II GSK 1016/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki dotyczącą prawidłowego oznakowania produktu "Klopsy wieprzowe w sosie pomidorowym. Kuchnia staropolska", uznając, że zmienione oznakowanie nadal wprowadza konsumenta w błąd.
Spółka K. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję nakazującą zmianę oznakowania produktu "Klopsy wieprzowe w sosie pomidorowym. Kuchnia staropolska", uznając je za wprowadzające w błąd ze względu na użycie składników przemysłowych. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy. NSA uznał, że nawet zmodyfikowane oznakowanie "Kuchnia staropolska. Nowocześnie" nadal wprowadza konsumenta w błąd co do składu i sposobu produkcji produktu, a spółka nie wykazała, że zmiana nastąpiła przed wydaniem pierwotnej decyzji.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej K. Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (GIJHARS). Spółka kwestionowała decyzję nakazującą zmianę oznakowania produktu "Klopsy wieprzowe w sosie pomidorowym. Kuchnia staropolska", uznając je za nieprawidłowe ze względu na użycie składników przemysłowych, które nie odpowiadały tradycyjnemu charakterowi sugerowanemu przez nazwę. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarówno pierwotne, jak i zmienione oznakowanie produktu nadal wprowadza konsumenta w błąd. Sąd podkreślił, że użycie określenia "Kuchnia staropolska", nawet z dopiskiem "Nowocześnie", w połączeniu z faktem użycia składników wysokoprzetworzonych charakterystycznych dla produkcji przemysłowej, jest mylące. Dodatkowo, zmiana nazwy produktu na "Klopsy wieprzowo-drobiowe" nie znalazła odzwierciedlenia w rzeczywistym składzie. NSA oparł swoje rozstrzygnięcie na wcześniejszym wyroku WSA, który wiązał organy i sądy na mocy art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu są wiążące. Sąd uznał, że spółka nie wykazała, iż zmiana oznakowania nastąpiła przed wydaniem pierwotnej decyzji organu pierwszej instancji, a dokonane zmiany nie spełniały wymogów prawidłowego oznakowania, wprowadzając konsumenta w błąd co do składu i sposobu wytworzenia produktu. W związku z tym, skarga kasacyjna została oddalona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, takie oznakowanie nadal wprowadza konsumenta w błąd, ponieważ sugeruje tradycyjne metody i składniki, podczas gdy produkt jest wytwarzany przemysłowo z użyciem nowoczesnych, przetworzonych składników.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że określenie "Kuchnia staropolska" wywołuje skojarzenia z tradycyjnymi metodami i składnikami, a użycie składników wysokoprzetworzonych jest sprzeczne z tym skojarzeniem. Nawet dodanie słowa "Nowocześnie" nie usuwa tego mylącego charakteru, a dodatkowe zmiany w nazwie produktu i składzie, które nie odzwierciedlają rzeczywistości, pogłębiają wprowadzanie konsumenta w błąd.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (26)
Główne
u.j.h.a.r.s. art. 29 § 1 pkt 2 i ust. 3
Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych
Pomocnicze
u.j.h.a.r.s. art. 4
Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych
u.j.h.a.r.s. art. 29 § ust. 1 pkt 2 i ust. 3
Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych
p.p.s.a. art. 153
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozporządzenie 2017/625 art. 138
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625
rozporządzenie 2017/625 art. 1 § ust. 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625
rozporządzenie 2017/625 art. 138 § ust. 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625
rozporządzenie 2017/625 art. 138 § ust. 2b
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625
rozporządzenie nr 1169/2011 art. 7 § ust. 1 lit. a]
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011
rozporządzenie nr 1169/2011 art. 7 § ust. 1 lit. c]
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011
rozporządzenie (WE) nr 178/2002 art. 8 § ust. 1
Rozporządzenie (WE) nr 178/2002
Argumenty
Skuteczne argumenty
Oznakowanie "Kuchnia staropolska" (nawet z dopiskiem "Nowocześnie") jest mylące, gdy produkt zawiera składniki przemysłowe. Zmiana oznakowania nie nastąpiła przed wydaniem decyzji organu pierwszej instancji. Dokonane zmiany w oznakowaniu i nazwie produktu nie odzwierciedlają rzeczywistego składu i wprowadzają konsumenta w błąd. Organ odwoławczy jest związany oceną prawną sądu z poprzedniego wyroku (art. 153 p.p.s.a.).
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 29 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych jest wyłączną podstawą prawną w zakresie zmiany etykiet (skarżąca argumentowała, że powinien być stosowany art. 138 rozporządzenia 2017/625). Organ pierwszej instancji wydał decyzję z naruszeniem właściwości rzeczowej. Postępowanie stało się bezprzedmiotowe z uwagi na zmianę sposobu etykietowania. Organ pierwszej instancji zaniechał uzasadnienia prawnego decyzji. Organ odwoławczy powinien był uchylić decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Sąd pierwszej instancji nierozpoznał istoty sprawy. Uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji nie zawierało stanowiska co do stanu przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia.
Godne uwagi sformułowania
"Kuchnia staropolska" nawet z dopiskiem "Nowocześnie" nadal wprowadza konsumenta w błąd. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy. Zastosowanie określenia "Kuchnia staropolska" wywołuje skojarzenia z produktami wytworzonymi bez udziału składników wysokoprzetworzonych. Nowe oznakowanie zawierało modyfikację nazwy produktu, która nie ma oparcia w użytych do produkcji składnikach.
Skład orzekający
Małgorzata Rysz
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Skoczylas
sędzia
Wojciech Sawczuk
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wprowadzającego w błąd oznakowania żywności, znaczenie określeń sugerujących tradycyjny charakter produktu w kontekście nowoczesnej produkcji przemysłowej, oraz zasada związania sądu oceną prawną z poprzedniego wyroku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji oznakowania produktu "Klopsy wieprzowe w sosie pomidorowym. Kuchnia staropolska", ale zasady interpretacji mogą być stosowane do innych produktów spożywczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu wprowadzającego w błąd marketingu żywności, gdzie tradycyjne nazwy są używane do promowania produktów przemysłowych. Pokazuje, jak sądy interpretują te kwestie i chronią konsumentów.
“Czy "Kuchnia staropolska" może być "nowoczesna"? Sąd rozstrzyga o wprowadzającym w błąd oznakowaniu klopsów.”
Sektor
żywność i napoje
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 1016/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-09-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas
Małgorzata Rysz /przewodniczący sprawozdawca/
Wojciech Sawczuk
Symbol z opisem
6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne
Sprawy jakości, certyfikacja, dozór
Skarżony organ
Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno Spożywczych
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2178
art. 4 , art. 29 ust. 1 pkt 2 i ust. 3
Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 153, art. 184, art. 204 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk Protokolant asystent sędziego Jolanta Dominiak po rozpoznaniu w dniu 19 września 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. Sp. z o.o. w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 130/23 w sprawie ze skargi K. Sp. z o.o. w Z. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie nakazu prawidłowego oznakowania produktu 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od K. Sp. z o.o. w Z. na rzecz Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA", "Sąd pierwszej instancji") wyrokiem z 20 października 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 130/23 oddalił skargę K. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. (dalej: "skarżąca", "Spółka") na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (dalej: "GIJHARS", "organ II instancji") z [...] listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie nakazu poddania partii wyrobu nieodpowiadającej jakości handlowej zabiegowi zmiany oznakowania.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
W dniach [...] i [...] września 2020 r. upoważnieni inspektorzy przeprowadzili kontrolę w spółce w zakresie jakości handlowej wyrobów garmażeryjnych (protokół kontroli z [...] października 2020 r. nr [...]). Sprawdzeniu poddano m.in. partię wyrobu pn. "Klopsy wieprzowe w sosie pomidorowym. Kuchnia staropolska" [...] g (dane identyfikacyjne partii: nr partii [...], data minimalnej trwałości: 01.2023). W wyniku czynności kontrolnych zakwestionowano oznakowanie wskazanej partii, ze względu na zastosowanie określeń "kuchnia staropolska", tj. określeń sugerujących, że wyrób ten został wyprodukowany przy zastosowaniu starych polskich receptur, oraz że posiada on szczególne właściwości.
[...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (dalej: "WIJHARS", "organ I instancji") decyzją z [...] listopada 2020 r.,
nr [...] nakazał stronie poddanie partii 168 szt. ww. wyrobu pn. "Klopsy wieprzowe w sosie pomidorowym. Kuchnia staropolska" [...] g, nieodpowiadającej jakości handlowej, ze względu na: zastosowanie w oznakowaniu produktu określeń "kuchnia staropolska" sugerujących, że został on wyprodukowany przy zastosowaniu starych polskich receptur oraz że posiada szczególne właściwości (został wyprodukowany prostymi tradycyjnymi metodami z zastosowaniem naturalnych składników), podczas gdy do jego produkcji użyto składników wysokoprzetworzonych, takich jak: skrobia modyfikowana, błonnik sojowy, ekstrakt drożdżowy, rybonukleotydy disodowe, ekstrakty przypraw - charakterystycznych dla produkcji przemysłowej, zabiegowi zmiany oznakowania poprzez usunięcie z oznakowania opakowań jednostkowych informacji: "Kuchnia staropolska".
Po rozpatrzeniu odwołania, GIJHARS decyzją z [...] marca 2021 r.
nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Po rozpoznaniu skargi na to rozstrzygnięcie, Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie wyrokiem z 27 października 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 3115/21 uchylił zaskarżoną decyzję z [...] marca 2021 r. Wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu odwołania organ uzupełni postępowanie dowodowe w niezbędnym zakresie
i zweryfikuje twierdzenia strony o wykonaniu decyzji organu I instancji jeszcze przed jej wydaniem i oceni, czy ewentualne zmiany oznakowania produktu odpowiadają zakresowi zmian określonych przez organ I instancji i czy są one zgodne z przepisami prawa w przedmiocie znakowania artykułów rolno-spożywczych, po czym wyda właściwą decyzję na podstawie art. 138 k.p.a.
Ponownie rozpatrując odwołanie, GIJHARS, postanowieniem z [...] kwietnia
2022 r. zlecił [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi JHARS przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego poprzez przeprowadzenie kontroli uzupełniającej mającej na celu sprawdzenie zabezpieczenia partii 168 szt. wyrobu pn. "Klopsy wieprzowe w sosie pomidorowym. Kuchnia staropolska" [...] g (dane identyfikacyjne: nr partii [...], data minimalnej trwałości: 01.2023) oraz zweryfikowanie, czy zmieniono znakowanie zabezpieczonej partii, a jeżeli tak - kiedy to nastąpiło.
Pismem z [...] czerwca 2022 r. organ I instancji przekazał protokół kontroli
z [...] maja 2022 r. nr [...] z którego wynika, że:
- zastane asortymenty miały te same numery partii i daty minimalnej trwałości co asortymenty zabezpieczone w dniach [...] i [...] września 2020 r., jednakże treść etykiet została zmieniona,
- ilość opakowań jednostkowych produktu oznaczonego numerem partii: [...] i datą minimalnej trwałości: 01.2023 odpowiadała ilości zabezpieczonej w dniu [...] września 2022 r.,
- dla produktu oznaczonego numerem partii: [...] i datą minimalnej trwałości: 01.2023 na froncie etykiety nazwa "Klopsy wieprzowe w sosie pomidorowym. Kuchnia staropolska" została zmieniona na "Klopsy wieprzowe w sosie pomidorowym. Kuchnia staropolska Nowocześnie", tj. dodano określenie "Nowocześnie", a na boku etykiety nazwa produktu "Klopsy wieprzowe w sosie pomidorowym" została zmieniona na "Klopsy wieprzowo-drobiowe w sosie pomidorowym",
- wykaz składników podany na nowej etykiecie różnił się od wykazu składników podanego na etykiecie produktu zabezpieczonego [...] września 2020 r., tj. porównanie etykiet wykazało, że "mięso wieprzowe 18%" zmieniono na "mięso wieprzowe 10%", "cebula smażona (cebula, tłuszcz wieprzowy)" zmieniono na "cebula", "koncentrat pomidorowy 3%" zmieniono na "koncentrat pomidorowy 6%", usunięto: "aromaty", "mąka pszenna", "proszek pomidorowy", "seler", "ekstrakt drożdżowy", "wzmacniacz smaku 5-rybonukleotydy disodowe" oraz dodano: aromat naturalny kopru, pasternak, pietruszka nać, mięso oddzielone mechanicznie z kurczaka 10%,
- nowe oznakowanie zawierało określenie "najlepiej spożyć przed końcem / nr partii: podano na wieczku" (dane w tym zakresie były nadrukowane na wieczku), natomiast zabezpieczona partia posiadała zapis "najlepiej spożyć przed końcem/ nr partii: podano na słoiku" i dane były nadrukowane na słoiku,
- w dniu 10.05.2022 r., strona została wezwana do przedstawienia dowodów potwierdzających proces zmiany oznakowania produktu "Klopsy wieprzowe w sosie pomidorowym. Kuchnia staropolska" [...] g (dane identyfikacyjne: nr partii: [...], data minimalnej trwałości: 01.2023), które potwierdziłyby datę przeprowadzenia czynności oraz do przedłożenia dowodów potwierdzających zamówienie etykiet do zmiany oznakowania,
- strona nie przedstawiła dowodów poświadczających datę dokonania zmiany oznakowania, ani nie wyjaśniła różnic w oznakowaniu zabezpieczonej partii produktu "Klopsy wieprzowe w sosie pomidorowym. Kuchnia staropolska" [...] g .
Organ I instancji nie uznał zastrzeżeń strony do protokołu kontroli za zasadne i odniósł się do nich pismem z [...] czerwca 2022 r., wskazując m.in., że: kontrola uzupełniająca została przeprowadzona zgodnie z postanowieniem GIJHARS
z [...] kwietnia 2022 r.
Nadto pismem z [...] sierpnia 2022 r., organ przekazał dodatkowe informacje mające związek z zakwestionowaną partią 168 szt. wyrobu, z których wynika, że:
- w dniu [...] października 2020 r. zostało wszczęte postępowanie w sprawie nakazu zmiany oznakowania 168 szt. wyrobu o nazwie "Klopsy wieprzowe w sosie pomidorowym. Kuchnia staropolska" [...] g, od dnia odbioru (14.10.2020 r.) zawiadomienia o wszczęciu postępowania strona posiadała wiedzę o toczącym się postępowaniu - przed wydaniem decyzji z [...] listopada 2020 r., znak: [...] strona nie informowała o dokonaniu zmiany oznakowania (ani o takowym zamiarze) i nie wystąpiła z wnioskiem o zwolnienie przedmiotowej partii z zabezpieczenia,
- decyzją z [...] marca 2021 r., Główny Inspektor JHARS utrzymał w mocy decyzję z [...] listopada 2020 r., ,
- strona pismem z [...] marca 2021 r. zwróciła się z prośbą o wyrażenie zgody na zwolnienie z zabezpieczenia wyrobu o nazwie "Klopsy wieprzowe w sosie pomidorowym. Kuchnia staropolska" [...] g (dane identyfikacyjne: nr partii: [...], data minimalnej trwałości: 01.2023), celem poddania partii zmianie oznakowania, załączając zatwierdzony [...].12.2020 r. projekt etykiety i wskazując, że zmiana oznakowania nastąpi do [...] kwietnia 2021 r.,
- w odpowiedzi na powyższe organ I instancji pismem z [...] kwietnia 2021 r. wezwał stronę do przedstawienia oryginału etykiety, która zostanie umieszczona na opakowaniach jednostkowych zakwestionowanej partii produktu, wskazując jednocześnie, że przesłany projekt etykiety nie spełnia nakazu zawartego w decyzji
z [...] listopada 2020 r.,
- w dniach [...] oraz [...] października 2021 r. organ I instancji przeprowadził kontrolę w spółce udokumentowaną protokołem kontroli z [...] października 2021 r.,
nr [...], z której wynikało m.in., że:
- strona dokonała zmiany w oznakowaniu wyrobu oznaczonego numerem partii: [...] i datą minimalnej trwałości: 01.2023, na froncie etykiety nazwa "Klopsy w sosie pomidorowym. Kuchnia staropolska" została zmieniona na "Klopsy w sosie pomidorowym. Kuchnia staropolska Nowocześnie", tj. dodano określenie "Nowocześnie", a na boku etykiety nazwa produktu "Klopsy wieprzowe w sosie pomidorowym" została zmieniona na "Klopsy wieprzowo-drobiowe w sosie pomidorowym",
- z wyjaśnień strony (protokół przyjęcia ustnych wyjaśnień z [...] października 2021 r., nr [...]) wynika m.in., że zmiany w oznakowaniu produktów oznaczonych jako "Kuchnia staropolska" zaczęto wprowadzać od [...].12.2020 r., a dla produktu Klopsy w sosie pomidorowym produkcja z nowymi etykietami rozpoczęła się od [...].04.2021 r., ponadto strona poinformowała, że od dnia wdrożenia nowych etykiet
z zastosowaniem określenia "Kuchnia staropolska Nowocześnie" nie są stosowane zakwestionowane etykiety z określeniem "Kuchnia staropolska",
- z przedłożonych podczas kontroli etykiet, wynikało, że projekt etykiety wyrobu pn. "Klopsy w sosie pomidorowym. Kuchnia staropolska Nowocześnie" zatwierdzono [...].12.2020 r., przy czym na tym dokumencie jest również adnotacja: "etykieta nieaktualna od [...].03.2021".
Organ I instancji zaznaczył, że strona w toku postępowania odwoławczego nie przedstawiła dowodów poświadczających zmianę oznakowania jeszcze przed wydaniem decyzji z [...] listopada 2020 r., a także pomimo wezwania nie wypowiedziała się co do powyższych ustaleń.
Dysponując tak uzupełnionym materiałem dowodowym, po ponownym przeanalizowaniu dokumentacji zgromadzonej w sprawie, GIJHARS zaskarżoną obecnie decyzją z [...] listopada 2022 r. utrzymał w mocy decyzję z [...] listopada 2020 r.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że twierdzenia strony o dokonaniu zmiany oznakowania przedmiotowej partii "Klopsy wieprzowe w sosie pomidorowym. Kuchnia staropolska" przed wydaniem decyzji z [...] listopada 2020 r., nie mają oparcia
w materiale dowodowym, a pełnomocnik strony nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń, a także nie wypowiedział się na temat ustaleń wynikających z pisma z [...] sierpnia 2022 r. Poza tym dołączona do odwołania kserokopia etykiety nie świadczy o dokonaniu właściwej zmiany oznakowania przedmiotowej partii - nazwa produktu oraz wykaz składników zabezpieczonej partii różni się od nazwy produktu i wykazu składników podanych na przesłanej etykiecie, w związku z czym nie powinna być zastosowana do produktu zakwestionowanego, tym bardziej, że skład zabezpieczonej partii produktu nie był kwestionowany podczas kontroli we wrześniu 2020 r. Tym samym nie było podstaw do jego zmiany oraz do zmiany nazwy produktu z "Klopsy wieprzowe w sosie pomidorowym" na "Klopsy wieprzowo-drobiowe w sosie pomidorowym".
