II GSK 1033/19

II GSK 1033/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-11-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-09-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Sieńczyło - Chlabicz /sprawozdawca/
Urszula Wilk
Zbigniew Czarnik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6461 Wynalazki
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1219/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2018-11-19
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
art. 25 ust. 2
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
Tezy
Powszechność udostępnienia wynalazku w rozumieniu art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz. U. z 2003 r., Nr 119 poz. 1117 ze zm.) nie oznacza powszechnej znajomości tego, co zostało udostępnione, ale możliwość zapoznania się z upublicznionym rozwiązaniem przez osoby trzecie, nawet gdyby w rzeczywistości nikt się z nim nie zapoznał. Bowiem decydujący jest fakt powszechnej dostępności do informacji o wynalazku, a nie stwierdzenie, że ktokolwiek to uczynił lub ten wynalazek znał.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędzia del. WSA Urszula Wilk Protokolant asystent sędziego Elżbieta Jabłońska-Gorzelak po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej N. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2018 r. sygn. akt VI SA/Wa 1219/18 w sprawie ze skargi N. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 kwietnia 2018 r. nr Sp.151.2017 w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 listopada 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 1219/18, oddalił skargę N. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 kwietnia 2018 r. nr Sp.151.2017 w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek.
Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia:
I
W dniu 8 czerwca 2017 r. F. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: wnioskodawca) wystąpiła do Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: Urząd Patentowy, UP, organ) z wnioskiem o unieważnienie patentu nr PL219710 na wynalazek pt.: "Sposób wytwarzania elektrycznych płaskich przewodów wielożyłowych i urządzenie do formowania powłoki izolacyjnej elektrycznych płaskich przewodów wielożyłowych", udzielonego na rzecz N. S.A. z siedzibą w W. (dalej: uprawniona) z pierwszeństwem od dnia 28 kwietnia 2010 r.
Jako podstawę wniosku wskazano art. 89 ust. 1 w zw. z art. 24, art. 25 oraz art. 26 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 119 poz. 1117 ze zm.; dalej: p.w.p.). Wnioskodawca zarzucił brak zdolności patentowej spornego wynalazku. Na dowód tego braku wnioskodawca przedłożył kopie dokumentów szczegółowo opisanych w decyzji.
Interes prawny wnioskodawca wywiódł zaś z roszczeń uprawnionej z patentu zawartych w pismach z dnia 22 lipca 2015 i 20 października 2015 r, wzywających do zaprzestania naruszania jej patentu.
Na dowód braku zdolności patentowej spornego wynalazku wnioskodawca przedłożył należycie uwierzytelnione kopie wielu dokumentów, w tym m.in.:
- ofertę firmy R. GmbH z siedzibą w P., Austria z dnia 11 lipca 2008 r. dotyczącą linii do produkcji kabli okrągłych i płaskich (k.169 akt Sp.151.2017 T IJ, wraz z tłumaczeniem przysięgłym wybranych jej fragmentów (k.607 akt Sp.151.2017 TIII);
- chiński opis patentowy CN 201369194Y z dnia 23 grudnia 2009 r., wraz z tłumaczeniem przysięgłym (k.181 akt Sp.151.2017 T I);
- fragmenty publikacji R. S. pt: "Przetwórstwo tworzyw wielkocząstkowych", Wyd. Edukacyjne Z.D., Warszawa 1993 r., obejmujące okładkę, str. tytułową oraz strony 166 - 167 (k.221 akt Sp.151.2017 T I).
W odpowiedzi na wniosek z dnia 22 grudnia 2017 r., w pismach z dnia 13 marca 2018 r. i 20 marca 2018 r. oraz na rozprawie w dniu 21 marca 2018 r. uprawniona wskazywała, że żaden z przeciwstawionych materiałów nie podważa zdolności patentowej spornego wynalazku. W szczególności, materiały ujawniające wiedzą ogólną dotyczą jedynie metod powlekania ciśnieniowego i metody próżniowej jedynie w stosunku do przewodów okrągłych. Żaden ze wskazanych dokumentów ze stanu techniki nie sugerował, by patryca miała podłużną końcówkę zawierającą płaski kanał i była połączona z pompą.
Decyzją z dnia 4 kwietnia 2018 r. Urząd Patentowy - działając na podstawie art. 26 w zw. z art 24 p.w.p. - unieważnił sporny patent na wynalazek.
Urząd Patentowy stwierdził, że zakres ochrony przedmiotowego patentu określono w zastrzeżeniach niezależnych nr 1 i 3 oraz w zastrzeżeniu zależnym 2 w sposób następujący:
"1. Sposób wytwarzania elektrycznych płaskich przewodów wielożyłowych w ciągłym procesie wykorzystującym urządzenia nadawcze poszczególnych żył w izolacji, prowadnice, głowice wytłaczające izolację zewnętrzną oraz urządzenia odbiorcze, znamienny tym, że płaski kształt przewodu osiąga się poprzez przeprowadzenie wiązki izolowanych żył przez kanał o przekroju w kształcie szczeliny, której długość jest równa sumie średnic drutów mierzonych wraz z izolacją a wysokość równa się średnicy pojedynczej żyły wraz z izolacją przy czym w kanale tym wytwarza się podciśnienie w granicach 0,1 do 0,3 bara.
2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że wiązkę żył poddaje się wstępnemu zabiegowi talkowania.
3. Urządzenie do formowania powłoki izolacyjnej elektrycznych płaskich przewodów wielożyłowych, składające się ze współosiowego układu zewnętrznej matrycy i wewnętrznej patrycy, znamienne tym, że patryca (8) ma podłużną końcówkę (18) zawierającą płaski kanał (12) i jest połączona z pompą (9) dla wytworzenia podciśnienia, a matryca (7) jest połączona z głowicą (5) wytłaczającą płynną powłokę izolacyjną (16) zewnętrzną przewodu (13)."
UP uznał za zasadny zarzut udzielenia spornego patentu z naruszeniem art. 26 p.w.p., tj. zarzut braku poziomu wynalazczego spornego wynalazku zarówno w odniesieniu do sposobu wytwarzania elektrycznych płaskich przewodów wielożyłowych zastrzeganego w zastrz.1 spornego patentu, jak i w stosunku do urządzenia do formowania powłoki izolacyjnej elektrycznych płaskich przewodów wielożyłowych zastrzeganego w zastrz. 3.
Zdaniem organu sporny sposób wynika w sposób oczywisty z oferty handlowej firmy R. GmbH z dnia 11 lipca 2008 r., która to oferta dotyczy linii do wytwarzania elektrycznych okrągłych i płaskich przewodów wielożyłowych w ciągłym procesie wykorzystującym urządzenia nadawcze poszczególnych żył w izolacji, prowadnice, głowice wytłaczające izolację zewnętrzną oraz urządzenia odbiorcze, w którym to procesie osiąga się płaski kształt przewodu poprzez przeprowadzenie wiązki izolowanych żył przez kanał, przy czym w kanale tym można wytwarzać podciśnienie w granicach 0,1 do 0,3 bara, za pomocą zastosowanej pompy o regulowanym podciśnieniu znamionowym 0 do 270 mbara (0-0,27bara). Natomiast z chińskiego patentu na wzór użytkowy ZL 200920036221.9 z dnia 23 grudnia 2009 r. wynika, że płaski kształt przewodu musi być osiągany poprzez przeprowadzenie wiązki izolowanych żył przez kanał o przekroju w kształcie szczeliny, której długość jest równa sumie średnic drutów mierzonych wraz z izolacją, a wysokość równa się średnicy pojedynczej żyły wraz z izolacją.
Ponadto z oferty firmy R. GmbH, wynika, że znany jest sposób, w którym wiązkę żył poddaje się wstępnemu zabiegowi talkowania, skoro oferowana linia produkcyjna do wytwarzania elektrycznych okrągłych i płaskich przewodów wielożyłowych obejmuje zespół urządzeń do takiego zabiegu.
W ocenie Urzędu Patentowego sporne urządzenie wynika również podobnie jak sposób z oferty firmy R. GmbH z dnia 11 lipca 2008 r., która to oferta dotyczy linii do wytwarzania elektrycznych okrągłych i płaskich przewodów wielożyłowych w ciągłym procesie wykorzystującym urządzenia nadawcze poszczególnych żył w izolacji, prowadnice, głowice wytłaczające izolację zewnętrzną oraz urządzenia odbiorcze, w świetle publikacji R. S. "Przetwórstwo Tworzyw Wielkocząsteczkowych", Wydawnictwo Edukacyjne Z. D., Warszawa 1993 r. W tej publikacji na str. 167, Rys. 3.19a przedstawiono urządzenie do podciśnieniowego formowania powłoki izolacyjnej elektrycznych przewodów wielożyłowych, składające się ze współosiowego układu zewnętrznej matrycy i wewnętrznej patrycy, znamienne tym, że patryca ma podłużną końcówkę zawierającą kanał i jest połączona z pompą dla wytworzenia podciśnienia, a matryca jest połączona z głowicą wytłaczającą płynną powłokę izolacyjną zewnętrzną przewodu. Natomiast z chińskiego patentu na wzór użytkowy ZL 200920036221.9 z dnia 23 grudnia 2009 r. - wynika że płaski kształt przewodu musi być osiągany poprzez przeprowadzenie wiązki izolowanych żył przez kanał płaski.
Organ stwierdził, że argumenty uprawnionej nie zasługują na uwzględnienie. Aczkolwiek żaden ze wskazanych dokumentów ze stanu techniki nie sugerował bezpośrednio sam w sobie, by patryca miała podłużną końcówkę zawierającą płaski kanał i była połączona z pompą. To, jak wskazano powyżej na oczywistość takiego rozwiązania wskazuje oferta firmy R. GmbH z dnia 11 lipca 2008 r. w połączeniu z innymi wskazanymi powyżej dokumentami, tj. z chińskim patentem na wzór użytkowy ZL 200920036221.9 z dnia 23 grudnia 2009 r. w świetle publikacji R. S. "Przetwórstwo Tworzyw Wielkocząsteczkowych", Wydawnictwo Edukacyjne Z.D., Warszawa 1993. Oferta handlowa firmy R. GmbH z siedzibą w P. Austria - wbrew stanowisku uprawnionego - nie jest dokumentem wewnętrznym. Z natury rzeczy, oferta handlowa jest bowiem dostępna dla wszystkich zainteresowanych kupnem oferowanych wyrobów lub usług i świadczy o ich dostępności na rynku w dacie składania takiej oferty. W tym przypadku oferta ta świadczy o powszechnej dostępności oferowanej linii do wytwarzania elektrycznych okrągłych i płaskich przewodów wielożyłowych w ciągłym procesie wykorzystującym urządzenia nadawcze poszczególnych żył w izolacji na prawie dwa lata przed datą pierwszeństwa spornego wynalazku (28 kwietnia 2010 r.)
Organ stwierdził, że brak poziomu wynalazczego w świetle wskazanych materiałów jest wystarczającą, samodzielną przesłanką do unieważnienia spornego patentu.
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła uprawniona.
Wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 19 listopada 2018 r. WSA w Warszawie oddalił skargę uprawnionej.
Zdaniem Sądu I instancji UP zasadnie uznał zarzut udzielenia spornego patentu z naruszeniem art. 26 p.w.p., tj. zarzut braku poziomu wynalazczego spornego wynalazku zarówno w odniesieniu do sposobu wytwarzania elektrycznych płaskich przewodów wielożyłowych zastrzeganego w zastrz.1 spornego patentu, jak i w stosunku do urządzenia do formowania powłoki izolacyjnej elektrycznych płaskich przewodów wielożyłowych zastrzeganego w zastrz.3.
WSA podkreślił, że sporna metoda wynika w sposób oczywisty np. z oferty firmy R. GmbH z dnia 11 lipca 2008 r., która to oferta dotyczy linii do wytwarzania elektrycznych okrągłych i płaskich przewodów wielożyłowych w ciągłym procesie wykorzystującym urządzenia nadawcze poszczególnych żył w izolacji, prowadnice, głowice wytłaczające izolację zewnętrzną oraz urządzenia odbiorcze, w którym to procesie osiąga się płaski kształt przewodu poprzez przeprowadzenie wiązki izolowanych żył przez kanał przy czym w kanale tym można wytwarzać podciśnienie w granicach 0,1 do 0,3 bara, za pomocą zastosowanej pompy o regulowanym podciśnieniu znamionowym 0 do 270 mbara (0-0,27bara).
Także z oferty firmy R. GmbH wynika, że znany jest sposób, w którym wiązkę żył poddaje się wstępnemu zabiegowi talkowania, skoro oferowana linia produkcyjna do wytwarzania elektrycznych okrągłych i płaskich przewodów wielożyłowych obejmuje zespół urządzeń do takiego zabiegu.
Natomiast sporne urządzenie wynika również z oferty firmy R. GmbH z dnia 11 lipca 2008 r., która to oferta dotyczy linii do wytwarzania elektrycznych okrągłych i płaskich przewodów wielożyłowych w ciągłym procesie wykorzystującym urządzenia nadawcze poszczególnych żył w izolacji, prowadnice, głowice wytłaczające izolację zewnętrzną oraz urządzenia odbiorcze - w świetle publikacji R. S. "Przetwórstwo Tworzyw Wielkocząsteczkowych", Warszawa 1993, w której to publikacji przedstawiono urządzenie do podciśnieniowego formowania powłoki izolacyjnej elektrycznych przewodów wielożyłowych, składające się ze współosiowego układu zewnętrznej matrycy i wewnętrznej patrycy, znamienne tym, że patryca ma podłużną końcówkę zawierającą kanał i jest połączona z pompą dla wytworzenia podciśnienia, a matryca jest połączona z głowicą wytłaczającą płynną powłokę izolacyjną zewnętrzną przewodu.
Jak wyjaśnił WSA, organ powołał się również na chiński patent na wzór użytkowy ZL 200920036221.9 z dnia 23 grudnia 2009 r. z którego wynika, że płaski kształt przewodu musi być osiągany poprzez przeprowadzenie wiązki izolowanych żył przez kanał o przekroju w kształcie szczeliny, której długość jest równa sumie średnic drutów mierzonych wraz z izolacją a wysokość równa się średnicy pojedynczej żyły wraz z izolacją, a płaski kształt przewodu musi być osiągany poprzez przeprowadzenie wiązki izolowanych żył przez kanał płaski.
Wobec powyższego Sądu I instancji za bezzasadny uznał zarzut błędnej wykładni art 26 p.w.p. poprzez przyjęcie, że wynalazek nie posiada poziomu wynalazczego. Organ słusznie bowiem wykazał, że rozwiązanie to jest oczywiste, gdyż w świetle stanu techniki ujawnionego w kilku dokumentach wynika ono w sposób oczywisty dla znawcy posiadającego przeciętną wiedzę z danej dziedziny.
WSA nie podzielił także zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art.107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096; dalej: k.p.a.). W tym kontekście wyjaśnił, że oferta firmy R. GmbH z dnia 11 lipca 2008 r. została prawidłowo załączona do wniosku i uwierzytelniona przez rzecznika patentowego R. C. Zdaniem WSA zarzut niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i przyjęcie ustaleń sprzecznych z wziętym pod uwagę materiałem dowodowym, jest bezzasadny, a argumenty UP zostały szczegółowo opisane w decyzji.
II
W skardze kasacyjnej uprawniona zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1) naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nie uwzględnienie w uzasadnieniu wyroku stanu sprawy przedstawionego przez skarżącą podczas rozprawy w dniu 6 listopada 2019 r. w formie załącznika do protokołu z rozprawy, w którym:
a) skarżąca wykazała rażące błędy merytoryczne poczynione przez Urząd Patentowy dotyczące treści dokumentu CN 201369194Y (chińskiego patentu na wzór użytkowy ZL 200920036221.9 z dnia 23 grudnia 2009 r. (k.181 akt Sp. 151.2077 T I) zawarte w odpowiedzi UP na skargę, które to błędy miały istotny wpływ na ocenę poziomu wynalazczego spornego patentu a tym samym na wynik postępowania spornego przed UP;
b) skarżąca wykazała, iż wydruk oferty firmy R. GmbH w j. angielskim nie może stanowić dowodu w postępowaniu przed organem, gdyż nie zawiera pełnego tłumaczenia jego treści a jedynie wybrane jego fragmenty, co miało istotny wpływ na ocenę poziomu wynalazczego spornego patentu a tym samym na wynik postępowania spornego przed UP;
c) skarżąca podniosła, iż nawet gdyby wziąć pod uwagę ofertę firmy R. GmbH pod uwagę to nie stanowi ona ujawnienia w rozumieniu przepisów p.w.p., co miało istotny wpływ na ocenę poziomu wynalazczego spornego patentu a tym samym na wynik postępowania spornego przed UP;
d) skarżąca podniosła, iż nawet gdyby wziąć pod uwagę ofertę firmy R. GmbH pod uwagę to zawarta w niej pozycja w postaci pompy próżniowej nie służy do produkcji przewodów płaskich metodą próżniową, co miało istotny wpływ na ocenę poziomu wynalazczego spornego patentu a tym samym na wynik postępowania spornego przed UP;
2) naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a w zw. z art. 7, 11, 77 §1 oraz art. 107 § 3 k.p.a, polegające na niewzięciu pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy w celu stwierdzenia, czy naruszono prawo materialne z art. 26 p.w.p. i czy miało ono wpływ na wynik sprawy poprzez:
a) niewzięcie pod uwagę błędów merytorycznych zawartych w odpowiedzi UP na skargę, a wykazanych przez skarżącą podczas rozprawy w dniu 6 listopada 2019 i złożonych w formie załącznika do protokołu z rozprawy dotyczących treści dokumentu CN 201369194Y (chińskiego patentu na wzór użytkowy ZL 200920036221.9 z dnia 23 grudnia 2009 r. (k.181 akt Sp. 151.2077 T 1), które to błędy miały istotny wpływ na ocenę poziomu wynalazczego spornego patentu a tym samym na wynik postępowania spornego przed UP;
b) niewzięcie pod uwagę i nieodniesienie się do zarzutu skargi, powtórzonego przez skarżącą podczas rozprawy w dniu 6 listopada 2019 i złożonego w formie załącznika do protokołu z rozpraw dotyczącego braku upublicznienia oferty firmy R. GmbH oraz braków formalnych dotyczących braku podpisu oferenta oraz odbiorcy oferty oraz braku pełnego tłumaczenia wydruku, co miało wpływ na ocenę poziomu wynalazczego spornego patentu a tym samym istotny wpływ a wynik postępowania;
3) naruszenie przepisów postpowania mogące mieć istotny wpływ na wynik postpowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a w zw. z art. 7, 8, 11, 75, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez:
a) nieuwzględnienie i brak odniesienia do zarzutu skargi dotyczącego niewłaściwego, bo wbrew utrwalonemu orzecznictwu i doktrynie przeprowadzenia wnioskowania wynikającego z przyjętej metodologii "problem-rozwiązanie" oceny poziomu, przypisaniu spornemu patentowi braku poziomu wynalazczego, a tym samym miało istotny wpływ na wynik w sprawie;
b) nieuwzględnienie i brak odniesienia do zarzutu skargi dotyczącego przyjęcia ustaleń sprzecznych z zebranym materiałem dowodowym polegających na przypisaniu dokumentom ze stanu techniki treści których w tych dokumentach nie było, co miało istotny wpływ na ocenę poziomu wynalazczego spornego patentu a tym samym istotny wpływ na wynik postępowania w sprawie;
c) nieuwzględnienie i brak odniesienia do zarzutu skargi dotyczącego braków w wydruku oferty firmy R. GmbH stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia w postaci jej niepełnego przetłumaczenia z j. angielskiego na j. polski oraz w postaci braku jej upublicznienia, co miało istotny wpływ na ocenę poziomu wynalazczego spornego patentu, a tym samym istotny wpływ na wynik postępowania w sprawie;
d) nieuwzględnienie i brak odniesienia do zarzutu skargi dotyczącego braku określenia i scharakteryzowania postaci "znawcy" przywołanego w art. 26 p.w.p, co uniemożliwia ocenę prawidłowości zastosowania art. 26 p.w.p. przez UP oraz następczą weryfikację jego zastosowania przez organ odwoławczy co w konsekwencji miało istotny wpływ na ocenę poziomu wynalazczego spornego patentu a tym samym istotny wpływ na wynik postępowania w sprawie.
Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
4) naruszenie przepisów prawa materialnego wynikających z art. 26 ust. 1 i 2 w zw. z art. 24 p.w.p. poprzez jego zastosowanie, w sytuacji braku ku temu przesłanek w zgromadzonej dokumentacji sprawy spornej;
5) naruszenie przepisów prawa materialnego, wynikających z art. 25 ust. 2. p.w.p. poprzez jego zastosowanie do wydruku oferty firmy R. GmbH w sytuacji, gdy wydruk ten nie spełnia przesłanek udostępnienia do wiadomości powszechnej i ujawnienia nieograniczonej liczbie osób;
6) naruszenie przepisów prawa materialnego wynikających z art. 25 ust. 2. p.w.p. poprzez jego zastosowanie do wydruku oferty firmy R. GmbH w sytuacji, gdy wydruk oferty zawierał wyłącznie spis elementów linii technologicznej a nie zawierał schematu ich wzajemnych połączeń przez co nie mógł on stanowić ujawnienia umożliwiającego w sposób oczywisty odtworzenie przez znawcę układu dla wytwarzania przewodów płaskich ani sposobu wytwarzania przewodów płaskich według wynalazku;
7) naruszenie przepisów prawa materialnego wynikających z art. 26 ust. 1 i 2 w zw. z art. 24 p.w.p. poprzez jego zastosowanie i odniesienie się do "znawcy" w sytuacji braku jego określenia przez wnioskodawcę i kolegium orzekające.
W piśmie procesowym z dnia 3 listopada 2022 r. F. Sp. z o.o. z siedzibą w P. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej.
W piśmie procesowym z dnia 4 listopada 2022 r. uprawniona podtrzymała stanowisko przedstawione w skardze kasacyjnej oraz postawione w niej zarzuty.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.
W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w sprawie nie występują.
Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.
W pierwszej kolejności oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego objęty został zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., jego zasadność bowiem wykluczałaby możliwość merytorycznego odniesienia się do pozostałych, objętych zarzutami skargi kasacyjnej nieprawidłowości.
Przypomnieć należy, że ustawodawca w art. 141 § 4 p.p.s.a. określił niezbędne elementy uzasadnienia, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sadu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39). W rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z żadnym z tych przypadków.
Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku autora skargi kasacyjnej, Sąd I instancji nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne wymienione w powyższym przepisie prawa i pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera też stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że sposób sformułowania zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazuje, że za jego pomocą autor skargi kasacyjnej - przedstawiając stanowisko strony skarżącej kasacyjnie - polemizuje w istocie ze stanowiskiem i z rozstrzygnięciem Sądu I instancji, czego skutecznie uczynić nie może. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. nie służy do zwalczania ustaleń faktycznych, czy oceny materiału dowodowego przyjętych za podstawę orzekania (por. wyrok NSA z dnia 28 listopada 2008 r., sygn. akt II FSK 1156/07, LEX nr 575447, wyrok NSA z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1652/11, LEX nr 1291759). Okoliczność, że stanowisko zajęte przez wojewódzki sąd administracyjny jest odmienne od prezentowanego przez autora skargi kasacyjnej nie oznacza, że takie uzasadnienie wyroku nie odpowiada wymogom ustawowym określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2006 r., sygn. akt II FSK 867/05, LEX nr 488083).
Całkowicie niezasadne są zarzuty naruszenia przepisów postępowania zawarte w pkt 2 i 3 pettium skargi kasacyjnej, tj. zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a w zw. z art. 7, 11, 77 §1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. (pkt 2 petitum skargi kasacyjnej) oraz zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a w zw. z art. 7, 8, 11, 75, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. (pkt 3 petitum skargi kasacyjnej).
Odnosząc się do tak sformułowanych zarzutów na wstępie należy stwierdzić, że autor skargi kasacyjnej nieprawidłowo powiązał zarzuty naruszenia przepisów postępowania z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., zamiast z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Ponadto treść uzasadnienia zarzutów, sprowadzająca się do podnoszenia przez autora skargi kasacyjnej "niewzięcia pod uwagę lub nieuwzględnienia i braku odniesienia się do zarzutów skargi" do Sądu I instancji - w ogóle nie koresponduje z treścią powołanych przepisów prawnych. Kasator zarzucając nieuwzględnienie i brak ustosunkowania się przez Sąd I instancji do niektórych zarzutów skargi powinien wskazać zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., który to przepis dotyczy elementów uzasadnienia wyroku, czego jednak kasator nie uczynił.
W tym miejscu podkreślenia wymaga, że przytoczenie właściwych podstaw kasacyjnych, wskazanie zarzutów oraz ich uzasadnienie jest ważnym elementem skargi kasacyjnej również dlatego, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów ani stawiania hipotez w zakresie przepisu stanowiącego podstawę skargi kasacyjnej, co wynika ze wspomnianego związania sądu granicami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Określenie podstaw kasacyjnych polega na jednoznacznym wskazaniu konkretnych przepisów prawa, które - zdaniem skarżącego - zostały naruszone przez Sąd I instancji, z jednoczesnym oznaczeniem formy tego naruszenia. Z kolei uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać, do jakiego naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego doszło zdaniem skarżącego i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, iż to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mimo że przepisy ustawy p.p.s.a. nie określają warunków formalnych, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie skargi kasacyjnej, to należy przyjąć, że ma ono za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionej podstawy, co oznacza, że musi zawierać konkretne argumenty przemawiające za trafnością przytoczonej podstawy kasacyjnej. W związku z tym w uzasadnieniu należy odnieść się nie tylko do poglądu przyjętego przez sąd, ale również sprecyzować własne stanowisko wobec zaskarżonego wyroku (por. wyroki NSA z 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 299/04 z glosą A. Skoczylasa OSP 2005, nr 3, poz. 36; 9 marca 2005 r., sygn. akt GSK 1423/04 Lex nr 186863; 10 maja 2005 r., sygn. akt FSK 1657/04 Lex nr 238595; 12 października 2005 r., sygn. akt I FSK 155/05 Lex nr 173263; 23 maja 2006 r., sygn. akt II GSK 18/06 Lex nr 236385; 4 października 2006 r., sygn. akt I OSK 459/06 Lex nr 281385).
Już tylko na marginesie należy dodać, że Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że Urząd Patentowy RP rozpatrzył i ocenił materiał dowodowy przedłożony przez strony, a przede wszystkim przez wnioskodawcę na okoliczności dotyczące niespełnienia przez sporny wynalazek przesłanki poziomu wynalazczego. UPRP prawidłowo zidentyfikował problem techniczny istotny w spornym rozwiązaniu, uwzględnił materiał dowodowy dotyczący stanu techniki i zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów ocenił poziom wynalazczy spornego rozwiązania, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w zakresie odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a.
Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa materialnego, sformułowanych w pkt 4-7 petitum skargi kasacyjnej, należy stwierdzić, że są one nieuzasadnione.
Odnosząc się do tych zarzutów na wstępie zaznaczyć należy, że nie powiązano zarzucanych przepisów z przepisami postępowania sądowoadministracyjnego, którym miał uchybić WSA, a bezsporne jest przecież, że skarga kasacyjna jest skierowana przeciwko wyrokowi sądu administracyjnego, a nie przeciwko decyzji organu, gdyż ta została już skontrolowana przez ten Sąd. Przedmiotem kontroli w postępowaniu kasacyjnym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym jest wyłącznie kontrola orzeczenia wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, w granicach wyznaczonych przez art. 183 § 1 p.p.s.a. Tymczasem wskazane w skardze kasacyjnej zarzuty nie zawierają jakichkolwiek wskazań w zakresie naruszenia przez Sąd I instancji przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.
Całkowicie niezrozumiałe są zarzuty zawarte w pkt 4 i 7 petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzut naruszenia art. 26 ust. 1 i 2 w zw. z art. 24 p.w.p. poprzez zastosowanie tych przepisów. Autor skargi kasacyjnej - jak wynika z jej uzasadnienia - zarzucił w istocie niewłaściwe zastosowanie tych przepisów w sytuacji braku ku temu przesłanek w zgromadzonej dokumentacji sprawy spornej.
Przypomnieć należy, że zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego zakłada potrzebę wykazania i wyjaśnienia, czego nie uczynił autor skargi kasacyjnej, jak dany przepis prawa powinien być stosowany ze względu na ustalony stan faktyczny sprawy albo dlaczego, ze względu na ten stan faktyczny, nie powinien być on stosowany, a w przypadku zarzutu niezastosowania tego przepisu, dlaczego powinien być on w sprawie zastosowany. Zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie polega więc na zarzuceniu tzw. błędu subsumcji, tj. gdy ustalony w sprawie stan faktyczny błędnie uznano za odpowiadający albo nieodpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w danej normie prawnej. Innym słowy, zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego (w formie pozytywnej) wiąże się z zarzuceniem zastosowania normy prawnej, która nie powinna być w danej sprawie zastosowana albo (w formie negatywnej) z zarzuceniem niezastosowania normy prawnej, która w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną powinna być zastosowana w sprawie ze względu na ustalenia jej stanu faktycznego. Niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego przez sąd administracyjny rozumiane jest więc jako sytuacja polegająca albo na bezzasadnym tolerowaniu błędu subsumcji popełnionego przez organ administracyjny, albo wręcz przeciwnie, na bezzasadnym zarzuceniu organowi popełnienia takiego błędu.
Jednocześnie podkreślenia wymaga, że błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej – dowiedzenia ich wadliwości. Natomiast gdy skarżący kasacyjnie - jak w rozpoznawanej sprawie - nie podważył skutecznie okoliczności faktycznych sprawy zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego są zarzutami bezpodstawnymi (por. wyroki NSA z: 4 lipca 2013 r., I FSK 1092/12; 1 grudnia 2010 r., II FSK 1506/09; 11 października 2012 r., I FSK 1972/11; 3 listopada 2011 r., I FSK 2071/09).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Urząd Patentowy prawidłowo zastosował art. 26 ust. 1 i 2 p.w.p., co trafnie podzielił Sąd I instancji. Organ unieważnił sporny patent z powodu braku poziomu wynalazczego przedmiotowego wynalazku, bowiem wnioskodawca wykazał, że sporne rozwiązanie w świetle stanu techniki ujawnionego w kilku dokumentach wynika w sposób oczywisty dla znawcy posiadającego przeciętną wiedzę z danej dziedziny. Organ stwierdził, że na oczywistość spornego rozwiązania wskazuje oferta firmy R. GmbH z dnia 11 lipca 2008 r. w połączeniu z innymi dokumentami, tj. z chińskim patentem na wzór użytkowy ZL 200920036221.9 z dnia 23 grudnia 2009 r. w świetle publikacji R. S. "Przetwórstwo Tworzyw Wielkocząsteczkowych", Wydawnictwo Edukacyjne Z.D., Warszawa 1993 r. Natomiast skarżący kasacyjnie skutecznie nie podważył dokonanej przez organ oceny braku poziomu wynalazczego spornego wynalazku.
Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 25 ust. 2 p.w.p. zawarty w pkt 5 i 6 petitum skargi kasacyjnej. Autor skargi kasacyjnej podnosi, że do naruszenia tego przepisu doszło poprzez jego zastosowanie do wydruku oferty firmy R. GmbH w sytuacji, gdy wydruk ten nie spełnia przesłanek udostępnienia do wiadomości powszechnej i ujawnienia nieograniczonej liczbie osób.
Na wstępie należałoby pokreślić, że stosownie do art. 25 ust. 2 p.w.p. przez stan techniki rozumie się wszystko, co przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu, przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób. Jak przyjmuje się w doktrynie udostępnienie do wiadomości powszechnej, określane jako ujawnienie może nastąpić w dowolny sposób, gdyż ustawodawca wskazała jedynie przykładowe sposoby ujawnienia wynalazku w art. 25 ust. 2 p.w.p. Ujawnieniem wynalazku jest również zaprezentowanie go w reklamie, czy opublikowanie w mediach lub w internecie, o ile ujawnia cechy wynalazku w sposób umożliwiający jego urzeczywistnienie (zob. m.in. P. Kostański, G. Jyż (w:) Prawo własności przemysłowej. Komentarz, red. J. Sieńczyło-Chlabicz, Warszawa 2020, s. 146-147; wyrok WSA w Warszawie z 25 marca 2004 r., II SA 3449/02, CBOSA).
Ponadto - wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej - powszechność udostępnienia nie oznacza powszechnej znajomości tego, co zostało udostępnione, ale możliwość zapoznania się z upublicznionym rozwiązaniem, nawet gdyby nikt się z nim faktycznie nie zapoznał. Decydujący jest bowiem fakt powszechnej dostępności do informacji o wynalazku, a nie stwierdzenie, że ktokolwiek to uczynił lub też taki wynalazek znał (por. P. Kostański, G. Jyż (w:) Prawo własności przemysłowej. Komentarz, red. J. Sieńczyło-Chlabicz, Warszawa 2020, s. P. Kostański, G. Jyż (w:) Prawo własności przemysłowej. Komentarz, red. J. Sieńczyło-Chlabicz, Warszawa 2020, s. 149).
W świetle powyższego należy podzielić stanowisko Urzędu Patentowego, że oferta handlowa firmy R. GmbH z siedzibą w P., Austria z dnia 11 lipca 2008 r. stanowiła ujawnienie spornego wynalazku w rozumieniu art. 25 ust. 2 p.w.p. na prawie dwa lata przed datą pierwszeństwa spornego wynalazku zarówno w kategorii sposobu, jak i urządzenia.
Uwzględniając powyższe, za uzasadniony – zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego – trzeba uznać wniosek, że stawiane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa procesowego i prawa materialnego nie mogły odnieść skutku oczekiwanego przez stronę skarżącą. Z uwagi na powyższe - odwołując się do znaczenia konsekwencji wynikających z zasady dyspozycyjności obowiązującej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz z faktu, że skarga kasacyjna jest kwalifikowanym środkiem zaskarżenia - wniesioną w rozpatrywanej sprawie skargę kasacyjną należało uznać za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
Z tych wszystkich przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej i orzekł jak w sentencji wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a.