II FZ 612/08

Naczelny Sąd Administracyjny2009-01-12
NSApodatkoweŚredniansa
zażalenieskarga kasacyjnaodrzucenieprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymipełnomocnikadwokatradca prawnydoradca podatkowywykładnia prawaznaczenie słów

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odrzucające zażalenie na odrzucenie skargi kasacyjnej, podkreślając normatywne znaczenie słów 'powinien' i 'należy' w prawie.

NSA rozpoznał zażalenie R. P. na postanowienie WSA, które odrzuciło zażalenie R. P. na odrzucenie jego skargi kasacyjnej. Sąd pierwszej instancji odrzucił zażalenie R. P. z powodu jego sporządzenia osobiście, mimo że przepis wymagał reprezentacji przez adwokata, radcę prawnego lub doradcę podatkowego. NSA oddalił zażalenie, wyjaśniając, że słowa 'powinien' i 'należy' w przepisach prawa mają znaczenie normatywne, a nie potoczne, co oznacza obowiązek spełnienia określonych wymogów formalnych.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło zażalenie R. P. na wcześniejsze postanowienie WSA o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od środków transportowych. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę kasacyjną R. P., a następnie odrzucił zażalenie R. P. na to postanowienie, ponieważ zostało ono sporządzone osobiście przez R. P., mimo że przepis (art. 194 § 4 p.p.s.a.) wymagał, aby takie zażalenie było sporządzone przez adwokata, radcę prawnego lub doradcę podatkowego. R. P. argumentował, że słowa 'powinien' i 'należy' nie oznaczają bezwzględnego obowiązku. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, wyjaśniając, że w języku prawnym słowa 'powinien' i 'należy' mają znaczenie normatywne, nakazujące określone zachowanie. Podkreślono, że interpretacja potoczna nie może być stosowana przy wykładni prawa. W związku z tym, zażalenie sporządzone osobiście przez R. P., który nie posiadał wymaganych uprawnień, było niedopuszczalne i podlegało odrzuceniu. NSA zaznaczył, że w postępowaniu zażaleniowym nie jest władny rozpatrywać meritum sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, w języku prawnym słowa 'powinien' i 'należy' mają znaczenie normatywne i oznaczają nakaz określonego zachowania, a nie jedynie wskazówkę lub potoczne rozumienie.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że w kontekście prawnym, w przeciwieństwie do języka potocznego, wyrażenia zawierające 'powinien' lub 'należy' są równoznaczne z nakazem lub zakazem określonego działania. Ignorowanie tego normatywnego znaczenia prowadzi do niedopuszczalności czynności procesowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 194 § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 175

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 178

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 163 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Słowa 'powinien' i 'należy' w przepisach prawa mają znaczenie normatywne, a nie potoczne. Zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej musi być sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika zgodnie z art. 194 § 4 p.p.s.a.

Odrzucone argumenty

Argument R. P., że słowa 'powinien' i 'należy' nie oznaczają bezwzględnego obowiązku i dopuszczają potoczne rozumienie.

Godne uwagi sformułowania

W języku prawnym, czyli w języku ustaw, rozporządzeń, itp., słowa 'powinien' używa się z reguły w znaczeniu normatywnym. W tym znaczeniu wyrażenie, w którym użyto zwrotu 'powinien' jest równoznaczne z wyrażeniem, przez które w sposób bezpośredni coś się komuś nakazuje albo zakazuje.

Skład orzekający

Bogusław Gruszczyński

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja znaczenia słów 'powinien' i 'należy' w przepisach prawa procesowego administracyjnego oraz wymogów formalnych dotyczących sporządzania zażaleń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przypadku zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów proceduralnych i znaczenia słów w prawie, co jest kluczowe dla praktyków. Nie zawiera jednak nietypowych faktów ani zaskakującego rozstrzygnięcia.

Czy 'powinien' znaczy 'musi'? NSA wyjaśnia kluczową różnicę w wykładni prawa.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FZ 612/08 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2009-01-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-12-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogusław Gruszczyński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Odrzucenie zażalenia
Sygn. powiązane
VIII SA/Wa 97/08 - Wyrok WSA w Warszawie z 2008-07-23
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 175, art. 178, art. 194 par. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogusław Gruszczyński, po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II Izby Finansowej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 października 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 97/08 o odrzuceniu zażalenia R. P. na postanowienie tego Sądu z dnia 30 września 2008 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej R. P. od wyroku tego Sądu z dnia 23 lipca 2008 r. w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 5 lutego 2008 r., Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego z tytułu II raty podatku od środków transportowych za 2007 r. p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie .
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 30 września 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną R. P. od wyroku tego Sądu z dnia 23 lipca 2008 r. Doręczając odpis postanowienia, Sąd pouczył stronę, że na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej przysługuje zażalenie, które "... powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego, zaś w sprawach obowiązków podatkowych może być sporządzone przez doradcę podatkowego..." (k. 43).
Pomimo tego pouczenia R. P. złożył zażalenie, które sporządził samodzielnie. Postanowieniem z dnia 31 października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił to zażalenie. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 194 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a.", zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej powinno być sporządzone przez adwokata, radcę prawnego lub doradcę podatkowego. Skoro strona, prawidłowo pouczona o powyższym wymogu, wniosła zażalenie sporządzone osobiście i nie wykazała, że posiada uprawnienia adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego, to jej zażalenie było niedopuszczalne i podlegało odrzuceniu na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.
W zażaleniu na opisane postanowienie R. P. podniósł, że wyraz "powinien" nie oznacza "musi", a zatem nie musiał być reprezentowany przez fachowego pełnomocnika. Zdaniem autora zażalenia, również słowo "należy" nie oznacza "musi". Niezależnie od tego, wspomniany autor zawarł w zażaleniu argumenty odnoszące się do istoty sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zwrot "powinien" ma co najmniej pięć podstawowych znaczeń, a mianowicie: prognostyczne, ocenne, normatywne, doradcze i opisowe. W języku prawnym, czyli w języku ustaw, rozporządzeń, itp., słowa "powinien" używa się z reguły w znaczeniu normatywnym. W tym znaczeniu wyrażenie, w którym użyto zwrotu "powinien" jest równoznaczne z wyrażeniem, przez które w sposób bezpośredni coś się komuś nakazuje albo zakazuje. A zatem w przypadku, gdy w przepisie prawnym został użyty wyraz "powinien" oznacza on nakaz określonego zachowania (por. M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, Wydanie III rozszerzone, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2006 r., s. 160-162).
Autor zażalenia użył natomiast analizowanego zwrotu w innym sensie, wyrażającym potoczne jego rozumienie (zob. np. Inny Słownik Języka Polskiego, praca zbiorowa pod red. M. Bańki, Tom P-Ż, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2000, s. 226). Taka interpretacja słowa "powinien", choć powszechna w codziennych kontaktach, nie może być jednak zaakceptowana przy wykładni prawa, gdzie pierwszeństwo daje się normatywnemu znaczeniu danego zwrotu. Dlatego użyte w art. 194 § 4 p.p.s.a. wyrażenie "... zażalenie powinno być sporządzone..." oznacza obowiązek sporządzenia zażalenia przez jeden z uprawnionych podmiotów, wymienionych w art. 175 p.p.s.a. Jeśli zatem strona chce, aby jej zażalenie było merytorycznie rozpoznane, to musi powierzyć jego sporządzenie osobie wymienionej w art. 175 p.p.s.a., chyba że sama posiada stosowne uprawnienia.
Analogicznie trzeba rozumieć wyraz "należy". W znaczeniu normatywnym został on użyty przez ustawodawcę m. in. w art. 163 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, doręczając postanowienie należy pouczyć stronę występującą w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia.
Skoro zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej zostało sporządzone osobiście przez R. P., który nie jest jedną z osób wymienionych w art. 175 p.p.s.a., to podlegało ono odrzuceniu, zgodnie z art. 178 p.p.s.a. Tym samym rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji zasługuje na aprobatę.
Końcowo należy jeszcze wyjaśnić, że Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie strony na postanowienie o odrzuceniu zażalenia, nie jest władny odnieść się do meritum sprawy. Dlatego w tym zakresie uwagi strony pozostawione zostały bez szerszego odniesienia.
Z przytoczonych względów zażalenie zostało oddalone na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI