V SO/Wa 27/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2017-08-31
NSAAdministracyjneNiskawsa
prawo pomocykoszty sądowewniosekniezdolność do ponoszenia kosztówciężar dowodupostępowanie sądowoadministracyjneuzupełnienie brakówdokumentytłumaczenie

WSA w Warszawie utrzymał w mocy postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy, uznając, że wnioskodawca nie wykazał swojej niezdolności do ponoszenia kosztów sądowych.

Wnioskodawca E.N. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie, powołując się na dochody w euro i posiadanie mieszkania. Sąd pierwszej instancji wezwał do uzupełnienia dokumentacji i wyjaśnień, w tym dotyczących nieruchomości rolnych i dopłat. Wnioskodawca odmówił, twierdząc, że nie jest to możliwe i stać go na tłumaczenia. Referendarz odmówił przyznania prawa pomocy z powodu braków. WSA utrzymał to postanowienie w mocy, podkreślając, że ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, który nie wykazał swojej niezdolności do ponoszenia kosztów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprzeciw od postanowienia starszego referendarza sądowego odmawiającego przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie. Wnioskodawca E.N. ubiegał się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, przedstawiając oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, w którym wskazał na dochody w euro i posiadane mieszkanie. Sąd pierwszej instancji wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia informacji, w szczególności dotyczących nieruchomości rolnych, tytułu prawnego do nich, dopłat bezpośrednich oraz majątku ruchomego o znacznej wartości, a także do złożenia dokumentów z tłumaczeniem na język polski. Wnioskodawca odmówił wykonania wezwania, twierdząc, że jest to dla niego niemożliwe i niewykonalne, a także nie stać go na koszty tłumaczenia. Starszy referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że wnioskodawca nie wykazał spełnienia ustawowych przesłanek, w szczególności nie udowodnił swojej niezdolności do ponoszenia kosztów postępowania. WSA w Warszawie, rozpoznając sprzeciw, utrzymał w mocy postanowienie referendarza. Sąd podkreślił, że zgodnie z przepisami PPSA, przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie wymaga wykazania przez osobę fizyczną, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy, który musi udowodnić swoją sytuację majątkową i możliwości płatnicze. WSA stwierdził, że wnioskodawca nie sprostał temu obowiązkowi, nie usunął braków wniosku pomimo wezwania sądu, a tym samym nie wykazał, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wnioskodawca nie wykazał swojej niezdolności do ponoszenia kosztów postępowania.

Uzasadnienie

Wnioskodawca nie przedstawił kompletnych i wystarczających dowodów na swoją trudną sytuację majątkową, mimo wezwania sądu. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, który musi udowodnić swoją niezdolność do ponoszenia kosztów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 260 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 246 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 245 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 255

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 84

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ciężar dowodu w zakresie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Wnioskodawca nie wykazał swojej niezdolności do ponoszenia kosztów postępowania. Odmowa wykonania wezwania sądu do uzupełnienia braków i złożenia dokumentów z tłumaczeniem uniemożliwiła pozytywne rozpatrzenie wniosku.

Godne uwagi sformułowania

Inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie [...] dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe. Koszty sądowe stanowią daninę publiczną. Przyznanie prawa pomocy oznacza w istocie obciążenie kosztami postępowania pozostałych podatników. To Skarżący powinien wykazać się pełną inicjatywą w zakresie udowadniania swoich racji która jest warunkiem sine qua non pozytywnego rozpatrzenia wniosku i pomimo informacji zwrotnej z Sądu w postaci wezwania, nie usunął braków.

Skład orzekający

Krystyna Madalińska-Urbaniak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty przyznawania prawa pomocy, ciężar dowodu po stronie wnioskodawcy, obowiązek współpracy ze sądem."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i braku współpracy wnioskodawcy. Nie stanowi przełomowej interpretacji przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa ma charakter proceduralny i dotyczy rutynowego wniosku o prawo pomocy. Brak nietypowych faktów czy zaskakującego rozstrzygnięcia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SO/Wa 27/17 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2017-08-31
Data wpływu
2017-02-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Krystyna Madalińska-Urbaniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Utrzymano w mocy postanowienie -art. 260 §1 ustawy PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art. 260 § 1, art. 246 § 1 pkt 1, art. 245 § 2, art. 255
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – Sędzia Krystyna Madalińska-Urbaniak po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2017r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia starszego referendarza sądowego z 25 maja 2017r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z wniosku E. N. o przyznanie prawa pomocy postanawia utrzymać w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z 25 maja 2017r. o odmowie przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
Uzasadnienie
Wnioskiem z 15 lutego 2017 r., sporządzonym na urzędowym formularzu PPF, E.N. (dalej "wnioskodawca", "strona") wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca wskazał, iż prowadzi w H. gospodarstwo domowe wraz z żoną i córką, posiada mieszkanie o pow. około 100 m2 (wartość szacunkowa: 150.000-180.000 euro) i nie posiada innych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W rubryce nr 10 wniosku oświadczył, że otrzymuje świadczenie z tytułu niezdolności do pracy w wysokości 1.273 euro miesięcznie (stanowiące jego jedyne źródło utrzymania), zaś jego żona osiąga dochód z tytułu pracy w wysokości 903 euro miesięcznie.
Wnioskodawca przedstawił swoje miesięczne stałe zobowiązania i wydatki, do których zaliczył: spłatę odsetek od kredytu mieszkaniowego – 550 euro, opłaty za energię elektryczną i gaz – średnio 119 euro; media – 76 euro. Ponadto wskazał na wydatki roczne: opłaty za wodę i kanalizację – średnio 134,43 euro, roczny podatek do gminy – 540 euro (w tym opłata za wywóz śmieci), media – 76 euro miesięcznie, opłata za szkołę córki w roku szkolnym 2016/2017 – 720 euro, obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne rodziny - 217 euro. Dodatkowo podniósł, iż jest zadłużony u rodziny i znajomych w związku z uiszczeniem opłat od skarg wniesionych do sądu administracyjnego w wysokości 1.900 zł, którą to kwotę spłaca w ratach. Po odliczeniu wydatków na utrzymanie rodzinie pozostaje kwota 800 euro. Do wniosku skarżący załączył kopie dokumentów sporządzonych w języku obcym wraz z kopiami ich tłumaczeń na język polski.
Zarządzeniem z 29 marca 2017 r. wezwano wnioskodawcę do udzielenia dodatkowych informacji oraz do złożenia określonych dokumentów wraz z tłumaczeniem na język polski przez osobę uprawnioną do dokonywania tłumaczeń z języka obcego na język polski.
W dniu 21 kwietnia 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęło pismo wnioskodawcy z 15 kwietnia 2017 r. zatytułowane "Zażalenie", w którym oświadczył, iż zastosowanie się do wezwania Sądu jest dla niego niemożliwe i niewykonalne. W uzasadnieniu podniósł, iż nie dysponuje innymi dokumentami ponad te, które już przedstawił wraz z wnioskiem, nie prowadził "administracji wydatków i nigdy nie przeliczał ich na walutę obowiązującą w Polsce", a ponadto nie stać go na poniesienie kosztów tłumaczenia przysięgłego dokumentów z języka [...] na język polski.
Postanowieniem z 25 maja 2017r. starszy referendarz sądowy odmówił przyznania wnioskodawcy prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Jak wskazał, ustalenia wymagał szereg istotnych i brakujących danych. Między innymi, czy strona posiada nieruchomości rolne, skoro zainicjowała kilkadziesiąt postępowań sądowoadministracyjnych, których przedmiotem są płatności obszarowe do gruntów rolnych. Określenia wymagały dane dotyczące tytułu prawnego do takiej nieruchomości oraz danych przedmiotowych dotyczących gruntów rolnych, w tym informacji dotyczących dopłat bezpośrednich. Nie uzyskano także informacji dotyczących dochodu z nieruchomości rolnych oraz majątku ruchomego o znacznej wartości.
W związku z brakiem uzyskania tych informacji, starszy referendarz sądowy uznał, że wnioskodawca nie wykazał, aby ustawowa przesłanka prawa pomocy w zakresie całkowitym została spełniona. Strona uniemożliwiła porównanie wysokości obciążeń finansowych z jakimi powinna się liczyć w postępowaniu sądowym z jego rzeczywistymi możliwościami płatniczymi.
W sprzeciwie na ww. postanowienie, strona wskazała, że starszy referendarz sądowy niesłusznie miał nie uwzględnić jego oświadczenia dotyczącego stanu zdrowia, rodziny, majątku i dochodów zawartych w urzędowym formularzu. Nadmienił, iż podał wszystkie informacje i nie ma nic do dodania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sprzeciw jest niezasadny, a zaskarżone nim postanowienie starszego referendarza sądowego należało utrzymać w mocy. Zgodnie z art. 260 § 1 i 2 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 p.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Przytoczone we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności, jak i przedstawione dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Zatem inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy. Nie budzi wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.).
Należy także pamiętać, że koszty sądowe stanowią daninę publiczną. Konstytucja RP przewiduje powszechny obowiązek ponoszenia takich danin, stanowiąc w art. 84, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, określonych w ustawie. Tym samym, przyznanie prawa pomocy oznacza w istocie obciążenie kosztami postępowania pozostałych podatników.
Mając na uwadze powyższe, zdaniem Sądu prawidłowo uznał starszy referendarz sądowy, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w sprzeciwie należy uznać je za bezprzedmiotowe. Twierdzenia w nim zawarte nie wnoszą nic nowego do sprawy. Wnioskodawca twierdzi, że nie ustalono, że jego oświadczenie nie jest wiarygodne, zatem powinno ono wywoływać skutki prawne poprzez przyznanie prawa pomocy w zakresie w jakim o nie wniósł.
Starszy referendarz sądowy trafnie wskazał, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Tymczasem pomimo wezwania, Skarżący nie odzwierciedlił złożonymi dokumentami pełnego obrazu swojej sytuacji majątkowej jaka podlega ocenie w procesie przyznawania pomocy. To Skarżący powinien wykazać się pełną inicjatywą w zakresie udowadniania swoich racji która jest warunkiem sine qua non pozytywnego rozpatrzenia wniosku i pomimo informacji zwrotnej z Sądu w postaci wezwania, nie usunął braków.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI