II GSK 1007/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Rady Miejskiej w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który stwierdził nieważność § 6 pkt 1 lit. b uchwały Rady Miejskiej w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania. WSA uznał, że wykluczenie mieszkańców strefy, którzy korzystają z pojazdów na podstawie umów najmu, dzierżawy lub umów o użytkowanie samochodu służbowego, z możliwości uzyskania abonamentu parkingowego, narusza zasadę równości wobec prawa. Sąd I instancji podkreślił, że wszyscy mieszkańcy strefy powinni mieć równe prawa do abonamentu, niezależnie od tytułu prawnego do pojazdu. Rada Miejska argumentowała, że osoby korzystające z pojazdów służbowych nie ponoszą kosztów eksploatacyjnych i odpowiedzialności jak właściciele, co uzasadnia zróżnicowanie. NSA, oddalając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko WSA. Sąd uznał, że kryterium zróżnicowania mieszkańców ze względu na tytuł prawny do pojazdu jest niezgodne z celem wprowadzenia strefy płatnego parkowania (art. 13b ust. 2 ustawy o drogach publicznych) oraz narusza zasadę równości wobec prawa i sprawiedliwości społecznej (art. 32 Konstytucji RP). NSA nie podzielił poglądu wyrażonego w innym orzeczeniu, zgodnie z którym dopuszczalne jest zróżnicowanie na podstawie tytułu prawnego do pojazdu, wskazując, że dodanie umów najmu i dzierżawy do listy uprawniających tytułów prawnych w analizowanej uchwale było niezgodne z konstytucyjnymi zasadami.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie zróżnicowania opłat abonamentowych w strefach płatnego parkowania, zasada równości wobec prawa w kontekście prawa miejscowego, interpretacja art. 13b ustawy o drogach publicznych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji uchwały rady gminy i może być odmiennie interpretowane w przypadku innych stanów faktycznych lub przepisów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zróżnicowanie mieszkańców strefy płatnego parkowania w zakresie uprawnień do abonamentu parkingowego, oparte na tytule prawnym do pojazdu (np. własność, leasing, najem, użyczenie), jest zgodne z zasadą równości wobec prawa i sprawiedliwości społecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zróżnicowanie to narusza zasadę równości wobec prawa i sprawiedliwości społecznej, ponieważ nie jest uzasadnione celem wprowadzenia strefy płatnego parkowania i nie pozostaje w odpowiedniej proporcji do dzielących różnic.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kryterium zróżnicowania mieszkańców strefy płatnego parkowania ze względu na tytuł prawny do pojazdu jest niezgodne z celem wprowadzenia strefy (ograniczenie ruchu, zwiększenie rotacji) oraz narusza zasadę równości wobec prawa i sprawiedliwości społecznej, gdyż nie znajduje należytego uzasadnienia konstytucyjnego.
Czy art. 13b ust. 4 pkt 2 ustawy o drogach publicznych upoważnia radę gminy do wprowadzenia opłat abonamentowych dla określonej kategorii użytkowników drogi, wyodrębnionej według kryterium tytułu prawnego do pojazdu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepis ten upoważnia do wprowadzenia ulg dla niektórych użytkowników, jednakże kryteria zróżnicowania muszą być zgodne z zasadami konstytucyjnymi, w tym zasadą równości.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że choć art. 13b ust. 4 pkt 2 u.d.p. pozwala na wyodrębnienie kategorii użytkowników, to sposób tego wyodrębnienia musi być zgodny z zasadą równości i proporcjonalności, a kryterium tytułu prawnego do pojazdu, w sposób zastosowany w uchwale, nie spełnia tych wymogów.
Przepisy (5)
Główne
u.d.p. art. 13b § ust. 4 pkt 2
Ustawa o drogach publicznych
Przepis ten upoważnia radę gminy do wprowadzenia opłat abonamentowych lub zryczałtowanych dla niektórych użytkowników drogi, jednakże kryteria zróżnicowania muszą być zgodne z zasadami konstytucyjnymi.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Organy samorządu terytorialnego mogą ustanawiać akty prawa miejscowego na podstawie i w granicach upoważnień ustawowych.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wszyscy są równi wobec prawa i mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Konstytucja dopuszcza możliwość odmiennego traktowania podmiotów znajdujących się w podobnej sytuacji, ale musi to być uzasadnione.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zróżnicowanie mieszkańców strefy płatnego parkowania ze względu na tytuł prawny do pojazdu narusza zasadę równości wobec prawa i sprawiedliwości społecznej. • Cel wprowadzenia strefy płatnego parkowania (art. 13b ust. 2 u.d.p.) nie uzasadnia zróżnicowania opartego na tytule prawnym do pojazdu. • Kryterium zróżnicowania nie pozostaje w bezpośrednim związku z celem przepisów, wagą interesu, ani nie pozostaje w proporcji do naruszanych interesów.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Rady Miejskiej, że osoby korzystające z pojazdów służbowych nie ponoszą kosztów eksploatacyjnych i odpowiedzialności jak właściciele, co uzasadnia zróżnicowanie. • Powołanie się na wyrok NSA z 28.02.2019 r. (I OSK 1112/17), który dopuszczał zróżnicowanie na podstawie tytułu prawnego do pojazdu.
Godne uwagi sformułowania
nie można uznać, że osoba użytkująca służbowy pojazd samochodowy do celów prywatnych - nieponosząca kosztów eksploatacyjnych oraz leasingowych, jak również nieponosząca odpowiedzialności, jaka spoczywa na właścicielu pojazdu, jest w takim samym położeniu, jak osoba użytkująca pojazd samochodowy ponosząca wszystkie koszty eksploatacyjne i pełną odpowiedzialność prawną związaną z użytkowaniem tego pojazdu. • nie można wskazać logicznych argumentów, dla których zróżnicowano w prawach zmotoryzowanych mieszkańców strefy płatnego parkowania, nie przyznając uprawnienia do uiszczania opłaty abonamentowej za parkowanie tym mieszkańcom strefy, którzy korzystają z pojazdów samochodowych w oparciu, np. o umowę o użytkowanie samochodu służbowego do celów służbowych i prywatnych. • nie można uznać, że przepis ten nie upoważnia rady gminy do wprowadzenia, w uchwale o utworzeniu strefy płatnego parkowania, opłat abonamentowych dla określonej kategorii użytkowników drogi wyodrębnionej nie tylko według kryterium miejsca zamieszkania, ale również wedle kryterium tytułu prawnego przysługującego im w stosunku do posiadanego samochodu. • nie podziela poglądu wyrażonego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 lutego 2019 r. (I OSK 1112/17, LEX nr 2646673).
Skład orzekający
Elżbieta Czarny-Drożdżejko
przewodniczący sprawozdawca
Patrycja Joanna Suwaj
sędzia
Dorota Dziedzic-Chojnacka
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie zróżnicowania opłat abonamentowych w strefach płatnego parkowania, zasada równości wobec prawa w kontekście prawa miejscowego, interpretacja art. 13b ustawy o drogach publicznych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji uchwały rady gminy i może być odmiennie interpretowane w przypadku innych stanów faktycznych lub przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu parkowania w miastach i pokazuje, jak zasady konstytucyjne (równość) wpływają na prawo miejscowe. Wyjaśnia, dlaczego pewne zróżnicowania w dostępie do usług publicznych mogą być niezgodne z prawem.
“Czy Twój samochód służbowy pozbawia Cię prawa do abonamentu parkingowego? NSA odpowiada!”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.