II FZ 560/20

II FZ 560/20 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2020-11-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-10-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Stanisław Bogucki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne
Odrzucenie zażalenia
Sygn. powiązane
I SA/Gd 1981/19 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2020-03-18
II FZ 559/20 - Postanowienie NSA z 2020-11-23
II FZ 561/20 - Postanowienie NSA z 2020-11-23
II FZ 562/20 - Postanowienie NSA z 2020-11-23
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 178,art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 23 listopada 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Gd 1981/19 w przedmiocie odrzucenia zażalenia uczestniczki postępowania T. J. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 17 kwietnia 2020 r. w sprawie ze skargi R. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 13 września 2019 r., nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
1. Postanowieniem z 21.07.2020 r. o sygn. I SA/Gd 1981/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie ze skargi R. J. (dalej: skarżący) odrzucił zażalenie T. J. (dalej: uczestniczka postępowania) na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 17.04.2020 r. o wezwaniu uczestniczki postępowania do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 13.09.2019 r., wydane w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 178 w związku z art. 197 § 2 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Postanowienie jest dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.
2. Przebieg postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku.
2.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyjaśnił, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 17.04.2020 r. uczestniczka postępowania została wezwana do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za doręczenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Na to zarządzenie uczestniczka postępowania wnosiła zażalenie. Zarządzeniem z 27.05.2020 r. uczestniczka postępowania została wezwana do usunięcia braków formalnych zażalenia przez jego podpisanie oraz nadesłanie dwóch odpisów tego pisma z pouczeniem, że nieuczynienie zadość wezwaniu w terminie 7 dni od doręczenia odpisu zarządzenia skutkować będzie odrzuceniem zażalenia. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru zarządzenia, powodu nieobecności adresata przesyłka została awizowana 8.06.2020 r. Przesyłka została wydana przez operatora pocztowego adresatowi 25.06.2020 r. Przesyłką poleconą, nadaną w urzędzie pocztowym 2.07.2020 r. (data stempla pocztowego), uczestniczka postępowania nadesłała podpisane zażalenie oraz jego odpis.
2.2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucając zażalenie wyjaśnił, że przesyłkę zawierającą zarządzenie wzywające do uzupełnienia braków formalnych zażalenia, wobec nieskutecznego doręczenia, złożono 8.06.2020 r. w placówce pocztowej. Zawiadomienie o możliwości odbioru tej przesyłki pozostawiono w skrzynce do doręczenia korespondencji. Tym samym, czternastodniowy termin, liczony od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej (art. 73 § 4 p.p.s.a.) upłynął 22.06.2020 r. W związku z powyższym od 22.06.2020 r. należało liczyć siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych zażalenia i kończył on swój bieg w 29.06.2020 r. Skoro przesyłka zawierająca podpisany egzemplarz zażalenia oraz jego odpisy została nadana w urzędzie pocztowym 2.07.2020 r., WSA w Gdańsku uznał, że uczynienie zadość wezwaniu określonemu w zarządzeniu nastąpiło z uchybieniem przepisanego terminu.
3. Stanowisko skarżącego w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie WSA w Gdańsku domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji. W zażaleniu wyjaśnił, że przedwcześnie i bezzasadnie odrzucono zażalenie. Wskazał, że zgodnie z art. 15 zzs ust. 1 ustawy z dnia 31.03.2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 568, dalej: ustawa COVID-19) w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID, co do zasady, bieg terminów procesowych w postępowaniach sądowych, w tym sądowoadministracyjnych nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu. Przepis ten został uchylony z dniem 16.05.2020 r., a bieg terminu wniesienia zażalenia rozpoczął bieg w dniu 24.05.2020 r. W tej sytuacji w dniu 27.05.2020 r. nie było jeszcze podstaw do wezwania go do uzupełnienia braku formalnego zażalenia, gdyż nie upłynął termin do zaskarżenia zarządzenia.
4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
4.1. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Stosownie do art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Przepis ten z mocy art. 197 § 2 p.p.s.a. ma odpowiednie zastosowanie do postępowania toczącego się na skutek zażalenia.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie zaktualizował się skutek z art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., ponieważ pomimo skutecznego wezwania uczestniczka postępowania nie uzupełniła braków formalnych zażalenia we właściwym terminie, tj. do dnia 29.06.2020 r. nie nadesłała podpisanego zażalenia oraz jego odpisów. Zażalenie uczestniczki postępowania nie spełniało zatem wymogów pisma w postępowaniu sądowym z art. 194 § 3 p.p.s.a., co również z tego względu uniemożliwiało nadanie mu dalszego biegu i obligowało Sąd do odrzucenia zażalenia.
4.2. Odnosząc się zaś do argumentów skarżącego dotyczących zawieszenia biegu terminu to stosownie do art. 15 zzs ust. 1 pkt 1 ustawy o COVID-19, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowych w tym sądowoadministracyjnych nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Wstrzymanie rozpoczęcia biegu terminów oznacza, że terminy, które nie rozpoczęły swojego biegu przed dniem ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii nie biegną w okresie trwania powyższego stanu. Terminy te rozpoczynają swój bieg dopiero od dnia uchylenia powyższego stanu. Zawieszenie natomiast biegu terminów dotyczy tych terminów, które rozpoczęły swój bieg przed dniem ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii. Od tego dnia ulegają one zawieszeniu i biegną dalej od dnia ustania przyczyny powodującej ich zawieszenie.
Wprawdzie zasadą przyjętą w powołanych wyżej przepisach jest, że w okresie istnienia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii z powodu COVID-19 następuje wstrzymanie rozpoczęcia bądź zawieszenie biegu terminów w postępowaniu sądowoadministracyjnym, to jednak powyższe nie uniemożliwia podejmowania przez sąd czynności, w tym wydawania stosownych zarządzeń, celem nadania sprawie dalszego biegu. Stan ten zawiesza bądź odpowiednio wstrzymuje termin na wykonanie obowiązku nałożonego przez Sąd na stronę postępowania sądowoadministracyjnego.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja podniesiona w zażaleniu, że "wezwanie do usunięcia braków formalnych było przedwczesne i nieprawidłowo doręczone". Podkreślić należy, że terminy te odnoszą się przede wszystkim do działania, odpowiednio zaniechania strony postępowania i jej ochrony przed negatywnymi skutkami prawnymi w związku z niemożnością podjęcia odpowiednich działań w trakcie trwania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, a nie do możliwości podejmowania przez Sąd stosownych czynności celem zapewnienia prawidłowego funkcjonowania Sądu i rozpoznania w przyszłości sprawy bez zbędnej zwłoki.
Prawidłowo zatem zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 17.04.2020 r. uczestniczka postępowania została wezwana do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za doręczenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem od skargi kasacyjnej w terminie 7 dni pod rygorem ściągnięcia. Jednakże – co wymaga wyraźnego podkreślenia – doręczenie tego wezwania (6.05.2020 r.) nastąpiło w okresie obowiązywania art. 15 zzs ust. 1 pkt 1 ustawy o COVID-19, na mocy którego nastąpiło wstrzymanie biegu procesowego ustawowego terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Oznacza to, że w wyznaczonym terminie nie miała obowiązku uiszczenia wymaganego wpisu. Wskazać także należy, że zgodnie z art. 46 pkt 20 ustawy z 14.05.2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. poz. 875; dalej: ustawa zmieniająca), z dniem 16.05.2020 r. uchylony został art. 15 zzs ustawy o COVID-19. Jednocześnie ustawodawca w art. 68 ust. 6 i 7 ustawy zmieniającej wprowadził siedmiodniowy termin, po którym terminy wstrzymane rozpoczynają swój bieg, zaś zawieszone – biegną dalej.
Mając na uwadze to, że ustawa weszła w życie 16.05.2020 r. (art. 76 ustawy zmieniającej), ustanie przyczyny powodującej wstrzymanie rozpoczęcia, jak i zawieszenia biegu terminów procesowych nastąpiło 23.05.2020 r. Oznacza to, że od 24.05.2020 r. rozpoczęły bieg terminy, które nie rozpoczęły swojego biegu przed dniem ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii. Natomiast terminy, które rozpoczęły swój bieg i uległy zawieszeniu, biegną dalej, a do zachowania terminu wlicza się także te dni, które nastąpiły przed dniem zawieszenia.
Wobec powyższego skoro uczestniczka postępowania w dniu 8.05.2020 r. wniosła zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 17.04.2020 r., które zażalenie zawierało braki formalne (brak podpisu i odpisów zażalenia), to zasadnie zarządzeniem z 27.05.2020 r. została wezwana do usunięcia tych braków formalnych z pouczeniem, że nieuczynienie zadość wezwaniu w terminie 7 dni od doręczenia odpisu zarządzenia skutkować będzie odrzuceniem zażalenia. Podkreślić należy, że ww. zarządzenie zostało wydane już po wejściu w życie ustawy zmieniającej. Zwrotne potwierdzenie odbioru wskazuje na to, że z powodu nieobecności adresata przesyłka została awizowana 8.06.2020 r., a czternastodniowy termin, liczony od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej (art. 73 § 4 p.p.s.a.) upłynął 22.06.2020 r. Od 22.06.2020 r. należało zatem liczyć siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych zażalenia. W terminie tym uczestniczka postępowania nie uzupełniła braków formalnych, co spowodowało, że WSA w Gdańsku prawidłowo postanowił odrzucić złożone 2.07.2020 r. zażalenie jako wniesione po terminie.
4.3. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.