II GSK 103/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-07-29
NSAAdministracyjneWysokansa
ochrona fizycznapracownik ochronyskreślenie z listyprzestępstwo umyślnewyrok skazującyuchylenie wyrokuwznowienie postępowaniaprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjne

NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę na decyzję o skreśleniu z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, uznając, że uchylenie wyroku skazującego nie dezaktualizuje podstawy prawnej decyzji administracyjnej, jeśli postępowanie karne zostało przekazane do ponownego rozpoznania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o skreśleniu W.Z. z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, uznając, że uchylenie prawomocnego wyroku skazującego go za przestępstwo umyślne stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, oddalił skargę i zasądził koszty, argumentując, że uchylenie wyroku skazującego nie dezaktualizuje podstawy prawnej decyzji administracyjnej, jeśli postępowanie karne zostało przekazane do ponownego rozpoznania, a przepis art. 146 § 2 k.p.a. sprzeciwia się uchyleniu decyzji w takiej sytuacji.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję o skreśleniu W.Z. z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Podstawą skreślenia było prawomocne skazanie W.Z. za przestępstwo umyślne. WSA uznał, że uchylenie tego wyroku skazującego przez Sąd Okręgowy, a następnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, stanowiło nową okoliczność powodującą bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego i uzasadniało uchylenie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną. Sąd podkreślił, że przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego, określone w art. 145 § 1 k.p.a., podlegają wykładni ścisłej. W ocenie NSA, uchylenie prawomocnego wyroku skazującego nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., jeśli sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania. Ponadto, zgodnie z art. 146 § 2 k.p.a., nie uchyla się decyzji, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. W tej sytuacji, nawet po uchyleniu wyroku skazującego, nadal istniała podstawa do skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej na podstawie art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia, ponieważ postępowanie karne nie ustało, a zostało jedynie przekazane do ponownego rozpoznania. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok, oddalił skargę W.Z. i zasądził od niego koszty postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, uchylenie prawomocnego wyroku skazującego, połączone z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., zwłaszcza gdy przepis art. 146 § 2 k.p.a. sprzeciwia się uchyleniu decyzji w takiej sytuacji.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że przesłanki wznowienia postępowania podlegają wykładni ścisłej. Uchylenie wyroku skazującego nie dezaktualizuje podstawy prawnej decyzji administracyjnej, jeśli postępowanie karne zostało przekazane do ponownego rozpoznania, a art. 146 § 2 k.p.a. ogranicza możliwość uchylenia decyzji, gdy mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w istocie dotychczasowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

u.o.o.i.m. art. 29 § ust. 6 pkt 1

Ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia

Pomocnicze

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b)

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 146 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 146 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 177 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 16 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.k. art. 286 § § 1

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchylenie prawomocnego wyroku skazującego, połączone z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Przepis art. 146 § 2 k.p.a. sprzeciwia się uchyleniu decyzji administracyjnej, gdy w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. W przypadku skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, uchylenie wyroku skazującego nie dezaktualizuje podstawy prawnej decyzji, jeśli postępowanie karne zostało przekazane do ponownego rozpoznania.

Odrzucone argumenty

Uchylenie prawomocnego wyroku skazującego stanowi nową okoliczność, która powoduje bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego i uzasadnia uchylenie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.

Godne uwagi sformułowania

przesłanki wznowienia postępowania [...] podlegają wykładni ścisłej uchylenie wyroku skazującego nie dezaktualizuje podstawy prawnej decyzji administracyjnej art. 146 § 2 k.p.a. sprzeciwia się uchyleniu decyzji decyzja związana nie pozostawia organowi administracyjnemu "luzu decyzyjnego"

Skład orzekający

Anna Ostrowska

sędzia

Wojciech Kręcisz

przewodniczący sprawozdawca

Wojciech Maciejko

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.) w kontekście uchylenia orzeczeń sądowych oraz stosowania art. 146 § 2 k.p.a. w sprawach dotyczących skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia wyroku skazującego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a także specyfiki decyzji związanej w postępowaniu administracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje złożoność relacji między postępowaniem karnym a administracyjnym oraz precyzyjną wykładnię przepisów procesowych. Jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów od prawa administracyjnego.

Uchylenie wyroku skazującego nie zawsze oznacza powrót na listę ochroniarzy – NSA wyjaśnia granice wznowienia postępowania.

Dane finansowe

WPS: 340 PLN

Sektor

usługi ochrony

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 103/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-07-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Ostrowska
Wojciech Kręcisz /przewodniczący sprawozdawca/
Wojciech Maciejko
Symbol z opisem
6179 Inne o symbolu podstawowym 617
Hasła tematyczne
Uprawnienia do wykonywania zawodu
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 800/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-09-10
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1995
art. 29 ust. 6 pkt 1
Ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia - t.j.
Dz.U. 2024 poz 572
art. 145 § 1 pkt 8, art. 146 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. b)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia NSA Wojciech Maciejko Sędzia NSA Anna Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 800/24 w sprawie ze skargi W.Z. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 21 grudnia 2023 r. nr EA-1-649/559/23 w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości; 2. oddala skargę; 3. zasądza od W.Z. na rzecz Komendanta Głównego Policji 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 10 września 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 800/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi W. Z. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 21 grudnia 2023 r., nr EA-1-649/559/23, w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej: uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie z dnia 20 października 2023 r.; zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego W. Z. 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 21 września 2023 r. Komendant Wojewódzki Policji w Lublinie wszczął postępowanie administracyjne w sprawie skreślenia W. Z. z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej w związku z prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej II Wydział Karny z dnia 15 marca 2023 r. sygn. akt. II K 206/23 uznającym go winnym za popełnienie przestępstwa określonego w art. 286 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz.U. z 2022 r. poz. 1138).
Komendant Wojewódzki Policji w Lublinie decyzją z dnia 20 października 2023 r., nr L.dz. B-I-AK-3264/23 LU00-B.633.663.2023.7, wydaną na podstawie art. 29 ust. 6 pkt 1 i art. 29 ust. 8 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz.U. z 2021 r. poz.1995) skreślił W. Z. z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej.
Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji Komendant Główny Policji decyzją, nr EA-1- 649/559/23, z dnia 21 grudnia 2023 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 z późn.zm., dalej "k.p.a.") oraz art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia utrzymał ją w mocy. W uzasadnieniu decyzji KGP wskazał, że W. Z. prawomocnym wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej z dnia 15 marca 2023 r., sygn. akt II K 206/23, został uznany winnym popełnienia przestępstwa umyślnego z art. 286 § 1 k.k. i skazany na karę ograniczenia wolności oraz naprawienie szkody poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego określonej kwoty. Organ podniósł, że w myśl przepisu art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia, skazanie prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego lub wszczęcie w stosunku do osoby postępowania karnego o takie przestępstwo, skutkuje skreśleniem z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Oznacza to, że nawet gdyby wydany wobec strony wyrok nie był jeszcze prawomocny, to i tak byłaby spełniona obligatoryjna przesłanka do skreślenia z listy z kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej.
Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. uchylił decyzję Komendanta Głównego Policji i utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji stwierdził, że w dacie wydania decyzje organów obu instancji nie naruszały ani przepisów prawa procesowego, ani materialnego.
Sąd I instancji doszedł do przekonania, że w świetle art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia, organy Policji nie miały prawnej możliwości wyboru innego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, ponieważ wydając decyzje w tym przedmiocie kierowały się jedynie oceną wystąpienia w sprawie przesłanek określonych ww. przepisie, a postępowanie dowodowe w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej ogranicza się do ustalenia, czy w sprawie zaistniały przesłanki skreślenia, tj. w niniejszej sprawie, czy skarżący został skazany za przestępstwo umyślne prawomocnym wyrokiem Sądu. Jednocześnie Sąd podniósł, że w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej organ nie bada winy skazanego.
Jednakże prawidłowość działania organów Policji w przedmiotowej sprawie nie uzasadniała, zdaniem Sądu I instancji, utrzymania w obrocie prawnym wydanych decyzji. Jak wynikało z przedłożonych przez skarżącego (na etapie postępowania sądowego) dokumentów, prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej z dnia 15 marca 2023 r., sygn. akt II K 206/23 został uchylony wyrokiem Sądu Okręgowego w Lublinie XI Wydział Karny Odwoławczy z dnia 7 sierpnia 2024 r., sygn. akt XI Ko 69/24, a sprawa W. Z. została przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Białej Podlaskiej.
To zaś w ocenie Sądu I instancji powodowało, że na etapie postępowania sądowoadministracyjnego zaistniała nowa okoliczność w postaci odpadnięcia przesłanki faktycznoprawnej, na podstawie której organy Policji podjęły decyzje. Jej odpadnięcie oznaczało zatem, zdaniem Sądu, brak przedmiotu tego postępowania – bezprzedmiotowość, a zatem ujawnienie tej okoliczności wymagało procesowej reakcji Sądu rozpatrującego sprawę.
Sąd I instancji podniósł, że stosownie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. sąd administracyjny obowiązany jest uchylić decyzję, jeżeli stwierdzi jedną z przesłanek wznowienia postępowania.
Termin "naruszenie prawa" użyty w tym przepisie może być – zdaniem Sądu I instancji - rozumiany również w sposób zobiektywizowany, nawiązujący do szeroko pojmowanych wad w konkretyzacji uprawnień i obowiązków strony, które mogą być (jak w przedmiotowej sprawie) następstwem okoliczności niezależnych od organu orzekającego, a nawet okoliczności zewnętrznych wobec danego postępowania (np. wadliwego prejudykatu). W takim wypadku każda podstawa wznowienia postępowania administracyjnego jest tożsama z "naruszeniem prawa", zatem powinna być brana pod uwagę w toku sądowej kontroli decyzji. W świetle tego Sąd I instancji uznał, że w przedmiotowej sprawie zaktualizowała się przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego określona w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., co uzasadniało uchylenie zaskarżonych decyzji na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.
Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpił Komendant Główny Policji, zaskarżając ten wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast w przypadku uznania przez Sąd, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, organ administracji wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi. Organ administracji wniósł również o zasądzenie od strony przeciwnej na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. w zw. z art. 146 § 2 k.p.a. poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z uwagi na naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, tj. uchylenie orzeczenia sądu, w oparciu o które wydana została decyzja, w sytuacji gdy w sprawie zaistniała negatywna przesłanka uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania polegająca na tym, że w sprawie mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swojej istocie decyzji dotychczasowej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Ze skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując legalność decyzji Komendanta Głównego Policji w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej stwierdził, że decyzja ta oraz utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie nie są zgodne z prawem, co uzasadniało ich uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika – najogólniej rzecz ujmując – że o braku zgodności z prawem wymienionych decyzji należało wnioskować na tej podstawie, że w rozpatrywanej sprawie zaktualizowały się przesłanki stosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., a to wobec tego, że prawomocny wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej z dnia 15 marca 2023 r., sygn. akt II K 206/23, który stanowił podstawę wydania tychże decyzji, został w trybie wznowienia postępowania uchylony wyrokiem Sądu Okręgowego w Lublinie XI Wydział Karny Odwoławczy z dnia 7 sierpnia 2024 r, sygn. akt XI Ko 69/24, a sprawa została przekazana sądowi właściwemu do ponownego rozpoznania.
Skarga kasacyjna, której zarzuty wyznaczają, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku uzasadnia twierdzenie, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie tego wyroku, której konsekwencją powinno być jego uchylenie.
Odnosząc się do stawianego w niej zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. i art. 146 § 2 k.p.a., tytułem koniecznych uwag wprowadzających wymaga przede wszystkim przypomnienia – albowiem nie jest to bez znaczenia dla oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji w zakresie odnoszącym się do zaktualizowania się w rozpatrywanej sprawie przesłanki wznowienia, o której jest mowa w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. – że jakkolwiek zasada trwałości decyzji ostatecznych, o której stanowi art. 16 § 1 k.p.a., służy realizacji podstawowych dla porządku prawnego zasad prawa, w tym jego pewności, co motywowane jest potrzebą zapewnienia stabilności i pewności stosunków administracyjnoprawnych w przestrzeni czasu, to jednak – co istotne z punktu widzenia prawidłowej rekonstrukcji systemowego kontekstu obowiązywania przepisów art. 145 – art. 145b w związku z art. 151 k.p.a. oraz konsekwencji tego stanu rzeczy – nie ma ona oczywiście charakteru bezwzględnie obowiązującego. Z art. 16 § 1 k.p.a. wprost bowiem wynika, że uchylenie lub zmiana takich decyzji – to jest decyzji ostatecznych – stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tyko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych, co prowadzi do wniosku, że trwałość decyzji nie jest równoznaczna z ich niezmienialnością, lecz polega na ograniczeniu możliwości ich wzruszania tylko do – co trzeba podkreślić – przypadków określonych przez przepisy ogólnego postępowania administracyjnego lub przepisy ustaw szczególnych.
Wobec powyższego, za uzasadniony należałoby uznać wniosek, że treść art. 16 k.p.a. oraz zawartego w nim zastrzeżenia nie pozostaje bez wpływu na sposób podejścia do rozumienia, a co za tym idzie zastosowania przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. b), pkt 2 oraz pkt 3 p.p.s.a., z których odpowiednio wynika, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Podkreślając w tym też kontekście – co jest nie mniej oczywiste – że przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji oraz przyczyny wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, o których jest mowa odpowiednio w art. art. 156 § 1 k.p.a. (w związku z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) oraz w art. 145 § 1 i art. 145a – 145b k.p.a. (w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.) podlegają – jako wyjątki od zasady trwałości decyzji – wykładni ścisłej, a ponadto – co nie mniej istotne – że przepis art. 146 k.p.a. ogranicza w warunkach nim określonych dopuszczalność uchylenia decyzji ostatecznej w wyniku wznowienia postępowania, za uzasadniony należałoby uznać wniosek, że prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podejście do oceny zgodności z prawem kontrowanej decyzji oraz istoty rysującego się na tym tle sporu prawnego nie jest jednak prawidłowe.
Podzielając zasadność stanowiska Sądu I instancji, z którego wynika (s. 8 - 9 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), że pojęcie "naruszenia prawa", którym ustawodawca operuje na gruncie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. ma charakter zobiektywizowany, a co za tym idzie odnoszący się do szeroko rozumianych wad konkretyzacji uprawnień i obowiązków, które mogą stanowić konsekwencję zarówno okoliczności niezależnych od organu orzekającego, jak i okoliczności zewnętrznych wobec danego postępowania jurysdykcyjnego, co prowadzi do wniosku – zwłaszcza, że chodzi o "[...] naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego – że brane pod uwagę w toku sądowoadministracyjnej kontroli legalności decyzji administracyjnej (postanowienia) "naruszenie prawa" jest w istocie rzeczy tożsame każdej podstawie wznowienia postępowania administracyjnego, trzeba stwierdzić, że nie jest ono jednak prawidłowe w zakresie, w jakim wynika z niego, że uchylenie wyrokiem Sądu Okręgowego w Lublinie XI Wydział Karny Odwoławczy z dnia 7 sierpnia 2024 r, sygn. akt XI Ko 69/24, w trybie wznowienia, prawomocnego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej z dnia 15 marca 2023 r., sygn. akt II K 206/23, skazującego stronę za popełnienie przestępstwa umyślnego (tj. za czyn z art. 286 § 1 k.k.) aktualizowało podstawę wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją o skreśleniu z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, o której jest mowa w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.
Podkreślając w opozycji do tego stanowiska, że przesłanki wznowienia postępowania zostały określone w sposób enumeratywny, co oznacza, że przyczyny wznowienia postępowania zostały ograniczone jedynie do tych wymienionych w art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa i w art. 145b k.p.a., zaś dodatkowe mogą być wprowadzane tylko w drodze ustawy (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 1984 r., SA/Ka 1384), a co więcej, że podlegają one wykładni ścisłej, wymaga przypomnienia, że z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. wynika, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
W rozumieniu przywołanego przepisu prawa – jak się podkreśla, i co wymaga przypomnienia, albowiem Sąd I instancji nie uwzględnił tego w dostatecznym stopniu – chodzi o pewną sekwencję "działań prawnych" organu administracji, zgodnie z logiką których jedna decyzja lub jedno orzeczenie sądu stanowi podstawę wydania innej decyzji, a mianowicie decyzji, która jest zależna od decyzji pierwszej, co jednocześnie oznacza – prowadząc do wniosku, że istota rzeczy dotyczy decyzji związanych i od siebie zależnych, albowiem jedna decyzja stanowi podstawę wydania drugiej (por. wyroki NSA z dnia: 29 stycznia 2021 r., sygn. akt II OSK 2049/20; 22 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2236/11; 27 maja 20111 r., sygn. akt II OSK 935/120) – że wydanie tej drugiej decyzji nie jest i nie będzie możliwe bez uprzedniego wydania decyzji pierwszej, a w konsekwencji, że językowy sens zwrotu "w oparciu" jest tożsamy zwrotowi "na podstawie" (zob. wyrok NSA z dnia 10 października 2006 r., sygn. akt II GSK 156/06), co z punktu widzenia oceny odnośnie do zaktualizowania się ustanowionej na jego gruncie podstawy wznowieniowej wymaga – co należy podkreślić – wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji lub orzeczenia sądu, w oparciu o które została wydana ostateczna decyzja zależna (zob. np. wyroki NSA z dnia: 17 czerwca 2021 r., sygn. akt I OSK 380/21; 11 stycznia 2017 r., sygn., akt I OSK 511/15).
Co przy tym istotne, przesłanka wznowienia, o której jest mowa w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. odnosi się – co trzeba uznać za oczywiste wobec charakteru przedstawionej powyżej relacji decyzji zależnej wydanej w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostały następnie uchylone – do podstawy prawnej wydania tej ostatecznej decyzji zależnej, a nie jej podstawy faktycznej (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2021 r., sygn. akt I GSK 1650/20).
W świetle przedstawionego i ugruntowanego już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podejścia do rozumienia art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. oraz istoty ustanowionej na jego gruncie przesłanki wznowieniowej trzeba stwierdzić, że kwestionowane skargą kasacyjną stanowisko Sądu I instancji, z którego wynika, że uchylenie wyrokiem Sądu Okręgowego w Lublinie XI Wydział Karny Odwoławczy z dnia 7 sierpnia 2024 r, sygn. akt XI Ko 69/24, w trybie wznowienia, prawomocnego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej z dnia 15 marca 2023 r., sygn. akt II K 206/23, skazującego stronę za popełnienie przestępstwa umyślnego (tj. za czyn z art. 286 § 1 k.k.) i przekazanie sprawy sądowi właściwemu do ponownego rozpoznania, uzasadniało wniosek o zaktualizowaniu się wskazanej podstawy wznowieniowej, a co za tym idzie wniosek, że w rozpatrywanej sprawie zaktualizowały się przesłanki uchylenia decyzji Komendanta Głównego Policji oraz decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., nie jest prawidłowe.
Zwłaszcza, gdy w korespondencji do przedstawionych argumentów ponownie podkreślić, że przyczyny wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, o których jest mowa w 145 § 1, art. 145a, art. 145aa i w art. 145bk.p.a. podlegają wykładni ścisłej.
Wobec znaczenia konsekwencji wynikających ze wskazanego założenia – które ma charakter aksjomatyczny, bo motywowany zasadą określoną w art. 16 k.p.a. – a także wobec tego, że – co ponownie trzeba podkreślić – przesłanka wznowienia, o której jest mowa w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. odnosi się do podstawy prawnej wydania ostatecznej decyzji zależnej, a nie jej podstawy faktycznej, wymaga przede wszystkim podkreślenia – i zarazem przypomnienia – że zgodnie z art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia, pracownika ochrony skreśla się z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, w przypadku gdy pracownik ochrony fizycznej został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego lub wszczęto w stosunku do niego postępowanie karne o takie przestępstwo.
W relacji do wyznaczonych tym przepisem prawa faktów podlegających ustaleniu w postępowaniu prowadzonym w sprawie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że decyzja wydawana w tej sprawie jest decyzją związaną, a mianowicie decyzją, która – najogólniej rzecz ujmując – nie pozostawia organowi administracyjnemu "luzu decyzyjnego", jak określa się to w opisie wyboru konsekwencji prawnych normy prawa materialnego w decyzyjnym modelu stosowania prawa. Jeżeli na gruncie przywołanego przepisu prawa ustawodawca operuje konwencją językową, z której wynika, że w sytuacjach opisanych w jego hipotezie "pracownika ochrony skreśla się z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej", co następuje – jak wynika z ust. 8 art. 29 wymienionej ustawy – w drodze decyzji administracyjnej właściwego komendanta wojewódzkiego Policji, to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że wobec kategorycznej i imperatywnej formy tak zredagowanej wypowiedzi normatywnej, organ administracji publicznej jest zobowiązany uczynić użytek z przyznanej mu kompetencji, co wobec przedmiotu rozpatrywanej sprawy – oraz wobec charakteru i funkcji zawodu pracownika ochrony – jest uzasadnione potrzebą zapewnienia efektywnej kontroli działalności polegającej na ochronie osób i mienia, a co za tym idzie potrzebą zapewnienia ochrony interesu publicznego (zob. w tej mierze np. wyroki NSA z dnia: 30 sierpnia 2022 r., sygn. akt II GSK 75/19; 16 maja 2019 r., sygn. akt II GSK 741/17; 11 września 2024 r., sygn. akt II GSK 510/24).
W świetle powyższego, nie sposób jest twierdzić, że o wadliwości wykonania wymienionej kompetencji można byłoby zasadnie wnioskować na podstawie zaistnienia stanu "naruszenia prawa" w przedstawionym powyżej rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., który wobec szeroko rozumianych wad konkretyzacji uprawnień i obowiązków miałby uzasadniać wniosek o zaktualizowaniu się w rozpatrywanej sprawie podstawy wznowieniowej, o której jest mowa w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. W rozumieniu tego przepisu prawa podstawy tej nie stanowił bowiem fakt uchylenia wyrokiem Sądu Okręgowego w Lublinie XI Wydział Karny Odwoławczy z dnia 7 sierpnia 2024 r, sygn. akt XI Ko 69/24, w trybie wznowienia, prawomocnego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej z dnia 15 marca 2023 r., sygn. akt II K 206/23, skazującego stronę za popełnienie przestępstwa umyślnego.
Podkreślając, że art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. podlega wykładni ścisłej, a w tym kontekście, że ścisłe jego rozumienie nie pozostaje siłą rzeczy bez wpływu na zakres stosowania przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., co wobec jego treści oraz funkcji nakazuje – co nie mniej oczywiste – uwzględnianie znaczenia konsekwencji wynikających z art. 146 k.p.a. – który ogranicza w warunkach nim określonych dopuszczalność uchylenia decyzji ostatecznej w wyniku wznowienia postępowania – wobec istoty spornej w sprawie kwestii nie sposób jest pomijać tej istotnej prawnie okoliczności, a mianowicie, że konsekwencją uchylenia, w trybie wznowienia, wymienionego powyżej prawomocnego skazującego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej z dnia 15 marca 2023 r., sygn. akt II K 206/23, było przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi właściwemu. Nie jest to bez znaczenia, jeżeli w tym też kontekście podnieść, że zgodnie z art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia – który stanowił materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji – pracownika ochrony skreśla się z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, w przypadku gdy pracownik ochrony fizycznej został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego lub wszczęto w stosunku do niego postępowanie karne o takie przestępstwo.
Wobec tak określonych przesłanek wydania decyzji, o której jest mowa w przywołanym przepisie prawa, w tym zwłaszcza wobec operowania przez ustawodawcę funktorem koniunkcji "lub" trzeba stwierdzić, że fakt uchylenia prawomocnego wyroku skazującego stronę za przestępstwo umyślne nie uzasadniał uchylenia zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu administracji I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., albowiem nie dezaktualizował faktycznych przesłanek wydania decyzji o skreśleniu z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Wobec treści art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia – a więc, tym samym wobec prowadzenia w stosunku do strony postępowania karnego o przestępstwo umyślne, które to postępowanie nie ustało, ani też nie zostało zakończone wraz z uchyleniem prawomocnego wyroku skazującego stronę za to przestępstwo umyślne, albowiem sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania sądowi właściwemu – uchyleniu wymienionych decyzji sprzeciwiał się art. 146 § 2 k.p.a. – który, jak podkreślono już powyżej, również determinuje rozumienie, a co za tym idzie zakres zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. – z którego wynika, że nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, co w stanie faktycznym i prawnym rozpatrywanej sprawy prowadzi do wniosku, że mogłaby być to wyłącznie decyzja o skreśleniu z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej.
Wbrew więc stanowisku Sądu I instancji, fakt uchylenia wyrokiem Sądu Okręgowego w Lublinie XI Wydział Karny Odwoławczy z dnia 7 sierpnia 2024 r, sygn. akt XI Ko 69/24, prawomocnego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej z dnia 15 marca 2023 r., sygn. akt II K 206/23, skazującego stronę za popełnienie przestępstwa umyślnego, nie uzasadniał wniosku, że w rozpatrywanej sprawie zaktualizowały się przesłanki uchylenia decyzji Komendanta Głównego Policji oraz decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., albowiem wnioskowi temu sprzeciwiał się art. 146 § 2 k.p.a., który również wyznacza zakres zastosowania przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.
W rekapitulacji przedstawionych argumentów należało więc stwierdzić, że skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
W związku z tym więc, że skarga kasacyjna zasadnie, a co za tym idzie skutecznie, podważa zgodność z prawem zaskarżonego wyroku, który podlegał uchyleniu, wobec dostatecznego wyjaśnienia istoty sprawy oraz spornej w niej kwestii – a co za tym idzie, wobec zaktualizowania się przesłanek stosowania art. 188 p.p.s.a. – Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę strony na decyzję Komendanta Głównego Policji w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej stwierdzając, że w świetle wszystkich przedstawionych argumentów nie jest ona zasadna i podlega oddaleniu.
Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 151 p.p.s.a. oraz na podstawie art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
-----------------------
2

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI