II FZ 750/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-11-30
NSApodatkoweŚredniansa
prawo pomocypostępowanie sądowoadministracyjnezasadność skargidopuszczalność skargiodrzucenie skargisąd administracyjnyzażaleniepodatek od nieruchomości

NSA uchylił postanowienie WSA o odmowie przyznania prawa pomocy, uznając, że sąd pierwszej instancji nie powinien oceniać zasadności skargi po jej odrzuceniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił skarżącemu prawa pomocy, uznając jego skargę za oczywiście bezzasadną. Skarga została wcześniej odrzucona z powodu niedopuszczalności. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, stwierdzając, że WSA nie powinien oceniać zasadności skargi po jej odrzuceniu, a jedynie dopuszczalność. Sąd pierwszej instancji powinien ponownie rozpoznać wniosek o prawo pomocy, badając sytuację finansową skarżącego.

Sprawa dotyczyła zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które oddaliło jego wniosek o przyznanie prawa pomocy. WSA uzasadnił odmowę oczywistą bezzasadnością skargi, która wcześniej została odrzucona z powodu niedopuszczalności. Skarżący wskazywał na trudną sytuację finansową i zdrowotną, spowodowaną m.in. niską rentą, inwalidztwem, kosztami leków i pogrzebu żony. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że WSA błędnie zastosował art. 247 PPSA, który odnosi się do zasadności skargi, a nie do oceny dopuszczalności środka odwoławczego. Sąd pierwszej instancji nie powinien oceniać zasadności skargi po jej odrzuceniu, a jedynie zbadać dopuszczalność. NSA uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA, który ma zbadać przesłanki przyznania prawa pomocy zgodnie z art. 246 PPSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji nie powinien oceniać zasadności skargi po jej odrzuceniu z powodu niedopuszczalności przy rozpatrywaniu wniosku o prawo pomocy.

Uzasadnienie

Przepis art. 247 PPSA, który stanowi o odmowie prawa pomocy w razie oczywistej bezzasadności skargi, należy interpretować ściśle. Po odrzuceniu skargi z powodu niedopuszczalności, sąd pierwszej instancji nie ma już prawa oceniać jej zasadności ani zasadności ewentualnego środka odwoławczego w kontekście przyznania prawa pomocy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

PPSA art. 247

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis ten należy interpretować ściśle, aby nie doprowadzić do pozbawienia strony prawa do sądu. Odnosi się on do zasadności skargi, a nie do oceny dopuszczalności środka odwoławczego.

Pomocnicze

PPSA art. 246

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd winien zbadać i dokonać oceny sytuacji skarżącego pod kątem spełnienia przez niego przesłanek określonych w tym przepisie.

PPSA art. 222

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 195 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.c. art. 116 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis o podobnym brzmieniu, na który powołano się w orzecznictwie Sądu Najwyższego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd pierwszej instancji nie powinien oceniać zasadności skargi po jej odrzuceniu z powodu niedopuszczalności przy rozpatrywaniu wniosku o prawo pomocy. Art. 247 PPSA dotyczy oceny zasadności skargi, a nie dopuszczalności środka odwoławczego.

Odrzucone argumenty

Oczywista bezzasadność skargi jako podstawa do odmowy przyznania prawa pomocy po jej odrzuceniu.

Godne uwagi sformułowania

Przepis ten należy interpretować ściśle, aby nie doprowadzić do pozbawienia strony prawa do sądu. Sąd nie oceniał także zasadności skargi, a jedynie poprzestał na badaniu jej dopuszczalność. Sąd I instancji może zresztą oceniać tylko zasadność zażalenia na własne postanowienie.

Skład orzekający

Aleksandra Wrzesińska - Nowacka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 247 PPSA w kontekście wniosku o prawo pomocy po odrzuceniu skargi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, gdy wniosek o prawo pomocy jest składany po odrzuceniu skargi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co jest istotne dla praktyków.

Prawo pomocy po odrzuceniu skargi – czy sąd może odmówić?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FZ 750/05 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2005-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-11-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Aleksandra Wrzesińska - Nowacka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
III SAB/Wa 31/05 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2005-07-04
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 247
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, , , po rozpoznaniu w dniu30 listopada. 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II Izby Finansowej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt III SAB/Wa 31/05 w przedmiocie oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. K. w przedmiocie bezczynności Burmistrza Miasta S. w sprawie podatku od nieruchomości p o s t a n a w i a: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 5 września 20045 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek skarżącego M. K. o przyznanie prawa pomocy z powodu oczywistej bezzasadności jego skargi. W motywach rozstrzygnięcia podano, iż postanowieniem z dnia 4 lipca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M. K. ze względu na jej niedopuszczalność. Skarga nie dotyczyła bowiem żadnego z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz. 1270 z późn.zm.). W dniu 20 lipca 2005 r. Skarżący złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym z uwagi na jego trudną sytuację finansową, spowodowaną m.in. niewielką rentą, faktem inwalidztwa I grupy skarżącego i jego żony oraz pozostawaniem bez pracy zamieszkującego z nimi syna. Oddalając wniosek Sąd wskazał, iż nie neguje trudnej sytuacji skarżącego, jednakże z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi prawo pomocy stronie nie przysługuje. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Sąd wskazał art. 247 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wyjaśnił przy tym, iż skarga jest oczywiście bezzasadna, gdy obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie, bez konieczności dokonywania głębszej analizy prawnej wyklucza możliwość uznania żądania skarżącego. Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, co szczegółowo wykazano w postanowieniu odrzucającym skargę.
W zażaleniu na to postanowienie, złożonym w przepisanym terminie M. K. wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie jego wniosku. Wskazał, iż jego schorzenia ( zakrzepy w tętnicach, udar mózgu) wymagają zakupu kosztownych leków. Żona skarżącego zmarła 18 sierpnia 2005 r. Koszty, jakie poniósł w związku z jej pogrzebem, zakupem leków, koniecznością ponoszenia opłat związanych z mieszkaniem spowodowały konieczność zaciągnięcia pożyczki i brak środków na bieżące utrzymanie. Skarżący
Sygn. akt II FZ 750/05
podniósł, iż przyznanie mu prawa pomocy jest konieczne z uwagi zarówno na jego stan zdrowia, jak i sytuację finansową.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenił sytuację finansową i rodzinną skarżącego jako trudną, odmówił mu jednakże przyznania prawa pomocy tylko z powodu oczywistej bezzasadności skargi. Art. 247 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, iż prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Przepis ten należy interpretować ściśle, aby nie doprowadzić do pozbawienia strony prawa do sądu (por. T.Woś w pracy zbiorowej: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 582).
W niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony już po wydaniu postanowienia o odrzuceniu skargi. Od skargi w tym przypadku nie żądano wpisu, zgodnie z art. 222 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd nie oceniał także zasadności skargi, a jedynie poprzestał na badaniu jej dopuszczalność. Skoro strona złożyła wniosek już po zakończeniu postępowania przed sądem I instancji, w terminie otwartym dla wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia o odrzuceniu skargi, to na tym etapie Sądowi I instancji nie przysługiwało już prawo ani do oceny skargi pod kątem jej zasadności, ani ( z uwagi na treść art. 247 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który odnosi się tylko do skargi) prawo do oceny zasadności wnoszenia ewentualnego środka odwoławczego ( Sąd I instancji może zresztą oceniać tylko zasadność zażalenia na własne postanowienie- art.195 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Pismem zaś, które podlegałoby opłacie i które strona mogłaby złożyć po odrzuceniu skargi, a które to winno być sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika byłaby skarga kasacyjna. Na tym etapie postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny nie może
Sygn. akt II FZ 750/05
zatem oddalić wniosku o przyznanie prawa pomocy, powołując się na art. 247 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , dokonywałby
bowiem nie tyle oceny zasadności skargi, co zasadności środka odwoławczego . Zauważyć należy, iż takie stanowisko prezentowane było również w orzecznictwie Sądu Najwyższego na tle wykładni art. 116 § 2 k.p.c., mającego podobne brzmienie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 marca 1973 r., sygn. akt II CZ 22/73, opubl. w OSNC z 1974 r., nr 1,poz. 16 i z dnia 12 września 1990 r. ,sygn. akt 202/90, opubl. w OSN z 1991 r., nr 10-12, poz. 127).
Z tych względów zaskarżone postanowienie należało na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 193 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylić i sprawę przekazać Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Sąd winien zbadać i dokonać oceny sytuacji skarżącego pod kątem spełnienia przez niego przesłanek, określonych w art. 246 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI