II FZ 85/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-11-13
NSApodatkoweŚredniansa
przywrócenie terminuwpis sądowyskarżącypodatek dochodowypostępowanie sądowoadministracyjnebrak winystarannośćzażalenie

NSA oddalił zażalenie na odmowę przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi, uznając, że skarżący ponosi winę za uchybienie terminowi.

Skarżący J.B. złożył zażalenie na postanowienie WSA w Szczecinie, które odmówiło przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Skarżący argumentował, że niewłaściwie odczytał wezwanie z powodu złego stanu zdrowia. WSA uznał, że przedstawione okoliczności nie uprawdopodobniają braku winy. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że przywrócenie terminu jest wykluczone nawet przy lekkim niedbalstwie, a skarżący ponosi odpowiedzialność za niedochowanie terminu.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie J.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 31 lipca 2024 r., które odmówiło przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Skarga J.B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 r. została wcześniej odrzucona przez WSA z powodu nieuiszczenia wpisu w pełnej wysokości. Skarżący wniósł o przywrócenie terminu, powołując się na zły stan zdrowia, brak koncentracji i nadciśnienie, które miały spowodować niewłaściwe odczytanie wezwania. Sąd pierwszej instancji odmówił przywrócenia terminu, wskazując, że przedstawione okoliczności nie świadczą o braku winy strony w uchybieniu terminu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał to rozstrzygnięcie za prawidłowe. Podkreślono, że przywrócenie terminu następuje tylko wtedy, gdy strona uchybiła mu bez swojej winy, a ocena ta uwzględnia obiektywny miernik staranności. Zły stan zdrowia, stres czy zdenerwowanie nie są wystarczającymi przesłankami do przywrócenia terminu, jeśli strona mogła pokonać te przeszkody przy zachowaniu należytej staranności. NSA stwierdził, że niedochowanie terminu nastąpiło w wyniku zaniechania, za które odpowiedzialność ponosi skarżący. Odniesiono się również do zarzutów dotyczących obsady składu sądu, wskazując, że zostały już wyczerpująco rozstrzygnięte w innej sprawie. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przedstawione okoliczności nie są wystarczające do uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu.

Uzasadnienie

Przywrócenie terminu następuje tylko w przypadku uchybienia bez winy strony. Ocena braku winy uwzględnia obiektywny miernik staranności. Dolegliwości zdrowotne, stres czy zdenerwowanie nie stanowią przeszkody nie do pokonania przy zachowaniu należytej staranności, a przywrócenie terminu jest wykluczone nawet przy lekkim niedbalstwie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 86 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 87 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.

p.p.s.a. art. 87 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący ponosi winę za uchybienie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, ponieważ przedstawione przez niego okoliczności (stan zdrowia) nie uprawdopodabniają braku winy w sposób wymagany przez przepisy p.p.s.a.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącego dotyczące złego stanu zdrowia, braku koncentracji i nadciśnienia jako przyczyn niewłaściwego odczytania wezwania do uiszczenia wpisu.

Godne uwagi sformułowania

przywrócenie uchybionego terminu jest wykluczone w przypadku choćby lekkiego niedbalstwa obiektywny miernik staranności, jakiej można i należy wymagać od strony dbającej o własne interesy nie są to bowiem okoliczności stanowiące przeszkodę w zastosowaniu się do wezwania sądowego, której Skarżący nie mógłby pokonać przy dochowaniu należytej, czy chociażby minimalnej staranności

Skład orzekający

Tomasz Kolanowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przywrócenia terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście wpływu stanu zdrowia strony na możliwość dochowania terminu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i oceny dowodów przedstawionych przez stronę. Kluczowa jest indywidualna ocena braku winy w każdej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu uchybienia terminom i prób przywrócenia ich, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje rygorystyczne podejście sądów do oceny braku winy.

Zły stan zdrowia nie zawsze usprawiedliwia uchybienie terminowi sądowemu. NSA wyjaśnia, kiedy można liczyć na przywrócenie terminu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FZ 85/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-11-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Tomasz Kolanowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
I SA/Sz 156/24 - Postanowienie WSA w Szczecinie z 2024-03-27
II FZ 38/24 - Postanowienie NSA z 2024-06-11
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 86 par. 1, art. 87 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Kolanowski po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 31 lipca 2024 r., sygn. akt I SA/Sz 156/24 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi J.B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 18 grudnia 2023 r. nr 3201-IOD1.4102.29.2023.14 w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 r. postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 31 lipca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 156/24, odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi J.B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 18 grudnia 2023 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 r.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd przypomniał, że postanowieniem z 27 marca 2024 r. odrzucił skargę J.B., ponieważ nie została opłacona wpisem w pełnej wysokości zgodnie z zarządzeniem z dnia 5 marca 2024 r.
Następnie, postanowieniem z dnia 11 czerwca 2024 r., w sprawie o sygn. akt II FZ 38/24, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie Skarżącego na powyższe postanowienie.
Wraz z zażaleniem na postanowienie z 27 marca 2024 r. Skarżący wniósł o przywrócenie uchybionego terminu do uiszczenia wpisu od skargi w pełnej wysokości. Tłumaczył, że niewłaściwie odczytał wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi. Powołał się przy tym na zły stan zdrowia, brak zdolności koncentracji, nadciśnienie i szereg innych przypadłości chorobowych.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, oddalającego wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu, Sąd wyjaśnił na czym polega brak winy strony w uchybieniu terminu oraz jakie są kryteria oceny okoliczności, które o tym świadczą. Wskazał, że przedstawione przez Skarżącego okoliczności nie wskazują na brak jego winy w uchybieniu terminu, stąd nie uzasadniają zastosowania tej instytucji. Skarżący nie uprawdopodobnił bowiem w jaki sposób opisane przez niego dolegliwości miałyby spowodować jego niezdolność do prawidłowego odczytania oraz zastosowania się do wezwania. Końcowo Sąd skonkludował, że Skarżący nie uiścił wpisu od skargi z przyczyn, za które ponosi odpowiedzialność.
Na powyższe postanowienie WSA w Szczecinie, pismem z dnia 23 sierpnia 2024 r., Skarżący złożył zażalenie, w którym zarzucił błędną ocenę stanu faktycznego oraz wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie jest niezasadne.
Na wstępie przypomnieć należy, że stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.
Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W myśl § 2 powołanego wyżej przepisu, w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Jak trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji, brak winy w rozumieniu powyższych przepisów podlega ocenie przez sąd z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy i obiektywnego miernika staranności, jakiej można i należy wymagać od strony dbającej o własne interesy. Przywrócenie uchybionego terminu jest wykluczone w przypadku choćby lekkiego niedbalstwa, zaniechania. Tym samym strona wnosząca o przywrócenie terminu ma obowiązek uprawdopodobnić, że uchybienie terminowi nastąpiło w wyniku przeszkody, której nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Zastosowanie powyższych kryteriów w rozpoznawanej sprawie przez Sąd pierwszej instancji Naczelny Sąd Administracyjny ocenia jako prawidłowe.
W uzasadnieniu zażalenia Skarżący ponownie powołał się na: "zły stan zdrowia, brak koncentracji, nadciśnienie oraz szereg innych przypadłości", które spowodowały, że niewłaściwie odczytał wezwanie.
Okoliczności te w sposób samoistny nie są wystarczające dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi w rozpoznawanej sprawie. Nie świadczy o braku winy także stan przewlekłego stresu i zdenerwowania, na który wskazał Skarżący. Nie są to bowiem okoliczności stanowiące przeszkodę w zastosowaniu się do wezwania sądowego, której Skarżący nie mógłby pokonać przy dochowaniu należytej, czy chociażby minimalnej staranności, jakiej wymaga się od strony postępowania sądowoadministracyjnego. Powtórzyć wystarczy za Sądem pierwszej instancji, że przywrócenie uchybionego terminu jest wykluczone w przypadku choćby lekkiego niedbalstwa. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości składu orzekającego, że niedochowanie terminu nastąpiło w wyniku zaniechania, za które odpowiedzialność ponosi Skarżący.
Co do wywodów dotyczących niewłaściwej obsady składu Sądu, w których Skarżący zarzucił, że odcisk pieczęci sekretarza sądowego, którym opatrzone zostały odpisy, "sugeruje, że przedmiotowe dokumenty w oryginale zostały podpisane w składzie nie odpowiadającemu przepisom ustawy", stwierdzić należy, że odniósł się już do nich wyczerpująco Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 11 czerwca 2024 r., sygn. akt II FZ 38/24.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI