II GSK 102/07

II GSK 102/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-12-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-03-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Kuba /przewodniczący/
Małgorzata Korycińska
Urszula Raczkiewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6041 Profilaktyka  i   rozwiązywanie  problemów alkoholowych, ustalanie liczby punktów sprzedaży,  zasad  usytuowania miejsc
Hasła tematyczne
Przeciwdziałanie alkoholizmowi
Sygn. powiązane
II SA/Bd 776/06 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2006-11-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1982 nr 35 poz 230
art. 18 ust. 10  pkt 1 lit a
Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 16 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
art. 26 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędziowie NSA Małgorzata Korycińska Urszula Raczkiewicz (spr.) Protokolant Michał Sikora po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "S." P. S. S. w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 28 listopada 2006 r. sygn. akt II SA/Bd 776/06 w sprawie ze skargi "S." P. S. S. w T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...]maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. wyrokiem z dnia 28 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Bd 776/06 oddalił skargę "S." P. S. S. w T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] maja 2006 r., nr [...], w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 18 % alkoholu oraz umorzył postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji.
Sąd uznał za miarodajne następujące ustalenia stanu faktycznego, dokonane przez organy orzekające.
Decyzją z [...] marca 2006 r., nr [...] Prezydent Miasta T. w powołaniu na art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. Nr 147, poz. 1231 z zm.), dalej: ustawa o wychowaniu w trzeźwości, cofnął P. S. S. w T. "S." zezwolenie nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 18 % alkoholu w sklepie spożywczym nr [...], usytuowanym w T. przy ulicy J. G. nr [...].
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że powodem cofnięcia zezwolenia była sprzedaż alkoholu (0,5 litra wódki czystej 40%) osobie nietrzeźwej przez ekspedientkę zatrudnioną w tej placówce handlowej.
Decyzją z [...] maja 2006 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T., po rozpatrzeniu odwołania "S.", utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, wskazując, że sprzedaż alkoholu osobie nietrzeźwej jest okolicznością bezsporną. Organ odwoławczy uznał, że wystarczy jednorazowa sprzedaż napoju alkoholowego osobie nietrzeźwej, by ziściła się przesłanka cofnięcia zezwolenia określona w art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Od powyższej decyzji P. S. S. w T. "S." wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i wstrzymania jej wykonania w całości.
Oddalając skargę "S." P. Spółdzielni S. w T. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. uznał za bezzasadne stanowisko strony, jakoby sankcja wynikająca z art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości mogła być zastosowana jedynie w przypadku kilkukrotnego naruszenia hipotezy tejże normy, a podstaw do akceptacji takiego stanowiska nie daje żaden z rodzajów wykładni omawianego przepisu, poczynając od wykładni językowej.
Sąd I instancji wskazał, że gdyby ustawodawca chciał, aby cofnięcie zezwolenia następowało dopiero po kilkukrotnym naruszeniu zasad sprzedaży, to wynikałoby to wprost z art. 18 ust. 10 pkt. 1 lit. a ustawy tak jak to zostało unormowane w art. 18 ust.10 pkt 3 tej ustawy.
Sąd uznał za niezasadny zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 10 k.p.a. bowiem strona została poinformowana o fakcie przekazania akt sprawy organowi odwoławczemu przez organ I instancji, miała zatem zapewnione warunki do podejmowania czynności procesowych.
W skardze kasacyjnej "S." P. S. S. w T. wniosła o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w B., bądź uchylenie wyroku w całości i rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania a także o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
1) na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U. Nr. 153, poz. 1270), dalej: p.p.s.a., naruszenie:
1.1.) art. 16 § 1 p.p.s.a. oraz art. 26 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez niewłaściwe zastosowanie albowiem skład sądu orzekającego w niniejszej sprawie był sprzeczny z przepisami prawa tj. uczestniczył w nim asesor sądowy WSA, "co jest niezgodne z powołanymi przepisami, a także z art. 2, art. 45 ust. 1, art. 175 ust. 1 oraz art. 178 ust. 1 Konstytucji R.P., gdyż wymiar sprawiedliwości w imieniu Rzeczpospolitej Polski mogą sprawować wyłącznie niezawiśli sędziowie, wskutek czego rozstrzygnięcie jest dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 183 § 1 pkt 4 p.p.s.a."
1.2.) naruszenie art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. b-c) i pkt 2) oraz art. 151 p.p.s.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niewłaściwe zastosowanie i wydanie wyroku na podstawie wadliwie ustalonego stanu faktycznego, w oparciu o przedstawione dokumenty, a także w oparciu o postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organy podatkowe z naruszeniem przepisów art. 10 k.p.a. polegającym na niezapewnieniu stronie postępowania możliwości wypowiedzenia się w przedmiocie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego
2) na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym naruszenie:
2.1.) art. 18 ust. 10 pkt 1 lit a.) ustawy o wychowaniu w trzeźwości poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż jednokrotna sprzedaż osobie nietrzeźwej alkoholu wypełnia znamiona "nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, a w szczególności sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom nietrzeźwym", gdy prawidłowa wykładnia i zastosowanie art. 18 ust. 10 pkt 1 lit a.) powołanej ustawy winna doprowadzić do wniosku, iż jednokrotna sprzedaż osobie nietrzeźwej alkoholu nie stanowi "nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, a w szczególności sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom nietrzeźwym".
Jednocześnie, skarżąca wniosła o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności art. 26 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych w zakresie w jakim przepis ten przewiduje możliwość powierzenia asesorowi sądowemu pełnienie czynności sędziowskich z art. 2, art. 45, art. 173 ust. 1 art. 175 ust. 1 i 2 Konstytucji a także o zbadanie zgodności art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości z art. art. 2, 20, 21 ust1, 31 i 64 Konstytucji R.P.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej "S.", wskazując na treść art. 16 § 1 p.p.s.a. podniosła, że w składzie orzekającym WSA znalazła się osoba nie będąca sędzią. W myśl art. 26 § 2 p.u.s.a. Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego może za zgodą kolegium sądu, powierzyć asesorowi sądowemu pełnienie czynności sędziowskich w tym sądzie na czas określony, nieprzekraczający pięciu lat. Zdaniem spółki, w kontekście przepisów prawa pracy, asesor jest urzędnikiem, z uwagi na mianowanie go przez Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ponadto postawę asesora w dużej mierze determinuje perspektywa uzyskania etatu, w związku z czym może on orzekać inaczej niż dyktuje mu sumienie, gdyż od tego może zależeć jego kariera zawodowa. W ocenie skarżącej, asesora nie można więc uznać za sąd w rozumieniu art. 45 i art. 175 Konstytucji. W istocie o prawach i obowiązkach obywateli współdecyduje urzędnik pozbawiony podstawowych atrybutów niezawisłości oraz niezależności. Dlatego też, zdaniem skarżącej, interpretacja przepisów Konstytucji, art. 16 § 1 p.p.s.a. oraz art. 26 § 2 p.u.s.a. pozwoliła na sformułowanie wniosku, iż asesorzy nie są uprawnieni do orzekania w imieniu Rzeczypospolitej Polski. W związku z tym zaskarżony wyrok dotknięty jest wadą, o której mowa w art. 183 § 1 pkt 4 p.p.s.a., albowiem skład sądu orzekającego w sprawie był sprzeczny z przepisami prawa.
Zdaniem skarżącej organ w żaden sposób nie wykazał, iż zaszły przesłanki, o których mowa w art. 10 § 2 k.p.a. Odniesienie się do tego zagadnienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. miało charakter bardzo powierzchowny, czego skutkiem było wydanie wyroku na podstawie wadliwie ustalonego stanu faktycznego oraz z naruszeniem przepisów umożliwiających stronie postępowania wypowiedzenie się na temat zgromadzonego materiału dowodowego.
Skarżąca wskazała, że z wykładni językowej użytego zwrotu "nieprzestrzegania" wynika iż, czynność sprawcza wypełniająca znamiona czasownikowe tego czynu jest rozciągnięta w czasie, a zatem obejmować powinna co najmniej dwa zachowania. Za powyższym wnioskiem przemawia także dalsza część art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a) ustawy, bowiem ustawodawca konsekwentnie posługuje się liczbą mnogą. Na poparcie powyższego stanowiska dodatkowo podkreślono, że art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a), jako przepis wprowadzający sankcję dla posiadaczy zezwolenia, winien być traktowany jako wyjątek od zasady ochrony praw nabytych.
Zdaniem skarżącej, skoro ustawodawca zarówno w art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a), jak i art. 18 ust. 10 pkt 3 powołanej ustawy posłużył się sformułowaniami wskazującymi na konieczność wystąpienia wielości naruszeń, to przywołany przez Sąd I instancji art. 18 ust. 10 pkt 3 winien stanowić dla niego podstawę do wnioskowania, że nieprzestrzeganie zasad polegające na sprzedaży i podawaniu alkoholu musi obejmować co najmniej dwa zachowania sprawcze; ustawodawca nie zawarł w art. 18 ust. 10 pkt. 1 lit. a) sformułowania o konieczności "dwukrotnego co najmniej w okresie 6 miesięcy" wystąpienia takich zdarzeń albowiem jego wolą było to, aby naruszenie zasad sprzedaży alkoholu, które wystąpiły np. w okresie 7 lub 20 miesięcy między sobą, również mogły stanowić podstawę do cofnięcia zezwolenia.
Postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2007 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) skargę kasacyjną można oprzeć na dwóch podstawach, tj.: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z treści art. 183 § 1 p.p.s.a. wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która, co należy stwierdzić, w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Składające się na podstawy kasacyjne zarzuty wyznaczają zatem zakres badania sprawy przez sąd kasacyjny, dlatego istotne jest ich prawidłowe sformułowanie. Konieczne jest zatem sprecyzowanie w podstawach kasacyjnych do jakiego naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego doszło i na czym ono polegało (art. 176 p.p.s.a.).
W skardze kasacyjnej, w ramach zarzutów naruszenia przepisów postępowania, skarżąca spółka podniosła dwa zarzuty. Pierwszy z nich dotyczy naruszenia art. 16 § 1 p.p.s.a. oraz art. 26 § 2 p.u.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie. W ocenie kasatora skład sądu orzekającego w niniejszej sprawie był sprzeczny z przepisami prawa tj. znajdował się w nim asesor sądowy WSA, co jest niezgodne z powołanymi przepisami, a także z art. 2, art. 45 ust. 1, art. 175 ust. 1 oraz art. 178 ust. 1 Konstytucji R.P. Zarzut drugi obejmuje naruszenie art. 141 § 4, art. 145 §1 pkt. 1 lit b oraz lit. c, pkt. 2 a także art.151 p.p.s.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, przez niewłaściwe zastosowanie i wydanie wyroku na podstawie wadliwie ustalonego stanu faktycznego, w oparciu o przedstawione dokumenty, a także w oparciu o postępowanie dowodowe przeprowadzone z naruszeniem art. 10 k.p.a.
Jeśli chodzi o zarzut pierwszy, obejmujący naruszenie art. 16 § 1 p.p.s.a. oraz art. 26 § 2 p.u.s.a. to dotyczy on w istocie zgodności z Konstytucją RP tych przepisów. Według skargi kasacyjnej wymienione przepisy są niezgodne z art. 2, art. 45 ust. 1, art. 175 ust. 1 oraz art. 178 ust. 1 Konstytucji. W związku z powyższym zarzutem należy zauważyć, że zgodnie z art. 188 Konstytucji, orzekanie o zgodności ustaw z Konstytucją należy do Trybunału Konstytucyjnego.
Kwestia zgodności z Konstytucją przepisów kształtujących instytucję asesora sądowego była przedmiotem rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego w wyroku z dnia 24 października 2007 r. sygn. akt SK 7/06 (sentencja wyroku została opublikowana w Dz. U. Nr 204, poz. 1482). W powołanym orzeczeniu Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 135 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070, ze zm.), zwanej dalej u.s.p., jest niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.
W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny podniósł, że "stwierdzenie niekonstytucyjności art. 135 § 1 u.s.p. oznacza, że nie podlega kompetencji Ministra Sprawiedliwości powierzanie asesorom sądowym wykonywania czynności sędziowskich. Asesorzy, którym Minister Sprawiedliwości powierzył wykonywanie czynności sędziowskich, nie będą mieli w swych kompetencjach wykonywania tych czynności. Sprawy zawisłe przed sądami rejonowymi nie będą mogły być rozpoznawane z udziałem asesorów i muszą zostać przejęte przez obecnie zatrudnionych sędziów." Z tego względu Trybunał Konstytucyjny uznał za niezbędne odroczenie wejścia w życie wyroku o 18 miesięcy. Stanowisko Trybunału Konstytucyjnego oznacza, że do czasu utraty mocy obowiązującej art. 135 ust. 1 u.s.p. należy stosować przepisy dotychczasowe. Rozważając zakres stwierdzonej niekonstytucyjności Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że wyrok dotyczy przepisów ustrojowych, z których korzystano przy wydawaniu rozstrzygnięć z udziałem asesorów, niezależnie od ich przedmiotu. "Powstaje zatem pytanie o związek między faktem niekonstytucyjności wskazanych przepisów ustrojowych a skutecznością wyroków dotychczas wydanych przez asesorów. Należy podkreślić, że wyroki wydane w okresie, w którym z punktu widzenia obowiązującego standardu konstytucyjnego powierzenie asesorom orzekania nie było zakwestionowane, nie mogą być kwestionowane. W szczególności błędem byłoby dopatrywanie się jakiejkolwiek analogii z sytuacją, gdy rozstrzygnięcie zostało wydane przez organ niewłaściwy, źle legitymizowany lub niewłaściwie obsadzony. Dopiero bowiem orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego ratione imperii doprowadziło do obalenia domniemania konstytucyjności zakwestionowanej normy. W wyniku promulgacji orzeczenia Trybunału, po upływie osiemnastomiesięcznego terminu odroczenia, w wypadku braku zmiany przez ustawodawcę zakwestionowanej normy – niniejszy wyrok doprowadzi do eliminacji niekonstytucyjnego przepisu z systemu prawa. Do tego czasu rozstrzygnięcia wydawane przez asesorów są – z konstytucyjnego punktu widzenia dopuszczalne."
Wprawdzie orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego dotyczy tych unormowań, które kształtują instytucję asesora sądu powszechnego, jednakże, z uwagi na podobieństwo regulacji, stanowisko wyrażone w powołanym wyroku Trybunału należy w całości odnieść do instytucji asesora w ujęciu ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy podkreślenia wymaga stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, że nawet stwierdzenie niezgodności z konstytucją przepisu przyznającego kompetencję do powierzania asesorowi sądowemu pełnienie czynności sędziowskich na czas oznaczony, nie może stanowić podstawy do kwestionowania udziału asesora w wydawaniu wyroków w okresie obowiązywania niekonstytucyjnego przepisu. W związku z tym, udział w składzie orzekającym asesora sądowego, któremu na podstawie, objętego domniemaniem konstytucyjności, art. 26 § 2 p.u.s.a., powierzono pełnienie czynności sędziowskich nie może być traktowany jako sprzeczny z przepisami prawa. Tym samym brak jest przesłanek do uznania, że w takim wypadku zaistniała przyczyna nieważności postępowania określona w art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Z uwagi na wskazane podobieństwo statusu asesora sądu powszechnego i asesora sądu administracyjnego, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie może budzić wątpliwości, że wskazanie przez Trybunał na potrzebę zgodnego z Konstytucją uregulowania instytucji asesora sądowego odnosi się także do asesorów sądów administracyjnych. Należy oczekiwać, że unormowanie tej materii przez racjonalnego ustawodawcę dotyczyć będzie zarówno ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych jak i ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
W ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. strona skarżąca zarzuciła także naruszenie art. 141 § 4, art. 145 §1 pkt. 1 lit b oraz lit. c, pkt. 2 a także art.151 p.p.s.a. "mające istotny wpływ na wynik sprawy, przez niewłaściwe zastosowanie i wydanie wyroku na podstawie wadliwie ustalonego stanu faktycznego, w oparciu o przedstawione dokumenty, a także w oparciu o postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organy podatkowe z naruszeniem art. 10 k.p.a. ...."
Przystępując do oceny zarzutu naruszenia wymienionych wyżej przepisów procesowych należy stwierdzić, że nie są one uprawnione. Jak wynika z uzasadnienia kasacji, skarżąca naruszenie omawianej grupy przepisów upatruje w tym, że Sąd I instancji uznał, iż zarzut naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. art. 10 k.p.a. nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ odwoławczy nie przeprowadzał dodatkowego postępowania dowodowego, a "S." o przekazaniu sprawy organowi odwoławczemu było powiadomione i wszelkich czynności procesowych przed tym organem mogło dokonywać. Naczelny Sąd Administracyjny nie kwestionując poprawności stanowiska zajętego przez Sąd I instancji zauważa, że zarzut naruszenia prawa procesowego stanowić może usprawiedliwioną podstawę kasacji jedynie wówczas, gdy zarzucane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasator nie wskazał żadnej okoliczności mogącej świadczyć o wpływie na wynik sprawy zarzucanego naruszenia, a uzasadnienie zarzutu ograniczył do przytoczonych wyżej ogólników.
"S." podniosło również zarzut naruszenia prawa materialnego – art. 18 ust.10 pkt 1 lit. a ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. Nr 147, poz. 1231 ze zm.) przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Błąd ten polega na przyjęciu przez Sąd I instancji interpretacji przepisu, która prowadzi do stwierdzenia, że jednorazowa sprzedaż napoju alkoholowego osobie nietrzeźwej jest podstawą do cofnięcia przedsiębiorcy zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Według skarżącej spółdzielni prawidłowa wykładnia art. 18 ust.10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości wykazuje, że nieprzestrzeganie zasad obrotu napojami alkoholowymi polegające na sprzedaży i podawaniu alkoholu osobom nieletnim, nietrzeźwym i na kredyt nie obejmuje jednorazowego działania, ale powtarzające się zdarzenia. Cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych jest możliwe wówczas, gdy nabywcami napojów alkoholowych jest kilka osób nietrzeźwych, co wynika z brzmienia art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a, w którym ustawodawca mówiąc o osobach nieletnich w liczbie mnogiej zakładał wielokrotność naruszeń w postaci sprzedaży alkoholu tym podmiotom.
Naczelny Sąd Administracyjny uznaje ten zarzut za bezzasadny. Sąd podziela stanowisko Sądu I instancji oraz argumentację przedstawioną w zaskarżonym wyroku. Nieprzestrzeganie zasad obrotu napojami alkoholowymi określonych w art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości odnosi się również do jednokrotnego zachowania, za czym przemawia wykładnia językowa tego przepisu. W pkt 1 ust. 10 tego przepisu ustawodawca stanowi, że organ zezwalający cofa zezwolenie w przypadku nieprzestrzegania zasad sprzedaży napojów alkoholowych, a w szczególności:
a) sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom nieletnim, nietrzeźwym, na kredyt lub pod zastaw;
b) sprzedaży i podawania napojów alkoholowych z naruszeniem zakazów określonych w art. 14 ust. 3 i 4.
Ta sama sytuacja dotyczy unormowanego w art. 18 ust. 10 pkt. 2 przypadku obligatoryjnego cofnięcia zezwolenia jeżeli nastąpi nieprzestrzeganie warunków sprzedaży napojów alkoholowych, co wcale nie oznacza, że tylko wielokrotne naruszanie tych warunków przez podmiot zajmujący się sprzedażą napojów alkoholowych stanowi przesłankę cofnięcia zezwolenia na obrót napojami alkoholowymi.
Nie sposób zgodzić się z poglądem skarżącej, że podstawą cofnięcia zezwolenia jest sprzedaż (podanie) więcej niż jeden raz osobie nietrzeźwej napojów alkoholowych. Przepis art. 18 ust.10 pkt 1 lit. a ustawy używa bowiem liczby mnogiej w odniesieniu do kupującego (osoby nietrzeźwe) i przedmiotu sprzedaży (napoje alkoholowe), a nie do ilości naruszeń zasad sprzedaży. Przyjęcie hipotezy, że przesłanką cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych jest więcej niż jednorazowe nieprzestrzeganie zasad sprzedaży (podawania) napojów alkoholowych osobom nietrzeźwym, spowodowałoby również problemy w ewidencjonowaniu tych zdarzeń przez podmioty prowadzące handel w tym zakresie. Co więcej takie rozwiązanie budziłoby wątpliwości co do ilości wymaganych naruszeń, aby sankcja przewidziana w ustawie mogła być zastosowana.
Gdyby ustawodawca w art. 18 ust 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości uwarunkował cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych od zaistnienia kilku zdarzeń, wówczas wprowadziłby regulację analogiczną do tej zawartej w art. 18 ust.10 pkt 3 omawianej ustawy. W przepisie tym wskazano, że określone w nim działania uzasadniające cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych
(zakłócanie porządku publicznego w miejscu sprzedaży alkoholu lub w najbliższej okolicy) muszą się powtarzać co najmniej dwukrotnie w ciągu 6 miesięcy. Zatem tylko w przypadku określonym w art. 18 ust. 10 pkt 3 jednorazowe zdarzenie nie jest wystarczającą podstawą do cofnięcia zezwolenia (por. wyrok z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt II GSK 175/06).
Za uznaniem jednorazowego nieprzestrzegania zakazu sprzedaży osobom nietrzeźwym za przesłankę cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych przemawiają także względy celowościowe. Detaliczna sprzedaż napojów alkoholowych nie jest zwykłą działalnością gospodarczą, lecz podlega ograniczeniom określonym w ustawie. Dotyczy to zarówno licznych warunków (wymogów), które przedsiębiorca musi spełnić aby otrzymać zezwolenie na sprzedaż alkoholu, jak również dotkliwości sankcji przewidzianych w przypadku naruszenia zasad i warunków tej sprzedaży określonych w ustawie. Celem ustawy (art. 1) jest ograniczanie spożycia napojów alkoholowych, dostępu do napojów alkoholowych obywateli, w tym osób nietrzeźwych, w obronie wartości takich jak życie w trzeźwości i zdrowie obywateli. Stąd ustawodawca wyposażył organy udzielające zezwoleń (organy jednostek samorządu terytorialnego) w odpowiednie instrumenty prawne pozwalające na podjęcie stosownych czynności w przypadku zagrożenia tych wartości przez podmioty czerpiące korzyści finansowe w handlowaniu napojami alkoholowymi tj. cofnięcie przedsiębiorcy zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.
W świetle tego, co powiedziano wyżej, Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela sygnalizowanej przez kasatora potrzeby zbadania przez Trybunał Konstytucyjny zgodności wskazanych przepisów z Konstytucją. Jeżeli jednak w ocenie strony, jej konstytucyjne prawa lub wolności zostały zagrożone może wnieść ona do Trybunału Konstytucyjnego skargę konstytucyjną.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.