II FZ 95/25

II FZ 95/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-11-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-10-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Aleksandra Wrzesińska- Nowacka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
III SA/Wa 2971/24 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2025-09-10
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 58 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2025 r. sygn. akt III SA/Wa 2971/24 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. C. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 2 października 2024 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 10 września 2025 r., sygn. akt III SA/Wa 2971/24, odrzucił skargę M. C. (dalej: "skarżący") na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 2 października 2024 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych.
W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący złożył skargę do WSA w Warszawie, w której nie wskazał swojego numeru PESEL. Przewodnicząca Wydziału III WSA w Warszawie wezwała go do uzupełnienia ww. braku formalnego poprzez nadesłanie numeru PESEL, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało doręczone w dniu 30 stycznia 2025 r. w drodze doręczenia zastępczego. Pismem z 4 marca 2025 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podanie swojego numeru PESEL.
Postanowieniem z 8 kwietnia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Skarżący pismem z 29 kwietnia 2025 r. wniósł zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 kwietnia 2025 r. Postanowieniem z 18 czerwca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie skarżącego na powyższe postanowienie z 8 kwietnia 2025 r.
Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że z akt sądowych sprawy wynika bezspornie, iż wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podanie numeru PESEL skarżącego zostało wysłane skarżącemu na adres wskazany w skardze, w dniu 14 stycznia 2025 r. Doręczający przesyłkę, w dniu 16 stycznia 2025 r., nie zastał jednak skarżącego pod wskazanym adresem, a przedmiotową przesyłkę – jak wynika z adnotacji na kopercie – umieścił w placówce pocztowej. Mimo dwukrotnego awizowania przesyłki tj. 16 i 24 stycznia 2024 r. skarżący przesyłki nie podjął. Po upływie terminu do podjęcia przesyłki, Urząd Pocztowy zwrócił przedmiotową przesyłkę do sądu, która stosownie do art. 73 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023, poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.") została uznana za doręczoną z upływem 30 stycznia 2025 r. Siedmiodniowy termin do uzpupełnienia braków formalnych skargi rozpoczął więc bieg następnego dnia po doręczeniu wezwania, tj. w dniu 31 stycznia 2025 r. Termin ten upłynął z 6 lutego 2025 r. (czwartek) - zgodnie z zasadami obliczania terminów, określonymi w art. 83 § 1 p.p.s.a. Jak zaś wynika z akt sprawy skarżący nie uzupełnił w wyznaczonym terminie, tj. do dnia 6 lutego 2025 r. powyżej wskazywanych braków formalnych skargi. Skarżący uzupełnił brak formalny skargi poprzez podanie numeru PESEL skarżącego z uchybieniem ww. terminu dopiero w dniu 4 marca 2025 r. Ponadto sąd wskazał, że termin ten nie został skarżącemu przywrócony, gdyż postanowieniem z 8 kwietnia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 18 czerwca 2025 r. odrzucił zażalenie skarżącego na powyższe postanowienie z 8 kwietnia 2025 r. w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.
WSA w Warszawie z uwagi na powyższe stwierdził, że skoro skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi, mimo stosownego wezwania, to wypełnione zostały przesłanki do odrzucenia skargi, gdyż nie można jej nadać dalszego biegu.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, który zaskarżył je w całości i zarzucił:
- art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na odrzuceniu skargi na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 2 października 2024 r., utrzymujące w mocy postanowienie z 24 czerwca 2024 r. o odmowie wszczęcia postępowania z wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych przed rozpoznaniem przez Naczelny Sąd Administracyjny zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 kwietnia 2025 r., w sprawie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych ww. skargi,
- art. 87 § 1 i § 4 p.p.s.a. przez nieuzasadnione przyjęcie, że skarżący wypełnił przesłankę ww. artykułu, w sytuacji, gdy rzekomy brak formalny skargi na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 2 października 2024 r. (brak podania numeru PESEL) faktycznie nie był brakiem, bo przedmiotowa dana mogła być z łatwością ustalona przez WSA w Warszawie na podstawie akt tej sprawy,
- art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 k.p.a. przez nieuzasadnione przyjęcie, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności nieuzupełnienia braku formalnego skargi w zakreślonym przez Sąd terminie, w sytuacji, gdy okoliczność nieprzebywania pod adresem, na który wysłane zostało wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi (w czasie, gdy WSA w Warszawie wysłał ww. wezwanie) skarżący uprawdopodobnił dokumentami (dowodami) w postaci rachunków za media pod innym adresem i paragonami, z których wynika inny, w tamtym czasie adres zamieszkania,
- art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., zgodnie z którym każdemu przysługuje prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd; w niniejszej sprawie nie sposób mówić o spełnieniu konstytucyjnego standardu sprawiedliwego procesu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie wobec odrzucenia skargi wobec jej rzekomego braku formalnego (braku numeru PESEL w treści skargi), w sytuacji, gdy przedmiotowa informacja była wskazana w aktach administracyjnych, którymi dysponuje WSA w Warszawie z uwagi na procedowanie niniejszej sprawy, a ponadto została uzupełniona niezwłocznie po powzięciu wiadomości o takim braku.
Mając na uwadze podniesione zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i rozpoznanie skargi na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 2 października 2024 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie skarżący nie wskazał swojego numeru PESEL, dlatego prawidłowo sąd wojewódzki wystosował wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi. Skarżący nie uzupełnił żądanego numeru PESEL w terminie, twierdząc, że powodem nieusunięcia wskazanych braków formalnych skargi było niedoręczenie mu wezwania sądu. Wskazał też, że przebywał on w tym czasie pod innym adresem.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela argumentacji zażalenia.
Niesporne jest, że w aktach sprawy znajduje się zarządzenie zawierające wezwanie skarżącego do nadesłania numeru PESEL, które zostało zaadresowane i wysłane prawidłowo na adres do doręczeń wskazany w skardze. Przesyłkę zawierającą wezwanie doręczano za pośrednictwem Poczty Polskiej i dwukrotnie awizowano, respektując tryb doręczania, dowody awizowania wezwania znajdują się w aktach sądowych. W tej sytuacji prawidłowo WSA w Warszawie uznał, że powyższe pismo zostało skutecznie doręczone w trybie art. 73 p.p.s.a. Termin do usunięcia braków formalnych skargi upłynął bezskutecznie w dniu 6 lutego 2025 r. Z akt sprawy wynika również, skarżący uzupełnił brak formalny skargi poprzez podanie numeru PESEL z uchybieniem ww. terminu dopiero w dniu 4 marca 2025 r. Dodatkowo z akt sprawy wynika, że termin ten nie został skarżącemu przywrócony, gdyż postanowieniem z 8 kwietnia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, a następnie postanowieniem z 18 czerwca 2025 r. odrzucił również zażalenie skarżącego na powyższe postanowienie. Postanowienie o odrzuceniu zażalenia zostało skarżącemu doręczone na adres wskazany w skardze 16 lipca 2025 r. Zachowane zostały warunki do przyjęcia skutku doręczenia, określone w art. 73 p.p.s.a., skarżący nie podjął bowiem z placówki pocztowej dwukrotnie prawidłowo awizowanej przesyłki. Tym samym zarzut dotyczący konieczności oczekiwania na rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiocie zażalenia na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu był niezasadny. Odrzucając skargę sąd pierwszej instancji obowiązany był zatem przyjąć, że brak formalny w postaci wskazania numeru PESEL nie został uzupełniony w terminie, co obligowało sąd do wydania postanowienia o odrzuceniu skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Podkreślić należy, że adres, na jaki wysłane zostało wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało wysłane na wskazany przez skarżącego adres. Jeśli skarżący wiedział, że wskazany jako adres zamieszkania (do doręczeń) adres nie jest tym, pod którym stale przebywa, uprawniony był do wskazania adresu do doręczeń w miejscu, gdzie przebywał (art. 46 § 2 pkt 1 lit. a p.p.s.a.). Wskazując w skardze i w kolejnych pismach składanych w toku postępowania wyłącznie jeden adres, musiał się liczyć z tym, że na ten właśnie adres będzie kierowana korespondencja sądowa w tej sprawie. Natomiast pozostałe podnoszone przez skarżącego w uzasadnieniu zażalenia okoliczności nie mają wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonego postanowienia. Mogłyby być one rozważane przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, a nie w niniejszym postępowaniu.
Odnosząc się do pozostałych argumentów podnoszonych w zażaleniu wskazać należy, że zagadnienie dotyczące braków formalnych skargi w postaci braku numeru PESEL było przedmiotem uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lipca 2023 r. sygn. akt II GPS 3/22, w której przyjęto, że niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 tej ustawy, bez względu na to, czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd. Wskazana uchwała z mocy art. 269 § 1 p.p.s.a. ma tzw. ogólną moc wiążącą. Istota owej mocy ogólnie wiążącej uchwał sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki więc nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować. Argumenty o możliwości ustalenia numeru PESEL na podstawie akt sprawy administracyjnej były rozważane przez skład podejmujący uchwałę. Argumenty skarżącego nie przekonują Naczelnego Sądu Administracyjnego o konieczności zwrócenia się do składu poszerzonego o ponowne rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego rozstrzygniętego uchwałą. Wobec powyższego należy uznać, że obowiązkiem strony było podanie w skardze numeru PESEL niezależnie od ewentualnego wskazania go w aktach administracyjnych sprawy. Niepodanie tego numeru stanowiło brak formalny skutkujący wezwaniem skarżącego do uzupełnienia braku w wyznaczonym terminie pod rygorem odrzucenia skargi.
Skarżący nie został pozbawiony prawa do sądu. Wymaganie wskazania numeru PESEL nie może być uznane za pociągające za sobą konieczność podejmowania przez stronę szczególnych działań i za nadmierne, utrudniające dostęp do sądu. Regulacje proceduralne mają zapewniać właściwy wymiar sprawiedliwości i zgodność z zasadą pewności prawnej, a strony postępowania mogą w sposób uprawniony oczekiwać, że będą one stosowane
Mając na uwadze wyżej przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.