II FZ 664/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-10-20
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocypostępowanie sądowoadministracyjnezażalenieterminy procesoweuzasadnienie wyrokuskarga kasacyjnabezskuteczność wniosku

NSA oddalił zażalenie na odmowę przyznania prawa pomocy, uznając wniosek za bezprzedmiotowy z powodu braku wniosku o uzasadnienie wyroku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił W. S. prawa pomocy w całkowitym zakresie, wskazując, że wyrok oddalający skargę uprawomocnił się z powodu braku wniosku o sporządzenie uzasadnienia. NSA oddalił zażalenie, potwierdzając, że prawo pomocy nie może być przyznane po zakończeniu postępowania, a wniosek był bezprzedmiotowy, gdyż nawet przyznanie pomocy nie umożliwiłoby już zaskarżenia orzeczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił W. S. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie dotyczącej egzekucji świadczeń pieniężnych. Sąd I instancji zauważył, że wyrok oddalający skargę wnioskodawcy uprawomocnił się, ponieważ strona nie złożyła w ustawowym terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia. W związku z tym, zdaniem WSA, postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy stało się bezzasadne i bezprzedmiotowe, gdyż nawet przyznanie pomocy nie umożliwiłoby już złożenia skargi kasacyjnej. W zażaleniu W. S. powtórzył argumenty dotyczące jego trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej, dołączając dodatkowe dokumenty. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, opierając się na przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. NSA podkreślił, że prawo pomocy nie może być przyznane po zakończeniu postępowania (art. 243 § 1) oraz że nie przysługuje ono w przypadku oczywistej bezzasadności skargi (art. 247). Sąd uznał, że w niniejszej sprawie brak wniosku o uzasadnienie wyroku definitywnie zamknął drogę do zaskarżenia, czyniąc wniosek o prawo pomocy bezprzedmiotowym, niezależnie od sytuacji materialnej strony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, prawo pomocy nie może być przyznane po zakończeniu postępowania.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 243 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane przed wszczęciem lub w toku postępowania. Po jego zakończeniu wniosek jest bezprzedmiotowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (7)

Główne

P.p.s.a. art. 243 § § 1 zd. 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy może być przyznane stronie przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.

P.p.s.a. art. 247

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 141

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.

P.p.s.a. art. 177

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Warunek wniesienia skargi kasacyjnej - doręczenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem.

P.p.s.a. art. 178

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Odrzucenie skargi kasacyjnej z powodu braku zgłoszenia w odpowiednim terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia.

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

P.p.s.a. art. 197 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o prawo pomocy złożony po zakończeniu postępowania jest bezprzedmiotowy. Brak wniosku o uzasadnienie wyroku uniemożliwia zaskarżenie i czyni wniosek o prawo pomocy bezzasadnym. Prawo pomocy nie przysługuje w przypadku oczywistej bezzasadności skargi.

Odrzucone argumenty

Trudna sytuacja materialna i zdrowotna strony uzasadnia przyznanie prawa pomocy mimo braku wniosku o uzasadnienie wyroku.

Godne uwagi sformułowania

nie może być przyznane prawo pomocy w przypadku, gdy postępowanie w sprawie zostało zakończone skarga jest oczywiście bezzasadna, jeśli bez głębszej analizy prawnej nie ma najmniejszych wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona ewentualna skarga kasacyjna strony, jako niedopuszczalna podlegałaby odrzuceniu bez merytorycznego rozpatrzenia przyznanie stronie prawa pomocy jest bezzasadne i to niezależnie od jej sytuacji materialnej i zdrowotnej

Skład orzekający

Sylwester Marciniak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy w kontekście terminów procesowych i zakończenia postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wniosku o uzasadnienie wyroku w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe znaczenie terminów procesowych i konsekwencje ich niedochowania dla możliwości dalszego zaskarżania orzeczeń, nawet w kontekście prawa pomocy.

Nawet prawo pomocy nie pomoże, gdy przegapisz kluczowy termin procesowy!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FZ 664/05 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2005-10-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-09-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Sylwester Marciniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 247
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sylwester Marciniak, , , po rozpoznaniu w dniu 20 października 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II Izby Finansowej zażalenia W. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 lipca 2005 r. sygn. akt I SA/Gl 1533/04 odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia [...]., Nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 4 lipca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1533/04, odmówił W. S. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Sąd zauważył, iż w dniu 10 czerwca 2005 r. zapadł w niniejszej sprawie wyrok oddalający skargę wnioskodawcy. W terminie do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, podkreślając, iż z uwagi na brak środków pieniężnych na uiszczenie opłaty kancelaryjnej nie może otrzymać uzasadnienia wyroku. Brak środków na opłacenie adwokata lub radcy prawnego uniemożliwi mu złożenie skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż skarżący jest inwalidą całkowicie niezdolnym do pracy, otrzymującym rentę w wysokości 498,35 zł netto, nigdzie nie jest zatrudniony, a działalność spółki jawnej "P." "jest praktycznie zawieszona". Wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, a nadto cierpi na liczne schorzenia kardiologiczne, neurologiczne i reumatologiczne. W. S. posiada udział w wysokości 50% w nieruchomości oraz samochód osobowy, jednakże te składniki majątku zostały zajęte w drodze egzekucji.
Sąd I instancji zwrócił uwagę na fakt, iż uzasadnienie w przypadku oddalenia skargi, jak w niniejszej sprawie, sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dniu od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji (w przypadku określonym w art. 140 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który w niniejszej sprawie nie zachodzi). Warunkiem zaś możliwości wniesienia skargi kasacyjnej jest doręczenie stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem (wniosek z art. 177 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Zdaniem Sądu I instancji, ponieważ skarżący nie wskazał żadnych przyczyn uniemożliwiających mu złożenie wniosku, o którym mowa w art. 141 § Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w ustawowym terminie, a więc droga do zaskarżenia zapadłego wyroku została zamknięta, postępowanie w kwestii przyznania prawa pomocy jest bezzasadne, a wniosek strony bezprzedmiotowy.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący powtórzył swe argumenty dotyczące ciężkiej sytuacji materialnej, dołączył również kolejny urzędowy formularz PPF oraz kopie orzeczeń w innych swoich sprawach prowadzonych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach, w których przyznano mu prawo pomocy w zakresie całkowitym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie kluczowe znaczenie mają przepisy art. 243 § 1 zd. 1 i art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Pierwszy z nich stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z tego przepisu wynika więc, iż nie może być przyznane prawo pomocy w przypadku, gdy postępowanie w sprawie zostało zakończone. Zgodnie natomiast z art. 247 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi, przy czym skarga jest oczywiście bezzasadna, jeśli bez głębszej analizy prawnej nie ma najmniejszych wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Zastosowanie tego przepisu jest możliwe wyłącznie wtedy, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy wskazuje jednoznacznie, iż skarga nie ma szans na uwzględnienie. W przeciwnym razie mogłoby dojść do naruszenia konstytucyjnego prawa strony do sądu. Potrzeba zastosowania art. 247 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi będzie zachodziła zwłaszcza, gdy skarga (także skarga kasacyjna) kwalifikuje się do odrzucenia.
W niniejszej sprawie nie ma najmniejszych wątpliwości, iż w związku z brakiem wniosku o sporządzenie uzasadnienie wyrok wydany w niniejszej sprawie w dniu 10 czerwca 2005 r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uprawomocnił się, a ewentualna skarga kasacyjna strony, jako niedopuszczalna podlegałaby odrzuceniu bez merytorycznego rozpatrzenia na podstawie art. 178 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z powodu braku zgłoszenia w odpowiednim terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Tym samym przyznanie stronie prawa pomocy jest bezzasadne i to niezależnie od jej sytuacji materialnej i zdrowotnej, gdyż ewentualne przyznanie prawa pomocy nie wpłynęłoby na możliwość zaskarżenia zapadłego w sprawie orzeczenia z dnia 10 czerwca 2005 r.
Zatem brak jest możliwości uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w przypadku, gdy skarżący nie złożył w terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia (art. 243 § 1 zd. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI