II OZ 43/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-02-06
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocykoszty sądowepełnomocnik z urzęduzażalenieniedopuszczalnośćNSAWSApostanowienie

NSA odrzucił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy, uznając je za niedopuszczalne z przyczyn formalnych.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie na postanowienie WSA, które utrzymało w mocy odmowę przyznania prawa pomocy. Sąd uznał, że od postanowienia WSA kończącego postępowanie w sprawie prawa pomocy nie przysługują środki odwoławcze, co skutkuje niedopuszczalnością zażalenia. Dodatkowo, zażalenie jednego z wnioskodawców zostało odrzucone jako niedopuszczalne, ponieważ nie był on adresatem zaskarżonego postanowienia.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał zażalenie K. P. i D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (WSA), które utrzymało w mocy postanowienie referendarza sądowego odmawiające D. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. NSA zakwalifikował środek zaskarżenia jako zażalenie, mimo nazwania go przez strony „skargą kasacyjną”. Sąd wskazał, że zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), od postanowień WSA zapadłych po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarskiego w przedmiocie prawa pomocy nie przysługują środki odwoławcze, co czyni wniesione zażalenie niedopuszczalnym. Postanowienia te stają się prawomocne z chwilą ich wydania. Dodatkowo, zażalenie K. P. zostało odrzucone jako niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych, ponieważ nie była ona adresatką zaskarżonego postanowienia WSA, które dotyczyło wyłącznie D. K. W konsekwencji, NSA, działając na podstawie odpowiednich przepisów p.p.s.a., odrzucił oba zażalenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, od postanowień WSA zapadłych po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarskiego w przedmiocie prawa pomocy nie przysługują środki odwoławcze, w tym zażalenie.

Uzasadnienie

Przepisy p.p.s.a. nie przewidują środków odwoławczych od orzeczeń WSA, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarskiego w przedmiocie prawa pomocy. Takie orzeczenia WSA kończą merytoryczne rozpoznawanie wniosków i stają się prawomocne z chwilą wydania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 180

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 260 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 194 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 168 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 258 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 178

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 173

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Od postanowienia WSA kończącego postępowanie w przedmiocie prawa pomocy nie przysługuje zażalenie. Zażalenie może być wniesione tylko przez stronę, której postanowienie dotyczy.

Godne uwagi sformułowania

środkami zaskarżenia w sprawach w przedmiocie prawa pomocy są zażalenie i sprzeciw Orzeczenia tych sądów stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia

Skład orzekający

Tomasz Zbrojewski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących środków odwoławczych od postanowień WSA w przedmiocie prawa pomocy oraz dopuszczalności wnoszenia zażaleń przez osoby niebędące stronami postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z prawem pomocy i postanowieniami referendarza sądowego oraz WSA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ma charakter czysto proceduralny i dotyczy wąskiego zagadnienia dopuszczalności środków odwoławczych w sprawach o prawo pomocy, co czyni ją interesującą głównie dla prawników procesualistów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 43/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-02-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Tomasz Zbrojewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Odrzucenie zażalenia
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Odrzucono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 180, art. 178, art. 197 par. 2 , art. 260
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. P. i D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 308/24, utrzymujące w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 9 października 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 308/24, odmawiające D. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi K. P. i D. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 stycznia 2024 r., nr 38/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: odrzucić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 13 listopada 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 308/24, na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, zwana dalej: "p.p.s.a."), utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 9 października 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 308/24, odmawiające D. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
K. P. oraz D. K. zaskarżyły ww. postanowienie, wnosząc pismo zatytułowane "skarga kasacyjna". Naczelny Sąd Administracyjny potraktował złożony środek zaskarżenia jako zażalenie. Uzasadnione było to tym, że skarga kasacyjna (obarczona przymusem adwokacko-radcowskim) przysługuje od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 173 p.p.s.a.), a przepisy Działu V, Rozdział 3, Oddział 2, p.p.s.a. przewidują, iż środkami zaskarżenia w sprawach w przedmiocie prawa pomocy są zażalenie i sprzeciw.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a., zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy ustawa wyraźnie przewiduje możliwość wniesienia zażalenia oraz na postanowienia wymienione w tym przepisie. Ustawodawca nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarskiego (art. 260 § 1 p.p.s.a.). Taka kolejność zapadłych orzeczeń przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi kończy merytoryczne rozpoznawanie wniosków w przedmiocie przyznania prawa pomocy. W takim przypadku wojewódzki sąd administracyjny działa jako instancja kontrolująca orzeczenie referendarza sądowego. Orzeczenia tych sądów stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze, w tym także zażalenie (art. 168 § 1 p.p.s.a.). Nie jest to bowiem przypadek, o którym stanowi art. 258 § 4 p.p.s.a.
Tym samym wniesione w niniejszej sprawie przez D. K. zażalenie należy uznać za niedopuszczalne i podlegające odrzuceniu.
Zażalenie wniesione przez K. P. podlegało natomiast odrzuceniu jako niedopuszczalne z innej przyczyny. Wskazać należy, że zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 p.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. K. P. (pomimo tego, że również była skarżącą w sprawie głównej o sygn. akt VII SA/Wa 574/24) nie była adresatką postanowienia z dnia 13 listopada 2024 r., była nią wyłącznie D. K.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 180 w zw. z art. 178 i art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI