II GSK 1003/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-12-17
NSAAdministracyjneŚredniansa
nadzór sanitarnykodeks postępowania administracyjnegodecyzja ostatecznazmiana decyzjitermin wykonaniainteres społecznyinteres stronypaństwowa inspekcja sanitarnaszpitalwymagania higieniczne

Podsumowanie

NSA oddalił skargę kasacyjną szpitala, uznając, że budowa nowego obiektu nie stanowi podstawy do zmiany terminu usunięcia nieprawidłowości sanitarnych w istniejącym budynku.

Szpital złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA oddalającego jego skargę na decyzję Inspektora Sanitarnego odmawiającą zmiany ostatecznej decyzji nakładającej obowiązki sanitarne. Szpital argumentował, że budowa nowego obiektu i koszty związane z wykonaniem nakazów uzasadniają przesunięcie terminu. NSA oddalił skargę, stwierdzając, że art. 155 k.p.a. nie pozwala na zmianę decyzji ostatecznej z powodów celowościowych, jeśli nie służy to interesowi społecznemu lub słusznemu interesowi strony, a dobro pacjentów wymaga przestrzegania norm sanitarnych.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną O. w P. (szpitala) od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił skargę szpitala na decyzję Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. Decyzja ta odmawiała zmiany ostatecznej decyzji z 2019 r., która nakładała na szpital obowiązek usunięcia nieprawidłowości sanitarnych w określonym terminie (do 30 kwietnia 2021 r.). Szpital domagał się zmiany tej decyzji w zakresie terminu wykonania obowiązków, powołując się na budowę nowego obiektu szpitalnego oraz wysokie koszty związane z realizacją nakazów. Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczyły naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a.) oraz prawa materialnego (art. 155 k.p.a. w zw. z art. 37 i 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej). NSA uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że art. 155 k.p.a. dotyczy zmiany decyzji ostatecznej z powodów celowościowych, motywowanych interesem społecznym lub słusznym interesem strony, a nie ochroną legalności. W ocenie NSA, budowa nowego obiektu szpitalnego nie stanowi wystarczającej podstawy do przesunięcia terminu wykonania nałożonych nakazów sanitarnych, zwłaszcza gdy dobro pacjentów wymaga przestrzegania obowiązujących norm higienicznych i zdrowotnych. Koszty związane z realizacją nakazów nie mogą usprawiedliwiać utrzymywania stanu niezgodnego z prawem. Sąd wskazał, że decyzje zobowiązujące, takie jak te wydawane na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, mogą być zmieniane w trybie art. 155 k.p.a., jednak upływ terminu wykonania może stanowić negatywną przesłankę takiej zmiany. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, budowa nowego obiektu szpitalnego oraz koszty nie uzasadniają zmiany terminu wykonania ostatecznej decyzji nakładającej obowiązki sanitarne na podstawie art. 155 k.p.a., zwłaszcza gdy dobro pacjentów wymaga przestrzegania obowiązujących norm.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że art. 155 k.p.a. pozwala na zmianę decyzji ostatecznej z powodów celowościowych (interes społeczny/słuszny interes strony), a nie z powodów prawnych. Dobro pacjentów i interes społeczny przemawiają za przestrzeganiem wymogów higienicznych, a nie za odraczaniem ich wykonania ze względu na inwestycję czy koszty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

k.p.a. art. 155

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis reguluje instytucję odwoływalności decyzji ostatecznej z powodów celowościowych (interes społeczny lub słuszny interes strony), a nie z powodów ochrony legalności. Może dotyczyć także decyzji zobowiązujących.

u.p.i.s. art. 27 § 1

Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

Nakłada na państwowego inspektora sanitarnego obowiązek nakazania w drodze decyzji usunięcia w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień higienicznych i zdrowotnych.

Pomocnicze

k.p.a. art. 3 § 2 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.i.s. art. 37

Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, badając z urzędu nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 188

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dobro pacjentów i interes społeczny przemawiają za przestrzeganiem wymogów higienicznych i zdrowotnych, a nie za odraczaniem ich wykonania. Budowa nowego obiektu szpitalnego nie czyni obowiązku usunięcia nieprawidłowości niemożliwym, zbędnym ani niecelowym. Koszty związane z realizacją nakazów nie mogą usprawiedliwiać utrzymywania stanu niezgodnego z prawem.

Odrzucone argumenty

Budowa nowego obiektu szpitalnego jako podstawa do zmiany terminu wykonania ostatecznej decyzji sanitarnej. Wysokie koszty finansowe i organizacyjne związane z wykonaniem nakazów jako podstawa do zmiany terminu. Argumentacja oparta na błędnej wykładni art. 37 i 27 ust. 1 u.p.i.s.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 155 k.p.a. reguluje instytucję odwoływalności decyzji ostatecznej [...] z powodów natury celowościowej motywowanych interesem społecznym lub słusznym interesem strony. Dobro pacjentów – jako wartości chronionej prawem – z całą pewnością leży w interesie społecznym.

Skład orzekający

Wojciech Kręcisz

przewodniczący sprawozdawca

Patrycja Joanna Suwaj

sędzia

Wojciech Maciejko

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 155 k.p.a. w kontekście decyzji nakładających obowiązki sanitarne, zwłaszcza w sytuacji inwestycji budowlanych i kosztów wykonania nakazów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji szpitala i przepisów dotyczących nadzoru sanitarnego. Ocena interesu społecznego i słusznego interesu strony jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje konflikt między potrzebą modernizacji (budowa nowego obiektu) a koniecznością natychmiastowego przestrzegania przepisów sanitarnych. Pokazuje, jak sąd równoważy interesy strony z dobrem publicznym (pacjentów).

Szpital buduje nowy obiekt, ale czy to zwalnia z obowiązku naprawy starych wad sanitarnych?

Sektor

medycyna

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II GSK 1003/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-12-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Patrycja Joanna Suwaj
Wojciech Kręcisz /przewodniczący sprawozdawca/
Wojciech Maciejko
Symbol z opisem
6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Sygn. powiązane
IV SA/Po 18/22 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2022-02-23
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 155
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2021 poz 195
art. 27 ust. 1
Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj Sędzia NSA Wojciech Maciejko Protokolant asystent sędziego Paweł Cholewski po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej O. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 lutego 2022 r. sygn. akt IV SA/Po 18/22 w sprawie ze skargi O. w P. na decyzję Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu z dnia 4 listopada 2021 r. nr DN-HK.906.26.2021 w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od O. w P. na rzecz Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 23 lutego 2022 r., sygn. akt IV SA/Po 18/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę O. w P. (dalej: skarżący, Szpital) na decyzję Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu z dnia 4 listopada 2021 r. nr DN-HK.906.26.2021 w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej.
Sąd I instancji w podstawie prawnej wskazał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), dalej jako: "p.p.s.a.".
Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpił Szpital, zaskarżając powyższy wyrok w całości oraz wnosząc – na podstawie przepisu art. 188 p.p.s.a. – o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. rozpoznanie skargi poprzez uchylenie decyzji Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu z dnia 4 listopada 2021 r. nr DN-HK.906.26.2021 w całości, a także poprzedzającej ją decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu nr HK-PSZ.9020.2.9.2021 z dnia 18 sierpnia 2021 roku. Jednocześnie skarżący kasacyjnie wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz – na podstawie art. 200 i art. 203 pkt 1 p.p.s.a. zasądzenie na rzecz skarżącego kasacyjnie od organu kosztów postępowania przed Sądem I instancji oraz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
I. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 3 § 2 pkt 1 i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) – dalej zwanej: "k.p.a.", poprzez nieprawidłową kontrolę przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postępowania przeprowadzonego przed Organami obu instancji, przejawiające się w nieprzeprowadzeniu wystarczających ustaleń i w konsekwencji błędnym przyjęciu, że okoliczności przedmiotowej sprawy nie uzasadniają przedłużenie terminu na wykonanie nałożonego na skarżącego kasacyjne obowiązku;
II. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 155 k.p.a. w zw. z art. 37 oraz art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2021 r., poz. 195 ze zm.) – dalej zwanej: "u.p.i.s." poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji przyjęcie, że brak jest podstaw do uwzględnienia skargi na decyzję Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu z dnia 4 listopada 2021 r. nr DN-HK.906.26.2021 utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu nr HK-PSZ.9020.2.9.2021 z dnia 18 sierpnia 2021 r. odmawiającą zmiany decyzji własnej nr HK1-423/02/4-2(2)/19 z dnia 23 lipca 2019 r. w przedmiocie przesunięcia terminu realizacji pkt 5a, 6c, 7a, 8a, 8c, 10a, 12b, 12d, 12f, 12g, 13b, 13d, 13e, 13f, 13g, 131, 14a, 14c, 14e, 14f, 14g, z uwagi na sprzeczność prolongaty terminu z interesem społecznym, brak bezpośredniego związku między dotychczas wykonanymi nakazami, a żądaniem odłożenia w czasie realizacji pozostałych nakazów oraz przyjęcie, że fakt budowy nowego budynku Szpitala, w którym docelowo mają się w nim znajdować oddziały dziecięce nie stanowi dostatecznej podstawy do jego przedłużenia.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Odpowiadając na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie w całości na podstawie art. 184 p.p.s.a. oraz zasądzenie od skarżącego kasacyjnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie odmowy zmiany, na podstawie art. 155 k.p.a., decyzji ostatecznej tego organu z dnia 23 lipca 2019 r. – a mianowicie, decyzji nakazującej O. w P. usunięcie nieprawidłowości ujawnionych w wyniku kontroli sanitarnej przeprowadzonej w dniach 6 – 31 maja 2019 r. w zakresie odnoszącym się do nieprawidłowości wskazanych w jej pkt 7 – 8 oraz w pkt 12 oraz wyznaczającej termin ich usunięcia do dnia 30 kwietnia 2021 r. – stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika – najogólniej rzecz ujmując – że wbrew stanowisku strony w rozpatrywanej sprawie nie zaktualizowały się przesłanki zmiany wymienionej decyzji ostatecznej w zakresie odnoszącym się do terminu usunięcia stwierdzonych naruszeń. Zwłaszcza, że wniosku przeciwnego nie uzasadniał – zdaniem Sądu i instancji – argument ze znaczenia konsekwencji mających wynikać z faktu wykonania innych nałożonych tą decyzją obowiązków, ani też argument eksponujący okoliczność rozpoczęcia realizowania przez stronę inwestycji polegającej na budowie nowego obiektu szpitalnego.
Skarga kasacyjna – której zarzuty wyznaczają, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku – nie uzasadnia twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie wyroku Sądu I instancji, której konsekwencją powinno być jego uchylenie.
Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej – których komplementarny charakter uzasadnia, aby rozpoznać je łącznie – tytułem koniecznych uwag wprowadzających i zarazem systematyzujących trzeba podnieść, że przepis art. 155 k.p.a. reguluje instytucję odwoływalności decyzji ostatecznej, a mianowicie wzruszenia decyzji ze skutkiem ex nunc z powodów niezwiązanych z ochroną legalności, lecz – co należy podkreślić – z powodów natury celowościowej motywowanych interesem społecznym lub słusznym interesem strony.
Z art. 155 k.p.a. wynika, że przesłankami jego stosowania jest: po pierwsze, ustalenie istnienia w obrocie prawnym decyzji, na mocy której strona nabyła prawo; po drugie, wyrażenie przez stronę zgody na zmianę lub uchylenie takiej decyzji; po trzecie, brak przepisów szczególnych, które zmianie lub uchyleniu takiej decyzji miałyby, czy też mogłyby się sprzeciwiać; i w końcu po czwarte, istnienie interesu społecznego lub słusznego interesu strony przemawiającego za zmianą lub uchyleniem lub uchyleniem takiej decyzji. Z punktu widzenia zakresu jego stosowania w relacji do istoty prowadzonego na jego podstawie postępowania ukierunkowanego na sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym (o czym mowa jeszcze dalej) istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej, wiodącym kryterium weryfikacji (odwoływalności) decyzji ostatecznej, w trybie o którym w nim mowa, jest interes społeczny lub słuszny interes strony, a więc klauzule generalne z dominującym znaczeniem kryterium słuszności (zob. w tej mierze np. wyroki NSA z dnia: 13 lutego 2025 r., sygn. akt II GSK 388/22; 27 lipca 2021 r., sygn. akt II GSK 180/21).
Uwzględniając powyższe – i zarazem podkreślając, że skutku oczekiwanego przez stronę skarżącą nie może odnieść zarzut naruszenia przepisów art. 37 oraz art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej przez ich błędną wykładnię (pkt II petitum skargi kasacyjnej), co uznać należy za aż nadto oczywiste w świetle przyjmowanego w orzecznictwie rozumienia błędu wykładni oraz koniecznych wymogów, którym powinien czynić zadość zarzut błędnej wykładni prawa (zob. np. wyroki NSA z dnia: 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1925/21; 6 listopada 2020, sygn. akt II GSK 742/20; 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/15), co w tym też kontekście oraz wobec tego, że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika (s. 6 – 9), aby wymienione przepisy prawa stanowiły przedmiot jakichkolwiek zabiegów interpretacyjnych, w rezultacie których miałby zostać wyrażony pogląd kwestionowany przez stronę skarżącą (zwłaszcza, że nie zostały nawet przywołane) siłą rzeczy i niezależnie już nawet od innych deficytów konstrukcyjnych tego zarzutu prowadzi do wniosku o braku jego skuteczności, albowiem na jego gruncie strona podjęła polemikę z poglądem nieistniejącym – trzeba stwierdzić, że nie jest nieprawidłowe stanowisko Sądu I instancji, z którego wynika, że kontrolowana decyzja, którą odmówiono zmiany decyzji z dnia 23 lipca 2019 r. w zakresie odnoszącym się do terminu usunięcia nieprawidłowości wskazanych w jej pkt 7 – 8 oraz w pkt 12, została wydana bez naruszenia prawa.
Zwłaszcza, gdy wobec treści art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej – zgodnie z którym w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień – który stanowił prawną podstawę wydania wymienionej decyzji ostatecznej podkreślić, że faktyczną podstawę jej wydania stanowiły stwierdzone nieprawidłowości stanowiące konsekwencję naruszenia obowiązków adresowanych do strony w zakresie odnoszącym się do wymagań higienicznych i zdrowotnych, co wobec ustalenia zaistnienia tego rodzaju nieprawidłowości stanowiło podstawę nałożenia obowiązku ich usunięcia w terminie określonym przez organ inspekcji sanitarnej. Za uzasadniony trzeba więc uznać wniosek, że wobec konwencji językowej, którą na gruncie przywołanego przepisu prawa operuje ustawodawca, rozstrzygnięcie w przedmiocie nałożenia wymienionego obowiązku nie może istnieć bez uprzedniego w relacji do niego rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzenia zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, a mianowicie stwierdzenia nieprawidłowości. Siłą rzeczy, decyzja podejmowana na podstawie wymienionego przepisu prawa posiada złożoną sentencję, na którą składają się wymienione rozstrzygnięcia pozostające ze sobą w ścisłym i nierozerwalnym funkcjonalnym związku, zaś suma tych rozstrzygnięć kształtuje sytuację prawną ich adresata i przesądza o treść decyzji podejmowanej na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, która ma tym samym charakter decyzji zobowiązującej.
Co w tym kontekście nie mniej oczywiste, regulacji art. 155 k.p.a. podlegają nie tylko decyzje uprawniające, lecz także – co znajduje swoje potwierdzenie w doktrynie prawa i orzecznictwie sądowym (zob. np.: A. Wróbel, art. 155 k.p.a., t. 6, w: Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego LEX/el. 2021; J. Borkowski, Glosa do wyroku NSA z dnia 31 sierpnia 1995 r., sygn. akt SA/Po 313/95, "Glosa" 1996 nr 12, s. 11 i n.) – decyzje zobowiązujące (a więc także decyzje podejmowane na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, które zobowiązują do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w terminie określonym przez organ inspekcji sanitarnej). Strona nabywa bowiem prawa również na podstawie decyzji zobowiązującej, a prawem nabytym są powstałe przez prawomocne orzeczenie władzy prawo do wykonania ciążącego na stronie obowiązku w rozmiarach określonych przez to orzeczenie, nie zaś według normy wyższej. Ostateczna decyzja administracyjna, która nakłada na stronę określone obowiązki, może podlegać uchyleniu lub zmienianie w trybie art. 155 k.p.a.
Wobec istoty spornej w sprawie kwestii wymaga również wyjaśnienia i zarazem podkreślenia, że upływ terminu, o którym jest mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej – a mianowicie, upływ określonego przez organ inspekcji sanitarnej terminu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości – nie uzasadnia twierdzenia o bezprzedmiotowości decyzji nakładającej obowiązek ich usunięcia. Należy bowiem odróżnić sytuację, w której decyzja jest wydawana z zastrzeżeniem terminu, wraz z upływem którego traci moc obowiązującą od sytuacji, w której w decyzji został określony termin dokonania przez jej adresata danej czynności bez jednoczesnego określenia skutków jego upływu dla mocy obowiązującej tej decyzji, a w tym kontekście, że z art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej – ani też z żadnego innego jej przepisu – nie wynika, że termin, o którym jest w nim mowa jest terminem (początkowym lub końcowym), który wpływa na prawny byt decyzji administracyjnej podejmowanej na jego podstawie. Nie jest ona bowiem decyzją podejmowaną z zastrzeżeniem terminu, wraz z upływem którego miałaby tracić moc obowiązującą oraz miałby się dezaktualizować obowiązek działania polegający na usunięciu stanu niezgodnego z prawem. Zwłaszcza, że przeciwnemu wnioskowi należałoby przeciwstawić argument z celów oraz funkcji przywołanego przepisu prawa, a co za tym idzie z istoty oraz treść określonych nim kompetencji organów inspekcji sanitarnej w zakresie odnoszącym się do zapewnienia przestrzegania wynikających z przepisów obowiązującego prawa wymagań higienicznych i zdrowotnych.
W rekapitulacji przedstawionych argumentów należy stwierdzić, że decyzje nakładające obowiązki, w których został wskazany termin ich wykonania mogą być weryfikowane w trybie art. 155 k.p.a. również po upływie tego terminu, co w sytuacji upływu tego terminu może jednak stanowić – co trzeba podkreślić – negatywną przesłankę zmiany lub uchylenia decyzji w tym trybie, rozpatrywaną w kontekście interesu społecznego i słusznego interesu strony (zob. wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 3088/18; zob. również wyrok NSA z dnia 19 lutego 2020 r., sygn. akt II OSK 934/18 oraz przywołane w jego uzasadnieniu orzecznictwo).
Wobec tego więc, że – jak podkreślono powyżej – upływ terminu wykonania (nałożonego) obowiązku może stanowić przesłankę negatywną do zmiany lub uchylenia decyzji w trybie określonym art. 155 k.p.a., rozpatrywaną w relacji do interesu społecznego lub słusznego interesu strony, trzeba stwierdzić, że nie jest nieprawidłowe stanowisko Sądu I instancji, z którego wynika, że kontrolowana decyzja, którą odmówiono zmiany decyzji z dnia 23 lipca 2019 r. w zakresie odnoszącym się do terminu usunięcia nieprawidłowości wskazanych w jej pkt 7 – 8 oraz w pkt 12, jest decyzją prawidłową, która została wydana bez naruszenia prawa.
Ponownie podkreślając, że istota instytucji, o której stanowi art. 155 k.p.a. odnosi się do odwoływalności (wzruszenia) decyzji ostatecznej z powodów niezwiązanych z ochroną legalności, lecz z powodów natury celowościowej motywowanych interesem społecznym lub słusznym interesem strony, za uzasadniony należałoby uznać wniosek, że akt stosowania prawa podejmowany w warunkach wyznaczonych przywołanym przepisem prawa, w relacji do niedookreślonych (nieostrych) pojęć "interesu społecznego" i "słusznego interesu strony" wiąże się z potrzebą zajęcia jednoznacznego i zindywidualizowanego okolicznościami rozpatrywanego przypadku stanowiska wobec tychże pojęć. Mianowicie, stanowiska zawierającego uargumentowaną i wiążącą propozycję jego (ich) rozumienia na gruncie rozpatrywanego przypadku, co innymi słowy wiąże się z kwalifikowaniem lub oceną określonych faktów (zdarzeń, zachowań, zjawisk), jako podpadających albo niepodpadających pod daną normę prawną oraz, jako objętych albo nieobjętych zakresem normowania i zastosowania danej normy prawnej.
W tym też kontekście i zarazem w opozycji do zarzutu adresowanego wobec faktycznych podstaw wydanego w sprawie rozstrzygnięcia (pkt I. petitum skargi kasacyjnej) – który nie jest zasadny – trzeba podkreślić, że w rozpatrywanej sprawie nie ma sporu o fakty o prawnie istotnym znaczeniu, których ocena nie może pozostawać bez wpływu na wniosek, że w rozpatrywanej sprawie nie zaktualizowały się przesłanki wnioskowania odnośnie do zaktualizowania się przesłanek zmiany, na podstawie art. 155 k.p.a., decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości ujawnionych w wyniku kontroli sanitarnej przeprowadzonej w dniach 6 – 31 maja 2019 r. w zakresie odnoszącym się do nieprawidłowości wskazanych w jej pkt 7 – 8 oraz w pkt 12 oraz wyznaczającej termin ich usunięcia do dnia 30 kwietnia 2021 r.
Nie jest bowiem sporne, że adresowany do O. w P. oraz jasny w swej treści obowiązek (nakaz) usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w terminie do dnia 30 kwietnia 2021 r., nie został wykonany w zakresie odnoszącym się do nieprawidłowości wskazanych w pkt 7 – 8 oraz w pkt 12 tejże decyzji – co nota bene przyznaje sama strona skarżąca (s. 6 skargi kasacyjnej). W rozpatrywanej sprawie nie jest również sporne – co nie jest bez znaczenia z punktu widzenia oceny odnośnie do braku zaktualizowania się przesłanek stosowania art. 155 k.p.a. – że strona skarżąca – jako świadczeniodawca w rozumieniu ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych – udziela świadczeń zdrowotnych. Jeżeli w tym też kontekście ponownie odwołać się do znaczenia konsekwencji wynikających z przedstawionego powyżej rozumienia art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że tezy o zaktualizowaniu się przesłanek zmiany wymienionej decyzji ostatecznej w zakresie odnoszącym się do terminu wykonania nałożonych na stronę obowiązków nie może uzasadniać eksponowanie argumentu o rozpoczęciu realizowania inwestycji polegającej na budowie nowego obiektu szpitalnego, której zakończenie miałoby spowodować, że oddziały szpitalne w odniesieniu do których stwierdzono, że funkcjonują z naruszeniem przepisów obowiązującego prawa w zakresie odnoszącym się do wymagań higienicznych i zdrowotnych – co stanowiło faktyczną podstawę wydania decyzji zobowiązującej do usunięcia tych naruszeń – zostaną w części przeniesione do nowej lokalizacji (s. 6 skargi kasacyjnej), czy też eksponowanie argumentu, że wykonanie nałożonych obowiązków – zwłaszcza wobec równoległego realizowania wskazanego zamierzenia inwestycyjnego – będzie generowało (dodatkowe) wysokie koszty natury finansowej i organizacyjnej, których pozyskanie jest lub może być znaczenie utrudnione (s. 10 skargi kasacyjnej).
Zasadności tego rodzaju argumentu oraz prezentowanemu na jego gruncie podejściu do oceny zaktualizowania się przesłanek zmiany decyzji ostatecznej z dnia 23 lipca 2019 r. w zakresie odnoszącym się do terminu wykonania obowiązku usunięcia stwierdzonych i wymienionych w jej pkt 7 – 8 oraz w pkt 12 naruszeń wymogów higienicznych i zdrowotnych sprzeciwiają się treść i funkcje art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz art. 155 k.p.a. Realizowanie wymienionego zamierzenia inwestycyjnego nie powoduje bowiem, że nałożony na stronę obowiązek usunięcia stwierdzonych naruszeń wymogów higienicznych i zdrowotnych stał się przez to niemożliwy do wykonania, czy też wręcz zbędny, czy też – co nie jest bez znaczenia z punktu widzenia funkcji art. 155 k.p.a., o czym była mowa powyżej – że jego wykonanie miałoby się stać niecelowe. Zwłaszcza, że nie byłoby to do pogodzenia z dobrem pacjentów, którym strona, jako świadczeniodawca w rozumieniu ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, udziela świadczeń zdrowotnych. Zapewnienie dobra pacjentów – jako wartości chronionej prawem – z całą pewnością leży w interesie społecznym, co nie pozostaje bez wpływu i na ten wniosek, że wymienione dobro nie może i powinno doznawać uszczerbku tylko i wyłącznie z tego powodu, że wykonanie nałożonych na stronę obowiązków usunięcia stwierdzonych naruszeń wymogów higienicznych i zdrowotnych – a więc naruszeń, które siłą rzeczy i tak już w dobro to godzą – miałoby generować (dodatkowe) wysokie koszty natury finansowej i organizacyjnej, przy tym koszty niezależne od już ponoszonych w związku z realizowaniem inwestycji polegającej na budowie nowego obiektu szpitalnego. Dobro pacjentów, a co za tym idzie interes społeczny sprzeciwiają się stanowi rzeczy niezgodnemu z obowiązującym prawem i ustanowionymi na jego gruncie wymaganiami higienicznymi i zdrowotnymi, których obowiązek zapewnienia jest adresowany do strony, jako świadczeniodawcy udzielającego świadczeń opieki zdrowotnej, jak również – co trzeba podkreślić – utrzymywaniu tego stanu rzeczy w bliżej nieokreślonej perspektywie czasu determinowanej cyklami oraz postępami procesu inwestycyjnego, a więc – co oczywiste – pewną niewiadomą. Budowa nowego obiektu szpitalnego – jakkolwiek jest z pewnością inwestycją pożądaną zwłaszcza, że jej zakończenie zapewni w przyszłości zdecydowanie wyższy standard opieki medycznej – nie uzasadnia wniosku, że w niespornych okolicznościach stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy jest w interesie społecznym korespondującym z dobrem pacjentów – oraz potrzebą zapewnienia jego ochrony – zmiana decyzji ostatecznej z dnia 23 lipca 2019 r. w zakresie odnoszącym się do terminu wykonania nałożonych na stronę obowiązków usunięcia stwierdzonych i wymienionych w jej pkt 7 – 8 oraz w pkt 12 naruszeń wymogów higienicznych i zdrowotnych. Wniosek tego rodzaju nie jest bowiem – o czym przekonują przedstawione argumenty – usprawiedliwiony.
W rekapitulacji należało więc stwierdzić, że skarga kasacyjna, jako niezasadna, podlegała oddaleniu.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę