II GSK 1013/21

II GSK 1013/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dorota Dąbek /sprawozdawca/
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
Marcin Kamiński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6379 Inne o symbolu podstawowym 637
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 2319/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-12-08
II GZ 233/20 - Postanowienie NSA z 2020-08-25
Skarżony organ
Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 238
art. 35 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 15 stycznia 2015 r. o obligacjach
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia NSA Dorota Dąbek (spr.) Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant asystent sędziego Agata Skorupska po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. S.A. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 2319/19 w sprawie ze skargi A. S.A. w W. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 24 września 2019 r. nr DIF.456.1.2019 w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności maklerskiej oraz nałożenia kary pieniężnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. S.A. w W. na rzecz Komisji Nadzoru Finansowego 10.800 (słownie: dziesięć tysięcy osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
I
Wyrokiem z 8 grudnia 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 2319/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę A. S.A. w W. (poprzednio: B. S.A. w W.; dalej: skarżąca, spółka) na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 24 września 2019 r. w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności maklerskiej oraz nałożenia kary pieniężnej.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Komisja Nadzoru Finansowego decyzją z 24 września 2019 r. orzekła wobec skarżącej o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie działalności maklerskiej (pkt 1), o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 1 700 00 zł (pkt 2), o wyznaczeniu terminu dwóch miesięcy od dnia doręczenia decyzji na zakończenie działalności maklerskiej przez skarżącą (pkt 3) oraz nadaniu decyzji w zakresie pkt I i III rygoru natychmiastowej wykonalności (pkt 4).
W uzasadnieniu organ wskazał, iż skarżąca na przestrzeni lat 2016-2017 posiadała informacje jednoznacznie wskazujące, że w zakresie dokumentów ofertowych obligacji C. Sp. z o.o. w K., przekształconej następnie w D. S.A. (dalej: D.), skarżąca świadczyła usługę oferowania obligacji dopuszczając do zamieszczenia nieprawdziwych informacji dotyczących braku posiadania zobowiązań przeterminowanych przez emitenta, mimo że było to niezgodne ze stanem faktycznym oraz art. 35 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 15 stycznia 2015 r. o obligacjach (Dz. U. poz. 238 ze zm.: dalej: ustawa o obligacjach), który wymaga, aby w propozycji nabycia obligacji prezentowane były informacje o wartości zaciągniętych zobowiązań emitenta.
Organ podkreślił, że skarżąca - jako podmiot profesjonalnie prowadzący działalność maklerską - pośrednicząc w czynnościach ofertowych obowiązana była dochować staranności, aby przepisy ustawowe obowiązujące w zakresie prowadzenia ofert obligacji zostały zachowane, do czego była obowiązana przez przepis § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 września 2012 r. w sprawie trybu i warunków postępowania firm inwestycyjnych, banków, o których mowa w art. 70 ust. 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, oraz banków powierniczych (Dz. U. z 2015 r. poz. 878, ze zm., dalej: rozporządzenie MF z 24 września 2012 r.), nakazujący firmie inwestycyjnej prowadzenie działalności maklerskiej w sposób rzetelny i profesjonalny, zgodnie z zasadami uczciwego obrotu. Zdaniem organu skarżąca w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2017 r. prowadziła 8 ofert obligacji spółki D., w których dopuszczała w sposób intencjonalny do zatajenia informacji o zobowiązaniach przeterminowanych emitenta, co naruszało § 8 ust. 1 rozporządzenia MF z 24 września 2012 r., a postępowanie takie tym bardziej jest naganne, iż była to stała praktyka przyjęta przez skarżącą w prowadzonej działalności oferowania instrumentów finansowych spółki D.. Pomimo bowiem dysponowania na przestrzeni lat 2016-2017 informacjami jednoznacznie wskazującymi, że dokumenty ofertowe obligacji spółki D. zawierały nieprawdziwe informacje co do braku posiadania zobowiązań przeterminowanych przez emitenta, co było niezgodne z art. 35 ust.1 pkt 1 ustawy o obligacjach, skarżąca nie podjęła czynności zmierzających do zastosowania postanowień regulaminu zarządzania konfliktami interesów przez B. S.A. (dalej: regulamin zarządzania konfliktami interesów), w tym uniknięcia wystąpienia konfliktu interesów. Działo się tak pomimo faktu, że zgodnie z pkt.7.3.1 oraz 7.3.2 Umów o oferowanie obligacji, skarżąca miała prawo wypowiedzieć umowę ze skutkiem natychmiastowym w przypadku, w którym spółka D. swoim działaniem lub zaniechaniem spowoduje, że realizacja umowy staje się niemożliwa bądź doznaje istotnych utrudnień, w szczególności na skutek przekazania nieprawdziwych bądź niekompletnych informacji, w szczególności w zakresie sytuacji finansowej spółki D. oraz w przypadku, gdy spółka D. narusza istotne postanowienia umowy i nie zaprzestaje dokonywania takich naruszeń.
Organ ponadto podkreślił, iż pomimo występowania sytuacji, w których spółka D. miała problemy z regulowaniem zobowiązań i po stronie emitenta występowały zobowiązania przeterminowane, skarżąca zawierała z tym podmiotem kolejne umowy o oferowanie obligacji i przeprowadzała je, mając świadomość działania w istniejącym konflikcie interesów. Osoby powiązane, tj. członkowie zarządu skarżącej, nie tylko nie starali się tej sytuacji zapobiec lub nią odpowiednio zarządzić, do czego byli obowiązani, ale wręcz ją inicjowali lub za ich pełną świadomością odbywało się prowadzenie kolejnych ofert obligacji spółki D. i prezentowanie w dokumentach ofertowych informacji o braku zobowiązań przeterminowanych emitenta.
W ocenie organu, zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy pozwalał na stwierdzenie, że skarżąca będąc w pełni świadoma przedstawiania nieprawdziwych informacji dotyczących sytuacji finansowej spółki D., nie podjęła żadnych czynności mających na celu wyeliminowanie ww. nieprawidłowości. Według organu brak działań skarżącej w tym zakresie był związany z faktem, że członkowie zarządu skarżącej posiadali bezpośredni interes ekonomiczny w skutecznym uplasowaniu emisji spółki D. Działając w warunkach istniejącego konfliktu interesów, doprowadzając do naruszenia interesu klientów, którzy obejmowali obligacje emitowane przez spółkę D., jednocześnie realizując interesy osobiste członków zarządu skarżącej i dopuszczając do zawierania kolejnych umów o oferowanie obligacji spółki D., pomimo świadomości co do stałej niemożności terminowego spłacania zobowiązań przez emitenta oraz występowania zobowiązań przeterminowanych, skarżąca działała w sposób szczególnie urągający zasadom rzetelności, profesjonalizmu, uczciwego obrotu oraz wbrew interesom klientów.
Zdaniem organu w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki nałożenia sankcji administracyjnej na skarżącą w postaci cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności maklerskiej oraz nałożenia kary pieniężnej. Okoliczność, że w opinii skarżącej nie narusza ona obecnie przepisów prawa oraz wprowadziła rozwiązania, które w jej ocenie miały wyeliminować możliwość ich wystąpienia w przyszłości, nie wymazuje bowiem wcześniejszych działań podmiotu. Jednocześnie Komisja Nadzoru Finansowego podkreśliła, że postawa wykazywana przez członków zarządu skarżącej była wysoce naganna i wymagała, aby w związku ze stwierdzonymi uchybieniami zostały zastosowane adekwatne do nich sankcje. O nałożeniu kary pieniężnej zadecydowała waga stwierdzonych naruszeń w zakresie oferowania obligacji spółce D., okoliczności w jakich doszło do powstania naruszeń, tj. działanie skarżącej w konflikcie interesów wynikającym z unii personalnej, jaka łączyła członków zarządu skarżącej ze spółką D., a także fakt, że w świetle stwierdzonego stanu faktycznego rozwiązania funkcjonujące u skarżącej w obszarze identyfikowania, monitorowania i zarządzania konfliktem interesów uznano za pozorne.
Skargę na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego wniosła spółka.
Sąd pierwszej instancji skargę oddalił, wskazując w uzasadnieniu opisanego na wstępie wyroku, że z zebranego przez organ materiału dowodowego wynikało, że dokumenty ofertowe w postaci obligacji spółki D. zawierały stwierdzenie, że emitent nie posiada zobowiązań przeterminowanych, co okazało się nieprawdziwe, oraz że skarżąca była w posiadaniu informacji o istnieniu tych zobowiązań i ich wysokości. Posiadając jednak informacje o zobowiązaniach przeterminowanych emitenta, skarżąca wprowadzała na rynek oferty kolejnych emisji obligacji spółki D., w oparciu o dokumenty ofertowe zawierające nieprawdziwe informacje. Według Sądu, niezależnie od posiadanych informacji dotyczących poszczególnych zaległych zobowiązań, mając na uwadze wieloletnią współpracę z emitentem, skarżąca powinna niewątpliwie uwzględnić powtarzające się trudności w terminowym regulowaniu zobowiązań przez ten podmiot i wykazywać w tym zakresie szczególną ostrożność przy opracowywaniu oferty kolejnych emisji papierów wartościowych. Dokumenty ofertowe powinny bowiem przedstawiać inwestorom rzetelne i wiarygodne informacje, a informacja o posiadaniu bądź nieposiadaniu zobowiązań przeterminowanych emitenta obligacji jest niewątpliwie informacją istotną dla potencjalnych nabywców i mogła mieć wpływ na ich decyzje inwestycyjne.
W ocenie Sądu, materiał dowodowy sprawy w wystarczającym stopniu pozwalał
także na stwierdzenie zaistnienia w tym przypadku konfliktu interesów, w związku z powiązaniami osobistymi oraz finansowymi członków zarządu skarżącej oraz emitenta obligacji spółki D.. Dokonane w tym zakresie przez organ ustalenia dowodziły, że skarżący przedkładał interes jednego klienta ponad interesy innych klientów, świadomie przedstawiając nieprawdziwe informacje o emitencie, gdyż skarżąca kierowała się bezpośrednim interesem ekonomicznym członków zarządu skarżącej, którzy byli w emitenta zaangażowani kapitałowo, a ponadto dokonali oni osobistych poręczeń majątkowych za jego zobowiązania, w związku z którymi podejmowane były wobec nich czynności windykacyjne, w tym zajęcia komornicze.
Powyższy fakt, zdaniem Sądu, jednoznacznie potwierdzał, że były to należności przeterminowane, których termin płatności upłynął, podobnie jak i znajdująca się w aktach administracyjnych sprawy korespondencja mailowa kierowana do skarżącej, w której jednoznacznie wskazano na wartość zobowiązań przeterminowanych emitenta (D. S.A.) na koniec 2015 r., w wysokości 19 900 000 zł. Zdaniem Sądu nie miało znaczenia dla sprawy, kiedy i na jakich warunkach zobowiązania przeterminowane zostały przez emitenta spłacone, podobnie jak okoliczność ujawnienia w sprawozdaniach finansowych emitenta wartości tych zobowiązań, gdyż nie można było tego uznać za należyte poinformowanie inwestorów o sytuacji finansowej emitenta.
W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie naruszała także zasady proporcjonalności, gdyż wydana została po rozważeniu przez organ wszystkich istotnych okoliczności przemawiających zarówno na niekorzyść, jak i na korzyść skarżącej, ustalając rodzaj sankcji adekwatnej do wagi stwierdzonego naruszenia. Organ wskazał przy tym, że mimo że zachodzą pewne okoliczności przemawiające na korzyść skarżącej, to w świetle ustaleń dokonanych w postępowaniu, w szczególności okoliczności w jakich doszło do stwierdzonych naruszeń i wagi tych naruszeń, zachodziła konieczność zastosowania sankcji cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności maklerskiej oraz nałożenia kary pieniężnej.
Za niezasadny uznał Sąd także zarzut naruszenia przez organ art. 107 § 1 k.p.a. przez nieoznaczenie organu administracyjnego, który wydał zaskarżoną decyzję oraz nieprawidłowe jej podpisanie. Sąd wskazał bowiem, że zgodnie z art. 3 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym (t.j. Dz.U. z 2025r., poz. 640; dalej: u.n.r.f.), Komisja Nadzoru Finansowego jest organem właściwym w sprawach nadzoru nad rynkiem finansowym. W przypadku tego organu kolegialnego brak jest przepisu szczególnego, który nakładałby obowiązek wskazania w treści decyzji osób wchodzących w skład tego organu. Z art. 11 ust. 3 u.n.r.f. wynika zaś, że podpis pod decyzją Komisji Nadzoru Finansowego składa Przewodniczący lub zastępca.
Zdaniem Sądu zaskarżonej decyzji nie podważała także odmowa przeprowadzenia przez organ rozprawy i przesłuchania na niej skarżącej, bowiem obowiązujące przepisy nie wymagają, aby wydanie rozstrzygnięcia było obligatoryjnie poprzedzone przeprowadzeniem rozprawy.
Sąd za prawidłowe uznał stanowisko organu, że przeprowadzenie mediacji w niniejszej sprawie nie miałoby żadnego znaczenia dla prowadzenia postępowania, gdyż ustaleń faktycznych organ dokonywał na podstawie zebranego materiału w sprawie, co do którego skarżąca mogła się wypowiedzieć, a zatem mediacja nie miałaby wpływu na dokonane w sprawie ustalenia faktyczne.
Zdaniem WSA w Warszawie brak było także podstaw do uznania, że w rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka wyłączenia z urzędu niektórych pracowników Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego, skoro skarżąca w trakcie postępowania nie złożyła wniosku o wyłączenie pracownika organu, na podstawie art. 24 § 3 k.p.a., a z akt wynika, że w postępowaniu została zapewniona bezstronność pracowników organu.
II
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku WSA w Warszawie złożyła skarżąca, zaskarżając orzeczenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego:
1. art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy o obligacjach, przez jego niezastosowanie i zaniechanie dokonania wykładni pojęcia "zobowiązań przeterminowanych", chociaż to właśnie rzekome istnienie zobowiązań przeterminowanych w rozumieniu przywołanych przepisów legło u podstaw wydania zaskarżonej decyzji.
Ponadto zaskarżonemu wyrokowi zarzucono na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. istotne naruszenie przepisów postępowania:
2. rażące naruszenie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.; dalej: p.u.s.a.) przez zaniechanie dokonania kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem, tylko poczynienie własnych ustaleń faktycznych, uwzględniających materiał dowodowy w sposób całkowicie dowolny i skrajnie wybiórczy, za uzasadnienie dla takiego stanowiska przyjmując zaś zupełnie przeinaczone odwołanie do wypowiedzi dogmatycznej z dziedziny procesu karnego (vide: dokonane na str. 22 uzasadnienia wyroku odniesienie do: "T. Grzegorczyk, Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2014, s. 54-55"), przy jednoczesnym zlekceważeniu stawianych wprost w skardze lub pismach procesowych zarzutów dotyczących rażącego naruszenia prawa, które były formułowane zarówno na etapie postępowania administracyjnego, jak i sądowego;
- co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło do wykroczenia poza ustawowe kryteria oceny decyzji administracyjnej, przy jednoczesnym braku rozpoznania skargi w zakresie wyznaczanym przez obowiązujące przepisy prawa;
3. art. 141 § 4 p.p.s.a. przez całkowite pominięcie w treści uzasadnienia zarzutów strony dotyczących naruszenia:
a) art. 167 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy 2 dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. Nr 183, poz. 1538 ze zm., dalej "u.o.i.f.), który obszernie uzasadniono w piśmie procesowym z dnia 28 października 2020 r., a którego cała dokonana ocena sprowadza się do zawarcia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdzenia, że 'W tej sprawie zaistniały zarówno przesłanki do zastosowania sankcji z art. 167 ust 1 pkt 1 ustawy o obrocie, jak i z art 167 ust 1 pkt 2 tej ustawy oraz do zastosowania obu przewidzianych w tych przepisach sankcji jednocześnie" (str. 21 uzasadnienia), przy braku jakichkolwiek (choćby pobieżnych) analizy argumentów skarżącej, a nawet treści samych przepisów, które w ogóle nie zostały przytoczone;
b) art. 10 ust. 1 Konstytucji RP, a także art. 1 k.p.a. i art. 7 ust. 1 pkt 1-4 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o nadzorze nad rynkiem kapitałowym (Dz. U. Nr 183, poz. 1537 ze zm.; dalej: u.n.r.k.) przez całkowite pominięcie podniesionych w piśmie procesowym z dnia 28 października 2020 r. zarzutów dotyczących ustaleń w zakresie stosunków cywilnoprawnych, chociaż to właśnie ocena prawna takich stosunków prawnych legła u podstaw wydania zaskarżonej pierwotnie decyzji;
- co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ wskazuje na nierozpoznanie sprawy w całości i uniemożliwia kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku w tym zakresie;
4. naruszenie art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez zaniechanie uchylenia zaskarżonej decyzji, chociaż została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa, tj.:
a) art. 5 § 1 pkt 3 oraz art. 107 § 1 pkt 1 i 8 k.p.a. przez brak oznaczenia osób fizycznych działających jako organ administracji publicznej wydający zaskarżoną decyzję;
b) art. 7 k.p.a. przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz skrajnie subiektywną i wybiórczą ocenę wybranych okoliczności faktycznych, jedynie w celu uzasadnienia z góry przyjętej tezy;
c) art. 77 § 1 oraz art. 80 w zw. z art. 81 § 1 k.p.a. przez przekroczenie przez organ zasady swobodnej oceny dowodów oraz nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego i ograniczenie się jedynie do analizy korespondencji e-mail, mającej marginalny wpływ na treść istniejących stosunków prawnych podlegających ocenie;
d) art. 78 § 1 i 2 k.p.a. (i) poprzez nieuwzględnienie składanych przez skarżącą wniosków dowodowych, podczas gdy okoliczności stwierdzone wnioskowanymi dowodami miałyby istotne znaczenie dla sprawy, a nie zostały w sposób wyczerpujący stwierdzone innymi dowodami, a także (ii) poprzez oddalenie wniosków dowodowych jedynie na tej podstawie, że zdaniem organu dotychczasowe dowody wykazały w wystarczającym stopniu przeciwieństwo tego, co skarżąca zamierzała udowodnić;
e) art. 89 § 1 i 2 k.p.a. przez zaniechanie przeprowadzenia rozprawy, chociaż uprościłoby to postępowanie, a okoliczności faktyczne niniejszej sprawy wymagają wyjaśnienia przy udziale świadków;
- co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do bezpodstawnego nieuchylenia zaskarżonej decyzji administracyjnej.
Wobec powyższego wniesiono o rozpoznanie niniejszej sprawy na rozprawie, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, a także uchylenie zaskarżonej decyzji Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 24 września 2019 r. (sygn. DIF.456.1.2019), ewentualnie przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
III
Odpowiedź na skargę kasacyjną złożyła Komisja Nadzoru Finansowego, wnosząc o jej oddalenie na podstawie art. 184 p.p.s.a. oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zastępstwa procesowego.
IV
Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. postanowił uwzględnić ostatecznie doprecyzowany wniosek dowodowy skarżącej o przeprowadzenie dowodu z wyroku Sądu Rejonowego dla W. [...] w W. [...] Wydział [...] z [...] września 2024 r., sygn. akt [...] oraz wyroku Sądu Okręgowego w W. [...] Wydział [...] z [...] marca 2025 r. sygn. akt [...] na okoliczność ich treści i wykazania tego, że skoro organ podzielił prawidłowość zmiany opisu czynu przez sąd karny, to tym samym przyznał, że postępowanie wyjaśniające co najmniej w części było wadliwe.
V
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej, w niniejszej sprawie nie występują bowiem przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej wyznaczonymi wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej oznaczało, że był on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i w takim zakresie, w jakim to wskazano w skardze kasacyjne, nie mógł natomiast we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Rozpoznawanie sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny nie jest bowiem rozpoznawaniem jej od początku, lecz jest rozstrzyganiem o legalności zaskarżonego wyroku sądu pierwszej instancji w granicach zarzutów, które zostały sformułowane w skardze kasacyjnej.
To zastrzeżenie na wstępie jest w tej sprawie konieczne ze względu na sposób sformułowania i treść postawionych w niniejszej skardze kasacyjnej zarzutów, które przesądziły o zakresie przeprowadzonej w tej sprawie przez NSA kontroli.
Rozstrzygając zatem w granicach związania tym, co zarzucono w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że żaden ze sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów nie mógł zostać uwzględniony.
W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegał podniesiony w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy o obligacjach.
Zarzut ten sformułowany został jako zarzut naruszenia prawa materialnego. Skarżąca kasacyjnie kwestionuje prawidłowość zaskarżonego wyroku, zarzucając naruszenie tego przepisu przez jego niezastosowanie i zaniechanie dokonania wykładni pojęcia "zobowiązań przeterminowanych".
Zgodne z art. 176 p.p.s.a. określenie podstaw kasacyjnych oznacza obowiązek wskazania konkretnych przepisów naruszonych przez sąd, z podaniem do jakiego naruszenia przepisów prawa doszło i na czym to naruszenie polegało, co w przypadku naruszenia prawa materialnego może polegać na błędnej jego wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu. Sformułowanie zarzutu błędnej wykładni przepisu prawa materialnego, tj. nieprawidłowego zrekonstruowania treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu (mylne rozumienie określonej normy prawnej), zawsze wymaga wykazania na czym polegało wadliwe odczytanie przez sąd pierwszej instancji znaczenia treści przepisu, a następnie konieczne jest podanie właściwego, zdaniem skarżącego, rozumienia naruszonego przepisu. Niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej (tzw. błąd subsumpcji).
Art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy o obligacjach w brzmieniu mającym w sprawie zastosowanie przewidywał, że "W propozycji nabycia zamieszcza się warunki emisji oraz informacje, które umożliwiają ocenę sytuacji finansowej emitenta. Emitent jest obowiązany do udostępnienia w szczególności informacji dotyczących wartości zaciągniętych zobowiązań, z wyszczególnieniem zobowiązań przeterminowanych, ustalonej na ostatni dzień kwartału poprzedzający o nie więcej niż 4 miesiące udostępnienie propozycji nabycia".
Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że została ona oparta na zastosowaniu tego właśnie przepisu, co zaakceptował Sąd w zaskarżonym wyroku. Organ zastosował art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy o obligacjach, wskazując w zaskarżonej decyzji, że powodem jej wydania i uzasadnieniem zastosowanych sankcji było nieudostępnienie w procedurze emisji obligacji informacji o zobowiązaniach przeterminowanych. Sformułowanie tego zarzutu kasacyjnego w ten sposób, że zarzucony został brak zastosowania tego przepisu, nie pozwala NSA w pełni poznać toku rozumowania strony skarżącej. Ten zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego został zatem przez NSA rozpoznany po zrekonstruowaniu jego treści na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej (por. uchwałę pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009r., sygn. akt I OPS 10/09), jako zarzut błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy o obligacjach.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego tak zrekonstruowany zarzut naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy o obligacjach, nie zasługiwał na uwzględnienie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowa była w tej sprawie wykładnia przepisu art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy o obligacjach, a konkretnie zawartego w nim sformułowania "zobowiązania przeterminowane". Trafnie wskazano w zaskarżonej decyzji, co zasadnie zaakceptował Sąd, że chodziło o takie zobowiązania, które na dzień wydawania decyzji były przeterminowane, czyli były po terminie płatności. To zaś, że takie zobowiązania istniały w dacie wydawania decyzji, zostało w tej sprawie niespornie ustalone. Wprawdzie strona skarżąca kasacyjnie w ramach zarzutów procesowych nawiązuje do niedostatków postępowania administracyjnego w tym zakresie, jednak te zarzuty mają charakter ogólny, nie wskazują konkretnie, które z elementów stanu faktycznego, tj. które z tych konkretnych kwot wskazanych przez organ jako przeterminowane zobowiązania, były nieprawidłowo ustalone. Skarżąca kasacyjnie koncentruje się bowiem jedynie na tym, że toczyły się rozmowy i negocjacje na temat tych przeterminowanych zobowiązań i że finalnie doszło do zawarcia ugody. Nie podważa to jednak prawidłowości oceny prawnej organu, że na moment wydawania decyzji były to zobowiązania przeterminowane w rozumieniu art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy o obligacjach .
Trafnie zatem Sąd pierwszej instancji, w ślad za organem administracyjnym uznał, że w tej sprawie doszło do naruszenia przez spółkę wymogów wynikających z art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy o obligacjach. Przeprowadzone w tej sprawie postępowanie administracyjne dowiodło bowiem, że nie były podane do wiadomości informacje, które - zgodnie z wyraźną treścią regulacji z art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy o obligacjach - powinny być podane do wiadomości, a mianowicie wyszczególnienie zobowiązań przeterminowanych.
Mając powyższe na uwadze należy zatem uznać, że art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy o obligacjach został prawidłowo wyłożony i zastosowany w tej sprawie, a kwestionujący to stanowisko zarzut kasacyjny, uargumentowany jedynie w taki sposób jak to zrobiła skarżąca kasacyjnie spółka, nie zasługuje na uwzględnienie.
Nie zasługiwał na uwzględnienie również zarzut podniesiony w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzut naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. Skarżąca kasacyjnie powołała się na art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzut ten został zatem sformułowany jako zarzut naruszenia przepisów postępowania.
Przepisy art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. mają charakter ustrojowy i mogą stanowić podstawę kasacyjną jedynie w drodze wyjątku, np. gdy sąd odmówił rozpoznania skargi, mimo prawidłowości jej wniesienia, lub orzekał w sprawie, która nie podlega rozpoznaniu przez sądy administracyjne, albo rozpoznając prawidłowo wniesioną skargę dokonał kontroli w sprawie w oparciu o inne kryterium niż kryterium legalności.
Przedmiotowa sprawa należy do kognicji sądów administracyjnych, została rozpoznana przez właściwy sąd, a fachowy pełnomocnik skarżącej nie wskazał w skardze kasacyjnej, jakie inne kryteria kontroli (np. celowość, rzetelność, gospodarność), zamiast kryterium legalności, stosował WSA w niniejszej sprawie.
To, że skarżąca kasacyjnie nie zgadza się ze stanowiskiem i argumentacją sądu pierwszej instancji przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, nie uzasadnia zarzutu naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. Przepisu ten wyznacza jedynie ramy kontroli sądowej, nie określa natomiast zasad postępowania sądowoadministracyjnego, albowiem te zawarte są w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. To czy ocena legalności zaskarżonej decyzji była prawidłowa czy też błędna, nie może być bowiem utożsamiane z naruszeniem art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. (por. wyrok NSA z 8 października 2015 r. sygn. akt II GSK 2991/14).
Nie można zatem także uwzględnić argumentacji skarżącej kasacyjnie, że Sąd pierwszej instancji naruszył art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w ten sposób, że zaniechał dokonania kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem, lecz poczynił własne ustalenia faktyczne uwzględniające materiał dowodowy w sposób dowolny, skrajnie wybiórczy. Naczelny Sąd Administracyjny zresztą tego poglądu skarżącej nie podziela, gdyż Sąd pierwszej instancji nie czynił sam żadnych dodatkowych ustaleń faktycznych, w całości opierając się na tych okolicznościach faktycznych, które zostały ustalone przez organ pierwszej instancji.
To, że zdaniem skarżącej kasacyjnie Sąd odwołał się niewystarczająco do wszystkich zarzutów skargi kasacyjnej i że nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów skargi w sposób ją satysfakcjonujący nie oznacza, że doszło do zaniechania dokonania kontroli zaskarżonej decyzji. Sąd w przedstawionym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wywodzie, jakkolwiek niezbyt obszernym, zawarł wyraźne i jednoznaczne stanowisko co do tego, jak ocenia zaskarżoną decyzję. Należy zatem uznać, że zrealizował spoczywający na nim obowiązek przeprowadzenia kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Kontrola polega na ocenie, na wyrażeniu swojego stanowiska przez sąd. I to stanowisko o zgodności z prawem procesowym i materialnym zaskarżonej decyzji Sąd wyraził wyraźnie, jednoznacznie wskazując jak ocenia przeprowadzone postępowanie wyjaśniające w tej sprawie i jak ocenia zastosowanie w tej sprawie przepisów prawa materialnego.
Mając powyższe na uwadze należy zatem uznać, że tak sformułowany zarzut naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. nie zasługiwał na uwzględnienie.
Przechodząc do oceny zasadności pozostałych podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów (pkt 3 i 4 petitum skargi kasacyjnej) należy na wstępie zwrócić uwagę, że zostały one skonstruowane w tej skardze kasacyjnej przez pryzmat art. 141 § 4 p.p.s.a. Od tego przepisu strona skarżąca kasacyjnie wychodzi i poprzez zarzut wadliwego jej zdaniem uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji wskazuje na naruszenia innych przepisów różnych ustaw: ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, ustawy o nadzorze nad rynkiem kapitałowym, a także Konstytucji i k.p.a. Taka konstrukcja tych zarzutów kasacyjnych powoduje, że tylko w takim zakresie, w jakim to zostało sformułowane w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny te zarzuty rozpoznawał.
Rozstrzygając w pierwszej kolejności zasadność podniesionego w punkcie 3 petitum skargi kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. przez całkowite pominięcie w treści uzasadnienia wyroku zarzutów strony dotyczących naruszenia art. 167 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, art. 10 ust. 1 Konstytucji RP, oraz art. 1 k.p.a. i art. 7 ust. 1 pkt 1-4 ustawy o nadzorze nad rynkiem kapitałowym, co uniemożliwia kontrolę instalacyjną, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że tak sformułowany zarzut nie może zostać uwzględniony.
Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa niezbędne elementy, jakie powinno zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku. Powinno ono mianowicie zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a ponadto, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji – wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić skuteczną podstawę kasacyjną, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie, w tym gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy nie zawiera stanowiska sądu odnośnie do stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwałę NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39; wyrok NSA z 19 lutego 2019 r., sygn. akt II GSK 5379/16). Naruszenie to musi być na tyle istotne, aby można było uznać, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), co strona skarżąca kasacyjnie powinna wykazać.
Zdaniem NSA uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w art. 141 § 4 p.p.s.a. W sposób wystarczający Sąd przedstawił w nim opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu przed organem oraz przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując z jakich przyczyn skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, co umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej ustaleń WSA w kwestionowanym zakresie. Nie ulega wątpliwości, że zgodnie z art. 141 § 1 pkt 4 p.p.s.a. jednym z elementów uzasadnienia orzeczenia sądu jest przytoczenie zarzutów skargi, a z tego z kolei wywodzi się obowiązek sądu odniesienia się do tych zarzutów. Nie oznacza to jednak, że wypełniając go sąd ma zawsze obowiązek odnieść się do każdego z argumentów, mających w ocenie strony świadczyć o zasadności zarzutu. Wystarczy, gdy z wywodów sądu wynika, dlaczego w jego ocenie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze, co w rozpoznawanej sprawie miało miejsce.
Uzasadnienie zaskarżonego wyroku, jakkolwiek rzeczywiście nie jest ono obszerne i bardzo szczegółowe, to jednak w sposób jednoznaczny odwołuje się do wszystkich istotnych w tej sprawie elementów, zawierając stanowisko Sądu i dokonaną przez niego ocenę. Wbrew twierdzeniu skarżącej kasacyjnie, Sąd nie miał obowiązku cytować w uzasadnieniu obowiązujących przepisów, gdyż wystarczające było, że się na nie powołał. Sąd nie musiał także rozważać szczegółowo cywilnoprawnych kwestii związanych z przeterminowanymi zobowiązaniami (art. 10 ust. 1 Konstytucji i art. 1 k.p.a. oraz art. 7 ust. 1 pkt 1-4 u.n.r.k.), nie miało to bowiem znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, skoro okolicznością istotną w tej sprawie było jedynie to, że były to zobowiązania przeterminowane w rozumieniu art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy o obligacjach i nie zostały udostępnione/wyszczególnione przez emitenta. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi z art. 141 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Natomiast to, że w sposób niesatysfakcjonujący stronę skarżącą kasacyjnie odnosi się Sąd pierwszej instancji do zarzutu naruszenia art. 167 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz to, że w sposób niesatysfakcjonujący skarżącą odwołuje się do art. 7 ust. 1 pkt 1-4 ustawy o nadzorze nad rynkiem kapitałowym, nie ustosunkowując się szczegółowo do tych argumentów, które zawarte były w piśmie procesowym z października 2020 r., nie oznacza, że doszło do naruszenia art. 141 § 1 pkt 4 p.p.s.a.
Analogiczne uwagi należy odnieść również do zarzutu podniesionego w punkcie 4 petitum skargi kasacyjnej, także bowiem ten zarzut skonstruowany został przez pryzmat naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Jednocześnie wskazuje skarżąca kasacyjnie na art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., czyli wskazuje na naruszenie przepisów postępowania, wiążąc to z art. 2, art. 5 § 1 pkt 3, art. 7 i art. 77, art. 78 § 1 i 2, art. 80, art. 81 § 1, art. 89 § 1 i 2 oraz art. 107 § 1 pkt 1 i 8 k.p.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie doszło do zarzucanego naruszenia tych wszystkich przepisów, powołanych przez skarżącą kasacyjnie jako naruszone w związku z nieprawidłowo przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym w niniejszej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Sądu pierwszej instancji, że przeprowadzone przez organ postępowanie dowodowe, tj. postępowanie, w którym głównym źródłem dowodowym była korespondencja mailowa, było wystarczające do poczynienia tych ustaleń faktycznych, na których następnie organ oparł swoje rozstrzygnięcia. Wnioski dowodowe, która strona skarżąca kasacyjnie formułowała w toku postępowania i do których organ się odnosił i je oceniał, zasadnie zostały uznane za takie, które nie mogły doprowadzić do ustalenia w tej sprawie jeszcze jakichś okoliczności faktycznych istotnych dla jej rozstrzygnięcia. Zasadnie uznał organ, że przesłuchanie wnioskowanych świadków w tej sprawie, w szczególności wskazywanej przez stronę skarżącą kasacyjnie osoby mającej wiadomości księgowe, nie miałoby wpływu na wynik, w obliczu tych dowodów, które organ już posiadał, które przeprowadził i z których ustalony w sprawie stan faktyczny wynikał. Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 i art. 77 k.p.a. oznacza obowiązek podejmowania przez organ wszelkich niezbędnych działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Nie oznacza ona jednak obciążania organu nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania i przeprowadzania dowodów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Granice obowiązku organu wyznacza dokonana przez organ ocena o kompletności materiału dowodowego niezbędnego dla rozstrzygnięcia sprawy, przeprowadzona z uwzględnieniem oceny wszystkich dowodów w ich funkcjonalnym powiązaniu, zgodnie z zasadami logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego.
Skarżąca nie wskazywała żadnych środków dowodowych, które podważałyby ustalenia faktyczne dotyczące faktu przeterminowania zobowiązań w rozumieniu ustawy o obligacjach w dacie wydawania zaskarżonej decyzji. Ani przed organem, ani przed sądem pierwszej instancji, ani także w skardze kasacyjnej, tych okoliczności faktycznych wskazanych przez organ skarżąca nie podważa, kwestionując jedynie zakwalifikowanie tych zobowiązań jako przeterminowane, podczas gdy toczyły się rozmowy z wierzycielem co do zasad ich spłaty i podkreślając, że te zobowiązania były niewielkim ułamkiem w stosunku do całego zadłużenia jakie spółka posiadała. Skarżąca natomiast nie zakwestionowała wadliwości ustaleń faktycznych podważając, że konkretne z tych ustalonych przez organ zobowiązań nie były wymagalne na datę wydania decyzji.
Nie zasługiwał na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 89 § 1 i 2 k.p.a., przeprowadzenie rozprawy nie jest bowiem zasadą lecz wyjątkiem, i w tej sprawie nie było konieczne, biorąc pod uwagę przeprowadzone już wcześniej przez organ postępowanie dowodowe.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że tak sformułowane zarzuty dotyczące wadliwości przeprowadzonego postępowania (zawarte w punkcie 4b - 4e petitum skargi kasacyjnej), skonstruowane przez pryzmat naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. i o ogólnym jedynie charakterze, bez wskazania konkretnych argumentów podważających ustalony w sprawie stan faktyczny, nie mogą skutecznie podważyć wydanej decyzji i doprowadzić do jej uchylenia ze względu na niepełne postępowanie dowodowe.
Analogiczne uwagi należy też odnieść do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez zaniechanie uchylenia zaskarżonej decyzji, chociaż została wydana z rażącym naruszeniem art. 5 § 1 pkt 3 i art. 107 § 1 pkt 1 i 8 k.p.a. (punkt 4a petitum skargi kasacyjnej). Tego naruszenia upatruje skarżąca w braku oznaczenia osób fizycznych wydających zaskarżoną decyzję działających jako organ administracji publicznej.
Oceniając zasadność tego zarzutu należy wskazać, że w art. 5 k.p.a. nie ma jednostki redakcyjnej powołanej w zarzucie (§ 1 pkt 3). Nie ma też racji strona skarżąca kasacyjnie, że doszło do naruszenia art. 107 § 1 pkt 1 i 8 k.p.a. Sąd pierwszej instancji ocenił i uzasadnił w zaskarżonym wyroku spełnienie wymogów formalnych prawidłowego wydania w tej sprawie decyzji przez Komisję Nadzoru Finansowego jako organ kolegialny i jej podpisania. Dlatego zarzut, że doszło do naruszenia przez Sąd art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. z powodu rażącego naruszenia art. 107 § 1 pkt 1 i 8 k.p.a., bo nie wskazano w samej decyzji osób fizycznych działających jako organ, nie mógł być uwzględniony. Art. 107 § 1 k.p.a. przewiduje, że decyzja powinna zawierać oznaczenie organu administracji publicznej i ten wymóg został spełniony, w decyzji wskazano bowiem jednoznacznie, że tym organem jest Komisja Nadzoru Finansowego. Spełniony został również wymóg wynikający z art. 107 § 8 k.p.a., decyzja zawiera bowiem podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji.
W tym stanie rzeczy, ponieważ skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.). Zasądzona kwota 10 800 zł stanowi zwrot kosztów z tytułu sporządzenia i wniesienia przez profesjonalnego pełnomocnika organu, który nie występował przed sądem pierwszej instancji, odpowiedzi na skargę kasacyjną z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 179 p.p.s.a. (por. uchwałę składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12, ONSAiWSA z 2013 r., nr 3, poz. 38).