II FZ 587/10

Naczelny Sąd Administracyjny2010-11-08
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocysądy administracyjnekoszty postępowaniawniosekzażalenieskarżącymajątekdochodypostępowanie niejawne

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odrzucające wniosek o przyznanie prawa pomocy z powodu nieudzielenia przez stronę informacji o stanie majątkowym osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym.

Przedmiotem sprawy było zażalenie na postanowienie WSA w Rzeszowie, które oddaliło wniosek o przyznanie prawa pomocy. Skarżący odmówił podania informacji o stanie majątkowym osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, co WSA uznał za podstawę do oddalenia wniosku, powołując się na obowiązek wykazania przesłanek przyznania pomocy. NSA uznał zażalenie za bezzasadne, podkreślając, że przyznanie prawa pomocy wymaga precyzyjnych danych i stanowi wyjątek od zasady ponoszenia kosztów przez strony.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie A. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, które oddaliło wniosek o przyznanie prawa pomocy. WSA odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący, mimo złożenia wniosku na urzędowym formularzu, odmówił podania informacji o stanie majątkowym osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, co uznał za obligatoryjne zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. i rozporządzeniem wykonawczym. NSA podzielił stanowisko WSA, uznając zażalenie za oczywiście bezzasadne. Sąd podkreślił, że instytucja prawa pomocy, będąca wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania, wymaga od strony wykazania konkretnych przesłanek, w tym szczegółowych danych o jej sytuacji majątkowej i rodzinnej. Odmowa podania wymaganych informacji uniemożliwia sądowi ocenę spełnienia tych przesłanek, a tym samym wyklucza uwzględnienie wniosku. NSA oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, odmowa podania wymaganych informacji uniemożliwia sądowi ocenę spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, co skutkuje oddaleniem wniosku.

Uzasadnienie

Przyznanie prawa pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów przez strony i wymaga precyzyjnych danych o sytuacji majątkowej wnioskodawcy i osób z nim związanych. Odmowa udzielenia tych informacji uniemożliwia sądowi weryfikację przesłanek.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

P.p.s.a. art. 197 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 245 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 246 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pkt 2 - odmowa podania informacji o stanie majątkowym osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym jest podstawą do oddalenia wniosku.

P.p.s.a. art. 256 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odmowa podania przez stronę informacji o stanie majątkowym osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym uniemożliwia przyznanie prawa pomocy.

Odrzucone argumenty

Zażalenie (błędnie nazwane sprzeciwem) strony, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został sporządzony zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

aby Sąd mógł zastosować wobec Strony instytucję prawa pomocy, będącą wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego przez strony tego postępowania, Sąd dysponować musi precyzyjnymi danymi dowodzącymi, że bez przyznania takiej pomocy Strona nie będzie w stanie zrealizować przysługującego jej prawa do sądu Przyznanie prawa pomocy oznacza bowiem przerzucenie kosztów postępowania na Skarb Państwa, a więc w istocie na innych podatników, przez co Sąd musi szczególnie wnikliwie ustalić, czy przesłanki jego przyznania są spełnione.

Skład orzekający

Małgorzata Wolf- Mendecka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie konieczności wykazania przez stronę pełnych danych majątkowych przy wniosku o prawo pomocy, w tym dotyczących osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy podania informacji, a nie ogólnej oceny sytuacji majątkowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z prawem pomocy, która jest ważna dla prawników procesowych, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych interpretacji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FZ 587/10 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2010-11-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-10-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Wolf- Mendecka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
II FSK 2595/10 - Postanowienie NSA z 2011-02-25
I SA/Rz 363/10 - Postanowienie WSA w Rzeszowie z 2010-07-15
II FZ 62/11 - Postanowienie NSA z 2011-03-15
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 197 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Małgorzata Wolf- Mendecka (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. N. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 września 2010 r. sygn. akt I SA/Rz 363/10 w zakresie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 5 maja 2010 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Przedmiotem zażalenia jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 września 2010 r., sygn. akt I SA/Rz 363/10, mocą którego oddalono wniosek A. N. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w R.
W motywach orzeczenia Sąd wskazał, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy Skarżący podał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami i bratem. Odmówił podania informacji o stanie majątkowym osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym w zakresie składników majątku nieruchomego i wartościowych rzeczy ruchomych czy zasobów pieniężnych w postaci oszczędności, papierów wartościowych itp. Zaznaczył, że "dochody rodziny są ich sprawą". Skarżący nie ma żadnego majątku i nie uzyskuje dochodów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie powoławszy się na art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a. –wskazał, że obowiązek wykazania okoliczności świadczących o spełnieniu przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie wnioskującej o jego przyznanie, która powinna złożyć oświadczenie na urzędowym formularzu odnośnie jej stanu rodzinnego, majątkowego oraz wysokości uzyskiwanych dochodów. Wzór takiego formularza został określony przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245, zwanego dalej: rozporządzeniem z 16 grudnia 2003 r.), wydanym na podstawie delegacji ustawowej, zawartej w art. 256 pkt 1 P.p.s.a.
W przedmiotowej sprawie Skarżący złożył oświadczenie na formularzu PPF, jednakże oświadczenie to nie pozwala na stwierdzenie, że spełnia on przesłanki przyznania prawa pomocy, ponieważ odmówił on udzielenia informacji odnośnie stanu majątkowego i wysokości uzyskiwanych dochodów przez osoby, z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, a których podanie jest obligatoryjne.
W związku z powyższym Sąd, kierując się dyspozycja art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a, oddalił wniosek.
W piśmie z dnia 23 września 2010 r. zatytułowanym sprzeciwem od powyższego postanowienia Strona wskazała, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został sporządzony zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., a ona nie jest w stanie ponieść kosztów tego postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie (błędnie nazwane sprzeciwem) jest oczywiście bezzasadne.
Prawidłowo bowiem przyjął Sąd pierwszej instancji, że na skutek odmowy podania informacji wymaganych dla rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy jego uwzględnienie jest wykluczone. Aby Sąd mógł zastosować wobec Strony instytucję prawa pomocy, będącą wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego przez strony tego postępowania, Sąd dysponować musi precyzyjnymi danymi dowodzącymi, że bez przyznania takiej pomocy Strona nie będzie w stanie zrealizować przysługującego jej prawa do sądu, wynikającego z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Przyznanie prawa pomocy oznacza bowiem przerzucenie kosztów postępowania na Skarb Państwa, a więc w istocie na innych podatników, przez co Sąd musi szczególnie wnikliwie ustalić, czy przesłanki jego przyznania są spełnione.
Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że zażalenie jako bezzasadne należało oddalić w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI