II FZ 92/12

Naczelny Sąd Administracyjny2012-03-29
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocysądy administracyjneskargazażaleniewyczerpanie środków zaskarżeniabezzasadność skargipostanowienieNSAWSA

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odrzucające skargę spółki z powodu braku wyczerpania środków zaskarżenia i oczywistej bezzasadności wniosku o prawo pomocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę spółki z o.o. w likwidacji, uznając ją za niedopuszczalną z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia (brak zażalenia do Dyrektora Izby Skarbowej) oraz za oczywiście bezzasadną, co skutkowało odmową przyznania prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie spółki na to postanowienie, podzielając argumentację sądu niższej instancji.

Sprawa dotyczy zażalenia spółki "J. T." sp. z o.o. w likwidacji na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, które odrzuciło skargę spółki na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania postanowienia. WSA odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), wskazując na brak wyczerpania środków zaskarżenia, gdyż przysługiwało zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej. Jednocześnie WSA oddalił wniosek spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, uznając skargę za oczywiście bezzasadną w świetle art. 247 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie spółki, potwierdził, że skarga była oczywiście bezzasadna, ponieważ została wniesiona bez wyczerpania środków zaskarżenia. NSA podkreślił, że Naczelnik Urzędu Skarbowego jest organem I instancji, a spółka nie skorzystała z przysługującego jej zażalenia. W związku z tym NSA oddalił zażalenie spółki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, skarga wniesiona bez wyczerpania środków zaskarżenia jest niedopuszczalna, a jej oczywista bezzasadność uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że zgodnie z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. skarga może być wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia, a przez to należy rozumieć sytuację, gdy stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. W przypadku postanowienia organu I instancji przysługuje zażalenie. Skarga wniesiona bez wyczerpania tego środka jest niedopuszczalna. Zgodnie z art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje w razie oczywistej bezzasadności skargi, którą jest taka skarga, która bez głębszej analizy prawnej nie budzi wątpliwości co do braku szans na jej uwzględnienie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6 i § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, gdy została wniesiona od orzeczenia organu I instancji bez wyczerpania środków zaskarżenia.

p.p.s.a. art. 52 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie.

p.p.s.a. art. 247

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 52 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga wniesiona bez wyczerpania środków zaskarżenia jest niedopuszczalna. Skarga jest oczywiście bezzasadna, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy. Naczelnik Urzędu Skarbowego jest organem I instancji.

Odrzucone argumenty

Twierdzenie skarżącego, że skarga była wniesiona od postanowienia organu II instancji. Argumentacja spółki o braku merytorycznego rozpoznania skargi i pozbawieniu prawa do sądu.

Godne uwagi sformułowania

skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli bez głębszej analizy prawnej nie ulega wątpliwości, że skarga nie może zostać uwzględniona bez głębszej analizy prawnej, "na pierwszy rzut oka", nie ulega wątpliwości, że nie może zostać uwzględniona

Skład orzekający

Grzegorz Krzymień

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dopuszczalności skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wyczerpania środków zaskarżenia oraz przesłanek odmowy przyznania prawa pomocy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wyczerpania środków zaskarżenia w postaci zażalenia do organu II instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z prawem pomocy i dopuszczalnością skargi, co jest istotne dla praktyków, ale nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć ani nietypowych faktów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FZ 92/12 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2012-03-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-01-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Krzymień /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
I SA/Bd 883/11 - Postanowienie WSA w Bydgoszczy z 2011-11-21
Skarżony organ
Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 247
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Grzegorz Krzymień, po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia "J. T." sp. z o. o. w likwidacji z siedzibą w B. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 21 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Bd 883/11 w zakresie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi "J. T." sp. z o. o. w likwidacji z siedzibą w B. B. na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia 27 września 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania postanowienia postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 21 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Bd 883/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę J. – T.
sp. z o.o. w likwidacji na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia 27 września 2011 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania postanowienia. Tym samym postanowieniem Sąd I instancji oddalił wniosek Spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jak wskazano w uzasadnieniu orzeczenia, skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej w skrócie "p.p.s.a.", bowiem została wniesiona od orzeczenia organu I instancji i – jako taka – jest skargą niedopuszczalną. Skarżącemu wyjaśniono w uzasadnieniu postanowienia, iż zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.).
W zakresie natomiast odmowy przyznania prawa pomocy Sąd I instancji orzekł na podstawie art. 247 p.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Jak wyjaśniono w uzasadnieniu orzeczenia, skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli bez głębszej analizy prawnej nie ulega wątpliwości, że skarga nie może zostać uwzględniona. W niniejszej sprawie wbrew pouczeniu zawartym w postanowieniu organu I instancji o przysługującym zażaleniu, wniesiono skargę do sądu administracyjnego, narażając się na zarzut pominięcia toku instancji w zaskarżaniu orzeczenia. W takich okolicznościach – zdaniem Sądu I instancji – skarga jest skargą oczywiście bezzasadną w rozumieniu art. 247 p.p.s.a.
W zażaleniu na postanowienie w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy Spółka wniosła o jego zmianę poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu powyższego żądania wskazano, iż Skarżąca nie podziela wykładni zastosowanej przez Sąd I instancji o niedopuszczalności jego skargi na "akt administracyjny organu administracji publicznej II instancji". Odwołując się ogólnie do stanowiska doktryny i niejednolitego orzecznictwa sądowoadministracyjnego (bez wskazania konkretnych publikacji ani orzeczeń) Skarżący zarzucił, iż istnieje uzasadniona obawa, że został pozbawiony prawa do sądu poprzez brak merytorycznego rozpoznania jego skargi na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia 27 września 2011 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do powołanego przez Sąd I instancji art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Jak słusznie wskazano w uzasadnieniu postanowienia z dnia 21 listopada 2011 r., w orzecznictwie i piśmiennictwie (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi..., 2004, s. 320-321) przyjmuje się, że skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli bez głębszej analizy prawnej, "na pierwszy rzut oka", nie ulega wątpliwości, że nie może zostać uwzględniona (np. postanowienia NSA: z dnia 19 sierpnia 2009 r., I OZ 788/09, LEX nr 552419; z dnia 28 stycznia 2009 r., I OZ 35/09 LEX nr 551912; z dnia 4 czerwca 2008 r., II OZ 561/08, LEX nr 494352). Zastosowanie art. 247 p.p.s.a. jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości co do braku szans na jej uwzględnienie.
W rozpatrywanej sprawie zasadnie Sąd I instancji uznał, iż skarga Strony jest oczywiście bezzasadna w rozumieniu art. 247 p.p.s.a. Skarga ta została bowiem wniesiona bez wyczerpania stosownych środków zaskarżenia (art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.): w niniejszej sprawie od orzeczenia organu I administracji – zgodnie z pouczeniem zawartym w postanowieniu Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia 27 września 2011 r. – przysługiwało zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w B.
Odnosząc się natomiast do twierdzenia zawartego w zażaleniu, iż w rozpatrywanej sprawie odrzucono skargę na postanowienie "organu administracji publicznej II instancji", zauważyć należy, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego – jak słusznie wskazano w postanowieniu z dnia 21 listopada 2011 r. – jest organem I instancji.
Wobec wykazania, że zaskarżone postanowienie oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie narusza prawa, Naczelny Sąd Administracyjny – na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. – postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI