II FZ 595/16

Naczelny Sąd Administracyjny2016-10-11
NSApodatkoweŚredniansa
wynagrodzeniepomoc prawna z urzędudoradca podatkowysądy administracyjnezaległości podatkoweodpowiedzialność osób trzecichnależność pieniężnakoszty postępowania

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA dotyczące wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki, uznając, że nie jest to sprawa o należność pieniężną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przyznał pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie w niższej stawce, uznając sprawę o odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki za sprawę, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna. Pełnomocnik wniósł zażalenie, argumentując, że powinna być zastosowana wyższa stawka przewidziana dla spraw o należności pieniężne. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, potwierdzając stanowisko WSA.

Sprawa dotyczyła wynagrodzenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności osoby trzeciej (członka zarządu) za zaległości podatkowe spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przyznał pełnomocnikowi wynagrodzenie w kwocie 295,20 zł (w tym VAT), stosując stawkę przewidzianą dla spraw, w których przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna (§ 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości). Sąd argumentował, że w sprawach o odpowiedzialność członka zarządu przedmiotem zaskarżenia jest ustalenie jego odpowiedzialności, a nie sama należność pieniężna spółki. Pełnomocnik wniósł zażalenie, twierdząc, że sprawa dotyczy należności pieniężnej i powinna być rozpatrywana według stawki z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie i uznał je za niezasadne. Sąd podkreślił, że decyzje o odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe nie kreują należności pieniężnej, a jedynie ustalają istnienie przesłanek do przypisania odpowiedzialności. W związku z tym, wpis stały od skargi na taką decyzję wynosi 500 zł, a przedmiot zaskarżenia nie jest należnością pieniężną w rozumieniu przepisów. NSA potwierdził, że zastosowanie § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia było prawidłowe, a tym samym przyznane wynagrodzenie było słuszne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

W sprawach dotyczących odpowiedzialności członka zarządu spółki za zaległości podatkowe spółki, przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, lecz ustalenie istnienia przesłanek odpowiedzialności. W związku z tym należy stosować stawkę wynagrodzenia przewidzianą dla pozostałych spraw.

Uzasadnienie

NSA uznał, że decyzje o odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe nie kreują należności pieniężnej, a jedynie ustalają przesłanki odpowiedzialności. Dlatego też, zgodnie z rozporządzeniem, należy stosować stawkę dla 'pozostałych spraw', a nie dla spraw, w których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

Dz.U. 2011 nr 31 poz. 153 art. 3 § 1 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu

Stawka wynagrodzenia dla pełnomocnika w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, wynosi 240 zł (+ VAT).

Pomocnicze

Dz.U. 2011 nr 31 poz. 153 art. 3 § 1 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu

Stawka wynagrodzenia dla pełnomocnika w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, uzależniona od wartości przedmiotu sprawy.

u.p. art. 116

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Przepis określający przesłanki odpowiedzialności członka zarządu spółki za jej zobowiązania podatkowe.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

Dz.U. 2003 nr 221 poz. 2193 art. 2 § 3 pkt 12

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa wysokość wpisu stałego od skargi na decyzję o odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa dotycząca odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki nie jest sprawą, w której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, co uzasadnia zastosowanie niższej stawki wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu.

Odrzucone argumenty

Argument pełnomocnika, że sprawa o odpowiedzialność osoby trzeciej za zaległości podatkowe jest sprawą o należność pieniężną i powinna być rozpatrywana według wyższej stawki wynagrodzenia.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja taka nie może być traktowana jako akt kreujący należność pieniężną, bądź stwierdzający jej istnienie, ponieważ okoliczność ta pozostaje poza granicami sprawy. Przedmiotem sprawy toczącej się przed organem podatkowym nie jest w istocie ustalenie należności pieniężnej, ale ustalenie istnienia przesłanek pozwalających na przypisanie osobie trzeciej odpowiedzialności za zobowiązania podatnika.

Skład orzekający

Antoni Hanusz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wynagrodzenia pełnomocników z urzędu w sprawach o odpowiedzialność osób trzecich za zaległości podatkowe oraz charakteru takich spraw."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu w kontekście rozróżnienia spraw na te dotyczące należności pieniężnych i pozostałe.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest istotna dla praktyków prawa podatkowego i procesowego, wyjaśniając kluczowe rozróżnienie dotyczące stawek wynagrodzenia pełnomocników z urzędu w specyficznych sprawach podatkowych.

Czy sprawa o odpowiedzialność za długi firmy to zawsze sprawa o pieniądze? NSA wyjaśnia stawki dla pełnomocników z urzędu.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FZ 595/16 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2016-10-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-09-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Antoni Hanusz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I SA/Wr 1024/15 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2016-03-10
II FSK 3532/17 - Wyrok NSA z 2019-10-16
II FSK 3532/16 - Wyrok NSA z 2018-10-11
I SA/Gd 816/17 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2017-07-18
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2011 nr 31 poz 153
par. 3 ust. 1 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w  postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę  podatkowego z urzędu.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Antoni Hanusz, , , po rozpoznaniu w dniu 11 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 sierpnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wr 1024/15 w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia 2 marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
1. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, wyrokiem z dnia 10 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Wr 1024/15 oddalił skargę A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki. Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2016 r. referendarz przyznał ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi wynagrodzenie. Referendarz przyjął stawkę 240 zł, wynikającą z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 31, poz. 153 ze zm., dalej "rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości") tj. przewidzianą w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna. W sprzeciwie pełnomocnik zarzucił, że sprawa w przedmiocie odpowiedzialności solidarnej członka zarządu jest sprawą, w której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna. Referendarz powinien więc przyznać pełnomocnikowi wynagrodzenie, przewidziane dla tego rodzaju spraw.
Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przyznał ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi wynagrodzenie tytułem nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej na zasadzie prawa pomocy przed sądem pierwszej instancji, w kwocie 295,20 zł, w tym 23% VAT. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że rozporządzenie przewiduje odrębne stawki wynagrodzenia dla pełnomocnika reprezentującego stronę w sprawie, w której "przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna" (§ 3 ust. 1) oraz odrębnie "w pozostałych sprawach" (§ 3 ust. 1 pkt 2). W ocenie Sądu, w sprawach dotyczących odpowiedzialności członka zarządu spółki kapitałowej za zaległości podatkowe spółki, przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna wskazana w decyzji ustalającej taką odpowiedzialność, lecz ustalona przez organ okoliczność, że skarżący taką odpowiedzialność ponosi. Decyzje ustalające lub określające wysokość podatku zostały wydane na spółkę i to sprawy ze skarg na te decyzje byłyby sprawami, w których przedmiotem sporu (zaskarżenia) jest należność pieniężna. W opinii Sądu z tego powodu, w sprawie należało przyznać pełnomocnikowi stawkę wynagrodzenia przewidzianą "w pozostałych sprawach". Stosownie do treści § 3 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji, w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, wynosi 240 zł. Wobec tego, pełnomocnikowi należało przyznać wynagrodzenie w wysokości 240 zł, które podlega podwyższeniu o kwotę 55,20 zł stanowiącą wartość VAT według stawki 23% (§ 2 ust. 3 ww. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości).
2. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem pełnomocnik skarżącego J. M. wniosła zażalenie wskazują na naruszenie § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, przez niewłaściwe jego zastosowanie, w sytuacji gdy zastosowanie powinien znaleźć § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Mając powyższe na uwadze, wniesiono o zmianę postanowienia przez przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej na zasadzie prawa pomocy na podstawie § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości lub uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
3. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie stwierdził, że jest ono niezasadne. W rozpatrywanej sprawie skarga dotyczyła odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki w podatku od towarów i usług. Od skargi na decyzję o odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki należy pobierać wpis stały w wysokości 500 zł, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2003 r. Nr 221 poz. 2193 ze zm., dalej "rozporządzenie Rady Ministrów").
W decyzjach dotyczących odpowiedzialności członka zarządu spółki za zaległości podatkowe spółki, organ podatkowy rozstrzyga, czy w konkretnym przypadku zachodzą przesłanki przewidziane w art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) dla odpowiedzialności członka zarządu spółki za jej zobowiązania podatkowe. Decyzja taka nie może być traktowana jako akt kreujący należność pieniężną, bądź stwierdzający jej istnienie, ponieważ okoliczność ta pozostaje poza granicami sprawy. Przedmiotem sprawy toczącej się przed organem podatkowym nie jest w istocie ustalenie należności pieniężnej, ale ustalenie istnienia przesłanek pozwalających na przypisanie osobie trzeciej odpowiedzialności za zobowiązania podatnika. Od skargi na decyzję o odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki należy pobierać wpis stały, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów, ponieważ wysokość zaległego podatku nie jest przedmiotem sporu w sprawie. Przedmiotem zaskarżenia nie są zatem należności pieniężne w rozumieniu art. 231 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "p.p.s.a").
Odnosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że rozporządzenie uzależnia wysokość wynagrodzenia pełnomocnika także od przedmiotu sporu. Zgodnie bowiem z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości kwota wynagrodzenia doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądem administracyjnym wynosi w pierwszej instancji: pkt 1 w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, przy wartości przedmiotu sprawy: a) do 500 zł - 60 zł, b) powyżej 500 zł do 1.500 zł - 180 zł, c) powyżej 1.500 zł do 5.000 zł - 600 zł, d) powyżej 5.000 zł do 10.000 zł - 1.200 zł, e) powyżej 10.000 zł do 50.000 zł - 2.400 zł, f) powyżej 50.000 zł do 200.000 zł - 3.600 zł, g) powyżej 200.000 zł - 7.200 zł; pkt 2 w pozostałych sprawach - 240 zł. Dlatego to charakter sprawy, w której wniesiono skargę, a ściślej, czy przedmiot skargi wiąże się z określonymi świadczeniami pieniężnymi, będzie przesądzał także o tym, jaka będzie podstawa do przyznania pełnomocnikowi wynagrodzenia. W związku z powyższym zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie, wynagrodzenie pełnomocnikowi należało przyznać na podstawie § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości.
Tym samym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie Sąd pierwszej instancji przyznał pełnomocnikowi z urzędu 295,20 zł, jako koszt nieopłaconej pomocy prawnej.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI