II FZ 679/16

Naczelny Sąd Administracyjny2016-10-25
NSApodatkoweŚredniansa
prawo pomocyzażaleniepostanowieniesądy administracyjnep.p.s.a.terminydopuszczalnośćreferendarz sądowypodatek dochodowy

Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie na postanowienie WSA w Poznaniu dotyczące odmowy przyznania prawa pomocy, uznając je za niedopuszczalne z uwagi na brak podstawy prawnej do jego wniesienia po nowelizacji przepisów.

Sprawa dotyczyła zażalenia wniesionego przez W. R. na postanowienie WSA w Poznaniu, które utrzymało w mocy postanowienie referendarza sądowego o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że po nowelizacji ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, od postanowienia sądu pierwszej instancji wydanego na skutek sprzeciwu od postanowienia referendarza, nie przysługuje środek odwoławczy. W związku z tym zażalenie zostało odrzucone jako niedopuszczalne.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie W. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Po 2387/15. Postanowieniem tym WSA utrzymał w mocy decyzję referendarza sądowego o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie, złożonego w sprawie dotyczącej nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie WSA. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził jednak, że zażalenie jest niedopuszczalne. Analiza przepisów, w szczególności art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) w brzmieniu nadanym nowelizacją z dnia 9 kwietnia 2015 r., wykazała, że po rozpoznaniu sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, sąd pierwszej instancji orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Oznacza to, że od takiego postanowienia sądu pierwszej instancji nie przysługuje już dalszy środek zaskarżenia, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ponieważ w niniejszej sprawie taka podstawa nie istniała, zażalenie zostało odrzucone jako niedopuszczalne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydanego na skutek sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, w przypadku gdy sąd pierwszej instancji orzeka jako sąd drugiej instancji stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, nie przysługuje środek odwoławczy, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Uzasadnienie

Po nowelizacji p.p.s.a. ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r., art. 260 § 2 stanowi, że sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Oznacza to, że sąd pierwszej instancji orzeka jako sąd drugiej instancji, a od jego postanowienia nie przysługuje już środek zaskarżenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 260 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Po nowelizacji ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r., art. 260 § 1 stanowi, że sąd wydaje postanowienie zmieniające albo utrzymujące w mocy zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego.

p.p.s.a. art. 260 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 194 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 178

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 180

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa nowelizująca

Ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie jest niedopuszczalne, ponieważ po nowelizacji p.p.s.a. od postanowienia WSA wydanego na skutek sprzeciwu od postanowienia referendarza nie przysługuje środek odwoławczy.

Godne uwagi sformułowania

zażalenie jako niedopuszczalne należało odrzucić zażalenie przysługuje stronie tylko na orzeczenia wojewódzkich sądów administracyjnych, a ponadto zażalenie jest dopuszczalne tylko, kiedy ustawa jednoznacznie stanowi o możliwości jego wniesienia Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu

Skład orzekający

Antoni Hanusz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów p.p.s.a. dotyczących dopuszczalności zażaleń na postanowienia WSA wydane po rozpoznaniu sprzeciwu od postanowienia referendarza, zwłaszcza w kontekście nowelizacji z 2015 roku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej po nowelizacji p.p.s.a. i nie obejmuje wszystkich przypadków postanowień WSA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest istotna dla praktyków prawa administracyjnego, ponieważ dotyczy kluczowej kwestii proceduralnej związanej z dopuszczalnością środków odwoławczych po zmianach w przepisach.

Kiedy zażalenie nie przysługuje? NSA wyjaśnia zasady po zmianach w Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Sektor

finansowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FZ 679/16 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2016-10-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-10-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Antoni Hanusz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
I SA/Po 2387/15 - Postanowienie WSA w Poznaniu z 2017-01-18
II FZ 449/16 - Postanowienie NSA z 2016-09-15
II FZ 159/17 - Postanowienie NSA z 2017-07-28
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Odrzucono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 260
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Antoni Hanusz, , , po rozpoznaniu w dniu 25 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Po 2387/15 w przedmiocie utrzymania w mocy postanowienia w sprawie oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi G. R. i W. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 7 października 2015 r., nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. postanawia odrzucić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 8 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Po 2387/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 2 maja 2016 r. oddalające wniosek o przyznanie W. R. prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi G. R. i W. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu w przedmiocie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r.
Pismem z dnia 7 lipca 2016 r. skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zażalenie jako niedopuszczalne należało odrzucić. Zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wskazane w art. 194 § 1 pkt 1- 10 p.p.s.a. Oznacza to, że zażalenie przysługuje stronie tylko na orzeczenia wojewódzkich sądów administracyjnych, a ponadto zażalenie jest dopuszczalne tylko, kiedy ustawa jednoznacznie stanowi o możliwości jego wniesienia.
W dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie nowelizacja p.p.s.a., wprowadzona ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658; dalej "ustawa nowelizująca"), mocą której został zmieniony m. in. art. 260 p.p.s.a. Na podstawie art. 1 pkt 73 ustawy nowelizującej, art. 260 p.p.s.a. otrzymał w § 1 następujące brzmienie: "Rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy". W § 2 przyjęto natomiast, że "W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu" a w § 3, że "Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym".
Postępowanie zostaje wszczęte z dniem złożenia skargi. W niniejszej sprawie skargę wniesiono w dniu 20 listopada 2015 r., a więc w dacie obowiązywania zmian wynikających z ustawy nowelizującej. Zastosowanie miał zatem art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, z którego wynika obecnie, że Sąd pierwszej instancji rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego stosuje odpowiednio przepisy o zażaleniu. Skoro więc Sąd pierwszej instancji, w którym orzeka referendarz, od którego postanowienia wniesiono sprzeciw, rozpoznając ten środek odwoławczy orzeka jako Sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, to od wydanego przez ten Sąd postanowienia, na podstawie art. 260 p.p.s.a., nie służy już środek zaskarżenia. Prawo do wniesienia zażalenia na takie rozstrzygnięcie nie wynika w tym przypadku także z przepisu szczególnego.
Wobec powyższego, skoro od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 czerwca 2016 r. nie przysługiwał środek odwoławczy, zażalenie z dnia 4 lipca 2016 r. jako niedopuszczalne podlegało odrzuceniu.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 178 w związku z art. 180 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI