II FZ 90/09

Naczelny Sąd Administracyjny2009-03-25
NSAAdministracyjneŚredniansa
koszty sądowepomoc prawna z urzęduwynagrodzenie pełnomocnikadoradca podatkowypostępowanie sądowoadministracyjnezażalenieNSA

NSA oddalił zażalenie doradcy podatkowego na odmowę przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne z urzędu z powodu braku wymaganego oświadczenia o nieopłaceniu pomocy prawnej.

Sąd pierwszej instancji odmówił przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne doradcy podatkowego K. S. – K., który działał z urzędu w sprawie K. P. Głównym powodem była niezłożona przez pełnomocnika wymagana ustawa i rozporządzeniem oświadczenie, że opłaty za pomoc prawną nie zostały zapłacone w całości lub w części. Naczelny Sąd Administracyjny uznał to oświadczenie za kluczowy element materialnoprawny, którego brak skutkuje utratą prawa do wynagrodzenia, oddalając tym samym zażalenie pełnomocnika.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie doradcy podatkowego K. S. – K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odmówiło przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne świadczone z urzędu w sprawie K. P. Sąd pierwszej instancji powołał się na § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, zgodnie z którym wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej musi zawierać oświadczenie o nieuiszczeniu opłat w całości lub części. Pełnomocnik wniosła o zasądzenie wynagrodzenia w kilku pismach procesowych, jednakże brakowało w nich wymaganego oświadczenia. NSA podkreślił, że brak takiego oświadczenia nie jest uchybieniem formalnym podlegającym uzupełnieniu, lecz stanowi przesłankę materialnoprawną, której brak skutkuje utratą prawa do wynagrodzenia. Ponieważ wnioski pełnomocnika nie zawierały wymaganego oświadczenia, a zostało ono złożone dopiero po wydaniu zaskarżonego postanowienia, NSA uznał odmowę przyznania wynagrodzenia za zasadną i oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Brak takiego oświadczenia nie jest uchybieniem formalnym, lecz stanowi przesłankę materialnoprawną, której brak skutkuje utratą prawa do wynagrodzenia.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że oświadczenie o nieuiszczeniu opłat jest nieodzownym elementem wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, pozwalającym określić zakres, w jakim Skarb Państwa musi pokryć wynagrodzenie. Jego brak wywołuje skutki materialnoprawne, a nie formalne, co oznacza, że nie podlega uzupełnieniu na wezwanie sądu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 250

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wyznaczony doradca podatkowy otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności doradców podatkowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu art. 3 § ust. 2

Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 49

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy uzupełniania braków formalnych pisma.

p.p.s.a. art. 45-48

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy dotyczące pism procesowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wymaganego przez przepisy prawa oświadczenia o nieuiszczeniu opłat za pomoc prawną w całości lub części.

Odrzucone argumenty

Zażalenie pełnomocnika na odmowę przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne.

Godne uwagi sformułowania

Oświadczenie że opłaty z tytułu udzielenia pomocy prawnej nie zostały wypłacone w całości lub w części, jest nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów, stanowiącym przesłankę do przyjęcia, że praca pełnomocnika nie została wynagrodzona. Brak takiego oświadczenia wywołuje skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia.

Skład orzekający

Jan Rudowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej przez pełnomocnika z urzędu wymaga złożenia oświadczenia o nieuiszczeniu opłat w całości lub części, a jego brak skutkuje utratą prawa do wynagrodzenia."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pełnomocnik działa z urzędu i domaga się wynagrodzenia od Skarbu Państwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z wynagrodzeniem pełnomocników działających z urzędu, co jest istotne dla prawników, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Pełnomocniku, czy złożyłeś oświadczenie? Brak jednego dokumentu może oznaczać brak wynagrodzenia!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FZ 90/09 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2009-03-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-03-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Rudowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Koszty sądowe
Sygn. powiązane
III SA/Wa 2050/08 - Wyrok WSA w Warszawie z 2008-10-28
II FSK 596/09 - Wyrok NSA z 2010-08-06
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 250, art. 49, art. 45-48
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lutego 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 2050/08 w przedmiocie odmowy przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne z urzędu w sprawie ze skargi K. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 5 marca 2008 r., Nr [...] w przedmiocie stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia postanawia: oddalić zażalenie. NSA/post.1 – postanowienie "ogólne" 2
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 3 lutego 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2050/08, odmówił przyznania doradcy podatkowemu K. S. – K. wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonywane na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 5 marca 2008 r., Nr [...], w przedmiocie stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji powołał się na postanowienie z 23 lipca 2008 r. przyznające skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym w przedmiotowej sprawie. Pismem z 8 września 2008 r. pełnomocnik skarżącego – doradca podatkowy K. S. – K. - odpowiedziała na odpowiedź na skargę i wniosła o zasądzenie na jej rzecz wynagrodzenia za zastępstwo prawne. W dniu 23 grudnia 2008 r. pełnomocnik złożyła skargę kasacyjną od wyroku z 28 października 2008 r., a w dniu 14 stycznia 2009 r. zażalenie na postanowienie z 5 stycznia 2009 r. wydane w przedmiocie sprostowania z urzędu oczywistych błędów pisarskich. W pismach tych wniosła ponownie o zasądzenie na jej rzecz wynagrodzenia.
Sąd pierwszej instancji powołał się na § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 212, poz. 2075) zw. dalej: Rozporządzeniem zgodnie, z którym wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Z treści powołanego przepisu wynika, że aby Skarb Państwa mógł wypłacić wynagrodzenie wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi konieczne jest złożenie oświadczenia o wskazanej treści, gdyż pozwala to w istocie określić zakres, w jakim wynagrodzenie musi zostać pokryte przez Skarb Państwa.
Sąd pierwszej instancji powołał się na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego wydane w dniu 28 sierpnia 2008 r, sygn. akt I OZ 615/08, w którym podkreślono, że brak stosownego oświadczenia nie stanowi uchybienia formalnego, które podlegałoby uzupełnieniu na wezwanie Sądu w trybie art. 49 p.p.s.a.
Zażalenie od powyższego postanowienia złożyła pełnomocnik skarżącego wnosząc o jego uchylenie w całości i przyznanie jej wynagrodzenia za zastępstwo prawne: w przedmiocie "stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia", sporządzenie skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 12 października 2008 r. oraz zażalenia na postanowienie z dnia 5 stycznia 2009 r. Ponadto uznanie zwolnienia od kosztów sądowych skarżącego od niniejszego zażalenia ze względu na przyznane w sprawie zwolnienia z kosztów skarżącej w zakresie całkowitym.
W uzasadnieniu pełnomocnik podkreśliła, że zaskarżone postanowienie jest krzywdzące ze względu na to, że wniosła o zasądzenie kosztów w piśmie z dnia 8 września 2008 r., żądanie podtrzymała na rozprawie w dniu 28 października 2008 r. i nie została wezwana do złożenia dodatkowego oświadczenia, że wynagrodzenie zostało jej wypłacone w całości lub w części. Nie bez znaczenia jest również, że wykonała pracę w sposób należyty biorąc udział w rozprawie, sporządzając skargę kasacyjną oraz zażalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie posiada usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 513, poz. 1270 ze zm.) wyznaczony doradca podatkowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności doradców podatkowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Zgodnie zaś z § 3 ust. 2 Rozporządzenia regulującego powyższe zasady wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części.
Z treści tych przepisów wynika, że aby Skarb Państwa mógł wypłacić wynagrodzenie wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi konieczne jest złożenie oświadczenia, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części, co pozwala w istocie określić wysokość tego wynagrodzenia. Brak oświadczenia w przedstawionym brzmieniu, jak słusznie podkreślił Sąd pierwszej instancji, nie stanowi uchybienia formalnego, które można uzupełnić na wezwanie Sądu w trybie art. 49 p.p.s.a., gdyż nie jest pismem w rozumieniu art. 45 - 48 p.p.s.a. Oświadczenie że opłaty z tytułu udzielenia pomocy prawnej nie zostały wypłacone w całości lub w części, jest nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów, stanowiącym przesłankę do przyjęcia, że praca pełnomocnika nie została wynagrodzona. Brak takiego oświadczenia wywołuje skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia. Wobec tego bezzasadny jest zarzut pełnomocnika dotyczący braku wezwania Sądu do złożenia powyższego oświadczenia.
Z akt sprawy wynika, że zawarte w odpowiedzi na odpowiedź na skargę z dnia 8 września 2008 r., w skardze kasacyjnej z dnia 23 grudnia 2008 r. oraz w zażaleniu na postanowienie z dnia 5 stycznia 2009 r. wnioski o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej nie zawierają oświadczenia w powyższym brzmieniu, tj. nie określono w nich, czy opłaty z tytułu prowadzonej sprawy zostały zapłacone w całości lub w części, czy też nie. Natomiast stosowne oświadczenie z dnia 14 stycznia 2009 r. pełnomocnik złożyła dopiero po otrzymaniu zaskarżonego postanowienia.
Skoro zatem przedmiotowe wnioski nie zawierają wskazanego oświadczenia, to zasadnie Sąd pierwszej instancji odmówił przyznania pełnomocnikowi kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie oddalił, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.
-----------------------
3

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI