II GSK 1/22

II GSK 1/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Rysz /przewodniczący sprawozdawca/
Marcin Kamiński
Paweł Janusz Lewkowicz
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II SA/Sz 496/21 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2021-09-16
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 92a, art. 92b, art. 92c lp. 5.6.2, lp. 5.11.1, lp. 6.2.1, lp. 6.3.8 załącznika nr 3 lp. 5.6.1,  lp. 5.6.2, lp. 5.11.1, lp. 6.2.1, lp. 6.3.8 załącznika nr 3 lp. 5.6.1,  lp. 5.6.2, lp. 5.11.1, lp. 6.2.1, lp. 6.3.8 załącznika nr 3 lp. 5.6.1,  lp.
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia del. WSA Paweł Janusz Lewkowicz Protokolant asystent sędziego Jolanta Dominiak po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 16 września 2021 r. sygn. akt II SA/Sz 496/21 w sprawie ze skargi P. S. Sp. z o.o. w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (dalej: "WSA", "Sąd pierwszej instancji") po rozpoznaniu skargi P. [...] Spółki z o.o. w S. (dalej: "skarżąca", "spółka") na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "organ odwoławczy", "organ II instancji") z [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, wyrokiem z 16 września 2021 r. sygn. akt II SA/Sz 496/21, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "WITD") z [...] października 2020 r. nr [...] oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.
Z uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia.
Sąd wskazał, że przedmiotem kontroli jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] stycznia 2021 r., utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] października 2020 r. o nałożeniu na skarżącą spółkę kary pieniężnej w wysokości 5.750 zł za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
W podstawie prawnej decyzji powołano art 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: "k.p.a."), art. 4 pkt 22, art. 92a, art. 92b, art. 92c ustawy z 6 września 2001 r.
o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 2140 ze zm.; dalej "u.t.d."), lp. 5.6.1,
lp. 5.6.2, lp. 5.11.1, lp. 6.2.1, lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 4, art. 7, art. 8,
art. 12 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85
i (WE) 2135/98, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
nr 165/2014 z 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60
z 28.2.2014, s. 1).
W uzasadnieniu GITD podał, że podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiło:
- niespełnienie wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku: skrócenie drugiej części odpoczynku o czas do 1 godziny oraz o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin;
- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do mniej niż 30 minut;
- niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy - za każdy wpis;
- niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi.
Powyższe naruszenia stwierdzono w dniu [...] maja 2019 r. podczas kontroli drogowej w S. na ul. [...], pojazdu marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem kierował O. S. Pojazdem wykonywany był na rzecz i w imieniu P. [...] S. Sp. z o.o. krajowy transport drogowy osób. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli z [...] maja 2019 r.
Ustosunkowując się do naruszenia z lp. 5.6 załącznika nr 3 do u.t.d. polegającego na niespełnieniu wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku, organ odwoławczy podniósł, że analiza zapisów protokołu kontroli oraz danych cyfrowych z karty kierowcy oraz urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, że kierowca o godz. 4:45 dnia
11 maja 2019 r. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać odpoczynek w dwóch częściach, co najmniej 3 godziny i co najmniej 9 godzin. W okresie tym kierowca odebrał drugą część odpoczynku trwającą jedynie 7 godzin
i 51 minut, tj. od godz. 20:54 dnia 11 maja 2019 r. do godz. 4:45 dnia 12 maja 2019 r. Oznacza to, iż skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 9 minut.
Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy za zasadne organ uznał nałożenie kary pieniężnej w wysokości 300 zł za stwierdzone naruszenia określone w lp. 5.6.1, lp. 5.6.2 załącznika nr 3 do u.t.d.
Odnosząc się do stwierdzonego naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy - lp. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d., organ odwoławczy wskazał, że analiza zapisów z protokołu kontroli oraz okazanych wykresówek wykazała, iż kierowca prowadził pojazd w okresie od godz. 7:59 do godz. 13:43 dnia 27 kwietnia 2019 r. nie wykonując prawidłowej przerwy w jeździe. Oznacza to, że prowadził pojazd przez 4 godziny i 51 minut i w konsekwencji przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 21 minut.
W związku z powyższym za zasadne organ uznał nałożenie kary pieniężnej
w wysokości 100 zł za stwierdzone naruszenia określone w lp. 5.11.1 załącznika nr 3
do u.t.d.
Zajmując stanowisko co do stwierdzonego naruszenia polegającego na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkującego nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi - lp. 6.2.1 załącznika nr 3
do u.t.d. GITD zaznaczył, że przeprowadzona analiza zapisów zawartych w pamięci urządzenia rejestrującego zainstalowanego w kontrolowanym pojeździe oraz zeznań świadka, tj. kontrolowanego kierowcy wykazała, iż w dniu 20 maja 2019 r. w okresie od godz. 9:05 do godz. 9:36 prowadził on kontrolowany pojazd bez użycia karty kierowcy (karta kierowcy nie była włożona do zainstalowanego w pojeździe tachografu cyfrowego). Powyższe znajduje potwierdzenie w treści zeznań złożonych przez ww. kierowcę w toku czynności kontrolnych. Jak zeznał, w ww. okresie jechał bez włożonej do tachografu karty kierowcy, ponieważ tak kazał mu dyspozytor.
W związku z tym za zasadne GITD uznał nałożenie kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł za stwierdzone naruszenia określone w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
Odnosząc się do stwierdzonego naruszenia polegającego na niespełnieniu wymogu wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy - za każdy wpis;
lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d., organ II instancji podniósł, że na podstawie analizy danych zawartych na karcie kontrolowanego kierowcy ustalono, że nie dokonał on wpisu manualnego, potwierdzającego fakt niekierowania pojazdem w następujących okresach: 22-24 kwietnia 2019 r., 24-25 kwietnia 2019 r., 25-27 kwietnia 2019 r., 28-30 kwietnia 2019 r., 30 kwietnia - 1 maja 2019 r., 2-4 maja 2019 r. oraz 11 maja 2019 r.
Za ww. dni kierujący nie okazał również do kontroli zaświadczeń o działalności.
GITD za zasadne uznał nałożenie kary pieniężnej w wysokości 350 zł za stwierdzone naruszenia określone w lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d.
Jeśli chodzi o zarzut odwołania dotyczący niezbadania ani nie przeanalizowania odległości przejazdu oraz wpływu na powstanie naruszenia innych kierowców organ odwoławczy wskazał, że kierowca ma obowiązek rejestrowania swoich aktywności zawsze, chyba że zachodzą przesłania określone w art. 3 lub art. 13 rozporządzenia nr 561/2006. W tym przypadku do takiej sytuacji nie doszło. Dlatego wbrew twierdzeniom strony kierowca będąc w pojeździe, czyli de facto wykonując zadanie przewozowe miał obowiązek rejestrowania swoich aktywności. Fakt nierejestrowania potwierdza protokół przesłuchania świadka. Ponadto, strona nie wskazała na czym miałby polegać wpływ innych kierowców na powstanie naruszenia.
Dalej w decyzji organ odwoławczy odniósł się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania oraz przepisów art. 92b i 92c u.t.d., uznając te zarzuty za niezasadne.
Powyższa decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego została zaskarżona przez skarżącą spółkę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Szczecinie, który wyrokiem z 16 września 2021 r., na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca ukarana została między innymi kwotą 5.000 zł za naruszenie przepisów w zakresie transportu drogowego polegające na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego
i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi.
Podkreślił, że skarżąca kwestionowała ustalenia dokonane przez organy orzekające odnośnie do powyższego naruszenia. Już w piśmie z [...] maja 2019 r. skarżąca wyjaśniała, że w dniu 20 maja 2019 r. kierowca najpierw otrzymał od dyspozytora polecenie wykonania przewozu na linii regularnej do 50 km, tj. przewozu wyłączonego ze stosowania norm rozporządzenia 561/2006, czyli m.in. zwolnionego
z obowiązku rejestracji czasu pracy kierowcy.
Następnie w odwołaniu z [...] lipca 2019 r. skarżąca wskazywała na te same okoliczności oraz przedłożyła trzy dokumenty mające uwiarygodnić jej twierdzenia, tj.: "podgląd pliku cyfrowego (tachograf)", "Wszystkie wyłożenia/wyciągnięcia kart kierowcy" oraz "ZADANIE NR [...]".
WSA zauważył, że organ I instancji co prawda podjął próbę wyjaśnienia, z jakich powodów odmówił wiary wyjaśnieniom skarżącej, wskazując na analizę zapisów zawartych w pamięci urządzenia rejestrującego w kontrolowanym pojeździe oraz zeznania kierowcy, jednak wskazane przez organ dowody nie podążają twierdzeń skarżącej. Z samych zapisów na urządzeniu rejestrującym nie można ustalić czy wykonywany przewóz zwolniony jest z obowiązku rejestracji czasu pracy kierowcy. Natomiast zeznanie kierowcy, że dyspozytor powiedział mu, iż nie musi wkładać karty kierowcy do urządzenia rejestrującego może potwierdzać, że przejazd zwolniony był
z tego obowiązku. Organ I instancji nie przeprowadził żadnych dodatkowych dowodów na tą okoliczność, chociaż z treści pisma z [...] maja 2019 r. wynika, że przydatne do wyjaśnienia sprawy mogły być zeznania dyspozytora. Organ odwoławczy nie odniósł się też, ponownie rozpatrując sprawę, do dokumentów dołączonych przez skarżącego do odwołania z [...] lipca 2019 r. W takiej sytuacji stwierdzić należy, że organ nie wykazał należycie, na jakiej podstawie przyjął, że przejazd od godz. 9:05 do godz. 9:36 nie był przejazdem zwolnionym z obowiązku rejestracji czasu pracy kierowcy.
WSA wskazał, że przyjęcie przez organy, iż przewóz wykonywany w dniu
20 maja 2019 r. od godz. 9:05 do godz. 9:36 był przewozem, do którego nie ma zastosowania art. 3 lub at. 13 rozporządzenie (WE) nr 561/2006 było przedwczesne.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, wskazane zaniechania organów w zakresie postępowania wyjaśniającego, nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego (które winno być prowadzone niezależnie od wniosków dowodowych składanych przez stronę) zmierzającego do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy uniemożliwiły, prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, a co za tym idzie wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia.
WSA zauważył również, że w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania, uzasadnienia zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji nie spełniają przesłanek należytego wyjaśnienia podjętego rozstrzygnięcia, uchybiając również zasadzie przekonywania.
Reasumując, Sąd uznał, że ponieważ postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie było prowadzone z istotnym naruszeniem art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a., wskutek tego zaskarżona decyzja, jak również decyzja ją poprzedzająca zostały podjęte z takim naruszeniem wskazanych przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji również uzasadnienia decyzji nie odpowiadają normie wynikającej z art. 107 § 3 k.p.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył organ wnosząc o uchylenie
w całości zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie, rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
II. Powyższemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy tj.
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że organy nie przeprowadziły wyczerpująco postępowania dowodowego, przez co nie wyjaśniły wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, co w konsekwencji doprowadziło do przedwczesnego przyjęcia, że przejazd wykonywany od godz. 9:05 do godz. 9:36 nie był przejazdem zwolnionym z obowiązku rejestrowania czasu pracy kierowcy, podczas gdy:
1. organy ustaliły stan faktyczny sprawy na podstawie pobranych w czasie przeprowadzania kontroli danych cyfrowych bezpośrednio z karty kierowcy oraz bezpośrednio z tachografu zainstalowanego w pojeździe, z których jednoznacznie wynika, że w godz. 9:05-9:36 kierowca prowadził pojazd bez włożonej karty kierowcy,
2. organy ustaliły stan faktyczny na podstawie złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej zeznań kontrolowanego kierowcy, który wskazał, że otrzymał polecenie podstawienia autobusu na wycieczkę szkolną i dyspozytor wskazał, że podczas podstawiania autokaru nie musi jechać z włożoną kartą,
- które to dowody są ze sobą spójne, logiczne i jednoznacznie potwierdzają prawidłowość ustaleń organów.
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że organy powinny przesłuchać dyspozytora wydającego kierowcy polecenie wykonania przewozu, podczas gdy w aktach sprawy znajduje się oświadczenie dyspozytora, który przedstawił swoje stanowisko, zatem jego przesłuchanie nie wniosłoby nic nowego do sprawy.
c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne nadanie przez Sąd pierwszej instancji istotnego znaczenia dokumentom przedstawionym przez stronę tj. "podgląd pliku cyfrowego (tachograf), "wszystkie wyłożenia/wyciągnięcia kart kierowcy", "zadanie nr [...]", a w konsekwencji zarzucenie organom, że nie wzięły ich pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy, podczas gdy dowody te w ogóle nie zawierają danych mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, albo są sprzeczne z danymi cyfrowymi, które zostały pobrane podczas kontroli bezpośrednio z tachografu
i karty kierowcy.
d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 w zw. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak możliwości jednoznacznego ustalenia przesłanek jakimi kierował się Sąd pierwszej instancji uchylając zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji, wskazując ogólnie, że istotne dla rozstrzygnięcia sprawy są trzy dokumenty
tj. "podgląd pliku cyfrowego (tachograf), "wszystkie wyłożenia/wyciągnięcia kart kierowcy", "zadanie nr [...]" przy jednoczesnym braku wskazania istotnych okoliczności wynikających z tych dokumentów, podczas gdy dokumenty te albo nie zawierają istotnych danych mających znaczenie dla rozstrzygnięcia lub też są zupełnie sprzeczne z danymi cyfrowymi, które zostały pobrane podczas kontroli bezpośrednio z tachografu i karty kierowcy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie wniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o uwzględnienie złożonych wyjaśnień, analizę i refleksję nad wydanymi rozstrzygnięciami oraz o skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w celu dokonania właściwej analizy zgromadzonego materiału w przedmiotowej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna okazała się nieuzasadniona i podlegała oddaleniu.
Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia
2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę
w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego przeprowadzonego przez WSA, które ustawodawca enumeratywnie wylicza w art. 183 § 2 p.p.s.a.
Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi
w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174
pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Skarga kasacyjna została oparta na podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. i kwestionuje ocenę decyzji administracyjnych dokonaną przez Sąd pierwszej instancji w zakresie będącym podstawą jego rozstrzygnięcia.
Jako najdalej idący został postawiony zarzut naruszenia art. 141 §1 p.p.s.a.
(w zw. z art. 145 §1 pkt 1 lit. c oraz 135 p.p.s.a.), zgodnie z którym brak jest możliwości jednoznacznego ustalenia przesłanek, którymi kierował się Sąd pierwszej instancji, uchylając zaskarżoną decyzję, ogólnie wskazując, że istotne dla sprawy są trzy dokumenty, podczas gdy dokumenty te albo nie zawierają danych mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, albo są sprzeczne z danymi cyfrowymi pobranymi podczas kontroli.
Zarzut ten nie jest zasadny. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa niezbędne elementy uzasadnienia wyroku, czyli: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Podkreślić należy, że NSA konsekwentnie przyjmuje w swym orzecznictwie, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09), po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez sąd drugiej instancji.
W rozpoznawanej sprawie nie występuje żadna z wymienionych sytuacji. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w powołanym przepisie. Sąd pierwszej instancji opisał, jak przebiegało postępowanie administracyjne oraz przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując z jakich przyczyn - w jego ocenie - skarga zasługuje na uwzględnienie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku pozwoliło na przeprowadzenie kontroli instancyjnej, w szczególności merytoryczne odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej. Sąd pierwszej instancji w dostateczny sposób wyjaśnił swoje stanowisko, przedstawiając jakie deficyty miało, jego zdaniem, postępowanie dowodowe oraz podkreślił braki uzasadnień decyzji organów obu instancji, naruszających, według niego, art. 107 § 3 k.p.a. Zawarł w uzasadnieniu wytyczne, dla organu, o których mowa w art.141 § 4 k.p.a. in fine. Wobec powyższego należy stwierdzić, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymagania przewidziane
w art. 141 § 4 p.p.s.a. i tym samym zarzuty naruszenia tego przepisu są chybione. Okoliczność, że autor skargi kasacyjnej nie podziela stanowiska Sądu, lub też jego ocena, że uzasadnienie wyroku jest niepełne i nieprzekonujące, nie stanowią skutecznej przesłanki uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Przechodząc do rozpatrzenia pozostałych zarzutów naruszenia prawa procesowego - wskazują one jako uchybione przez Sąd pierwszej instancji - art. 7, 77
§ 1, art. 80 i 107 § 3 k.p.a. (w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a.). Błędna ocena dokonana przez WSA nie uwzględniała, zdaniem kasatora, że w postępowaniu administracyjnym zostały poczynione ustalenia na podstawie pobranych w czasie przeprowadzania kontroli danych cyfrowych - bezpośrednio z karty kierowcy
i tachografu zainstalowanego w pojeździe - oraz zeznań kontrolowanego kierowcy. Zbędne w tej sytuacji było także przesłuchiwanie dyspozytora, zwłaszcza wobec tego, że w aktach znajduje się oświadczenie dyspozytora, który przedstawił swoje stanowisko, wreszcie błędne było nadanie istotnego znaczenia dokumentom przedstawionym przez stronę.
Przypomnieć należy, że zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.) Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać
i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów - art. 80 k.p.a.). Po przeprowadzonym postępowaniu, jeśli sprawa jest dostatecznie wyjaśniona, organ wydaje decyzję, uwzględniając wytyczne co do jej elementów składowych wskazane w art. 107 k.p.a., przedstawiając m.in. przyjęty w sprawie stan faktyczny (art. 107 § 3 k.p.a.; por. wyrok NSA z 26 kwietnia 2022 r., sygn. akt II OSK 2401/19).
W rozpoznawanej sprawie sporne jest - wymierzenie kary z powodu niewłożenia karty kierowcy do tachografu podczas przejazdu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub karcie kierowcy aktywności kierowcy. Sąd pierwszej instancji wskazał, że:
- skarżąca Spółka już w piśmie z [...] maja 2019 r. podawała, że kierowca najpierw otrzymał od dyspozytora polecenie wykonania przewozu na linii regularnej do
50 km, tj. przewozu wyłączonego ze stosowania norm rozporządzenia 561/2006,
- strona przedstawiała dokumenty mające uwiarygodnić jej twierdzenia,
- organ I instancji podjął próbę wyjaśnienia powodów dla których nie dał wiary wyjaśnieniom skarżącej,
- jednak, zdaniem Sądu pierwszej instancji, z samych zapisów na urządzeniu rejestrującym nie można ustalić, czy wykonywany przejazd jest zwolniony
z obowiązku rejestracji czasu pracy,
- w tej sytuacji nie można przyjąć, że organ należycie wykazał, na jakiej podstawie przyjął, że sporny przejazd nie był przejazdem zwolnionym z obowiązku rejestracji czasu pracy kierowcy.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela tę ocenę, przy czym należy zaznaczyć, że nie przesądza ona o ostatecznym wyniku rozpoznawanej sprawy. Trzeba podkreślić, że zarzucane przez WSA organom jest niedostateczne rozpatrzenie materiału dowodowego i pobieżne, albo żadne odniesienie się do przedstawionych przez stronę dowodów, niewyjaśnienie ww. kwestii spornych w uzasadnieniu decyzji.
Zarzuty i argumentacja skargi kasacyjnej nie podważyły tego stanowiska. Argumentacja ta, nie dość, że wprost zmierza do zastąpienia (uzupełnienia) uzasadnienia decyzji, to przynajmniej w części jest prowadzona obok motywów skarżonego rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji. Autor skargi kasacyjnej dopiero
w uzasadnieniu tej skargi ustosunkowując się do zgłoszonych przez stronę dowodów
i roztrząsając treść poszczególnych dokumentów (przy czym, co oczywiste na tym etapie postępowania, nie dając już szansy na przeprowadzenie w tym względzie całego toku postępowania administracyjnego jurysdykcyjnego i sądowoadministracyjnego) mija się z zasadniczym problemem podkreślonym przez WSA, tj. dokonania ustaleń, czy sporny przejazd był, czy nie wyłączony ze stosowania norm rozporządzenia 561/2006. Nie jest bowiem sporne w sprawie, że karta kierowcy nie była włożona do tachografu do godziny 9:36, ale to czy do tej godziny kierowca nie wykonywał aktywności, która była zwolniona z obowiązku rejestrowania czasu pracy.
W konsekwencji należy zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że przyjęcie przez organy, iż przewóz wykonywany w dniu 20 maja 2019 r. od godz. 9:05 do godz. 9:36 był przewozem, który nie jest wyłączony ze stosowania norm rozporządzenia 561/2006 było przedwczesne.
Nie można też nie zgodzić się z WSA, że uzasadnienia podjętych w sprawie decyzji nie spełniają przesłanek wynikających z art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie takie ma m.in. zawierać wskazanie dowodów, na których się oparł organ, oraz przyczyn, z powodów których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Szczególnie analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie pozwala na realne poznanie stosunku organ odwoławczego ani do argumentów i zarzutów skarżącej, ani do przedstawianych przez nią wniosków i środków dowodowych. Całe uzasadnienie dotyczące spornego naruszenia - uwzględniające okoliczności tej konkretnej sprawy indywidualnej - zawiera się w jednym akapicie, z którego wynika wyłącznie, że w dniu 20 maja 2019 r. w godzinach 9:05 do 9:36 karta kierowcy nie była włożona do zainstalowanego w pojeździe tachografu cyfrowego (str. [...] decyzji z dnia [...] stycznia 2021 r.). Takie uzasadnienie decyzji nie wypełnia w żaden sposób funkcji kontroli trafności wydanego w sprawie orzeczenia, ani funkcji perswazyjnej, przez co nie mogła zostać również zrealizowana ogólna zasada postępowania administracyjnego tj. zasada przekonywania.
Autor skargi kasacyjnej nie zwalcza zresztą stanowiska WSA w tym zakresie, nie wyjaśnia w czym - w relacji do normatywnej treści art. 107 § 3 k.p.a. miałoby wyrażać się naruszenie tego przepisu przez Sąd dokonujący kontroli legalności decyzji.
Z tych wszystkich względów, uznając, że zarzuty skargi kasacyjnej nie podważyły prawidłowości wyroku Sądu pierwszej instancji, NSA na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.