Podkreślił, że projekt etykiety "Klopsy w sosie pomidorowym. Kuchnia staropolska nowocześnie" został zatwierdzony [...] grudnia 2020 r., a strona dopiero pismem z [...] marca 2021 r., zwróciła się o zdjęcie zabezpieczenia celem wykonania decyzji z [...] listopada 2020 r. i informowała, że zmiana oznakowania nastąpi do
[...] kwietnia 2021 r. - tym samym nie ma podstaw do uznania, iż oznakowanie przedmiotowej partii produktu zostało zmienione przed wydaniem decyzji organu I instancji. Zatem zmiany oznakowania partii z oznakowaniem "Kuchnia staropolska" musiały zostać dokonane po wydaniu uchylonej decyzji organu II instancji z [...] marca 2021 r. Organ rozstrzygający ponownie w sprawie zobowiązany jest zatem do oceny zmian w oznakowaniu, jakie strona wprowadziła po wydaniu decyzji organu I instancji.
W ocenie GIJHARS decyzja organu I instancji nie została wykonana w całości, ponieważ nowe oznakowanie partii nadal zawiera wyrażenie "Kuchnia staropolska"
a dokonano jedynie jego modyfikacji poprzez dopisanie słowa "nowocześnie". Zastosowanie określenia "Kuchnia staropolska" zakwestionowano z uwagi na fakt,
iż produkt z takim oznakowaniem został wytworzony przy zastosowaniu składników wysokoprzetworzonych charakterystycznych dla produkcji przemysłowej. Zatem dokonane zmiany w oznakowaniu nie powodują, iż oznakowana nimi partia spełnia wymagania jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, tym bardziej, że zastosowano nie tylko wyrażenie Kuchnia staropolska z dopiskiem "nowocześnie", ale też zmodyfikowano nazwę produktu dodając, że klopsy są nie tylko wieprzowe ale wieprzowo-drobiowe oraz wprowadzono zmiany w wykazie składników, podczas gdy nie był on kwestionowany.
Jak wskazano element oznakowania "Kuchnia staropolska nowocześnie" jest elementem dominującym, znajdującym się nad nazwą środka spożywczego,
w centralnym miejscu etykiety. Tym samym zdaniem organu nie można przyjąć, że jest to element oznakowania, który jest mało dostrzegalny przez konsumentów.
Organ II instancji uznał, że zaprezentowana tak zmienionym oznakowaniem partia produktu z numerem partii: [...] i datą minimalnej trwałości: 01.2023, może nadal wywoływać nawet u przeciętnego, odpowiednio poinformowanego oraz dostatecznie uważnego i ostrożnego konsumenta - mylne wrażenie co do jego składu
i sposobu jego wytworzenia. Z podanego na etykiecie wykazu składników wynika, że do produkcji zostały użyte m.in. składniki wysokoprzetworzone takie jak: skrobia modyfikowana, błonnik sojowy, ekstrakt drożdżowy, rybonukleotydy disodowe, ekstrakty przypraw, podczas gdy użycie określenia "Kuchnia staropolska" nawet z dopiskiem "nowocześnie" wywołuje skojarzenia z produktami wytworzonymi bez udziału składników wysokoprzetworzonych, które nie są charakterystyczne dla okresu kojarzonego jako "staropolski". Wyrażenie Kuchnia staropolska wywołuje skojarzenia
z produktami oraz metodami niegdyś stosowanymi dla zaspokojenia potrzeb żywieniowych. Dawne sposoby wytwarzania środków spożywczy różnią się od tych, które można stosować obecnie, nie tylko chodzi tutaj o możliwość przemysłowej produkcji ale także o możliwość wykorzystania składników, które nie były dostępne w czasach określanych jako staropolskie.
Podkreślił, że nowa etykieta przede wszystkim nie zawiera wykazu składników, który odpowiada zabezpieczonemu produktowi, w związku z czym obecne oznakowanie produktu o numerze partii: [...] i dacie minimalnej trwałości: 01.2023 wprowadza konsumenta w błąd co do składu środka spożywczego. Ponadto nowe oznakowanie zawiera również modyfikację nazwy produktu, która nie ma oparcia w użytych do produkcji składnikach, na co wskazują ustalenia kontroli z września 2020 r. Dokonana przez stronę zmiana oznakowania zabezpieczonej partii produktu, powoduje nie tylko mylne wyobrażenie o produkcie poprzez użycie wyrażenia "Kuchnia staropolska"
z dopiskiem "nowocześnie", ale wręcz wprowadza konsumenta w błąd co do właściwości i składu produktu, z uwagi na wprowadzone zmiany w wykazie składników
i w nazwie środka spożywczego.
Na powyższą decyzję z [...] listopada 2022 r. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem
z 20 października 2023 r. oddalił skargę.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zarówno GIJHARS jak i Sąd przy ponownym rozpoznaniu sprawy jest związany treścią art. 153 p.p.s.a., który to przepis stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Organ w ramach wykonania wytycznych, mając na względzie konieczność ponownego rozstrzygnięcia sprawy podjął działania w celu zweryfikowania czy zmieniono znakowanie zabezpieczonej partii towarów i kiedy tego dokonano.
Z przeprowadzonej w spółce kontroli wynika, że projekt nowej etykiety został zatwierdzony w dniu [...] grudnia 2020 r., a strona dopiero pismem z [...] marca 2022 r. zwróciła się do organu o zdjęcie zabezpieczenia celem wykonania decyzji
z [...] listopada 2020 r. Strona też informowała, że zmiana oznakowania produktów nastąpi do [...] kwietnia 2021 r., zatem brak jest podstaw do uznania, że zmiana nastąpiła przed wydaniem decyzji organu I instancji, tj. [...] listopada 2020 r. Okoliczności te jasno wynikają z akt sprawy i Sąd w pełni akceptuje opisane ustalenia organu. Przeciwne twierdzenia skarżącej są dowolne i nie poparte przekonującym materiałem dowodowym. Strona już od [...] października 2020 r. miała świadomość (informacja o wszczęciu postępowania), że toczy się postępowanie w sprawie nakazania poddania zabezpieczonej partii towarów procesowi zmiany oznakowania opakowań jednostkowych. Działo się to zatem na niemal miesiąc przed wydaniem decyzji organu I instancji. Jak wynika z akt sprawy, strona nie informowała organu przed wydaniem decyzji (w trakcie trwania kontroli, czy po jej zakończeniu) o dokonaniu zmiany oznakowania, czy też podjętych w tym celu środkach.
Zatem, dokonując oceny stanowiska GIJHARS przyjętego w zaskarżonym rozstrzygnięciu, w tym pod kątem wypełnienia wymogów art. 153 p.p.s.a., Sąd uznał, że ocena ta została dokonana na podstawie uzupełnionego przez organ materiału dowodowego mającego znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego.
Jak wskazał organ II instancji i co znajduje potwierdzenie w przedstawionym stanie faktycznym zaproponowany zabieg zmiany etykietowania nadal może wywoływać u konsumenta, błędne przekonanie co do składu produktu i sposobu jego wytworzenia. Z podanego na etykiecie wykazu składników wynika, że do produkcji zostały użyte m.in. składniki wysokoprzetworzone charakterystyczne dla produkcji przemysłowej, podczas gdy użycie określenia "Kuchnia staropolska" - nawet
z dopiskiem "Nowocześnie" wywołuje skojarzenia z produktami wytworzonymi bez udziału takich składników i w sposób charakterystyczny dla okresu kojarzonego jako "staropolski". Wyrażenie "Kuchnia staropolska" wywołuje skojarzenia z produktami oraz metodami niegdyś stosowanymi dla zaspokojenia potrzeb żywieniowych.
WSA zgodził się ze stanowiskiem organu, że nowoczesne technologie pozwalają uzyskać wyroby, które są produkowane przy zastosowaniu przemysłowej produkcji
w oparciu o niegdyś stosowane składniki, jednak producent znając zarówno zastosowaną metodę produkcji, jak i składniki użyte do produkcji, powinien dobrać je, tak by nie wprowadzały one w błąd konsumenta. Stosując elementy oznakowania, których przekaz ma nawiązywać do staropolskich receptur, metod, czy składników,
w odniesieniu do wyrobów pozyskiwanych na skalę przemysłową, oznakowanie winno mieć odzwierciedlenie przynajmniej w składnikach zastosowanych do produkcji.
W przedmiotowej sprawie wykaz składników stoi w sprzeczności z wyrażeniem "Kuchnia staropolska. Nowocześnie". Elementy oznakowania zamieszczane obowiązkowo, czy na zasadzie dobrowolności nie mogą wprowadzać konsumentów
w błąd ani być niejednoznaczne. Połączenie wyrażenia "Kuchnia staropolska"
z określeniem "Nowocześnie" w odniesieniu do zakwestionowanej partii klopsów nie powoduje, że konsument otrzymuje produkt oznakowany w sposób prawidłowy
i jednoznaczny.
Stąd, w ocenie Sądu pierwszej instancji, prawidłowo uznał GIJHARS, że stosowanie technik marketingowych dla pozyskania odpowiedniej sprzedaży
z naruszeniem praw konsumenta do rzetelnej, jasnej i niewprowadzającej w błąd informacji o środku spożywczym powinno być eliminowane poprzez stosowanie sankcji administracyjnych, w tym sankcji, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Sąd zaznaczył także, że organ prawidłowo przy tym wskazał, że nowa etykieta nie zawiera wykazu składników, który odpowiada zabezpieczonemu produktowi, w związku z czym obecne oznakowanie spornego produktu wprowadza konsumenta w błąd co do składu środka spożywczego. Ponadto nowe oznakowanie zawiera również modyfikację nazwy produktu, która nie ma oparcia w użytych do produkcji składnikach, na co wskazują ustalenia kontroli z września
2020 r.
Sąd podzielił stanowisko organu, że dokonana przez stronę zmiana oznakowania zabezpieczonej partii produktu, powoduje nie tylko mylne wyobrażenie o produkcie poprzez użycie wyrażenia "Kuchnia staropolska" z dopiskiem "Nowocześnie", ale wręcz wprowadza konsumenta w błąd co do właściwości i składu produktu, z uwagi na wprowadzone zmiany w wykazie składników i w nazwie środka spożywczego.
Wskazał, że strona skarżąca ma świadomość, że zamieszczanie treści marketingowych, takich jak nazwa marki nie może stać w sprzeczności z ogólna zasadą niewprowadzania konsumentów w błąd. Skarżąca jako profesjonalista działający na rynku rolno-spożywczym od wielu lat powinna działać w sposób zapobiegający wprowadzaniu konsumentów w błąd. Zatem w stosunku do przedmiotowej partii należało zastosować sankcję przewidzianą w art. 29 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy
o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Tym samym w sprawie nie doszło do naruszenia art. 105 k.p.a., postępowanie w sprawie nie stało się bezprzedmiotowe
z uwagi na nieprawidłową zmianę sposobu etykietowania. Zarzut ten okazał się bezpodstawny.
Jednocześnie Sąd wskazał, że działając zgodnie z art. 138 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 625/2017, właściwe organy podejmują wszelkie środki, jakie uznają za odpowiednie, by zapewnić zgodność z przepisami, o których mowa w art. 1 ust. 2, obejmujące wymienione w art. 138 ust. 2 działania, ale nieograniczające się do nich. Mając na uwadze powyższe - wbrew zarzutowi skargi - Sąd stwierdził, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 138 ww. rozporządzenia.
Z kolei co do zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. WSA podkreślił, że Sąd w wyroku z 27 października 2021 r. sygn. akt V SA/Wa 3115/21 wypowiedział się już szczegółowo co do tej kwestii, uznając zarzut za niezasadny. Wskazał, że rozpoznając sprawę obecnie, podtrzymuje to stanowisko, którym jest związany w całej rozciągłości.
W ocenie Sądu także pozostałe zarzuty podniesione przez skarżącą są niezasadne. Zasady określone w art. 6, art. 7, art. 8, art. 11 k.p.a. nie zostały naruszone. Zaskarżona decyzja posiada uzasadnienie, z którego wynika, dlaczego została wydana decyzja na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. GIJHARS uzupełnił postępowanie dowodowe i zgromadził niezbędny do rozstrzygnięcia materiał dowodowy w sprawie. Z materiału dowodowego sprawy jednoznacznie wynika, że zmiana oznakowania przedmiotowej partii produktu nie została dokonana przed wydaniem decyzji organu I instancji. Zmiany oznakowania wprowadzone przez stronę po wydaniu decyzji organu I instancji zostały poddane ocenie organu zgodnie z wyrokiem WSA
z 27 października 2021 r. Organ rozstrzygając w sprawie uwzględnił nowy stan faktyczny, poddał analizie wprowadzone zmiany w oznakowaniu oraz ocenił, czy skarżąca wykonała decyzję organu I instancji w całości przed wydaniem rozstrzygnięcia. Wskazał, że brak wykonania przez stronę decyzji organu I instancji
w całości, tj. pozostawienie w oznakowaniu przedmiotowej partii klopsów określenia "Kuchnia staropolska" mimo dodania "Nowocześnie", uzasadniało utrzymanie decyzji organu I instancji. Użycie zmodyfikowanego wyrażenia "Kuchnia staropolska. Nowocześnie" nadal nie jest właściwe dla kontrolowanej partii klopsów, ponieważ użyte do produkcji składniki nie są charakterystyczne dla "kuchni staropolskiej", a ten element oznakowania jest na tyle duży i rozmieszczony w taki sposób, że trudno mówić o jego niedostrzeganiu przez konsumenta.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca Spółka wnosząc
o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz zrzekła się przeprowadzenia rozprawy.
Zaskarżanemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1. art. 151 p.p.s.a., w powiązaniu z niżej wskazanymi przepisami, przez nieuzasadnione oddalenie skargi na decyzję GIJHARS w przedmiocie nakazu poddania partii wyrobu nieodpowiadającej jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej zabiegowi zmiany oznakowania, pomimo naruszenia tych przepisów przez organ I i/lub II instancji, tj.;
1) art. 29 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, przez jego zastosowanie w sprawie, w sytuacji gdy od
14 grudnia 2019 r. wyłączną podstawą prawną w zakresie "zmiany etykiet lub dostarczenia konsumentom informacji korygującej, w wszystkich państwach członkowskich i we wszystkich aktach administracyjnych organów kontroli urzędowej, jest art. 138 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625
z 15 marca 2017 r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnościowego i paszowego oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin i środków ochrony roślin, zmieniającego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001, (WE) nr 396/2005, (WE) nr 1069/2009, (WE) nr 1107/2009, (UE)
nr 1151/2012, (UE) nr 652/2014, (UE), 2016/429 i (UE) 2016/2031, rozporządzenia Rady (WE] nr 1/2005 i (WE] nr 1099/2009 oraz dyrektywy Rady 98/58/WE, 1999/74/WE, 2007/43/WE, 2008/119/WE i 2008/120/WE, oraz uchylającego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE] nr 854/2004 i (WE] nr 882/2004, dyrektywy Rady 89/608/EWG, 89/662/EWG, 90/425/EWG, 91/496/EWG, 96/23/WE, 96/93/WE i 97/78/WE, oraz decyzję Rady 92/438/EWG (rozporządzenie w sprawie kontroli urzędowych] (zwanego dalej: "rozporządzeniem 2017/625"];
2) art. 138 rozporządzenia 2017/625 przez jego niezastosowanie w sprawie pomimo, że to ten artykuł od 14 grudnia 2019 r. stanowi wyłączną podstawę prawną
w zakresie "zmiany etykiet lub dostarczenia konsumentom informacji korygującej",
w wszystkich państwach członkowskich i we wszystkich aktach administracyjnych organów kontroli urzędowej;
3) art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 20 k.p.a. przez wydanie decyzji
z naruszeniem przepisu o właściwości rzeczowej - organ I instancji w podstawach prawnych swojej decyzji nie wskazał na przepis prawa krajowego który przyznaje mu kompetencje do rozstrzygania spraw administracyjnych w trybie art. 138 rozporządzenia 2017/625;
4) art. 7 ust. 1 lit. a] i c] rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE]
nr 1169/2011 z 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (zwanego dalej: "rozporządzeniem
nr 1169/2011") w zw. z art. 8 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady
i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejskie Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności, przez błędne uznanie, iż kwestionowana partia towaru nie spełnia wymagań w zakresie jakości handlowej, podczas gdy oznakowanie w/w partii zostało zmienione
(z "Kuchnia staropolska" na "Kuchnia staropolska. NOWOCZEŚNIE"];
5) art. 105 § 1 k.p.a. przez jego niezastosowanie w sprawie, pomimo, że postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe w całości z uwagi na zmianę sposobu etykietowania zakwestionowanej przez organ I instancji partii żywności;
6) art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 7a § 1 k.p.a.
i art. 11 k.p.a. w taki sposób, że organ I instancji zaniechał uzasadnienia prawnego decyzji, tj. zaniechał wyjaśnienia Stronie dlaczego kwestionowana partia towarów nie spełnia dyspozycji art. 4 ustawy z 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, jak również w ogóle nie odniósł się do zasady ogólnej k.p.a. - "rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść stron", co utrudniło stronie odniesienie się do rozstrzygnięcia zawartego w decyzji, a przez to naruszyło podstawowe zasady prawa administracyjnego, w tym sprawiło, iż nie zapewniono Stronie prawa do rzetelnej administracji;
7) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 6, 7, 8, 11 k.p.a. przez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych przez organ II instancji, w sytuacji gdy:
a) organ II instancji w trakcie prowadzonego postępowania potwierdził, iż sposób etykietowania kwestionowanej partii żywności został już zmieniony - oznakowanie "Kuchnia staropolska" zostało zmienione na "Kuchnia staropolska. NOWOCZEŚNIE";
b) dla przedmiotowej sprawy nie ma znaczenia kiedy dokonano zmiany oznakowania (liczy się jedynie to, iż zmian dokonano przed wydaniem decyzji przez GIJHARS) - organ wydający decyzję administracyjną jest obowiązany uwzględnić stan faktyczny ustalony na dzień jej wydania, stąd nie ma znaczenia kiedy konkretnie Skarżąca zmieniła oznakowanie z "Kuchnia staropolska" na "Kuchnia staropolska. NOWOCZEŚNIE";
c) organ II instancji całkowicie pominął, iż przedmiotem oceny dokonanej przez organ I instancji było oznakowanie "Kuchnia staropolska" a nie "Kuchnia staropolska. NOWOCZEŚNIE" (są to dwa różne oznakowania / sformułowania, których nie należy ze sobą utożsamiać);
d) oznakowanie produktów żywnościowych "Kuchnia Staropolska. NOWOCZEŚNIE" nie narusza przepisów prawa powszechnie obowiązującego - każdy konsument, mający kontakt z tak oznakowanymi produktami dysponuje pełną informacją na ich temat, niezbędną do podjęcia świadomej decyzji w przedmiocie zakupu; nie wprowadza ono w błąd co do ich właściwości: charakteru, tożsamości, właściwości, składu, ilości, trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji; trudno bowiem sobie wyobrazić, aby przeciętny konsument mógł uznać, iż "Kuchnia Staropolska" w bezpośrednim zestawieniu ze słowem "NOWOCZEŚNIE", sugeruje, że do ich produkcji wykorzystano metody "domowe", "wiejskie" czy "tradycyjne", termin "NOWOCZEŚNIE" wyraźnie wskazuje, iż do czynienia mamy
z produktami typowymi dla kuchni polskiej, jednak wytwarzanymi na skalę przemysłową;
e) użyte w oznakowaniu produktów terminy, tj. "Kuchnia Staropolska"
i "NOWOCZEŚNIE", wzajemnie się nie wykluczają - nie stanowią one bowiem zestawienia wyrazów o przeciwstawnych znaczeniach; oczywiste jest bowiem, że produkty charakterystyczne dla dawnej kuchni polskiej mogą być produkowane również na skalę przemysłową; produkcja taka, z uwagi na to, że obwarowana jest licznymi wymogami przewidzianymi w przepisach prawa żywnościowego, wyklucza de facto zastosowanie przez producenta tylko i wyłącznie metod stosowanych w "dawnej Polsce";
f) niesiony przez oznakowanie "Kuchnia Staropolska. NOWOCZEŚNIE" komunikat nie jest na tyle istotny aby wprowadzić w błąd przeciętnego konsumenta, który jest osobą należycie poinformowaną, uważną i racjonalną; nie sposób bowiem przyjąć, aby konsument na podstawie w/w oznakowania był w stanie wyrobić sobie nieprawidłową opinię o produktach, co w konsekwencji mogłoby go skłonić do ich zakupu, którego to nie dokonałby, gdyby produkty te były pozbawione przedmiotowego oznaczenia;
g) produkty oznakowane "Kuchnia Staropolska. NOWOCZEŚNIE", podobnie jak inne produkty oferowane przez sieci sklepów takie jak: (1) Lidl: serek wiejski naturalny PIĄTNICA; (2) Carrefour: mleko wiejskie świeże PIĄTNICA; (3) Auchan: filety śledziowe wiejskie w oleju LISNER; (4) Kaufland: serek wiejski K-CLASSIC, lody jak dawniej BRACIA KORAL, filety śledziowe wiejskie FISHER KING, Majonez babuni HELLMANNS; mają wywoływać pozytywne skojarzenia w celu budowania rozpoznawalnej przez konsumentów marki oraz umożliwienia konsumentom odróżnienia produktów od produktów konkurencji,
8) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 138 § 2 k.p.a., w zw. z art. 15 k.p.a. przez nieuchylenie przez organ II instancji zaskarżonej decyzji w całości i nieumorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie nieuchylenie zaskarżonej decyzji w całości
i nieprzekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania - organ II instancji wypowiedział się na temat (obecnego / nowego) oznakowania "Kuchnia staropolska. NOWOCZEŚNIE", pomimo iż przedmiotem postępowania przed organem I instancji było oznakowanie "Kuchnia staropolska" (organ I instancji nie wypowiadał się na temat oznakowania "Kuchnia staropolska. NOWOCZEŚNIE");
9) art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6, 7, 8,11 k.p.a., przez brak uzasadnienia prawnego decyzji wydanej w II instancji - pomimo, że strona dokonała już zmiany sposobu etykietowania kwestionowanej partii produktów, tj. zmieniła oznakowanie "Kuchnia staropolska" na "Kuchnia staropolska. NOWOCZEŚNIE" (co potwierdził sam organ II instancji w trakcie postępowania], GIJHARS nie wyjaśnił stronie dlaczego wydając decyzję (utrzymując w mocy nakaz zmiany oznakowania] nie uwzględnił stanu faktycznego istniejącego w dniu jej wydania;
2. art. 134 § 1 w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. przez nierozpoznanie istoty sprawy
w wyniku nieuprawnionego przyjęcia, że "Przedmiotem sporu w sprawie jest to, czy GIJHARS zasadnie uznał, że proces zmiany oznakowania produktu «Klopsy wieprzowe. Kuchnia staropolska>> nie dokonał się przed wydaniem decyzji
z [...] listopada 2020 r. (jak twierdzo organ), czy zmiany oznakowania poprzez dopisanie wyrażenia «Nowocześnie» i zmiany koloru etykiety (...) dokonano przed wydaniem tej decyzji oraz czy zmieniona etykieta odpowiada jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej, co powinno zostać uwzględnione przez organ odwoławczy (jak uważa skarżąca)", w sytuacji gdy dla niniejszej sprawy nie ma żadnego znaczenia kiedy konkretnie dokonano zmiany oznakowania z "Kuchnia staropolska" na "Kuchnia staropolska. NOWOCZEŚNIE" albowiem organ wydający decyzję administracyjną obowiązany jest uwzględnić stan faktyczny ustalony na dzień jej wydania (w dniu wydania decyzji przez organ II instancji oznakowanie kwestionowanego produktu było już zmienione], natomiast ocena obecnego oznakowania "Kuchnia staropolska. NOWOCZEŚNIE" dokonana przez organ II instancji de facto nie powinna być w ogóle rozpatrywana w niniejszym przypadku albowiem przedmiotem postępowania przed organem I instancji było oznakowanie "Kuchnia staropolska", a nie "Kuchnia staropolska. NOWOCZEŚNIE";
3. art. 141 § 4 oraz art. 135 p.p.s.a. przez nie zawarcie w uzasadnieniu skarżonego wyroku stanowiska co do stanu przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia, tj. zaniechania przez Sąd pierwszej instancji wyjaśnienia skarżącej powodów dla których uznał, że ustalenie przez organ II instancji kiedy konkretnie Skarżąca dokonała zmiany oznakowania z "Kuchnia staropolska" na "Kuchnia staropolska. NOWOCZEŚNIE" jest ważniejsze aniżeli obowiązek uwzględnienia przez organ II instancji stanu faktycznego istniejącego na dzień wydania decyzji administracyjnej.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Spółka przedstawiła argumentację na poparcie wniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej
i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przewidzianych prawem oraz przychylił się do wniosku o zrzeczeniu się rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu, których w rozpoznawanej sprawie nie stwierdzono. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177
§ 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Rozpoznając wniesioną skargę kasacyjną w przedstawionym wyżej zakresie, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie opiera się ona na usprawiedliwionych podstawach. Na taką ocenę wniesionej skargi kasacyjnej zasadniczy wpływ miało to, że rozpoznawana sprawa była wcześniej przedmiotem rozstrzygania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, który we wcześniejszym wyroku z 27 października 2021 r.
(sygn. akt V SA/Wa 3115/21), uchylającym zaskarżoną decyzję GIJHARS z [...] marca 2021 r. wyraził już stanowisko co do zagadnień spornych występujących w sprawie. Wyrok WSA z 27 października 2021r. stał się prawomocny, co oznacza, że zgodnie
z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone
w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu Sądu, gdyż są nimi związane. Zawarte w tym przepisie unormowanie o związaniu sądów, jak i organów oznacza, że w przypadku sądów wspomnianym wyrokiem związany będzie zarówno wojewódzki sąd administracyjny jak i Naczelny Sąd Administracyjny. W świetle tej regulacji nie może zatem budzić wątpliwości, że obowiązkiem sądu rozpoznającego sprawę ponownie,
w sprawie, która była wcześniej przedmiotem rozstrzygnięcia przez ten sąd, jest najpierw ustalenie, czy uzasadnienie wcześniejszego orzeczenia zawiera ocenę prawną i jakich norm prawnych ona dotyczy. Następnie sąd jest zobligowany do oceny sprawy, w tym zarzutów skargi przez pryzmat tej wykładni. Zarzuty ingerujące w ocenę prawną dokonaną we wcześniejszym orzeczeniu nie mogą być uwzględnione. Kontrola rozstrzygnięcia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy sprowadza się do oceny, czy organ podporządkował się wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez sąd, gdyż jest głównym kryterium poprawności nowowydanej decyzji (por. wyrok NSA z 20.04.2011r., II OSK 729/10). Analogicznie Naczelny Sąd Administracyjny jest zobligowany do oceny zarzutów skargi kasacyjnej przez pryzmat wskazanej we wcześniejszym, prawomocnym wyroku WSA, wykładni. Niezastosowanie się przez sąd do oceny prawnej przewidzianej w omawianym przepisie jest naruszeniem prawa, stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej.
Nie można też pominąć, że ratio legis tego unormowania sprowadza się (podobnie jak ratio legis art. 190 p.p.s.a.) do przyspieszenia postępowania sądowoadministracyjnego poprzez uznanie, że pomimo uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania pewne kwestie sporne zostały już ostatecznie przesądzone. Jak wskazał
w jednym z orzeczeń NSA - sąd administracyjny po to wyraża swoją ocenę
w omawianym zakresie, by przy ponownym rozpoznawaniu sprawy zakres tej oceny nie był już przedmiotem kolejnego rozpoznania (por. wyrok NSA z 15 lutego 2007 r.,
II FSK 274/06). Powoduje to zatem, w konsekwencji zawężenie granic ponownego rozpoznania sprawy. Takie stanowisko znajduje też potwierdzenie w unormowaniu
art. 170 p.p.s.a. Z art. 170 p.p.s.a. wynika bowiem, że podmioty, o których mowa w tym przepisie muszą bez wyjątku przyjmować, że dana kwestia prawna w odniesieniu do danego podmiotu kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia nie może być ona już ponownie badana (por. wyrok NSA z 14.10.2010r., II OSK 1578/09).
Należy zauważyć, że WSA w Warszawie w wyroku z 27 października 2021 r. uznał, że nie zostało wyjaśnione w sprawie, czy skarżąca - w świetle twierdzeń Spółki, iż jeszcze przed wydaniem decyzji organu I instancji dokonała zmiany sposobu etykietowania kwestionowanej partii produktów - istotnie zmieniła oznakowanie spornego wyrobu, zastosowała się zatem do wytycznych organu I instancji, które to uchybienie stanowiące naruszenie przepisów postępowania, miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zobowiązał GIJHARS, aby rozpoznając odwołanie - uzupełnił postępowanie dowodowe w niezbędnym zakresie i zweryfikował twierdzenia strony
o wykonaniu decyzji I instancji i ocenił, czy ewentualne zmiany oznaczenia produktu "Klopsy wieprzowe w sosie pomidorowym. Kuchnia staropolska" odpowiadają zakresowi zmian określonych przez WIJHARS i są zgodne z przepisami prawa w przedmiocie znakowania artykułów rolno-spożywczych. Reasumując - WSA w poprzednim wyroku zobowiązał organ II instancji do ustalenia, czy strona dokonała zmian w oznakowaniu zakwestionowanego produktu, na jakim etapie i czy te zmiany odpowiadają przepisom prawa, jednym słowem, czy decyzja wydana w I instancji została wykonana w całości.
Sąd pierwszej instancji trafnie stwierdził, że decyzja WIJHARS z [...] listopada 2020 r. nie została wykonana w całości. Podstawą tego stanowiska były następujące okoliczności i ustalenia poczynione przez GIJHARS, zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji: 1. Projekt nowej etykiety ("Klopsy w sosie pomidorowym. Kuchnia staropolska nowocześnie.") został zatwierdzony [...] grudnia 2020 r., a strona dopiero pismem z [...] marca 2021 r. zwróciła się o zdjęcie zabezpieczenia celem wykonania decyzji z [...] listopada 2020 r. i informowała, że zmiana oznakowania nastąpi
[...] kwietnia 2021 r., co oznacza, że nie było podstaw do przyjęcia, że zmiana oznakowania nastąpiła przed wydaniem decyzji organu I instancji tj. przed [...] listopada 2020 r. lecz zmiany oznakowania partii z oznakowaniem "Kuchnia staropolska" musiały zostać dokonane po wydaniu uchylonej decyzji organu II instancji z [...] marca 2021 r.;
2. Z podanego na etykiecie wykazu wynika, że do produkcji zostały użyte m.in. składniki wysokoprzetworzone takie jak: skrobia modyfikowana, błonnik sojowy, ekstrakt drożdżowy, rybonukleotydy disodowe, ekstrakty przypraw, charakterystyczne dla produkcji przemysłowej, wykaz składników stoi w sprzeczności z wyrażeniem "Kuchnia staropolska. Nowocześnie." Elementy oznakowania zamieszczane na produkcie obowiązkowo, czy na zasadzie dobrowolności nie mogą wprowadzać konsumentów w błąd ani być niejednoznaczne; 3. Nowe oznakowanie (etykieta) zawiera modyfikację nazwy produktu z "Klopsy wieprzowe w sosie pomidorowym" na "Klopsy wieprzowo-drobiowe w sosie pomidorowym", która nie ma oparcia w użytych do produkcji składnikach, na co wskazują ustalenia z kontroli z września 2020 r.
W konsekwencji po zabiegu zmiany etykietowania, oznakowanie nadal może wywoływać u konsumenta błędne przekonanie co do składu produktu i sposobu jego wytworzenia, dlatego też uzasadnione jest stwierdzenie, że nie została wykonana decyzja organu I instancji, zasadne więc było podtrzymanie nakazu - o którym mowa
w art. 29 ust. 1 pkt 2) o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych.
W takim stanie sprawy kompletnie chybione są zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania postawione w pkt 5-7, 9 petitum skargi kasacyjnej. Nie było podstaw do umorzenia postępowania w sprawie (zarzut 5), a postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe, skoro decyzja zmierzająca do doprowadzenia oznakowania przedmiotowego produktu w postaci "Klopsów wieprzowych" do stanu zgodnego
z prawem nie została w czasie orzekania przez GIJHARS ([...] listopada 2022 r.) wykonana.
Organ nie uchybił przepisom dotyczącym zasadom sporządzania, w tym uzasadniania decyzji administracyjnych (art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a.), gdyż obszernie wyjaśnił dlaczego wprowadzany przez stronę do obrotu produkt nie spełnia wymagań jakości handlowej (str. 8-10 decyzji) i wbrew temu co podaje się w skardze kasacyjnej nie pominął, że zmieniono oznakowanie na "Kuchnie staropolska. Nowocześnie." To, że skarżąca nie zgadza się z tym stanowiskiem nie oznacza naruszenia wymienionych przepisów, ani przepisu art. 11 k.p.a. wyrażającego zasadę przekonywania. Ww. normy zobowiązują organ do wykazania należytej staranności przy wyjaśnianiu stronie przesłanek rozstrzygnięcia, ale już nie do osiągniecia rezultatu - w postaci przekonania strony do racji wyrażanych przez organ w każdej sprawie. Autor skargi kasacyjnej nie wyjaśnił w żaden sposób dlaczego organ miałby w niniejszej sprawie stosować ewentualnie art. 7 a § 1 k.p.a. i jaka norma prawna pozostawia wątpliwości, o których mowa w ww. przepisie, co czyni zarzut w tym zakresie bezskuteczny.
Nie ma również podstaw do wyrażenia negatywnej oceny przeprowadzonej przez WSA kontroli wykonania wyroku z 27 października 2021 r., sygn. akt
V SA/Wa 3115/21 w zakresie naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 6,7.8
i 11 k.p.a. oraz naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. (zarzuty sformułowane w pkt 7 i 8 petitum skargi kasacyjnej).
Należy jeszcze raz podkreślić, że przedmiotem ponownego rozpatrzenia organu - po wyroku WSA z 27 października 2021 r. - nie miało być dokonanie ustaleń
i ocena, czy strona w jakikolwiek sposób zmieniła oznakowanie zakwestionowanego produktu, ale to czy zmiana oznakowania (i kiedy ona nastąpiła) stanowiło wykonanie decyzji organu I instancji. Sąd pierwszej instancji w obecnie zaskarżonym skargą kasacyjną wyroku, trafnie zauważył, że GIJHARS uzupełnił postępowanie dowodowe
i zgromadził niezbędny do rozstrzygnięcia materiał dowodowy w sprawie. Z materiału dowodowego sprawy jednoznacznie wynika, że zmiana oznakowania przedmiotowej partii produktu nie została dokonana przed wydaniem decyzji organu I instancji i nie stanowi jej wykonania. Sąd zauważył, że stosując elementy oznakowania, których przekaz ma nawiązywać do staropolskich receptur, metod czy składników,
w odniesieniu do wyrobów pozyskiwanych na skalę przemysłową, oznakowanie winno mieć odzwierciedlanie przynajmniej w składnikach zastosowanych w produkcji. Elementy oznakowania zamieszczone obowiązkowo, czy na zasadzie dobrowolności nie mogą wprowadzać w błąd ani być niejednoznaczne. Połączenie wyrażenia "Kuchnia staropolska" z określeniem "Nowocześnie" w odniesieniu do zakwestionowanej partii klopsów nie powoduje, że konsument otrzymuje produkt oznaczony w sposób prawidłowy i jednoznaczny. Użycie zmodyfikowanego wyrażenia "Kuchnia staropolska. Nowocześnie" nadal nie jest właściwe dla kontrolowanej partii klopsów, ponieważ użyte do produkcji składniki nie są charakterystyczne dla "kuchni staropolskiej", a ten element oznakowania jest na tyle duży i rozmieszczony w taki sposób, że trudno mówić o jego niedostrzeganiu przez konsumenta. Sąd dodatkowo zwrócił też uwagę, że dokonana zmiana oznakowania zabezpieczonej partii produktu wręcz wprowadza konsumenta w błąd co do składu produktu, z uwagi na zmiany w wykazie składników.
W związku z powyższym zasadna była konstatacja WSA, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, w tym art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Należy zauważyć, że zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję i trafnie podnosi kasator, że wydając tę decyzję organ odwoławczy jest zobowiązany do uwzględnienia stanu faktycznego (ale również i prawnego) aktualnego na dzień jej wydania. I tak też - wbrew zarzutom skargi kasacyjnej - GIJHARS uczynił, uwzględnił nowy stan faktyczny, poddał analizie wprowadzone zmiany w oznakowaniu oraz ocenił, czy skarżąca wykonała decyzję I instancji przed wydaniem rozstrzygnięcia. Ta ocena była negatywna, dlatego stwierdzając, że decyzja
I instancji była prawidłowa oraz uwzględniając wytyczne zawarte w poprzednim wyroku WSA, organ II instancji miał wystarczające podstawy do zastosowania art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Należy zauważyć, że art. 138 k.p.a. wskazuje na rodzaje decyzji odwoławczych
i przyznaje organowi II instancji kompetencje do określonego rozstrzygnięcia sprawy. Przez zarzut naruszenia tego przepisu nie można jednak, wbrew intencjom skargi kasacyjnej, zwalczać zasadności merytorycznego stanowiska zajętego przez organ
w sprawie. W skardze kasacyjnej nie wyjaśniono również sposobu naruszenia art. 6, 7, 8 i 11 k.p.a. w kontekście uchybienia treści art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., co czyni zarzut wskazany w pkt 7 petitum skargi kasacyjnej bezskuteczny.
Nie jest również zasadny kolejny zarzut z pkt 8 petitum skargi kasacyjnej. Organ odwoławczy miał bowiem prawo rozstrzygnąć sprawę, stosując się do oceny wyrażonej w wyroku z 27 października 2021 r., bez przekazywania jej do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Należy zważyć, że WSA w tym wyroku uchylił tylko decyzję organu odwoławczego, co wskazuje, iż jego zdaniem konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy nie wymagał uchylenia obu decyzji wydanych w sprawie. Ponadto podkreślenia wymaga, że stosownie do treści art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji tylko wtedy gdy decyzja ta została wydana
z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Dla zastosowania tego przepisu niezbędne jest zatem spełnienie przesłanki naruszania przez zaskarżoną decyzję przepisów postępowania wyjaśniającego, która jest konieczną (lecz niewystarczającą) przesłanką wydania decyzji kasacyjnej. Komentowany przepis wymaga również dodatkowo, aby "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy" miał "istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie". Z omawianego przepisu wynika jednoznacznie nie tylko, że wymienione w nim dwie przesłanki powinny być spełnione kumulatywnie, ale także że istnieje funkcjonalny i merytoryczny związek przesłanki pierwszej (naruszenie przepisów postępowania zaskarżoną decyzją)
i przesłanki drugiej (konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie). Związki te polegają na tym, że nie jest wystarczające stwierdzenie przez organ odwoławczy naruszenia przepisów postępowania przez organ, który wydał zaskarżoną decyzję, lecz konieczne jest wykazanie, że naruszenia te dotyczyły przepisów regulujących postępowanie wyjaśniające oraz że miały wpływ na niewyjaśnienie sprawy w zakresie określonym w drugiej przesłance. (por. Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany. Lex/el. 2024 r., komentarz do art. 138 k.p.a.). W rozpoznawanej sprawie kasator nie wskazał jakie to przepisy postępowania wyjaśniającego zostały naruszone przez organ I instancji, których nie dostrzegł ani organ II instancji ani Sąd pierwszej instancji. Autor skargi kasacyjnej chcąc skutecznie postawić zarzut naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. (w zw. z art. 15 k.p.a.) powinien sprecyzować w jakim zakresie konieczne jest wyjaśnienie sprawy lub (w sensie negatywnym), w jakim zakresie organ pierwszej instancji, naruszając przepisy postępowania, nie wyjaśnił sprawy, po drugie - istotny wpływ "koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy" na jej rozstrzygnięcie, czego nie uczynił.
W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że organ odwoławczy, wydając decyzję na podstawie art. 138 § 2, powinien w jej uzasadnieniu nie tylko przekonująco uzasadnić istnienie przesłanek wymienionych w tym przepisie, lecz także wskazać,
z jakich przyczyn nie zastosował przepisu art. 136 (np. wyrok NSA z 3 marca 2017 r.,
II OSK 1657/15, LEX nr 2316818). Przesłanki wydania decyzji kasacyjnej nie mogą być interpretowane rozszerzająco, zwłaszcza gdy interpretuje się ten przepis w kontekście zasady "merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy". Organ odwoławczy, który przeprowadzi postępowanie wyjaśniające na podstawie art. 136 § 2 lub 3, traci kompetencję do wydania decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 (art. 138 § 2b). Po przeprowadzeniu tego postępowania wyjaśniającego jest obowiązany wydać decyzję, o której mowa w art. 138 § 1 albo 4.
Z drugiej strony jest oczywiste, że przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego nie może godzić w zasadę dwuinstancyjności.
Należy zauważyć, że WSA w poprzednim wyroku z 27 października 2021 r., nie dostrzegł uchybień w działaniu organu I instancji, a przyczyną uchylenia - wyłącznie decyzji wydanej w II instancji - było nieustalenie w postępowaniu odwoławczym, czy skarżąca zastosowała się do wytycznych z I instancji (wykonała tę decyzję), czy postępowanie nie stało się więc bezprzedmiotowe. WSA zarzucił zatem naruszenie przepisów postępowania przez organ II instancji (art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a.)
i niewyjaśnienie oraz brak należytej oceny tego istotnego elementu stanu faktycznego sprawy.
Przeprowadzenie w tym zakresie uzupełniającego postępowania dowodowego i ocena tej spornej kwestii przez organ odwoławczy nie uchybiała w konsekwencji treści art. 15 k.p.a. tj. zasadzie dwuinstancyjności - przeprowadzenie postępowania dowodowego było tylko uzupełniające, nie dotyczyło materialnoprawnej tożsamości sprawy i stanowiło zastosowanie się do oceny prawnej wyrażonej w wyroku WSA, stąd zarzut postawiony w pkt 8) skargi kasacyjnej okazał się bezzasadny.
Nie ma też podstaw do uznania racji autora skargi kasacyjnej i podzielenia zarzutu dotyczącego naruszenia przez Sąd art. 134 § 1 i art. 133 § 1 p.p.s.a. - poprzez nierozpoznanie istoty sprawy.
W pierwszej kolejności trzeba zaznaczyć, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Przepis ten jednoznacznie determinuje zakres kognicji sądu administracyjnego. Sąd operuje w granicach sprawy, którą jest sprawa rozstrzygnięta zaskarżonym aktem, co prowadzi do wniosku, że tym samym wyznacza on przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego oraz jego ramy. Sąd nie może wiec uczynić przedmiotem kontroli zgodności z prawem innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Granice kontroli sądowoadministracyjnej wyznaczone więc zostają przez granice sprawy administracyjnej, którą jest zespół okoliczności faktycznych i prawnych, w których organ administracji stosuje normę prawa materialnego celem ustalenia sytuacji prawnej określonego podmiotu poprzez udzielenie (lub odmowę udzielenia) żądanego uprawnienia albo w postaci nałożenia z urzędu określonego obowiązku. Przedmiotem postępowania administracyjnego jest więc sprawa administracyjna kreowana przez dwa elementy, a mianowicie określony stan faktyczny oraz normę prawa materialnego, ze względu na którą, w stosunku do pomiotu związanego stanem faktycznym, można orzec w drodze decyzji administracyjnej o jego obowiązkach lub (i) uprawnieniach. Na sprawę administracyjną składają się więc elementy podmiotowe i przedmiotowe, co powoduje, że przy ustalaniu tożsamości sprawy należy uwzględniać te właśnie elementy, których tożsamość, w odniesieniu do elementów podmiotowych wyraża się w tożsamości podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, w odniesieniu zaś do tożsamości przedmiotowej, do tożsamości treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej. Zakres sądowej kontroli wyznacza więc przedmiot danej sprawy administracyjnej zdeterminowany prawnymi podstawami wydanego w niej rozstrzygnięcia, poza którymi sąd orzekający w sprawie nie jest uprawniony do podejmowania żadnej interwencji. Granice orzekania sądu administracyjnego pierwszej instancji wyznacza sprawa administracyjna w znaczeniu materialnym.
W rozpoznawanej sprawie nie można pominąć, tej okoliczności, że była już ona wcześniej rozpoznawana przez WSA i wydano w niej wielokrotnie wspominany wyrok, który stał się prawomocny. W takiej sytuacji przy zakreślaniu granic sprawy, należy uwzględniać nie tylko treść art. 134 § 1 p.p.s.a, ale również art. 153 i 170 p.p.s.a. Należy zatem jeszcze raz przypomnieć, że granice rozpoznania sprawy ulegają w takim wypadku zawężeniu, a w ponownym postępowaniu nie podlegają ponownemu rozstrzyganiu kwestie, które zostały już prawomocnie rozstrzygnięte.
Wbrew temu, co podaje się w skardze kasacyjnej Sąd pierwszej instancji prawidłowo odczytał zakres sprawy, uwzględniając treść wydanego w niej poprzedniego prawomocnego wyroku (sygn. akt V SA/Wa 3115/21). Zakreślony przez WSA
w kontrolowanym orzeczeniu zakres sprawy: "Przedmiotem sporu w sprawie jest to, czy Główny Inspektor JHARS zasadnie uznał, że proces zmiany oznakowania produktu "Klopsy wieprzowe. Kuchnia staropolska" nie dokonał się przed wydaniem decyzji
z [...] listopada 2020r. (jak twierdzi organ), czy zmiany oznakowania poprzez dopisanie wyrażenia "Nowocześnie" i zmiany koloru etykiety (...) dokonano przed wydaniem tej decyzji oraz czy zmieniona etykieta odpowiada jakości handlowej określonej
w przepisach o jakości handlowej, co powinno zostać uwzględnione przez organ odwoławczy (jak twierdzi skarżąca)," odpowiada temu, do czego został zobowiązany poprzednio przez Sąd organ II instancji i co powinien obecnie skontrolować WSA orzekając w tej sprawie ponownie. Skarżąca polemizując z prawidłowo wskazanym zakresem sprawy koniecznym dla wydania rozstrzygnięcia pomija treść wyroku z 27 października 2021 r. a w zasadzie się z nim nie zgadza twierdząc, że "dla niniejszej sprawy nie ma żadnego znaczenia kiedy konkretnie dokonano zmiany oznakowania", co nie mogło okazać się skuteczne, gdyż poprzedni wyrok stał się prawomocny (strony go nie zaskarżyły), zatem zawiera wiążącą ocenę prawną, o jakiej mowa w art. 153 p.p.s.a.
Należy zauważyć, że skarżąca kasacyjnie nie wyjaśniła - ani w petitum zarzutu, ani w jego uzasadnieniu - na czym miało polegać uchybienie przez Sąd treści art. 133 § 1 p.p.s.a., co w połączeniu z bezzasadnością zarzutu w zakresie art. 134 § 1 p.p.s.a. powoduje, że cały omawiany zarzut należy ocenić jako chybiony.
Z przyczyn wyżej podanych, tj. przesądzenia pewnych kwestii w prawomocnym wyroku z 27 października 2021 r. bezskuteczne okazały się również zarzuty skargi kasacyjne wyszczególnione w pkt 1) - 3) petitum skargi kasacyjnej. WSA oceniał już bowiem poprzednio w ww. wyroku zarzuty dotyczące stosowania/niestosowania wprost art. 138 rozporządzenia 2017/625 oraz powiązanej z tym kwestii procesowej,
tj. wydania decyzji I instancji w warunkach nieważności, z powodu braku podstaw prawnych do przyjęcia kompetencji organu do rozstrzygania spraw administracyjnych
w trybie art. 138 rozporządzenia 2017/625. Sąd obszernie analizował znaczenie tego przepisu oraz organy odpowiedzialne za prowadzenie działań (postępowanie wyjaśniające oraz podejmowanie odpowiednich środków) w sprawach, w których istnieje podejrzenie braku zgodności z prawodawstwem Unii dotyczącym łańcucha rolno-spożywczego i uznał, że nałożony rozporządzeniem 2017/625 obowiązek "wyznaczenia" właściwych organów w obszarach objętych zakresem tego rozporządzenia realizuje się w ustawie o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Wbrew twierdzeniom skarżącej, w polskim porządku prawnym istnieją zatem normy prawne, przyznające organom Inspekcji Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych kompetencje do kontrolowania stosowania się do przepisów o właściwym oznaczaniu produktów i wydawania decyzji z art. 138 rozporządzenia 2017/625. Na rozstrzygnięcie tej kwestii w wyroku o sygn. akt V SA/Wa 3115/21 prawidłowo powołał się WSA w kontrolowanym orzeczeniu, tak samo jak prawidłowo odniósł się do podnoszonego przez skarżącą uchybienia treści art. 138 ww. rozporządzenia wskazując, że zgodnie z jego treścią właściwe organy podejmują wszelkie środki, jakie uznają za odpowiednie, by zapewnić zgodność z przepisami, o których mowa w art. 1 ust. 2, obejmujące wymienione w art. 138 ust. 2 działania, ale nieograniczające się do nich. Kasator poświęcając przeważającą część uzasadnienia skargi kasacyjnej na rozważania in abstracto, dotyczące zasad pierwszeństwa prawa unijnego nad porządkami krajowymi, jednolitego stosowania przepisów prawa UE i bezpośredniego obowiązywania oraz skutku norm prawa unijnego nie negował tego stanowiska, nie wyjaśnił w jaki sposób podejmowane przez organy w rozpoznawanej sprawie środki miałyby być sprzeczne z tymi zasadami, a w szczególności w jaki sposób stosowane
w sprawie szczegółowe normy dotyczące jakości artykułów rolno-spożywczych, w tym dotyczące oznakowania miałyby być sprzeczne z art. 138 rozporządzenia 2017/625 lub w inny sposób go naruszać.
Z tych przyczyn również omawiane zarzuty należało uznać za bezzasadne.
Nie jest także trafny zarzut naruszenia art. 7 ust. 1 lit. a) i c) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 w zw. z art. 8 ust. 1 rozporządzenia ( WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady, poprzez błędne uznanie, iż kwestionowana partia towaru nie spełnia wymagań w zakresie jakości handlowej. Jakkolwiek autor skargi kasacyjnej nie wskazał wprost o jaką formę naruszenia wyszczególnionych przepisów chodzi, to brak zakwestionowania wykładni dokonanej przez Sąd pierwszej instancji oraz niepodanie wykładni prawidłowej (własnej) pozwala przyjąć, że chodzi o wadliwe zastosowanie tych przepisów. Zgodnie jednak w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że dla zwalczenia przyjętego
w sprawie przez organy administracji zastosowania konkretnych przepisów, niezbędne jest uprzednie podważenia ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Kastor ustalonego stanu faktycznego nie podważył, a zatem prawidłowość zastosowania art. 7 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ( UE) nr 1169/2011, zgodnie z którym informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd, w szczególności co do właściwości środka spożywczego, a w szczególności co do jego charakteru, tożsamości, właściwości, składu, ilości, trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji nie mogła zostać zanegowana. Trafnie bowiem przyjął Sąd pierwszej instancji, iż w ustalonym stanie faktycznym zabieg zmiany etykiet dokonany
w sprawie może wywoływać u konsumenta, błędne przekonanie co do składu produktu
i sposobu jego wytworzenia. Z podanego na etykiecie wykazu składników wynika, że były to składniki wysokoprzetworzone, charakterystyczne dla produkcji przemysłowej, podczas gdy użycie określenia "Kuchnia staropolska" - nawet z dopiskiem "Nowocześnie" wywołuje skojarzenie z produktami wytworzonymi bez udziału takich składników i w sposób charakterystyczny dla okresu kojarzonego jako "staropolski".
To wyrażenie - "Kuchnia staropolska" wywołuje bowiem skojarzenia z produktami oraz metodami niegdyś stosowanymi. Ponadto nowe oznakowanie zawierało także modyfikację nazwy produktu, na boku etykiety nazwę "Klopsy wieprzowe w sosie pomidorowym" zmieniono na "Klopsy drobiowo-wieprzowe w sosie pomidorowym", która nie ma oparcia w użytych do produkcji składnikach, na co wskazywały ustalenia przeprowadzonej we wrześniu 2020 r.
Dlatego także i ten zarzut (pkt 4 petitum skargi kasacyjnej) nie został przez sąd kasacyjny podzielony.
Przechodząc natomiast zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz
art. 135 p.p.s.a. należy wskazać, że według skarżącego kasacyjnie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zaniechano stanowiska "co do stanu przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia". W związku z tak sformułowanym zarzutem należy przypomnieć, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa niezbędne elementy prawidłowo sporządzonego uzasadnienia wyroku. Powinno ono mianowicie zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a ponadto, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji - wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić skuteczną samodzielną podstawę kasacyjną, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w powołanym przepisie, w tym gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy nie zawiera stanowiska sądu odnośnie do stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt
II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 39; a także wyroki NSA: z 19 lutego 2019 r., sygn. akt II GSK 5379/16; z 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 568/08). Naruszenie to musi być na tyle poważne, aby można było uznać, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), co strona skarżąca wnosząca skargę kasacyjną powinna wykazać.
Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w art. 141 § 4 p.p.s.a. W uzasadnieniu WSA przedstawił bowiem opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu przed organami administracji publicznej oraz przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku wskazując, z jakich przyczyn wniesiona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, co umożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu przeprowadzenie kontroli instancyjnej ustaleń WSA w kwestionowanym zakresie. Zupełnie inną kwestią jest natomiast siła przekonywania zawartych w nim argumentów. Brak przekonania strony skarżącej
o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym do przyjętego kierunku wykładni
i zastosowania prawa, czy też odnośnie do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, której rezultat nie spełnia oczekiwań strony skarżącej, nie oznacza wadliwości uzasadnienia wyroku. Okoliczność, że stanowisko zajęte przez wojewódzki sąd administracyjny jest odmienne od przedstawionego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, że uzasadnienie wyroku zawiera wady konstrukcyjne czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Należy także podkreślić, że za pomocą zarzutu naruszenia art. 141
§ 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać, ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. np.: wyrok NSA z 26 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1131/13; wyrok NSA z 20 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 2081/13; wyrok NSA z 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13; wyrok NSA z 18 marca 2015 r., sygn. akt I GSK 1779/13).
W związku z tym skarżąca niezasadnie upatruje w tym uchybieniu Sądu pierwszej instancji naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Prawidłowo uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa Sąd pierwszej instancji był zobligowany do oddalenia skargi, nie miał też żadnych podstaw do skorzystania z możliwości, jaką daje art. 135 p.p.s.a.
Konkludując, wobec braku zasadności wszystkich omówionych zarzutów naruszenia prawa procesowego, uprawnione było stanowisko zajęte przez Sąd pierwszej instancji, wyrażone w zaskarżonym wyroku.
Oddalając skargą kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. o kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935). NSA uwzględnił to, że pełnomocnik organu został ustanowiony na etapie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz sporządził w terminie określonym w art. 179 p.p.s.a. odpowiedź na skargę kasacyjną.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI