II GSK 10/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną kierowcy, który kwestionował skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji mimo upływu lat od przekroczenia punktów karnych, potwierdzając zasadność stosowania przepisów przejściowych.
Kierowca Z. Ś. złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA oddalającego jego skargę na decyzję o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Powodem było przekroczenie 24 punktów karnych w 2013 r. po spowodowaniu kolizji i innych wykroczeń. Mimo upływu lat i zmian legislacyjnych, NSA uznał, że przepisy przejściowe pozwalały na stosowanie pierwotnej podstawy prawnej, a kierowca nadal musiał przejść weryfikację kwalifikacji, aby odzyskać prawo jazdy.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Z. Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który oddalił jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Wniosek o skierowanie na badania został złożony przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Olsztynie w 2013 r. z powodu przekroczenia przez skarżącego 24 punktów karnych. Skarżący kwestionował zastosowanie art. 114 ust. 1 pkt 1b ustawy Prawo o ruchu drogowym, twierdząc, że przepis ten został uchylony i nie powinien być stosowany ze względu na niejasne przepisy przejściowe. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując skomplikowaną materię przepisów intertemporalnych, uznał, że mimo wielokrotnych nowelizacji, ze względu na niewdrożenie odpowiednich rozwiązań technicznych, przepisy przejściowe pozwalały na stosowanie pierwotnej podstawy prawnej. Sąd podkreślił, że kierowca, który przekroczył 24 punkty karne, nadal podlega obowiązkowi sprawdzenia kwalifikacji, jeśli ubiega się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, nawet jeśli punkty zostały usunięte z ewidencji. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając zasadność decyzji o skierowaniu na egzamin.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, przepis ten jest nadal stosowalny w określonych sytuacjach ze względu na przepisy przejściowe, które odraczały jego uchylenie do czasu wdrożenia nowych rozwiązań technicznych.
Uzasadnienie
NSA szczegółowo przeanalizował zmiany legislacyjne i przepisy przejściowe, stwierdzając, że ze względu na niewdrożenie rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych, art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) p.r.d. nadal podlegał zastosowaniu w stanie prawnym obowiązującym w dniu popełnienia naruszenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (19)
Główne
p.r.d. art. 114 § ust. 1 pkt 1b
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
Przepis ten, mimo formalnego uchylenia, nadal podlegał zastosowaniu ze względu na przepisy przejściowe odraczające jego uchylenie do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych.
u.k.p. art. 49 § ust. 1 pkt 3 lit. b
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
Przepis ten stanowi podstawę do wydania prawa jazdy po pozytywnym złożeniu egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje, w przypadku gdy osoba była pozbawiona prawa jazdy na okres przekraczający rok.
u.k.p. art. 99 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
Podstawa kompetencyjna do wydania decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzeczenia o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.k.p. art. 49 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
Wskazany przepis jako podstawa wydania decyzji przez organ I instancji, ale nie miał zastosowania w kontekście kontroli kwalifikacji po przekroczeniu punktów.
p.r.d. art. 130 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
Podstawa naliczania punktów karnych.
p.r.d. art. 100aa-100aq
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
Przepisy dotyczące przekazywania danych, których wdrożenie odraczało stosowanie przepisów uchylających.
Ustawa z dnia 4 stycznia 2013 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami art. 136
Przepis przejściowy określający tryb postępowania w przypadku naruszeń popełnionych przed określonym terminem.
Ustawa z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw art. 14
Dodatkowa regulacja przejściowa odraczająca stosowanie niektórych przepisów do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych.
k.p.a. art. 35
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy dotyczące terminów załatwiania spraw.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący rozstrzygnięć organu odwoławczego.
k.p.a. art. 268a
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący wydawania decyzji administracyjnych.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymóg konkretyzacji podstaw kasacyjnych.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez NSA.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy przejściowe odraczające uchylenie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) p.r.d. do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiały jego stosowanie. Kierowca nadal podlegał obowiązkowi sprawdzenia kwalifikacji, jeśli ubiegał się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, którego był pozbawiony na okres przekraczający rok.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) p.r.d. było niewłaściwe, ponieważ przepis ten został uchylony i nie powinien być stosowany. Wady formalne skargi kasacyjnej, w tym nieprawidłowa lub niepełna konkretyzacja zarzutów naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego.
Godne uwagi sformułowania
Zaniechania organu I instancji w tym względzie nie mają jednak znaczenia dla końcowego załatwienia wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji, gdyż w świetle obowiązujących przepisów jest on nadal wiążący dla starosty. Opóźnienie w skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie zmienia sytuacji skarżącego, który dotychczas nie wykonał nakazanych badań psychologicznych i ma prawomocnie zatrzymane prawo jazdy na podstawie decyzji z [...] czerwca 2014 r., a więc od ponad 6 lat. Wydanie decyzji jest obligatoryjne w każdym wypadku, kiedy tylko kierowca przekroczy określoną wyżej liczbę punktów w ewidencji. Autor skargi kasacyjnej sformułował niezupełne strukturalnie i treściowo zarzuty naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego... Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak za stosowne, aby wypowiedzieć się końcowo na temat wymienionego wyżej zarzutu, uzupełniając rozważania prawne Sądu Wojewódzkiego.
Skład orzekający
Marcin Kamiński
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Skoczylas
sędzia
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących prawa jazdy i punktów karnych, a także wymogów formalnych skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z datami nowelizacji przepisów i niewdrożeniem rozwiązań technicznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak skomplikowane przepisy przejściowe mogą wpływać na prawa obywateli, nawet po wielu latach od zdarzenia. Jest to ciekawy przykład zawiłości legislacyjnych w obszarze prawa drogowego.
“Czy po latach można jeszcze stracić prawo jazdy za stare punkty karne? NSA wyjaśnia zawiłości przepisów przejściowych.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 10/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-03-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-01-05 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Skoczylas Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Marcin Kamiński /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami Hasła tematyczne Ruch drogowy Sygn. powiązane II SA/Ol 192/20 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2020-09-17 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 1990 art. 114 ust. 1 pkt 1b Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jedn. Dz.U. 2019 poz 341 art. 49 ust. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - tekst jedn. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński (spr.) Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant Zofia Frąckowiak po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z. Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 17 września 2020 r. sygn. akt II SA/Ol 192/20 w sprawie ze skargi Z. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia 20 stycznia 2020 r. nr Rep. 24/RD/20 w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie 1. Wyrokiem z dnia 17 września 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 192/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę Z. Ś. (strona, skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu (SKO, organ odwoławczy) z dnia [...] stycznia 2020 r. w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. 2. Z uzasadnienia powyższego wyroku wynikają następujące ustalenia faktyczne. Wnioskiem z [...] grudnia 2013 r. ekspert Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w Olsztynie, działając z upoważnienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w Olsztynie, wystąpił do właściwego starosty (organ I instancji) z wnioskiem o skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie wszystkich posiadanych kategorii prawa jazdy, na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (p.r.d.) oraz art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (u.k.p.). We wniosku podano, że od 29 września 2012 r., w ciągu roku, skarżący dopuścił się wielokrotnego naruszenia przepisów i zasad ruchu drogowego przez dwukrotne spowodowanie kolizji drogowych, niezastosowanie się do sygnałów świetlnych oraz przekroczenie prędkości, za co otrzymał łącznie 26 punktów karnych. Decyzją z [...] lutego 2014 r. organ I instancji skierował skarżącego na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami z powodu przekroczenia liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Skarżący uchybił terminowi do zaskarżenia tej decyzji i jej nie wykonał. Decyzją z [...] czerwca 2014 r. organ I instancji orzekł o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Wyrokiem tutejszego Sądu z 7 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Ol 486/16, oddalono skargę na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. Wnioskiem z [...] listopada 2019 r. (data nadania pocztowego) skarżący wystąpił do organu I instancji o umorzenie postępowania wszczętego [...] grudnia 2013 r. Przekonywał o zasadności przywrócenia mu prawa do kierowania pojazdami. Organ I instancji uznał, że skarżący ubiega się o zwrot prawa jazdy i w dniu [...] listopada 2019 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, o czym zawiadomił skarżącego w dniu [...] listopada 2019 r. Decyzją z [...] grudnia 2019 r. organ I instancji orzekł o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego w zakresie posiadanych kategorii prawa jazdy kategorii A, B, B+ E, C i C+E, wyjaśniając, że decyzja wydana została zgodnie z wnioskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji z [...] grudnia 2013 r., w związku z przekroczeniem 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego oraz istniejącymi zastrzeżeniami co do posiadanych kwalifikacji. Zaskarżoną decyzję z [...] stycznia 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Elblągu utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że żądanie skarżącego o zwrot prawa jazdy musiało skutkować wydaniem decyzji w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, albowiem bez skutecznej kontroli kwalifikacji i pozytywnego wyniku badań psychologicznych zwrot prawa jazdy jest niemożliwy. Żaden przepis prawa obowiązującego nie daje podstawy do wydania skarżącemu prawa jazdy z uwagi na upływ czasu, jaki minął od zdarzeń powodujących otrzymanie punków karnych przekraczających liczbę 24. W sytuacji, gdy osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem przekroczy 24 punkty karne i komendant wojewódzki Policji wystąpi z wnioskiem do starosty, organ ten, z uwagi na bezwzględny charakter normy zawartej w art. 114 ust. 1 pkt 1b p.r.d., nie może postąpić inaczej, aniżeli skierować tę osobę na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Kolegium wywiodło, że przepis ten w dalszym ciągu obowiązuje i może stanowić podstawę decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. 3. Wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 19 marca 2020 r. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, uznając ją za niezasadną. Sąd Wojewódzki wskazał, że wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w Olsztynie z [...] grudnia 2013 r., tj. podmiotu uprawnionego do żądania skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami, był podstawą wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie. Wniosek ten powinien był zostać załatwiony decyzją z zachowaniem ustawowych terminów, o których mowa w art. 35 k.p.a. Zaniechania organu I instancji w tym względzie nie mają jednak znaczenia dla końcowego załatwienia wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji, gdyż w świetle obowiązujących przepisów jest on nadal wiążący dla starosty (prezydenta miasta na prawach powiatu). Opóźnienie w skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie zmienia sytuacji skarżącego, który dotychczas nie wykonał nakazanych badań psychologicznych i ma prawomocnie zatrzymane prawo jazdy na podstawie decyzji z [...] czerwca 2014 r., a więc od ponad 6 lat. Zgodnie zaś z art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b u.k.p. sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba ubiegająca się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, którego była pozbawiona na okres przekraczający rok. W takim przypadku, zgodnie z art. 49 ust. 2 u.k.p, prawo jazdy wydaje się po złożeniu, z wynikiem pozytywnym, odpowiedniego do rodzaju uprawnienia, egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje. Przepisy te potwierdzają aktualność obowiązku poddania się przez skarżącego sprawdzeniu kwalifikacji, jeżeli chce on korzystać z prawa do kierowania pojazdami określonej kategorii, niezależnie od usunięcia z właściwej ewidencji punktów karnych, o których mowa we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji. Sąd Wojewódzki podkreślił, że art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustaw p.r.d. stanowi samodzielną podstawę do skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, nie pozostawiając organom orzekającym wyboru w zakresie decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, jeżeli wnioskuje o to komendant wojewódzki Policji w związku z przekroczeniem 24 punktów karnych. Wydanie decyzji jest obligatoryjne w każdym wypadku, kiedy tylko kierowca przekroczy określoną wyżej liczbę punktów w ewidencji. Ponadto we wniosku inicjującym postępowanie w sprawie skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami, Komendant Wojewódzki Policji w Olsztynie powołał również art. 49 ust. 1 pkt 2 u.k.p., w myśl którego sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba posiadająca prawo jazdy, w razie uzasadnionych zastrzeżeń co do jej kwalifikacji. Komendant Wojewódzki Policji uznał, że stwierdzone przez ten organ wielokrotne naruszenia przepisów i zasad ruchu drogowego przez skarżącego, budzą uzasadnione zastrzeżenia co do kwalifikacji skarżącego do kierowania pojazdami. W rozpatrywanym przypadku organ I instancji, którego decyzja została utrzymana w mocy, oparł rozstrzygnięcie o wskazane przepisy art. 41 ust. 1 pkt 2 i art. 99 ust. 1 pkt 1 u.k.p., nie wyjaśniając w ogóle, dlaczego uznał, że w przypadku skarżącego występują uzasadnione zastrzeżenia co do kwalifikacji, w rozumieniu tych przepisów. Okoliczność ta pozostaje jednak bez wpływu dla rozstrzygnięcia, skoro nałożony obowiązek ma oparcie w niezależnych podstawach prawnych wskazanych powyżej. 4. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, zaskarżając go w całości oraz zarzucając mu: 1. naruszenie prawa materialnego w zakresie: a) art. 114 ust. 1 pkt 1b ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na zastosowaniu ww. przepisu, który został uchylony i nie powinien być stosowany, albowiem "przepis art. 14 ustawy uchylającej nie odpowiada zasadom prawidłowej legislacji, ponieważ na mocy przepisów przejściowych mógł być stosowany do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na określonych zasadach, które dotychczas nie zostały wdrożone"; 2. naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy: a) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w zw. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji, w wyniku niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej, nie zastosował środka określonego w ustawie w sytuacji, gdy winien dokonać ustaleń, że zaskarżona decyzja organu była wadliwa i winna zostać uchylona, co nie nastąpiło, a tym samym doszło do naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy; b) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., polegające na oddaleniu skargi w sytuacji, gdy obowiązkiem Sądu było stwierdzenie naruszenia art. 268a k.p.a.; c) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. art. 268a k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na oddaleniu skargi w sytuacji, gdy obowiązkiem Sądu było stwierdzenie naruszenia art. 268a k.p.a., polegającego na tym, że organ wydał decyzję administracyjną na podstawie wniosku, który nie pochodził od właściwego rzeczowo organu, tj. komendanta wojewódzkiego policji, albowiem w aktach sprawy brak jest dowodu na to, że wniosek złożyła osobo należycie umocowana. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, według norm przepisanych. W przypadku oddalenia skargi kasacyjnej skarżący wniósł o nieobciążanie go kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie. 5. Organ nie skorzystał z uprawnienia do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę sądowoadministracyjną w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu – a więc niezależnie od powyższych granic – nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego konkretyzacji przez sformułowanie zarzutów kasacyjnych. W przedmiotowej sprawie nie wystąpiły określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstawy nieważności postępowania sądowego, jak również nie zaistniały podstawy do zastosowania z urzędu art. 189 p.p.s.a. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy sądowoadministracyjnej do weryfikacji zarzutów kasacyjnych. Wynik powyższej weryfikacji okazał się negatywny. Po pierwsze, formalnemu oddaleniu podlegały dotknięte nieusuwalnym wadami konstrukcyjnymi zarzuty naruszenia prawa procesowego w zakresie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w zw. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 268a k.p.a. oraz art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. art. 268a k.p.a. Autor skargi kasacyjnej sformułował niezupełne strukturalnie i treściowo zarzuty naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, nie tylko nie uwzględniając, że podważanie sposobu wykładni lub zastosowania tzw. przepisów konsekwencyjnych, stanowiących część sądowoadministracyjnej normy odniesienia, wymaga powiązania ich z odpowiednimi regulacjami administracyjnej normy dopełnienia, lecz także ignorując obowiązek wykazania, że tego rodzaju naruszenie co najmniej mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto wymienione wyżej zarzuty nie zostały poddane dostatecznej konkretyzacji (zob. art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) przez powiązanie treści naruszonych wzorców kontroli ze stanem prawnym i faktycznym sprawy w celu właściwego ukierunkowania procesu kontroli kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 3 października 2023 r., sygn. akt II GSK 1926/22; wyrok NSA z dnia 13 października 2023 r., sygn. akt II GSK 844/20; wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2024 r., II GSK 1255/23). Nie jest natomiast dopuszczalne uzupełnianie podstaw kasacyjnych w części skargi kasacyjnej przeznaczonej na zamieszczenie ich uzasadnienia. Uzasadnienie podstaw jest bowiem odrębnym elementem skargi kasacyjnej, które ma zawierać argumentację przemawiającą – w ocenie strony skarżącej kasacyjnie – za prawidłowością stanowiska zajętego w ramach przytoczonych podstaw kasacyjnych, nie mogąc służyć jako miejsce konkretyzacji lub uzupełniania podstaw kasacyjnych. Po drugie, jako bezzasadny i bezskuteczny oceniono zarzut naruszenia prawa materialnego w zakresie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (p.r.d.) "poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na zastosowaniu w/w przepisu, który został uchylony i nie powinien być stosowany, albowiem przepis art. 14 ustawy uchylającej nie odpowiada zasadom prawidłowej legislacji, ponieważ na mocy przepisów przejściowych mógł być stosowany do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na określonych zasadach, które dotychczas nie zostały wdrożone". Niezależnie od częściowej wadliwości formalnej powyższego zarzutu (m.in. nie dokonano dookreślenia wzorca kontroli przez wskazanie wewnętrznej jednostki redakcyjnej oraz pełnego tytułu "ustawy uchylającej"), w opisie podstawy skargi kasacyjnej nie przeprowadzono także dostatecznej konkretyzacji sposobu naruszenia art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) p.r.d. przez powiązanie go z istotnymi elementami stanu faktycznego sprawy, której dotyczy skarga. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak za stosowne, aby wypowiedzieć się końcowo na temat wymienionego wyżej zarzutu, uzupełniając rozważania prawne Sądu Wojewódzkiego. Zagadnienie zakresu czasowego obowiązywania i stosowania przepisu art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) p.r.d. budzi wątpliwości ze względu na przyjętą przez ustawodawcę technikę legislacyjną wielokrotnego i wielopoziomowego modyfikowania metaprzepisów intertemporalnych w związku ze zmianami normatywnymi w ustawie Prawo o ruchu drogowym oraz ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (u.k.p.). Rozważany przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) p.r.d., stanowiący, że kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 p.r.d., miał formalnie utracić moc obowiązującą z dniem 1 stycznia 2013 r., zgodnie z art. 139 pkt 2 u.k.p. Ten ostatni przepis odroczył wejście w życie przepisów uchylających art. 114 i art. 130 p.r.d. (art. 125 pkt 10 lit. g u.k.p. w zakresie uchylenia art. 114 p.r.d. oraz art. 125 pkt 13 u.k.p.). Ustawą z dnia 4 stycznia 2013 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz.U. poz. 82) zmieniono nie tylko ogólny termin wejścia w życie u.k.p., lecz także po raz kolejny odroczono termin wejścia w życie (do dnia 4 stycznia 2016 r.) art. 125 pkt 10 lit. g u.k.p. w zakresie uchylenia art. 114 p.r.d. oraz art. 125 pkt 13 u.k.p. (uchylenie art. 130 p.r.d.). W ww. ustawie nowelizującej z dnia 4 stycznia 2013 r. zmieniono także brzmienie przepisu przejściowego (art. 136 u.k.p.), określającego stan prawny, według którego właściwe organy miały sankcjonować przekroczenie liczby 24 (lub 20) punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, które miały miejsce przed dniem wejścia w życie u.k.p. Według nowej wersji art. 136 u.k.p. (obowiązującej od dnia 18 stycznia 2013 r.), w stosunku do osób, które dopuściły się naruszeń przepisów ruchu drogowego przed dniem 4 stycznia 2016 r. i naruszenia te skutkowały przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, a w przypadku kierowców, którzy dopuścili się tych naruszeń w okresie jednego roku od wydania po raz pierwszy prawa jazdy - liczby 20 punktów, stosuje się tryb postępowania oraz skutki według stanu prawnego na dzień popełnienia naruszenia powodującego przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów. W tym celu Policja może przetwarzać dane zgromadzone w trybie art. 130 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Przepisy art. 136 i art. 139 u.k.p. były następnie przedmiotem kolejnych nowelizacji, które – na tle stanu faktycznego przedmiotowej sprawy – miały istotne znaczenie o tyle, że pomiędzy datą popełnienia przez skarżącego (15 maja 2013 r.) naruszenia przepisów prawa ruchu drogowego, powodującego przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów (24 pkt.), a datą orzekania organów I (2 grudnia 2019 r.) i II instancji (20 stycznia 2020 r.), upłynął znaczny okres czasu. Ustawą z dnia 30 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2001 ze zm.), z dniem 1 stycznia 2017 r. dokonano kolejnej zmiany ww. terminu granicznego z art. 136 ust. 1 u.k.p. (4 czerwca 2018 r.) oraz terminu uchylenia art. 114 ust. 1 pkt. 1 lit. b) i art. 130 p.r.d. (4 czerwca 2018 r.). Następnie ustawą z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 957 ze zm.), z dniem 4 czerwca 2018 r. (art. 2 pkt 13) nadano nowe brzmienie art. 136 u.k.p., przedłużając termin graniczny (do skutkujących przekroczeniem dopuszczalnej liczby punktów naruszeń przepisów ruchu drogowego popełnionych przed tym dniem stosuje się tryb postępowania oraz skutki według stanu prawnego na dzień popełnienia naruszenia powodującego przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów) do dnia określonego w komunikacie, o którym mowa w art. 12 ust. 2 ww. ustawy z dnia 9 maja 2018 r., to jest w ogłoszonym przez ministra właściwego do spraw informatyzacji w ministerialnym dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikacie określającym termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w art. 12 ust. 1 powyższej ustawy (rozwiązań umożliwiających udostępnianie danych zgromadzonych w ewidencji do ponownego wykorzystywania za pośrednictwem usług sieciowych). Komunikat ten został ogłoszony przez Ministra Cyfryzacji 22 lutego 2019 r., a termin wdrożenia ww. rozwiązań technicznych został określony na dzień 1 czerwca 2019 r. Dodatkowo ustawą z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1544 ze zm.), z mocą od 11 września 2018 r., zmieniono art. 136 ust. 1-4 u.k.p. przez zastąpienie przepisu art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 957 ze zm.) przepisem art. 13 ust. 2 tej ustawy (art. 36 pkt 2). Ustawa nowelizująca z dnia 9 maja 2018 r. w art. 14 ust. 1 wprowadziła jednak dodatkową regulację przejściową, zgodnie z którą do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq p.r.d., w brzmieniu nadanym tą ustawą, przepisów art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 43 ust. 2 pkt 4, art. 44 ust. 3 pkt 2, art. 67 ust. 2 pkt 2, art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. c, art. 98, art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. c i pkt 4 oraz ust. 2 pkt 1 lit. b i ust. 3, art. 102 ust. 1b, art. 103 ust. 1 pkt 2 i 3 i ust. 2, art. 124 ust. 7, art. 125 pkt 10 lit. g i pkt 16 oraz przepisów rozdziału 14 u.k.p. (ustawy zmienianej w art. 2) nie stosuje się. W przepisie art. 14 ust. 2 ustawy nowelizującej postanowiono ponadto, że minister właściwy do spraw informatyzacji ogłosi w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1 (co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych). Z powyższego zestawienia wynika zatem, że ze względu niewdrożenie rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq p.r.d., w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, do dnia orzekania przez organy I i II instancji w przedmiotowej sprawie, nie miał zastosowania przepis art. 125 pkt 10 lit. g) u.k.p. uchylający rozdziały 2 i 2b p.r.d., a tym samym dalszemu zastosowaniu podlegał przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) p.r.d. Również przepis art. 136 ust. 1 u.k.p. w zakresie, w jakim upoważnia do stosowania trybu postępowania oraz oceny naruszenia przepisów prawa o ruchu drogowym skutkującego przekroczeniem dopuszczalnej liczby punktów według stanu prawnego na dzień popełnienia tego rodzaju naruszenia, miał zastosowanie w przedmiotowej sprawie, co oznacza, że przepisy art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) w zw. z art. 130 p.r.d. podlegały zastosowaniu w wersji obowiązującej w dniu 15 maja 2013 r. Powyższe przepisy stanowiły samodzielną podstawę materialnoprawną wydania kontrolowanych decyzji, natomiast podstawa kompetencyjna do ich wydania wynikała przede wszystkim z art. 99 ust. 1 pkt 1 u.k.p. Nie miał natomiast zastosowania błędnie wskazany w podstawie prawnej powyższych decyzji przepis art. 49 ust. 1 pkt 2 u.k.p. Okoliczność niedostrzeżenia tego uchybienia przez Sąd pierwszej instancji nie miała jednak wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku. Mając na uwadze powyższe argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a, orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI