II GSK 1013/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Prezesa NFZ, potwierdzając prawo strony do dostępu do akt postępowania konkursowego, w tym ofert konkurentów, w celu weryfikacji prawidłowości oceny i przestrzegania zasad równego traktowania.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Prezesa NFZ od wyroku WSA, który uchylił decyzję Prezesa NFZ w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na świadczenia zdrowotne. WSA uznał, że odmowa udostępnienia skarżącej spółce dokumentacji ofertowej konkurentów naruszyła zasady postępowania administracyjnego, w tym prawo do informacji. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA, że dostęp do akt, w tym ofert konkurentów (z wyłączeniem danych poufnych), jest niezbędny do weryfikacji prawidłowości oceny ofert i przestrzegania zasady równego traktowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę T. Spółki jawnej na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia dotyczącą rozstrzygnięcia konkursu ofert na świadczenia opieki zdrowotnej. Sąd I instancji uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że odmowa udostępnienia skarżącej spółce dokumentacji ofertowej innych podmiotów brała się z błędnej interpretacji przepisów. Zdaniem WSA, ograniczenia wynikające z przepisów o ochronie danych osobowych i tajemnicy przedsiębiorstwa nie mogą naruszać zasad postępowania administracyjnego, w tym prawa strony do zapoznania się z aktami sprawy (art. 73-74 k.p.a.). Prezes NFZ w skardze kasacyjnej zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 73 i 74 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., a także naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 152 i 154 ustawy o świadczeniach. Argumentował, że postępowanie odwoławcze nie jest rewizją postępowania konkursowego, a akta postępowania odwoławczego nie obejmują ofert konkurentów, zwłaszcza tych zawierających dane wrażliwe czy tajemnicę przedsiębiorstwa. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zadaniem organu NFZ jest kontrola, czy postępowanie konkursowe zostało przeprowadzone zgodnie z prawem, z zachowaniem zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania świadczeniodawców. Odmowa udostępnienia akt stanowiła naruszenie przepisów, pozbawiając stronę możliwości sprawdzenia, czy ocena jej oferty nie naruszyła zasad równego traktowania. NSA podkreślił, że akta postępowania administracyjnego są jawne, a dostęp do nich ograniczony jedynie przepisami ustawowymi. Sąd nie podzielił poglądu, że postępowanie odwoławcze nie obejmuje badania prawidłowości oceny ofert konkurentów, wskazując, że jest to niezbędne do weryfikacji przestrzegania zasad postępowania konkursowego, z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z art. 74 k.p.a. i art. 55 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Sąd uznał, że Sąd I instancji prawidłowo zinterpretował przepisy ustawy o świadczeniach, a zarzuty naruszenia prawa materialnego są nietrafne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, strona ma prawo dostępu do akt postępowania konkursowego, w tym ofert konkurentów, z ograniczeniami wynikającymi z przepisów o ochronie danych osobowych i tajemnicy przedsiębiorstwa.
Uzasadnienie
Dostęp do akt jest niezbędny do weryfikacji prawidłowości oceny ofert i przestrzegania zasady równego traktowania świadczeniodawców. Akta postępowania administracyjnego są jawne, a ograniczenia dostępu muszą wynikać z przepisów ustawowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
ustawa o świadczeniach art. 152 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
ustawa o świadczeniach art. 154
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Pomocnicze
k.p.a. art. 73
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 74
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa o świadczeniach art. 152 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Określa środki odwoławcze i skargę przysługujące świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy.
ustawa o świadczeniach art. 154 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Nie ogranicza uprawnień procesowych odwołującego się jako strony postępowania i nie wyłącza akt postępowania konkursowego z toku postępowania odwoławczego.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań art. § 6 § ust. 2
Statutuje uprawnienie komisji do przeprowadzenia kontroli świadczeniodawcy, a nie obowiązek.
Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej art. 55
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo strony do dostępu do akt postępowania konkursowego, w tym ofert konkurentów, jest niezbędne do weryfikacji prawidłowości oceny ofert i przestrzegania zasady równego traktowania. Odmowa udostępnienia akt narusza zasady postępowania administracyjnego, w tym prawo do informacji i zasadę równego traktowania. Zakres kontroli organu odwoławczego obejmuje badanie prawidłowości oceny ofert, co wymaga dostępu do akt postępowania konkursowego.
Odrzucone argumenty
Postępowanie odwoławcze nie jest rewizją postępowania konkursowego i nie obejmuje badania ofert konkurentów. Akta postępowania odwoławczego nie są aktami postępowania konkursowego, w szczególności w zakresie danych wrażliwych i tajemnicy przedsiębiorstwa. Przepis § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia statuuje uprawnienie komisji do przeprowadzenia kontroli, a nie obowiązek.
Godne uwagi sformułowania
Akta postępowania administracyjnego z zasady są jawne, strony mają do nich dostęp ograniczony jedynie przepisami ustawowymi Rozpoznanie odwołania wniesionego na podstawie art. 154 w zw. z art. 152 ustawy o świadczeniach może obejmować również badanie prawidłowości oceny oferty złożonej przez podmiot konkurujący z podmiotem wnoszącym odwołanie Weryfikacja postępowania konkursowego w trybie art. 154 w zw. z art. 152 ustawy o świadczeniach nie oznacza oczywiście powtórzenia czynności z tego postępowania, ale oznacza kontrolę prawidłowości poszczególnych ocen ofert w oparciu o jednolite kryteria wynikające z przepisów prawa materialnego
Skład orzekający
Janusz Zajda
przewodniczący
Zbigniew Czarnik
członek
Zofia Przegalińska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie prawa strony do dostępu do akt postępowania konkursowego w NFZ, nawet w zakresie ofert konkurentów, z uwzględnieniem ograniczeń dotyczących danych poufnych. Podkreślenie znaczenia zasady równego traktowania i jawności postępowania administracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań konkursowych na świadczenia opieki zdrowotnej prowadzonych przez NFZ. Ograniczenia dostępu do danych poufnych (tajemnica przedsiębiorstwa, dane osobowe) nadal obowiązują.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania administracyjnego – prawa do informacji i dostępu do akt, co ma znaczenie praktyczne dla wielu uczestników postępowań. Pokazuje konflikt między potrzebą transparentności a ochroną danych poufnych.
“Czy konkurencja w NFZ musi być w pełni transparentna? Dostęp do ofert rywali kluczowy dla uczciwości konkursu.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 1013/13 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2014-09-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2013-05-28 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Janusz Zajda /przewodniczący/ Zbigniew Czarnik Zofia Przegalińska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 652 Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane VI SA/Wa 2328/12 - Wyrok WSA w Warszawie z 2013-02-19 Skarżony organ Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 73, art. 74, art. 107 § 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027 art. 152, art. 154 Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Janusz Zajda Sędziowie sędzia del. WSA Zbigniew Czarnik sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.) Protokolant Milena Budna po rozpoznaniu w dniu 30 września 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 19 lutego 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 2328/12 w sprawie ze skargi T. Spółki jawnej w B. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 2328/12, działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) uwzględnił skargę T. Sp. j. z siedzibą w B. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert i uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2011 r.; stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; oraz orzekł o kosztach postępowania. Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że w dniu 18 października 2011 r. [...] Oddział Wojewódzki NFZ ogłosił konkurs ofert o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (rodzaj: profilaktyczne programy zdrowotne w zakresie: program profilaktyki raka piersi - etap podstawowy - w pracowni mobilnej) w okresie od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2014 r. na obszarze powiatu: G., [...]. Komisja konkursowa dokonała wyboru oferentów w kolejności zgodnej z uzyskaną pozycją w rankingu końcowym. Oferta skarżącej zajęła 2 pozycję w rankingu końcowym i w konsekwencji nie została wybrana z uwagi na wyczerpanie środków finansowych, które zamawiający przeznaczył na świadczenia zdrowotne będące przedmiotem postępowania. T. Sp. j. w B. złożyła odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia konkursu ofert. Dyrektor Oddziału NFZ decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. oddalił odwołanie Spółki, zaś decyzją z dnia [...] września 2012 r. Prezes NFZ utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Powołując się na treść art. 154 ust. 1 i art. 152 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (j.t.: Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.; dalej: ustawa o świadczeniach), organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotem rozstrzygania organów administracji było badanie naruszenia interesu prawnego podmiotu składającego odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu ofert, przy czym przedmiot badania organów obu instancji był skonkretyzowany do określonego podmiotu i do określonych czynności komisji konkursowej podejmowanych w stosunku do tego podmiotu. Oznacza to, że organy nie prowadzą ponownie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, lecz rozpoznają sprawę w stosunku do konkretnego podmiotu i konkretnych czynności. W toku postępowania administracyjnego nie udostępniono skarżącej spółce wszystkich materiałów postępowania konkursowego (w szczególności dokumentacji podmiotu, który został wybrany w postępowaniu). Zdaniem Prezesa NFZ, nie zostały naruszone podstawowe zasady postępowania konkursowego (takie jak równe traktowanie świadczeniodawców, niezmienność warunków, które podlegają ocenie oraz przestrzegania określonych w ogłoszeniu procedur), a w konsekwencji nie został naruszony interes prawny skarżącej spółki, zaś oferta spółki nie została wybrana, bowiem złożono ofertę, która uzyskała wyższą ocenę punktową i to ją – jako najkorzystniejszą – wybrano w celu zawarcia umowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., uwzględniając skargę Spółki wskazał, że budzi jego wątpliwości stanowisko Prezesa NFZ zgodnie z którym odmowa udostępnienia stronom dokumentacji ofertowej, złożonej przez konkurujących świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu konkursowym wynika z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Zdaniem Sądu, oczywistym jest, że prowadząc postępowanie w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i przestrzegając zasad tego postępowania, Fundusz nie może naruszać reguł wynikających zarówno z ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.), jak i ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.). Niemniej ograniczenia wynikające z powyższych ustaw w zakresie przestrzegania norm w nich zawartych, nie mogą naruszać jednocześnie zasad obowiązujących w postępowaniu odwoławczym prowadzonym według przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Nie sposób zatem akceptować stanowiska organów NFZ, że oferta konkurencyjnego świadczeniodawcy nie może w sposób całkowity podlegać jakiemukolwiek ujawnieniu innym świadczeniodawcom. Owszem, uznać trzeba, iż nie mogą w toku postępowania odwoławczego podlegać ujawnieniu dane zawarte w ofercie, objęte tajemnicą przedsiębiorstwa oraz ustawowo chronione dane osobowe, w tym tzw. dane wrażliwe, niemniej w świetle art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach, trudno byłoby wykazać naruszenia zasad prowadzenia postępowania w oparciu o materiał dowodowy, w którym nie byłoby jakiegokolwiek dostępu do danych wynikających z ofert konkurencyjnych świadczeniodawców. W dalszej części uzasadnienia Sąd przywołał pogląd zawarty w zdaniach odrębnych od wyroków NSA o sygn. akt II GSK 265/10 oraz II GSK 554/10 oraz wyroku II GSK 121/12 odnośnie do kwestii zastosowania w postępowaniu administracyjnym przed organami Funduszu art. 73-74 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: k.p.a.). W ocenie Sądu na tyle, na ile jest to możliwe, należy chronić prawo procesowe strony do udostępnienia materiałów znajdujących się w aktach sprawy, w zakresie, o którym mowa w przepisach art. 73 i art. 74 k.p.a. W przeciwnym przypadku może dochodzić do trudnych do zaakceptowania sytuacji ograniczających zasadę prawdy materialnej, ze szkodą dla interesu społecznego i uzasadnionego interesu strony. Według Sądu, powyższe wartości mogły doznać istotnego uszczerbku w następstwie działania organów obu instancji wydających w niniejszej sprawie decyzje administracyjne rozstrzygające odwołanie. Zdaniem Sądu ponownie rozpatrując sprawę organ powinien odnieść się do tej kwestii i szczegółowo uzasadnić powodu ewentualnej odmowy udostępnienia stronie skarżącej wglądu do pełnych akt postępowania, w tym do ofert innych uczestników postępowania konkursowego. Skargą kasacyjną Prezes NFZ zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Wyrokowi zarzucono naruszenie: I. przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. polegające na naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. Nr 153, poz. 1269 ze zm., dalej: p.u.s.a.) i uchyleniu zaskarżonej decyzji Prezesa NFZ w oparciu o niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym ustalenie wyroku w zakresie: 1. naruszenia przez organ art. 73 i 74 k.p.a. i błędne przyjęcie, że Prezes NFZ: - przeprowadził postępowanie administracyjne nie zapewniając stronie odniesienia się do ofert konkurentów, - nie udostępnił skarżącemu pełnych akt sprawy, tj. zupełnych ofert konkurentów - nie nadał klauzuli poufności odnośnie do danych wrażliwych znajdujących się w aktach sprawy i w konsekwencji - domyślnie - nie wydał postanowienia na podstawie art. 74 § 2 k.p.a. w przedmiocie odmowy udostępnienia akt sprawy, w szczególności dokumentów zawierających dane wrażliwe oferentów (dane osobowe i tajemnice przedsiębiorstwa), które co prawda były dokumentami analizowanymi w postępowaniu konkursowym, natomiast w żaden sposób nie dotyczyły granic postępowania odwoławczego, zdeterminowanych ustawowymi granicami zarzucalności (gravamen) w odniesieniu doskarżonego rozstrzygnięcia konkursu ofert (art. 152 ustawy o świadczeniach), prowadzonego na innych zasadach niż postępowanie konkursowe, albowiem nie dotyczyły kwestii administracyjnej kontroli czy w przeprowadzonym postępowaniu konkursowym naruszenie zasad tego postępowania spowodowało jakikolwiek uszczerbek interesu prawnego oferenta odwołującego się od rozstrzygnięcia postępowania konkursowego - wobec czego żądane przez skarżącego dokumenty nie mogły być aktami postępowania administracyjnego, natomiast brak jest przepisów szczególnych pozwalających w postępowaniu konkursowym na nadawanie przez NFZ dokumentom klauzuli poufności; - podczas gdy na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego - co wynika z treści dokumentów - Prezes NFZ prawidłowo ustalił, że organy Funduszu, w szczególności wyjaśniły, iż: a) w toku przeprowadzonego postępowania konkursowego nie naruszono jego zasad, w szczególności zasady równego traktowania świadczeniodawców, uczciwej konkurencji oraz niezmienności w trakcie postępowania jego warunków i wobec tego w postępowaniu tym interes prawny skarżącego nie doznał uszczerbku i nie naruszono w szczególności norm art. 73 i 74 k.p.a., b) w toku postępowania konkursowego wszyscy świadczeniodawcy byli jednakowo informowani o jego zasadach na zasadzie równego traktowania, a interes prawny skarżącego nie został w tym zakresie w żaden sposób naruszony, c) w postępowaniu odwoławczym prowadzonym w oparciu o przepis art. 154 w zw. z art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach, organy Funduszu nie przeprowadzają rewizji postępowania konkursowego i nie powtarzają czynności z tego postępowania, a jedynie poddają kontroli czy w postępowaniu konkursowym nie naruszono prawa w taki sposób, że spowodowało to uszczerbek w interesie prawnym oferenta-świadczeniodawcy, a zatem aktami postępowania administracyjnego odwoławczego nie są zupełne akta postępowania konkursowego, włącznie z informacjami, których ocena nie wpływa w żaden sposób na rozstrzygnięcie konkursu ofert (dane osobowe, tajemnice handlowe), w szczególności oferty konkurentów odwołującego się, zawierające dane wrażliwe, lecz akta dotyczące odwołującego się oraz dokumentacja dotycząca oceny ofert, ich wyceny punktowej oraz ujawnieniu zasad, w oparciu o które dokonano wyboru oferty najkorzystniejszej w sposób obiektywny i przejrzysty, z zachowaniem zasady równości stron - wobec czego zarzut naruszenia przez organy NFZ zasad postępowania jest nietrafny, 2. art. 107 § 3 k.p.a., co było rezultatem błędnego przyjęcia, że w wydanej decyzji Prezes NFZ nie uzasadnił dokładnie wszystkich okoliczności sprawy, pomimo tego, że Prezes ustalił niebudzący wątpliwości stan faktyczny, z którego wynika, że w postępowaniu konkursowym nie naruszono żadnych zasad ukształtowanych przez przepisy prawa, które mogły spowodować uszczerbek interesu prawnego odwołującego się, w szczególności nie naruszono zasady równego traktowania stron i wyjaśniono szczegółowo zasady, w oparciu o które dokonano oceny złożonych ofert. II. prawa materialnego, o którym mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., poprzez: a) błędną wykładnię art. 152 ustawy o świadczeniach i przyjęcie, że aktami postępowania administracyjnego zainicjowanego odwołaniem od rozstrzygnięcia konkursu ofert są wszystkie dokumenty oraz informacje składane przez oferentów w postępowaniu konkursowym, pomimo tego, iż art. art. 152 ust. 1 i 154 ustawy o świadczeniach jednoznacznie definiują zakres interesu prawnego odwołującego się oraz ograniczają granice zaskarżalności czynności i decyzji organów Funduszu oraz zakres postępowania odwoławczego (gravamen) - do zbadania przez organ czy w toku postępowania konkursowego interes prawny świadczeniodawcy, którego oferta nie została wybrana nie doznał uszczerbku na skutek niezgodnego z prawem działania komisji konkursowej lub dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu. Postępowanie odwoławcze nie ma charakteru rewizyjnego w zakresie analizy porównawczej zawartości ofert wszystkich świadczeniodawcach i powtórzenia w tym zakresie czynności postępowania konkursowego, a jest jedynie postępowaniem weryfikującym czy w postępowaniu konkursowym przestrzegane były zasady wynikające z przepisów prawa, w szczególności zasada równego traktowania stron. Na tej zasadzie organy Funduszu dokonują kontroli czy ocena i wycena punktowa złożonych ofert została dokonana prawidłowo, w oparciu o obiektywne i przejrzyste kryteria; b) błędną wykładnię § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań (Dz. U. Nr 273, poz. 2719) i nieuzasadnione przyjęcie, że komisja konkursowa miała obowiązek przeprowadzenia kontroli u wszystkich oferentów, a jej zaniechanie skutkowało naruszeniem zasady równego traktowania świadczeniodawców, co jest niezgodne z brzmieniem w/w przepisu, mówiącym prawie komisji do przeprowadzenia kontroli, a nie obowiązku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Środek prawny oparty został na obydwu podstawach wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Specyfika sprawy oraz sposób sformułowania zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej uzasadniają ich łączną ocenę. Należy się zgodzić ze stanowiskiem Sądu I instancji, że zadaniem organu NFZ, które mu powierzono przeprowadzenie postępowania administracyjnego, jest ustalenie, czy postępowanie konkursowe przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami prawa, z zachowaniem zasad uczciwej konkurencji oraz zasad równego traktowania świadczeniodawców. Oznacza to, że nie chodzi jedynie o zbadanie, czy nie zostały naruszone wymagania formalnoprawne, ale również o ustalenie, czy nie naruszono wymienionych zasad w znaczeniu materialnym przez nierównoprawne stosowanie kryteriów przyjętych, jako podstawa dokonanych ocen. W postępowaniu administracyjnym zadaniem organu jest dokonanie kontroli postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej pod kątem ewentualnego naruszenia przepisów prawa, ale także zbadanie stanu faktycznego sprawy w takim zakresie, który mógł mieć wpływ na uszczerbek interesu prawnego uczestnika postępowania. Odmowa udostępnienia akt stronie skarżącej stanowiła niewątpliwie naruszenie przepisów postępowania, gdyż strona została pozbawiona możliwości sprawdzenia, czy dokonana przez komisję konkursową ocena tej oferty nie naruszyła zasad równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie przedmiotowej umowy. Akta postępowania administracyjnego z zasady są jawne, strony mają do nich dostęp ograniczony jedynie przepisami ustawowymi, w tym przepisem art. 74 § 1 k.p.a. W sprawie stronie nie udostępniono akt administracyjnych, które nie były objęte klauzulą poufności (art. 55 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej – Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zm.). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie nie podziela poglądu NSA wyrażonego w wyroku z dnia 25 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1458/10, że w granicach postępowania obejmującego badanie, czy w postępowaniu konkursowym ofert na udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej nie mieści się badanie prawidłowości oceny oferty złożonej przez podmiot konkurujący z podmiotem wnoszącym odwołanie i w konsekwencji nie ma możliwości badania danych wynikających również z ofert konkurencyjnego świadczeniodawcy. Zdaniem NSA, rozpoznanie odwołania wniesionego na podstawie art. 154 w zw. z art. 152 ustawy o świadczeniach może obejmować również badanie prawidłowości oceny oferty złożonej przez podmiot konkurujący z podmiotem wnoszącym odwołanie, co wiąże się z prawem dostępu odwołującego do akt postępowania konkursowego, dotyczącym również podmiotów konkurujących, jedynie z ograniczeniami wynikającymi z przepisów ustawy art. 74 § 1 i 2 k.p.a. i art. 55 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. W tych warunkach Sąd I instancji nie naruszył przepisów art. 73 i art. 74 k.p.a., zarzucając organowi administracji publicznej naruszenie standardów postępowania administracyjnego, polegające na uniemożliwieniu stronie dostępu do akt administracyjnych w zakresie, w jakim pozwoliłoby to stronie na porównanie ofert i sprawdzenie prawidłowości oceny tych ofert w postępowaniu konkursowym. Należy zauważyć, że bez dostępu do pełnych akt postępowania administracyjnego zawierających również oferty podmiotów konkurencyjnych strona jest pozbawiona możliwości sformułowania wszystkich zarzutów w odwołaniu od wyniku postępowania konkursowego, a przede wszystkim stwierdzenia, czy nie naruszono zasad postępowania konkursowego, a w szczególności zasady równego traktowania świadczeniodawców, uczciwej konkurencji, niezmienności warunków w trakcie postępowania, a w konsekwencji, czy interes prawny odwołującego doznał uszczerbku. Weryfikacja postępowania konkursowego w trybie art. 154 w zw. z art. 152 ustawy o świadczeniach nie oznacza oczywiście powtórzenia czynności z tego postępowania, ale oznacza kontrolę prawidłowości poszczególnych ocen ofert w oparciu o jednolite kryteria wynikające z przepisów prawa materialnego, a tego nie można przeprowadzić bez dostępu do akt postępowania konkursowego. Bezzasadny jest zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 107 § 3 k.p.a. odnoszącego się do prawidłowości sporządzenia uzasadnienia zaskarżonej decyzji, gdyż wskazanie na naruszenie przez organ tego przepisu wraz z wymienionym art. 77 k.p.a., z uwagi na niewyjaśnienie w pełnym zakresie stanu faktycznego było uzasadnione. Organ dopuścił się naruszenia wskazanych przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, w jakim mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego Sądowi I instancji nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów postępowania poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji. Nietrafny jest zarzut wnoszącego skargę kasacyjną dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego, a konkretnie art. 152 ust. 1 i art. 154 ustawy o świadczeniach poprzez ich błędną wykładnię, bowiem Sąd I instancji przyjmując, że strona powinna mieć dostęp również do akt postępowania konkursowego, właściwie rozumiał zakres kontroli zaskarżonej decyzji administracyjnej w ramach art. 152 ust. 1 i art. 154 ust. 1 ustawy o świadczeniach. Przepis art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach stanowiący o tym, że świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i 154, nie reguluje w sposób odmienny przeprowadzenia postępowania odwoławczego niż to regulują zasady postępowania administracyjnego wyrażone w kodeksie postępowania administracyjnego, a w szczególności w art. 73 i 74 k.p.a. Również przepis art. 154 ust. 1 ustawy o świadczeniach nie ogranicza odwołującego się w jego uprawnieniach procesowych - jako strony postępowania - i nie wyłącza akt postępowania konkursowego z toku postępowania odwoławczego prowadzonego w trybie art. 154 ustawy o świadczeniach. Odnosząc się natomiast do zarzutu błędnej wykładni § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r., zauważyć należy, że zgodnie z tym przepisem komisja konkursowa ma prawo przeprowadzenia kontroli świadczeniodawcy ubiegającego się o zawarcie umowy w celu potwierdzenia prawdziwości i prawidłowości danych zawartych w ofercie, a także zażądać dostarczenia dokumentów potwierdzających dane i informacje przekazane w toku postępowania przez świadczeniodawcę ubiegającego się o zawarcie umowy. Zgodzić się należy z autorem skargi kasacyjnej, że przepis ten statuuje uprawnienie komisji, a nie obowiązek. Podkreślenia jednak wymaga, że Sąd I instancji nie dokonywał jego wykładni. Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu na mocy art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI