II GSK 1007/22
Podsumowanie
NSA oddalił skargę kasacyjną organu, uznając, że zróżnicowanie mieszkańców strefy płatnego parkowania ze względu na tytuł prawny do pojazdu narusza zasadę równości wobec prawa.
NSA rozpatrzył skargę kasacyjną Rady Miejskiej w Łodzi od wyroku WSA, który stwierdził nieważność części uchwały dotyczącej strefy płatnego parkowania. WSA uznał, że wykluczenie mieszkańców korzystających z pojazdów służbowych z abonamentów parkingowych jest dyskryminujące. NSA, oddalając skargę kasacyjną, potwierdził, że zróżnicowanie uprawnień do abonamentów parkingowych na podstawie tytułu prawnego do pojazdu narusza zasadę równości wobec prawa i sprawiedliwości społecznej, ponieważ nie jest uzasadnione celem wprowadzenia strefy płatnego parkowania.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Rady Miejskiej w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który stwierdził nieważność § 6 pkt 1 lit. b uchwały Rady Miejskiej w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania. WSA uznał, że wykluczenie mieszkańców strefy, którzy korzystają z pojazdów na podstawie umów najmu, dzierżawy lub umów o użytkowanie samochodu służbowego, z możliwości uzyskania abonamentu parkingowego, narusza zasadę równości wobec prawa. Sąd I instancji podkreślił, że wszyscy mieszkańcy strefy powinni mieć równe prawa do abonamentu, niezależnie od tytułu prawnego do pojazdu. Rada Miejska argumentowała, że osoby korzystające z pojazdów służbowych nie ponoszą kosztów eksploatacyjnych i odpowiedzialności jak właściciele, co uzasadnia zróżnicowanie. NSA, oddalając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko WSA. Sąd uznał, że kryterium zróżnicowania mieszkańców ze względu na tytuł prawny do pojazdu jest niezgodne z celem wprowadzenia strefy płatnego parkowania (art. 13b ust. 2 ustawy o drogach publicznych) oraz narusza zasadę równości wobec prawa i sprawiedliwości społecznej (art. 32 Konstytucji RP). NSA nie podzielił poglądu wyrażonego w innym orzeczeniu, zgodnie z którym dopuszczalne jest zróżnicowanie na podstawie tytułu prawnego do pojazdu, wskazując, że dodanie umów najmu i dzierżawy do listy uprawniających tytułów prawnych w analizowanej uchwale było niezgodne z konstytucyjnymi zasadami.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zróżnicowanie to narusza zasadę równości wobec prawa i sprawiedliwości społecznej, ponieważ nie jest uzasadnione celem wprowadzenia strefy płatnego parkowania i nie pozostaje w odpowiedniej proporcji do dzielących różnic.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kryterium zróżnicowania mieszkańców strefy płatnego parkowania ze względu na tytuł prawny do pojazdu jest niezgodne z celem wprowadzenia strefy (ograniczenie ruchu, zwiększenie rotacji) oraz narusza zasadę równości wobec prawa i sprawiedliwości społecznej, gdyż nie znajduje należytego uzasadnienia konstytucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (5)
Główne
u.d.p. art. 13b § ust. 4 pkt 2
Ustawa o drogach publicznych
Przepis ten upoważnia radę gminy do wprowadzenia opłat abonamentowych lub zryczałtowanych dla niektórych użytkowników drogi, jednakże kryteria zróżnicowania muszą być zgodne z zasadami konstytucyjnymi.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Organy samorządu terytorialnego mogą ustanawiać akty prawa miejscowego na podstawie i w granicach upoważnień ustawowych.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wszyscy są równi wobec prawa i mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Konstytucja dopuszcza możliwość odmiennego traktowania podmiotów znajdujących się w podobnej sytuacji, ale musi to być uzasadnione.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zróżnicowanie mieszkańców strefy płatnego parkowania ze względu na tytuł prawny do pojazdu narusza zasadę równości wobec prawa i sprawiedliwości społecznej. Cel wprowadzenia strefy płatnego parkowania (art. 13b ust. 2 u.d.p.) nie uzasadnia zróżnicowania opartego na tytule prawnym do pojazdu. Kryterium zróżnicowania nie pozostaje w bezpośrednim związku z celem przepisów, wagą interesu, ani nie pozostaje w proporcji do naruszanych interesów.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Rady Miejskiej, że osoby korzystające z pojazdów służbowych nie ponoszą kosztów eksploatacyjnych i odpowiedzialności jak właściciele, co uzasadnia zróżnicowanie. Powołanie się na wyrok NSA z 28.02.2019 r. (I OSK 1112/17), który dopuszczał zróżnicowanie na podstawie tytułu prawnego do pojazdu.
Godne uwagi sformułowania
nie można uznać, że osoba użytkująca służbowy pojazd samochodowy do celów prywatnych - nieponosząca kosztów eksploatacyjnych oraz leasingowych, jak również nieponosząca odpowiedzialności, jaka spoczywa na właścicielu pojazdu, jest w takim samym położeniu, jak osoba użytkująca pojazd samochodowy ponosząca wszystkie koszty eksploatacyjne i pełną odpowiedzialność prawną związaną z użytkowaniem tego pojazdu. nie można wskazać logicznych argumentów, dla których zróżnicowano w prawach zmotoryzowanych mieszkańców strefy płatnego parkowania, nie przyznając uprawnienia do uiszczania opłaty abonamentowej za parkowanie tym mieszkańcom strefy, którzy korzystają z pojazdów samochodowych w oparciu, np. o umowę o użytkowanie samochodu służbowego do celów służbowych i prywatnych. nie można uznać, że przepis ten nie upoważnia rady gminy do wprowadzenia, w uchwale o utworzeniu strefy płatnego parkowania, opłat abonamentowych dla określonej kategorii użytkowników drogi wyodrębnionej nie tylko według kryterium miejsca zamieszkania, ale również wedle kryterium tytułu prawnego przysługującego im w stosunku do posiadanego samochodu. nie podziela poglądu wyrażonego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 lutego 2019 r. (I OSK 1112/17, LEX nr 2646673).
Skład orzekający
Elżbieta Czarny-Drożdżejko
przewodniczący sprawozdawca
Patrycja Joanna Suwaj
sędzia
Dorota Dziedzic-Chojnacka
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie zróżnicowania opłat abonamentowych w strefach płatnego parkowania, zasada równości wobec prawa w kontekście prawa miejscowego, interpretacja art. 13b ustawy o drogach publicznych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji uchwały rady gminy i może być odmiennie interpretowane w przypadku innych stanów faktycznych lub przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu parkowania w miastach i pokazuje, jak zasady konstytucyjne (równość) wpływają na prawo miejscowe. Wyjaśnia, dlaczego pewne zróżnicowania w dostępie do usług publicznych mogą być niezgodne z prawem.
“Czy Twój samochód służbowy pozbawia Cię prawa do abonamentu parkingowego? NSA odpowiada!”
Sektor
transport
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II GSK 1007/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-09-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-06-14 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Dorota Dziedzic-Chojnacka Elżbieta Czarny-Drożdżejko /przewodniczący sprawozdawca/ Patrycja Joanna Suwaj Symbol z opisem 6036 Inne sprawy dotyczące dróg publicznych 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Drogi publiczne Inne Sygn. powiązane III SA/Łd 1090/21 - Wyrok WSA w Łodzi z 2022-03-23 Skarżony organ Rada Miasta Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1376 art. 13b ust. 4 pkt 2 Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) Sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj Sędzia del. WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka Protokolant starszy asystent sędziego Agnieszka Juszyńska po rozpoznaniu w dniu 17 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Rady Miejskiej w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 marca 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 1090/21 w sprawie ze skargi A. G. na uchwałę Rady Miejskiej w Łodzi z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia strefy płatnego parkowania oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrokiem z dnia 23 marca 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 1090/21, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A.G. (dalej: skarżący) na uchwałę Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 14 kwietnia 2021 roku numer XLI/1273/21 w przedmiocie ustalenia strefy płatnego parkowania, stawek opłat za postój pojazdów na drogach publicznych, określenie wysokości opłat dodatkowych oraz sposobu ich pobierania, stwierdził nieważność § 6 pkt 1 lit. b zaskarżonej uchwały w zakresie słów: "korzystających z pojazdu na podstawie: - własności/współwłasności, - umowy leasingu, - umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie, w przypadku umowy kredytu na zakup samochodu, - umowy najmu lub dzierżawy zawartej z podmiotem, który w ramach prowadzonej działalności gospodarczej wynajmuje lub wydzierżawia pojazdy"; a także orzekł o kosztach postępowania. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy. Skarżący wniósł skargę na uchwałę nr XLII/1273/21 Rady Miejskiej w Łodzi z 14 kwietnia 2021 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania pojazdów samochodowych na drogach publicznych w Łodzi oraz opłat za postój w tej strefie i sposobu ich pobierania (dalej: uchwała), wnosząc o stwierdzenie jej nieważności w części, tj. w zakresie § 6 pkt 1 lit. b uchwały. Zgodnie z § 6 pkt 1 lit. b uchwały, wprowadza się płatne abonamenty parkingowe wydawane na okres jednego roku dla osób rozliczających podatek dochodowy od osób fizycznych zamieszkałych w Mieście Łodzi i zameldowanych na pobyt stały lub czasowy w obszarze Strefy lub zameldowanych w posesji, która znajduje się na terenie działki leżącej w Strefie, korzystających z pojazdu na podstawie: własności/współwłasności, umowy leasingu, umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie, w przypadku umowy kredytu na zakup samochodu, umowy najmu lub dzierżawy zawartej z podmiotem, który w ramach prowadzonej działalności gospodarczej wynajmuje lub wydzierżawia pojazdy. Skarżący zakwestionował legalność powyższej regulacji podnosząc, że uniemożliwia ona nabycie ww. abonamentów parkingowych mieszkańcom strefy płatnego parkowania korzystającym z pojazdów służbowych. Rada Miejska w Łodzi wniosła o oddalenie skargi wskazując między innymi, że wszystkie dotychczasowe uchwały w sprawie ustanowienia strefy płatnego parkowania podjęte przez Radę Miejską w Łodzi zawierały - w przypadku rocznych abonamentów parkingowych dla mieszkańca - wymóg korzystania pojazdu na podstawie enumeratywnie wymienionych tytułów prawnych. Regulacje w tym zakresie nie były kwestionowane przez organ nadzoru, nie doszło dotychczas również do przypadku stwierdzenia ich nieważności przez sądy administracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, zaskarżonym wyrokiem z dnia 23 marca 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 1090/21 uwzględnił skargę. W ocenie WSA, niezależnie od tego, czy podstawą prawną użytkowania pojazdu samochodowego jest prawo własności, umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie, umowa leasingu, umowa najmu lub dzierżawy czy też inna umowa obligacyjna (np. użyczenia lub o użytkowanie samochodu służbowego do celów służbowych i prywatnych), wszyscy zmotoryzowani mieszkańcy strefy płatnego parkowania powinni na takich samych zasadach korzystać z przywileju wnoszenia opłaty abonamentowej za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania, w pobliżu miejsca zamieszkania. Nie można więc wskazać logicznych argumentów, dla których zróżnicowano w prawach zmotoryzowanych mieszkańców strefy płatnego parkowania, nie przyznając uprawnienia do uiszczania opłaty abonamentowej za parkowanie tym mieszkańcom strefy, którzy korzystają z pojazdów samochodowych w oparciu, np. o umowę o użytkowanie samochodu służbowego do celów służbowych i prywatnych. Zdaniem Sądu I instancji, nie sposób także wskazać wartości konstytucyjnych, które uzasadniałyby odmienne traktowanie mieszkańców strefy płatnego parkowania w zależności od rodzaju przysługującego im tytułu prawnego do pojazdu samochodowego, którzy parkują na terenie strefy płatnego parkowania w Łodzi. Nieprzyznanie prawa do wnoszenia opłaty abonamentowej za postój pojazdu zmotoryzowanym mieszkańcom strefy płatnego parkowania, którzy użytkują pojazdy samochodowe na podstawie umowy cywilno-prawnej innej niż wymienione w § 6 pkt 1 lit. b zaskarżonej uchwały, wprowadza nieuzasadnione zróżnicowanie uprawnień osób zamieszkujących na obszarze strefy. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł organ, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie prawa materialnego - art. 13b ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1376 z późn. zm.; powoływanej dalej jako "u.d.p.") poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przepis ten nie upoważnia rady gminy do wprowadzenia, w uchwale o utworzeniu strefy płatnego parkowania, opłat abonamentowych dla określonej kategorii użytkowników drogi wyodrębnionej nie tylko według kryterium miejsca zamieszkania, ale również wedle kryterium tytułu prawnego przysługującego im w stosunku do posiadanego samochodu. W związku z powyższym skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku, rozpoznanie skargi oraz jej oddalenie, ewentualnie o uchylenie całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu Łodzi, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Organ wniósł ponadto o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Skarżący nie skorzystał z uprawnienia do wniesieni odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia oparte na art. 174 p.p.s.a., determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Granice skargi są więc wyznaczone przez podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne, gdyż – z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej – Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 26 września 2000 r., sygn. akt IV CKN 1518/2000, OSNC 2001/3, poz. 39 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 299/2004, OSP 2005/3, poz. 36, wyrok NSA z 12.09.2019 r., II GSK 634/19, LEX nr 2739689). Skarga kasacyjna została oparta art. 174 pkt 1 p.p.s.a., to jest na naruszeniu prawa materialnego – art. 13b ust. 4 pkt 2 u.d.p. który upoważnia Radę Miejską w Łodzi do wprowadzenia opłaty abonamentowej lub zryczałtowanej oraz zerowej stawki opłaty dla niektórych użytkowników drogi. Strona skarżąca kasacyjnie upatruje naruszenia art. 13b ust. 4 pkt 2 u.d.p. w błędnej jego wykładni, polegającej na uznaniu, że przepis ten nie upoważnia rady gminy do wprowadzenia, w uchwale o utworzeniu strefy płatnego parkowania, opłat abonamentowych dla określonej kategorii użytkowników drogi wyodrębnionej nie tylko według kryterium miejsca zamieszkania, ale również wedle kryterium tytułu prawnego przysługującego im w stosunku do posiadanego samochodu. Na wstępie należy wskazać, że art. 94 Konstytucji RP (Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. , Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) daje organom samorządu terytorialnego stosunkowo szeroki zakres swobody w stanowieniu prawa miejscowego, akty te powinny być bowiem wydawane na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Przepis ten bowiem stanowi, że organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa. Tym niemniej taki szeroki zakres swobody w stanowieniu prawa miejscowego nie oznacza, że podejmowane w uchwałach rozwiązania mogą być dowolne, o ile tylko mieszczą się w zakresie upoważnienia ustawowego. W sferze ustanawiania nowych zobowiązań publicznoprawnych aktem prawa miejscowego, w drodze uchwały organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego, nie stosuje się zasady, że to co nie jest zabronione jest dozwolone, ale zasadę, że dozwolone jest tylko to, co prawo wyraźnie przewiduje. Stąd konieczne jest respektowanie przez organy samorządu terytorialnego zasady równości wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Podkreśla się również, że w sytuacji gdy przyjęte rozwiązania ingerujące w zakres swobód obywatelskich lub też nakładające na obywateli określone obowiązki, to muszą one cechować się odpowiednią proporcjonalnością (wyrok NSA z dnia 19 listopada 2014 r. sygn. akt: I OSK 2257/14, wyrok NSA z dnia 18 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1978/16 - dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenie.nsa.gov.pl). Co do zasady równości, w doktrynie wskazuje się, że "w polskim orzecznictwie konstytucyjnym charakter "klasyczny" przysługuje niezmiennie formule, użytej w orzeczeniu z 9 marca 1988 r. (U 7/87): "konstytucyjna zasada równości wobec prawa (...) polega na tym, że wszystkie podmioty prawa (adresaci norm prawnych), charakteryzujące się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu, mają być traktowane równo. A więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących" (L. Garlicki, M. Zubik [w:] M. Derlatka, K. Działocha, S. Jarosz-Żukowska, A. Łukaszczuk, P. Sarnecki, W. Sokolewicz, J. Trzciński, M. Wiącek, K. Wojtyczek, L. Garlicki, M. Zubik, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. Tom II, wyd. II, Warszawa 2016, art. 32). Należy przy tym nadmienić, że w świetle art. 32 ust. 1 Konstytucji RP dopuszcza się możliwość odmiennego traktowania podmiotów znajdujących się w podobnej sytuacji, ale musi to być uzasadnione. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego oraz doktrynie mówi się więc o następujących kryteriach dopuszczalnego zróżnicowania: "1) relewantności zróżnicowania – wprowadzane zróżnicowania muszą "pozostawać w bezpośrednim związku z celem i zasadniczą treścią przepisów, w których zawarta jest kontrolowana norma oraz służyć realizacji tego celu i treści. Innymi słowy, wprowadzane zróżnicowania muszą mieć charakter racjonalnie uzasadniony, a nie wolno ich dokonywać według dowolnie ustalonego kryterium"; 2) proporcjonalności argumentów przemawiających za wprowadzeniem zróżnicowania – "waga interesu, któremu ma służyć różnicowanie sytuacji adresatów normy, musi pozostawać w odpowiedniej proporcji do wagi interesów, które zostaną naruszone w wyniku nierównego potraktowania podmiotów podobnych"; 3) konstytucyjnej rangi argumentów przemawiających za wprowadzeniem zróżnicowania – "argumenty muszą pozostawać w jakimś związku z innymi wartościami, zasadami czy normami konstytucyjnymi, uzasadniającymi odmienne traktowanie podmiotów podobnych (...) Jedną z takich zasad konstytucyjnych jest zasada sprawiedliwości społecznej"." (Ibidem). Należy więc podkreślić, że swoboda rady gminy (rady miasta) przy określaniu użytkowników uprawnionych do uiszczania opłaty abonamentowej lub opłaty zryczałtowanej nie jest nieograniczona. Tworzenie stref płatnego parkowania, na podstawie i w granicach upoważnienia zawartego w ustawie jest zatem ograniczeniem podyktowanym ochroną konstytucyjnych wartości, pozostającym w zgodzie z zasadą proporcjonalności. Z kolei z art. 13b ust. 4 pkt 2 u.d.p. nie wynika wprost upoważnienie do uchwalenia przepisów upoważniających do nabycia abonamentu postojowego na parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania jedynie w sytuacji legitymowania się określonym tytułem prawnym. W niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie organ uzasadniając podstawę wprowadzenia zróżnicowania wskazał, że "nie można uznać, że osoba użytkująca służbowy pojazd samochodowy do celów prywatnych - nieponosząca kosztów eksploatacyjnych oraz leasingowych, jak również nieponosząca odpowiedzialności, jaka spoczywa na właścicielu pojazdu, jest w takim samym położeniu, jak osoba użytkująca pojazd samochodowy ponosząca wszystkie koszty eksploatacyjne i pełną odpowiedzialność prawną związaną z użytkowaniem tego pojazdu. Istnieją zatem podstawy do różnicowania praw użytkowników pojazdów w odniesieniu do posiadanego przez nich tytułu prawnego do korzystania z pojazdu". Należy stwierdzić, że wskazana podstawa zróżnicowania osób fizycznych zamieszkałych w Mieście Łodzi i zameldowanych na pobyt stały lub czasowy w obszarze Strefy lub zameldowanych w posesji, która znajduje się na terenie działki leżącej w Strefie, nie jest zgodna z celem wprowadzenia stref parkingowych, o którym mowa w art. 13b ust. 2 u.d.p. Zgodnie z powołanym przepisem strefę płatnego parkowania ustala się na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to potrzeby organizacji ruchu, w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej, w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej. Nie jest również zgodna ze wskazanymi wyżej kryteriami dopuszczalnego zróżnicowania podmiotów prawa, gdyż przyjęte kryterium zróżnicowania ani nie pozostaje w bezpośrednim związku z celem wskazanym w art. 13 ust. 2 u.d.p., ani waga interesu za tym nie przemawia, ani nie pozostaje to w związku z jakimiś wartościami konstytucyjnymi. Skarżący kasacyjnie organ w uzasadnieniu skargi kasacyjnej odwołuje się do wyroku NSA z 28 lutego 2019 r. (I OSK 1112/17, LEX nr 2646673). Faktycznie w powołanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że art. 13b ust. 4 pkt 2 u.d.p. jednoznacznie stanowi, że przewidziane w nim ulgi mogą być ustanowione "dla niektórych użytkowników drogi", a więc nie dla wszystkich. Uprzywilejowana kategoria użytkowników drogi może zostać wyodrębniona nie tylko według kryterium miejsca zamieszkania, ale również wedle kryterium tytułu prawnego przysługującego im w stosunku do posiadanego samochodu. Wyodrębnienie kategorii osób fizycznych posiadających pojazd na podstawie najsilniejszych tytułów prawnych, jakimi są własność i współwłasność oraz na podstawie konsumenckiej umowy leasingu, nie pozostaje w sprzeczności z zasadami art. 2 oraz art. 32 Konstytucji RP, bowiem wykazanie tych tytułów jest możliwe w sposób pewny. Tym samym uprzywilejowani posiadacze samochodów legitymują się istotną cechą, której nie posiadają inni posiadacze, legitymujący się pozostałymi tytułami prawnymi do samochodu, co umożliwia zróżnicowanie ich sytuacji prawnej bez naruszenia zasady równości wobec prawa (wyrok NSA z 28.02.2019 r., I OSK 1112/17, LEX nr 2646673). Uznano przy tym, że umowy dzierżawy, najmu i użyczenia pojazdu nie można wykazać w sposób pewny. Należy przy tym zauważyć, że badana na kanwie stanu faktycznego będącego podstawą do wydania wyżej wymienionego wyroku była uchwała, która zawierała normę umożliwiającą uzyskanie abonamentu w strefie płatnego parkowania w sytuacji posiadania dwóch tytułów cywilnoprawnych do pojazdu: prawa własności (ewentualnie współwłasności) lub prawa wynikającego z umowy leasingu konsumenckiego. W niniejszej sprawie uchwała wskazuje na cztery tytuły korzystania z pojazdu, które uprawniają do uzyskania abonamentu w strefie płatnego parkowania: własności/współwłasności, umowa leasingu, umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie, w przypadku umowy kredytu na zakup samochodu i umowa najmu lub dzierżawy zawartej z podmiotem, który w ramach prowadzonej działalności gospodarczej wynajmuje lub wydzierżawia pojazdy. W porównaniu więc ze stanem faktycznym określonym w wyroku NSA z 28 lutego 2019 r. (I OSK 1112/17, LEX nr 2646673) do uchwały Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 14 kwietnia 2021 roku numer XLI/1273/21 zostały dodane dwa dodatkowe tytuły prawne do posiadania pojazdu, które uprawniały mieszkańca do uzyskania abonamentu w strefie płatnego parkowania: umowa o przewłaszczenia na zabezpieczenie, w przypadku umowy kredytu na zakup samochodu oraz umowa najmu lub dzierżawy zawartej z podmiotem, który w ramach prowadzonej działalności gospodarczej wynajmuje lub wydzierżawia pojazdy. Zostały więc dodane te rodzaje umów cywilnoprawnych, które zgodnie z cytowanym wyżej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 lutego 2019 r. mogły stanowić podstawę zróżnicowania osób fizycznych co do możliwości uzyskania abonamentu w strefie płatnego oparkowania, gdyż nie są to umowy, które można wykazać w sposób pewny. Należy przy tym zwrócić uwagę, że w powołanym wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 lutego 2019 r. nie została zdefiniowana przesłanka pewności tytułu prawnego przysługującego do pojazdu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejsza sprawę, nie podziela poglądu wyrażonego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 lutego 2019 r. (I OSK 1112/17, LEX nr 2646673). W niniejszej sprawie w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego unormowania uchwały nr XLI/1273/21 Rady Miejskiej w Łodzi, w zakresie analizowanego § 6 pkt 1 lit. b naruszają zasadę równości wobec prawa. Kryterium zróżnicowania mieszkańców strefy płatnego parkowania ze względu na tytuł prawny do parkowanego pojazdu należy ocenić jako niezgodne z wynikającą z zasady demokratycznego państwa prawnego zasadą sprawiedliwości społecznej nakazującą, by zróżnicowanie poszczególnych osób pozostawało w odpowiedniej relacji do dzielących je różnic. Zasada równości wobec prawa wymaga, by podmioty charakteryzujące się daną cechą istotną, były traktowane równo, bez różnic faworyzujących lub dyskryminujących. Wprowadzanie zróżnicowania jest dopuszczalne tylko gdy jest uzasadnione, to znaczy gdy pozostaje w związku bezpośrednim celem przepisów, wagą interesu, dla którego zróżnicowanie jest wprowadzone, pozostaje w proporcji do interesów naruszanych oraz nie uwłacza w sposób zasadniczy innym wartościom (tak: w wyroku TK z dnia 6 grudnia 1997 r., sygn. akt: K 8/97; wyroku TK z dnia 4 stycznia 2000 r., sygn. akt: K 18/99). We wskazanej wyżej regulacji Rada Miejska naruszyła zasady równości i sprawiedliwości społecznej, wprowadzając, nieznajdujące należytego uzasadnienia konstytucyjnego, zróżnicowanie mieszkańców strefy płatnego parkowania. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że wykluczenie niektórych posiadaczy pojazdów z możliwości uzyskania abonamentu postojowego z powodu rodzaju zawartej umowy stanowiącej tytuł prawny do pojazdu, należy uznać za naruszające zasadę równości wobec prawa. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszym składzie podziela pogląd wyrażony w tej kwestii w wyroku NSA z 8 października 2013 r., I OSK 1418/13, wyroku NSA z 13 października 2006 r., I OSK 978/06 wyrok NSA z 8 października 2013 r., I OSK 1418/13 (CBOSA), wyroku NSA z 18 listopada 2016 r., I OSK 1978/16 (LEX nr 2169791), wyroku NSA z 14 grudnia 2017 r., I OSK 1449/17, LEX nr 2440716, wyroku NSA z 19 września 2019 r., I OSK 1226/19 (LEX nr 2733195.). Ponadto podkreślenia wymaga, że o ile Naczelny Sąd Administracyjny zasadniczo nie wyklucza możliwości różnicowania wysokości opłat w zależności od różnych kryteriów, to jednak cel wskazany w ustawie o drogach publicznych nie uzasadniał zróżnicowania dokonanego w niniejszej sprawie przez Radę Miejską w Łodzi, w załączniku do zaskarżonej uchwały, osób uprawnionych do płatnego abonamentu parkingowego według tych kryteriów, które wskazano w tym akcie. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę