowy i mineralne, tj. towarów znaków wcześniejszych, które były przeciwstawiane znakowi zgłoszonemu, uznając jednocześnie że inne towary dla których zostały zarejestrowane znaki skarżącej, tj. suplementy diety, są "niekolidowalne" i nierelewantne dla oceny wysokiej rozpoznawalności znaków towarowych wnoszącego sprzeciw, podczas gdy podobieństwo towarów znaków wcześniejszych i znaku późniejszego powinno być rezultatem zbadania całego wykazu towarów przeciwstawianych znaków, szczególnie, że UP (jak i Sąd w zaskarżonym orzeczeniu) uznali podwyższoną rozpoznawalnością dla towarów suplementów diety zarejestrowanych dla znaków towarowych wnoszącego sprzeciw, a pominięcie tego podobieństwa miało wpływ na wynik rozstrzygnięcia wskutek niezasadnego uznania za nierelewantne podobieństwa pozostałych towarów porównywanych znaków,
ii. porównywane znaki wcześniejsze oraz zaskarżone orzeczenie stanowiły tzw. znaki krótkie, podczas gdy jedyny dystynktywny element znaku zgłoszonego składa się z aż 6 liter, tak samo jak jedyny element dystynktywny oznaczeń wnoszącego sprzeciw, a zatem zgodnie z poglądami doktryny są to znaki średniej długości, co skutkowało błędnym uznaniem, że przyrównywane oznaczenia są podobne tylko w niskim stopniu i brak jest ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd, podczas gdy różnica tylko 1 z 6 identycznych liter sprawia, że niemalże oczywistym jest, że takie ryzyko istnieje, zwłaszcza, w odniesieniu do znaków o podwyższonej rozpoznawalności,
b) art. 7 oraz art. 8 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji przez UP, czego nie dostrzegł Sąd I instancji, z uwagi na zawarcie w niej szeregu wewnętrznie sprzecznych lub też oczywiście błędnych stwierdzeń, co uniemożliwiało realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonego decyzji, w szczególności, z uwagi na błędne przyjęcie przez organ, że zachodzą przesłanki do wydania odmiennej decyzji niż organ I instancji przy istnieniu tożsamych stanów faktycznych i prawnych w zakresie ww. podwyższonej rozpoznawalności znaków wnoszącego sprzeciw, stopnia podobieństwa przyrównywanych znaków towarowych oraz prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd;
3) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak pełnego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia przejawiający się w braku wyczerpującego ustosunkowania się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutu rażącego naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, skutkujące koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zw. z art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a. polegającego na rażąco niewłaściwym zastosowaniu przepisów art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 7 i 8 k.p.a. przejawiające się w rażąco błędnej ocenie materiału dowodowego oraz stanu faktycznego sprawy, oraz art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p. poprzez jego rażące niewłaściwe zastosowanie w zakresie oceny podobieństwa towarów spornych znaków towarowych oraz oceny ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd, co przejawiało się w szczególności przez przyjęcie wszystkich twierdzeń UP bez jakiegokolwiek odniesienia się do podnoszonego przez wnoszącego sprzeciw, powyższego zarzutu.
II. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznania, że nie zachodzą przesłanki wskazane w tych przepisach uzasadniające odmowę rejestracji znaku towarowego "GERDIN" (Z.456448), a nadto, że przesłanka identyczności towarów oraz zasada współzależności nie mają znaczenia dla oceny ryzyka konfuzji, wadliwym rozumieniu przesłanki podobieństwa oznaczeń, wadliwym rozumieniu funkcji elementów dominujących, badaniu oznaczeń przez pryzmat elementów je różniących, wadliwym uznaniu, że sposób postrzegania znaków przez odbiorców oraz stopień odróżnialności wcześniejszego znaku towarowego nie mają wpływu na ustalenie ryzyka konfuzji, a także, że nie zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, podczas gdy w przedmiotowej sprawie ww. znak towarowy jest podobny do znaków towarowych VERDIN na dwóch płaszczyznach: wizualnej oraz fonetycznej, jest przeznaczony dla identycznych towarów oraz zachodzi istotne ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, co powinno skutkować uznaniem, iż zaistniały kumulatywnie wszystkie przesłanki z ww. przepisu do uznania sprzeciwu za zasadny w całości oraz powinno skutkować odmową udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy "GERDIN" (Z.456448).
W piśmie procesowym z dnia 13 czerwca 2022 r. zgłaszający wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie zawarte w niej zarzuty okazały się usprawiedliwione.
Na wstępie podkreślenia wymaga, że stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje konkretną sprawę w granicach zarzutów skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny zostały wymienione w § 2 powołanego artykułu. W niniejszej sprawie nie występuje jednak żadna z okoliczności, które stanowiłyby o nieważności postępowania prowadzonego przez WSA w Warszawie.
Wniesiona skarga kasacyjna powołuje obydwie podstawy kasacyjne przewidziane w art. 174 p.p.s.a. Zarzuca się w niej Sądowi I instancji zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów prawa procesowego, które - w ocenie strony – mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego objęty został zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. - jego zasadność wykluczałaby bowiem możliwość merytorycznego odniesienia się do pozostałych, objętych zarzutami skargi kasacyjnej nieprawidłowości. Zarzut ten jednak okazał się chybiony.
Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego wtedy, gdy uzasadnienie sporządzone zostało w sposób, który uniemożliwia dokonanie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku. Wtedy bowiem wadliwość uzasadnienia wyroku może być uznana za naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd przedstawił w nim bowiem opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu przed organem oraz przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując z jakich przyczyn i na podstawie jakich przepisów zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Uzasadnienie wyroku umożliwia zatem przeprowadzenie kontroli instancyjnej ustaleń Sądu w kwestionowanym zakresie.
Podkreślenia wymaga, iż fakt, że stanowisko zajęte przez Sąd I instancji, który podzielił stanowisko UP, wyrażone w zaskarżonej decyzji, jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne, nie poddaje się kontroli kasacyjnej, czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Dlatego polemika z merytorycznym stanowiskiem Sądu I instancji nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Natomiast trafne okazały się zarzuty kasacyjne w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. w zakresie błędnej wykładni, a w konsekwencji niewłaściwego zastosowania art. 132¹ ust. 1 pkt 3 p.w.p., co doprowadziło do nieprawidłowego przeprowadzenia przez Sąd I instancji analizy podobieństwa przeciwstawionych znaków towarowych oraz oceny ryzyka konfuzji, który podzielił stanowisko Urzędu Patentowego zawarte w zaskarżonej decyzji. Ponadto, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji, jak i UP w zaskarżonej decyzji, dokonali nieprawidłowej oceny ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd w przypadku stwierdzenia identyczności towarów z kl. 5 znaku zgłoszonego z towarami z kl. 5 przeciwstawionych znaków towarowych, co z racji stwierdzenia przez Sąd I instancji i UP podobieństwa w niskim stopniu przeciwstawionych znaków towarowych na dwóch płaszczyznach (wizualnej i fonetycznej) - mogło mieć zasadniczy wpływ na wynik sprawy, tzn. mogło prowadzić do ryzyka konfuzji. Ponadto, przy ocenie ryzyka konfuzji nie uwzględniono rozpoznawalności wcześniejszych znaków t. VERDIN wnoszącego sprzeciw.
Zatem, za usprawiedliwiony należy uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 132¹ ust. 1 pkt 3 p.w.p. poprzez jego błędną wykładnię, sformułowany w pkt II petitum skargi kasacyjnej, a w konsekwencji zarzut niewłaściwego zastosowania art. 132¹ ust. 1 pkt 3 p.w.p. (skarżący kasacyjnie omyłkowo w petitum wskazał przepis art. 1311 ust. 1 pkt 3 p.w.p.), zawarty w pkt I ppkt 1 lit. b) petitum skargi kasacyjnej.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego doszło do błędnej wykładni art. 132¹ ust. 1 pkt 3 p.w.p., a w konsekwencji do jego niewłaściwego zastosowania przez Urząd Patentowy, co nieprawidłowo zaakceptował Sąd I instancji, w zakresie badania przesłanki identyczności lub podobieństwa znaku zgłoszonego z wcześniejszymi przeciwstawionymi znakami t. oraz oceny ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd.
Przy dokonywaniu oceny podobieństwa znaku zgłoszonego z wcześniejszymi znakami t. wnoszącego sprzeciw, Urząd Patentowy wadliwie zinterpretował, funkcje elementów dominujących GERDIN i VERDIN oraz nadał zbyt duże znaczenie dodatkowym elementom słownym wcześniejszych znaków t., nieposiadającym dystynktywności, tj. "extra", "fix", "complexx", czy "enzymixx", co zaakceptował Sąd I instancji. Te dodatkowe elementy mają charakter opisowy i nie mają wpływu na postrzeganie elementów fantazyjnych i dominujących GERDIN i VERDIN oraz na ich porównanie.
Występujące w przeciwstawionych wcześniejszych znakach t. dodatkowe elementy: "extra", "fix", "complexx" czy "enzymixx"- nie będą wpływać na ocenę podobieństwa wizualnego i fonetycznego pomiędzy przeciwstawionymi znakami, gdyż te elementy z reguły są pomijane w percepcji przeciętnego odbiorcy. Istotne dla oceny podobieństwa w warstwie wizualnej i fonetycznej są bowiem najbardziej wyróżniające i fantazyjne elementy porównywanych znaków, tj. "GERDIN"/"\/ERDIN", które to różnią się zaledwie jedną literą.
Modelowy odbiorca zwraca uwagę właśnie na charakterystyczny fantazyjny zwrot, nie zaś na niedystynktywne, opisowe elementy. W przeciwstawionych znakach towarowych ich fantazyjny element różni się od zgłoszonego znaku t. tylko jedną literą. Nawet jeśli odbiorcy dostrzegą różnicę pomiędzy oznaczeniami, to mogą pomyśleć, że sporny znak jest odmianą znaku przeciwstawionego "VERDIN" lub pomiędzy podmiotami występują związki gospodarcze, a to może być wystarczające – zwłaszcza przy stwierdzeniu identyczności towarów, aby uznać, że istnieje ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, co do źródła pochodzenia towarów.
Przypomnieć należy, że badając podobieństwo oznaczeń, należy uwzględnić ogólne wrażenie, jakie porównywane oznaczenia wywierają na odbiorcy, dla którego tak naprawdę decydujące znaczenie mają zbieżne elementy porównywanych oznaczeń. Przeciętny konsument postrzega bowiem znak jako całość i nie przystępuje do analizy jego poszczególnych elementów (zob. wyrok TS z dnia 11.11.1997 r. w sprawie C-251/95 SABEL BV przeciwko Puma AG, Rudolf Dassler Sport; ECLI:EU:C:1997:528). Dodatkowo wskazuje się na zasadę, że składnik słowny znaku ma większy wpływ na konsumenta niż jego element graficzny (zob. wyrok Sądu z dnia 23.10.2002 r. w sprawie T-388/00, Institut für Lernsysteme GmbH przeciwko OHIM, ECLI:EU:T:2002:260).
Zatem należało uznać podobieństwo zgłoszonego znaku t. do wcześniejszych przeciwstawionych znaków t. w płaszczyźnie wizualnej i fonetycznej: Verdin Extra (R.222775), Verdin fix (R.234884), Verdin complexx suplement diety (R.239599), Verdin enzymixx suplement diety zawiera naturalne enzymy trawienne przeciwdziała (R.286572).
Natomiast Urząd Patentowy prawidłowo stwierdził brak podobieństwa znaku zgłoszonego do przeciwstawionego znaku t. Verdina fix (R.212929), co trafnie zaakceptował Sąd I instancji, a w konsekwencji w odniesieniu do przeciwstawionego znaku t. Verdina fix (R.212929) zasadnie stwierdzono brak ryzyka konfuzji.
Dokonując oceny ryzyka konfuzji, Urząd Patentowy nie wziął pod uwagę współzależności występującej pomiędzy podobieństwem przeciwstawionych znaków towarowych a podobieństwem oznaczonych nim towarów. Oceniając bowiem niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd - jak podkreśla się w orzecznictwie sądów europejskich i sądów administracyjnych - należy uwzględnić tę współzależność. Postulatowi szczególnie uważnej analizy jednorodzajowości lub podobieństwa towarów oznaczonych ze względu na podobieństwo oznaczeń towarzyszy wypracowana przez orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (wcześniej Trybunału Sprawiedliwości Wspólnoty Europejskiej – TSWE) oraz sądów administracyjnych zasada, zgodnie z którą niskie podobieństwo towarów może być zrekompensowane przez wysoki poziom podobieństwa znaków (zob. wyrok TSWE z dnia 29 września 1998 r., C-39/97 Cannon/Canon, ECLI:EU:C1998:442, pkt 17 i wyrok TSWE z dnia 22 czerwca 1999 r., C-342/97, Lloyd Schuhfabrik Meyer, ECLI:EU:C:1999:323, pkt 19). Zatem, niski stopień podobieństwa towarów lub usług może być kompensowany wysokim stopniem podobieństwa znaków towarowych i odwrotnie, co tym samym może spowodować ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów (zob. Wyrok ETS z 29.09.1998 r. w sprawie C-39/97 Canon Kabushiki Kaisha przeciwko Metro-Goldwyn-Mayer Inc., pkt 17; EU:C:1998:442; wyrok ETS z 13.09 2007 r. w sprawie C-234/06 II Ponte Finanziaria SpA przeciwko OHIM, EU:C:2007:514, pkt 48; wyrok NSA z 15.12.2017 r., sygn. akt II GSK 1092/16, CBOSA). Jak podkreśla się w doktrynie i w orzecznictwie sądów administracyjnych - ogólną regułą oceny ryzyka konfuzji jest reguła, w myśl której powinna być ona dokonywana poprzez całościowe zestawienie ze sobą przesłanek składających się na omawianą przyczynę sprzeciwu, tj. na przyczynę konfuzji. W ramach takiego zestawienia obowiązuje zasada wzajemnego oddziaływania na siebie poszczególnych przesłanek, zwana też zasadą równoważenia. Przewiduje ona w szczególności, że większe podobieństwo znaków podlega osłabieniu przez nikłe podobieństwo towarów lub usług, co może powodować brak ryzyka konfuzji. I odwrotnie, jednorodzajowość towarów lub usług, wzmaga ryzyko pomyłki porównywanych znaków, a im większe jest podobieństwo towarów lub usług, tym surowiej należy oceniać wymagania co do koniecznych cech odróżniających znaków, które miałyby eliminować niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd (zob. M. Trzebiatowski [w:] Prawo własności przemysłowej, Komentarz, red. J. Sieńczyło-Chlabicz, Wyd. C.H.Beck, Warszawa 2020, s. 822; wyroki NSA: z 10.05.2022 r., sygn. akt II GSK 1956/18; z 31.10.2019 r., sygn. akt II GSK 2378/17).
Przenosząc powyższe wywody na grunt rozpoznawanej sprawy Urząd Patentowy powinien wziąć pod uwagę, że przy stwierdzeniu identyczności towarów znaku zgłoszonego i znaków przeciwstawionych – istnienie podobieństwa znaków t. choćby na jednej z płaszczyzn – skutkuje spełnieniem przesłanek z art. 132¹ ust. 1 pkt 3 p.w.p., a w konsekwencji wystąpieniem ryzyka konfuzji.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy również wziąć pod uwagę rozpoznawalność wcześniejszych znaków towarowych VERDIN, potwierdzoną zarówno przez Urząd Patentowy w zaskarżonej decyzji, jak i Sąd I instancji. Bowiem, w świetle utrwalonego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości przy ustalaniu niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd powinien być uwzględniany stopień rozpoznawalności wcześniejszego znaku towarowego. Niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd jest tym większe, im wyższa jest rozpoznawalność wcześniejszego znaku towarowego (zob. wyr. TS: z 11.11.1997 r., C-251/95, Sabel BV v. Puma AG, Rudolf Dassler Sport, EU:C:1997:528, pkt 24; z 22.6.1999 r., C-342/97, Lloyd Schuhfabrik Meyer & Co. GmbH v. Klijsen Handel BV, EU:C:1999:323, pkt 20-24; z 29.9.1998 r., C-39/97, Canon Kabushiki Kaisha and Metro-Goldwyn-Mayer Inc., EU:C:1998:442, pkt 18). Takie stanowisko znalazło również potwierdzenie w doktrynie (zob. R. Skubisz, Niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd (w:) System Prawa Prywatnego. Prawo własności przemysłowej, t. 14B, red. R. Skubisz, Warszawa 2012, s. 703). Niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd może powstać także w sytuacji, gdy pomimo niewielkiego podobieństwa przeciwstawionych znaków t. – obok dużego stopnia podobieństwa towarów, jak w rozpoznawanej sprawie, występuje podwyższona rozpoznawalność wcześniejszego znaku towarowego.
Ponownie rozpoznając sprawę, Urząd Patentowy weźmie pod uwagę, że ocena niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd w rozumieniu art. 132¹ ust. 1 pkt 3 p.w.p. powinna mieć charakter całościowy i powinna być dokonana przy uwzględnieniu istotnych czynników: stopnia podobieństwa towarów, stopnia podobieństwa oznaczeń, wziąwszy pod uwagę dominujące i odróżniające składniki wcześniejszego znaku towarowego oraz rozpoznawalność wcześniejszych znaków t. VERDIN.
Natomiast za całkowicie niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi i niestwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości, pomimo zaistnienia przyczyn określonych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., sformułowany w pkt I ppkt 1 petitum skargi kasacyjnej. Autor skargi kasacyjnej podnosi, że doszło do rażącego naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego skutkującego koniecznością stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego.
Odnosząc się do tego zarzutu należy zaznaczyć, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem szczególnym, gdyż jego przedmiotem jest ustalenie, czy na podstawie ściśle określonych przesłanek, wbrew wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasadzie trwałości decyzji administracyjnych, można takie rozstrzygnięcie wzruszyć. Skoro zaś stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od zasady stabilności decyzji, może mieć ono miejsce jedynie w przypadku, gdy badana w tym trybie decyzja dotknięta jest w sposób oczywisty przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., w tym w pkt 2 tego przepisu. W szczególności o tym, czy mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, a więc skutki, które wywołuje decyzja, niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności (zob. por. wyroki NSA: z 15.10.2025 r., sygn. akt I OSK 2159/24; z 8.02.2013 r., sygn. akt I OSK 1683/11, CBOSA). A zatem, z rażącym naruszeniem prawa w świetle art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty i bezsporny został naruszony przepis prawny i jednocześnie niemożliwe jest dokonanie jego odmiennej wykładni.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że pomimo uwzględnienia przez Sąd II instancji zarzutu naruszenia prawa materialnego przez Sąd I instancji oraz przez Urząd Patentowy w zaskarżonej decyzji – nie można uznać, że to naruszenie miało charakter rażący w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Urząd Patentowy, ponownie rozpatrując sprawę zobowiązany będzie uwzględnić stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego i dokonać prawidłowej oceny podobieństwa znaku zgłoszonego i znaków przeciwstawionych, wziąć pod uwagę rozpoznawalność wcześniejszych znaków t. VERDIN i wziąwszy powyższe wywody pod uwagę - dokonać prawidłowej oceny ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd.
Powyższe czyniło koniecznym uchylenie objętego skargą kasacyjną wyroku, albowiem Sąd I instancji dokonał wadliwej wykładni przepisu prawa materialnego i wadliwie go zastosował. Uchylając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę uchylając zaskarżoną decyzję organu.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania sądowego NSA orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. i art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1964).

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę