II FZ 782/16

Naczelny Sąd Administracyjny2016-11-18
NSApodatkoweŚredniansa
prawo pomocykoszty sądowesądy administracyjnezażaleniepostanowieniereferendarz sądowynowelizacja przepisówskarżącypodatek dochodowy

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odrzucające zażalenie na zarządzenie referendarza w sprawie prawa pomocy, wskazując na brak możliwości zaskarżenia postanowienia sądu drugiej instancji wydanego na skutek rozpoznania sprzeciwu.

Skarżący złożył zażalenie na postanowienie WSA, które odrzuciło jego wcześniejsze zażalenie na zarządzenie referendarza o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o prawo pomocy. WSA odrzucił zażalenie, argumentując, że po nowelizacji przepisów, postanowienie sądu drugiej instancji wydane na skutek rozpoznania sprzeciwu od zarządzenia referendarza nie podlega zaskarżeniu. NSA zgodził się z tym stanowiskiem, oddalając zażalenie skarżącego.

Sprawa dotyczyła zażalenia S. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, które odrzuciło jego zażalenie na wcześniejsze postanowienie tego samego sądu. Postanowienie WSA z dnia 7 czerwca 2016 r. utrzymywało w mocy zarządzenie referendarza sądowego z dnia 29 kwietnia 2016 r., którym pozostawiono wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych bez rozpoznania. Skarżący złożył zażalenie na postanowienie WSA, domagając się "kasacji postanowienia i wszczęcia postępowania z urzędu bez żadnych opłat". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, że zażalenie nie jest zasadne. Kluczową kwestią była zmiana brzmienia art. 260 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) wprowadzona ustawą nowelizującą z dnia 9 kwietnia 2015 r., która weszła w życie 15 sierpnia 2015 r. Przed tą datą, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia referendarza skutkowało utratą mocy przez to zarządzenie, a sprawa podlegała rozpoznaniu przez sąd, od którego postanowienia przysługiwało zażalenie. Po nowelizacji, sąd rozpoznając sprzeciw od zarządzeń lub postanowień referendarza wydaje postanowienie, orzekając jako sąd drugiej instancji i stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Jednakże, obecne brzmienie art. 260 p.p.s.a. nie przewiduje zaskarżalności postanowienia wydanego na jego podstawie. Zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a., zażalenie do NSA przysługuje tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie lub na postanowienia dotyczące określonych kwestii, a postanowienia wydane na skutek rozpoznania sprzeciwu nie zostały ujęte w tym katalogu. W związku z tym, wniesione zażalenie było niedopuszczalne i podlegało odrzuceniu. NSA oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie WSA wydane na skutek rozpoznania sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy nie podlega zaskarżeniu zażaleniem do Naczelnego Sądu Administracyjnego, ponieważ ustawodawca nie przewidział takiej możliwości w przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Uzasadnienie

Po nowelizacji Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozpoznając sprzeciw od zarządzenia referendarza wydaje postanowienie jako sąd drugiej instancji. Przepis art. 260 p.p.s.a. nie przewiduje zaskarżalności takiego postanowienia. Zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a., zażalenie do NSA przysługuje tylko w enumeratywnie wymienionych przypadkach, a postanowienia wydane na skutek rozpoznania sprzeciwu nie są wśród nich wymienione.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 194 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 260 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nowelizacja przepisów dotyczących prawa pomocy, w tym art. 260 p.p.s.a., która weszła w życie 15 sierpnia 2015 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie WSA wydane na skutek rozpoznania sprzeciwu od zarządzenia referendarza w przedmiocie prawa pomocy nie podlega zaskarżeniu zażaleniem do NSA na mocy obowiązujących przepisów p.p.s.a.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego oparta na braku możliwości zaskarżenia postanowienia WSA, który w istocie domagał się możliwości zaskarżenia postanowienia sądu drugiej instancji.

Godne uwagi sformułowania

ustawodawca nie przewidział możliwości zaskarżenia wydanego na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego zażalenie wniesione na orzeczenie, od którego nie przysługuje taki środek zaskarżenia, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne

Skład orzekający

Grażyna Nasierowska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczących zaskarżalności postanowień wydawanych przez WSA na skutek rozpoznania sprzeciwu od zarządzeń referendarza w sprawach prawa pomocy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z prawem pomocy i nowelizacją przepisów p.p.s.a. z 2015 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ma znaczenie praktyczne dla prawników procesowych, ale jej tematyka proceduralna i brak szerszego kontekstu faktycznego czynią ją mniej interesującą dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FZ 782/16 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2016-11-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-11-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grażyna Nasierowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
I SA/Łd 259/16 - Postanowienie WSA w Łodzi z 2016-12-14
II FZ 479/16 - Postanowienie NSA z 2016-10-10
II FZ 75/17 - Postanowienie NSA z 2017-04-27
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art. 194 § 1 , art. 260
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Grażyna Nasierowska, , , po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 lipca 2016 r. sygn. akt I SA/Łd 259/16 odrzucające zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Łd 259/16 w sprawie ze skargi S. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 1 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 8 lipca 2016 r., sygn. akt I SA/Łd 259/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił zażalenie S. J. na postanowienie tego Sądu z dnia 7 czerwca 2016 r., w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 1 marca 2016 r., w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r.
Sąd wskazał, iż postanowieniem z dnia 7 czerwca 2016 r. Sąd utrzymał w mocy zarządzenie referendarza sądowego z dnia 29 kwietnia 2016 r., którym pozostawiono wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych bez rozpoznania.
Skarżący złożył zażalenie od powyższego postanowienia.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w związku ze zmianą brzmienia art. 260 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej p.p.s.a.) na podstawie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658, dalej "ustawa nowelizująca"), wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznaje referendarz sądowy, a wojewódzki sąd administracyjny - rozpoznając sprzeciw od takiego orzeczenia - orzeka jako sąd drugiej instancji - zatem od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na skutek rozpoznania sprzeciwu nie przysługuje zażalenie, ani jakikolwiek inny środek zaskarżenia, ponieważ nie przewidują tego przepisy p.p.s.a.
W zażaleniu skarżący podniósł, że wnosi "o kasację postanowienia, wszczęcie postępowania z urzędu bez żadnych opłat".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie jest zasadne.
Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa nowelizująca, modyfikująca – w sprawach wszczętych po tym dniu, a taką bez wątpienia jest rozpoznawana sprawa – m.in. zasady rozpoznawania w postępowaniu sądowoadministracyjnym wniosków o przyznanie prawa pomocy. Znacznej zmianie uległ, na co zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, m.in. art. 260 p.p.s.a. Przepis ten przed dniem 15 sierpnia 2015 r. stanowił, że wniesienie sprzeciwu (jeśli nie jest on odrzucony) skutkuje utratą mocy przez zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został ten sprzeciw wniesiony, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie sądu wydane w tym trybie przysługiwało zażalenie (por. art. 260 p.p.s.a. in fine, w brzmieniu sprzed dnia 15 sierpnia 2015 r.). Obecnie w świetle art. 260 p.p.s.a. sąd rozpoznając sprzeciw od zarządzeń lub postanowień referendarza, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza zmienia albo utrzymuje w mocy, orzekając jako sąd drugiej instancji i stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Przepis art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu obecnie obowiązującym – w przeciwieństwie np. do art. 258 § 4 p.p.s.a. (przewidującego w szczególnie uzasadnionych przypadkach możliwość wydawania zarządzeń lub postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., przez sąd) – nie wskazuje na zaskarżalność postanowienia wydanego na jego podstawie.
Wymaga przypomnienia, że zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie oraz na postanowienia, których przedmiotem są kwestie określone bezpośrednio w art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. Postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane na skutek rozpoznania sprzeciwu nie zostały ujęte w tym katalogu, brak jest też innego przepisu ustawy wskazującego na możliwość wniesienia zażalenia na takie postanowienie, jak to wydane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w dniu 7 czerwca 2016 r. W konsekwencji należy stwierdzić, że ustawodawca nie przewidział możliwości zaskarżenia wydanego na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego o zmianie lub utrzymaniu w mocy postanowienia/zarządzenia referendarza sądowego z zakresu prawa pomocy.
Zażalenie wniesione na orzeczenie, od którego nie przysługuje taki środek zaskarżenia, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI