II FZ 553/08

Naczelny Sąd Administracyjny2008-12-12
NSApodatkoweŚredniansa
prawo pomocykoszty sądowezwolnienie od kosztówustanowienie adwokatahazardoszczędnościdochodyNSAWSApostępowanie administracyjne

NSA oddalił zażalenie na odmowę przyznania prawa pomocy, uznając, że hazardowe przegranie oszczędności nie zwalnia strony z odpowiedzialności za koszty postępowania.

Skarżący J.K. złożył zażalenie na postanowienie WSA w Krakowie odmawiające mu prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata). Skarżący argumentował, że jego dochody są niskie, a oszczędności w kwocie 20 000 zł przegrał w hazardzie. NSA uznał, że strona powinna zabezpieczyć oszczędności na koszty postępowania i nie może usprawiedliwiać ich utraty hazardem, oddalając tym samym zażalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie J.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, które odmówiło przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżący domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w związku ze skargą kasacyjną. WSA w Krakowie uznał, że twierdzenia skarżącego o braku innych dochodów niż renta (469,57 zł netto) są niewiarygodne, zwłaszcza w kontekście posiadania wcześniej 20 000 zł oszczędności, które następnie przegrał w hazardzie. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że utrata oszczędności w wyniku hazardu jest okolicznością obciążającą, a strona powinna była zabezpieczyć środki na koszty postępowania. NSA podzielił to stanowisko, wskazując, że prawo pomocy w zakresie całkowitym ma charakter wyjątkowy i powinno być stosowane wobec osób w stanie ubóstwa. Utrata oszczędności przez hazard nie zwalnia strony z odpowiedzialności za koszty postępowania, a od strony wnoszącej skargę należy wymagać zabezpieczenia posiadanych środków. W konsekwencji NSA oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, utrata oszczędności w wyniku hazardu jest okolicznością obciążającą, a strona powinna była zabezpieczyć środki na koszty postępowania.

Uzasadnienie

NSA uznał, że prawo pomocy w zakresie całkowitym ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania ubóstwa. Utrata oszczędności przez hazard nie zwalnia strony z odpowiedzialności za koszty postępowania, a od strony wnoszącej skargę należy wymagać zabezpieczenia posiadanych środków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 243 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 245 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 246 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Utrata oszczędności w wyniku hazardu nie zwalnia strony z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania ubóstwa. Od strony wnoszącej skargę należy wymagać zabezpieczenia posiadanych oszczędności na cele związane z postępowaniem.

Odrzucone argumenty

Niskie dochody i utrata oszczędności w hazardzie uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Godne uwagi sformułowania

Jest to okoliczność o charakterze obciążającym, gdyż wiedząc o toczących się sprawach sądowych, wnioskodawca powinien mieć świadomość ewentualnych kosztów. Od strony bowiem, która wniosła skargę do sądu, należy wymagać, by posiadane oszczędności zabezpieczyła na cele kosztów związanych z prowadzonym postępowaniem.

Skład orzekający

Stefan Babiarz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy, zwłaszcza w kontekście utraty środków finansowych przez hazard."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji utraty oszczędności w wyniku hazardu i odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak sądy podchodzą do wniosków o prawo pomocy, gdy strona sama doprowadziła do swojej trudnej sytuacji finansowej poprzez hazard. Jest to ciekawy przykład z zakresu prawa procesowego.

Przegrałeś oszczędności w kasynie? Sąd nie przyzna Ci prawa pomocy!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FZ 553/08 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2008-12-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-11-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Stefan Babiarz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
II FZ 552/08 - Postanowienie NSA z 2008-12-12
I SA/Kr 323/07 - Wyrok WSA w Krakowie z 2008-02-05
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184, art. 197 par. 2, art. 243 par. 1, art. 245 par. 2, art. 246 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Stefan Babiarz po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 września 2008 r., sygn. akt I SA/Kr 323/07 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym wydanego w sprawie ze skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 lutego 2008 r., sygn. akt I SA/Kr 323/07, oddalającego skargę J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 6 lutego 2007 nr [...] w przedmiocie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 26 września 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 323/07, oddalił wniosek J. K. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi kasacyjnej od Wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2008 r., sygn. akt I SA/Kr 323/07, oddalającego skargę na decyzję Dyrektora Izby skarbowej w K. z dnia 6 lutego 2007 r., nr [...] w przedmiocie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych.
1. W dniu 3 kwietnia 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, oddalony postanowieniem referendarza sądowego z dnia 17 kwietnia 2008 r.
2. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw, w którym oświadczył, że otrzymywane świadczenia rentowe są mniejsze niż przyjął to Sąd, a przeszkoda do przyznania prawa pomocy w postaci posiadanych oszczędności w kwocie 20.000 zł została usunięta. Dodatkowo w odpowiedzi na wezwanie do złożenia dodatkowego świadczenia o stanie majątkowym i rodzinnym, oświadczył że oprócz renty nie posiada innego źródła dochodu, nie korzysta z pomocy społecznej, nie jest obciążony żadnymi kredytami i pożyczkami, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe oraz nie ma na utrzymaniu innych osób. Do oświadczenia zostały dołączone ponadto: rachunek za energię elektryczną w kwocie 84,02 zł oraz dowód wpłaty za czynsz mieszkaniowy wraz z mediami w kwocie 210 zł. Skarżący wskazał również, że miesięczne opłaty za telefon wynoszą ok. 20 zł, zaś na leki wydaje kwotę 100 zł. W stosunku do posiadanych oszczędności oświadczył, że lubi hazard i przegrał je.
3. W uzasadnieniu postanowienia oddalającego wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, WSA zważył, że z akt sprawy wynika, że skarżący otrzymuje niewielki dochód w kwocie netto 469,57 zł, który w całości jest konsumowany przez miesięczne wydatki wynoszące ok. 514 zł. Sąd uznał za niewiarygodne twierdzenia wnioskodawcy, że oprócz renty nie uzyskuje żadnych innych dochodów. Z doświadczenia życiowego wynika bowiem, że nie jest możliwe przy tak niskich dochodach zgromadzenie wykazanych przez skarżącego znacznych oszczędności w kwocie 20.000 zł i funkcjonowanie bez pomocy osób trzecich, pożyczek, kredytów, czy instytucjonalnej pomocy społecznej. Sytuacji nie zmienił fakt, że skarżący stracił wszystkie oszczędności, uprawiając hazard. Jest to okoliczność o charakterze obciążającym, gdyż wiedząc o toczących się sprawach sądowych, wnioskodawca powinien mieć świadomość ewentualnych kosztów.
4. W zażaleniu na postanowienie wskazane w pkt 3 niniejszego uzasadnienia wnioskodawca zakwestionował jego prawidłowość, nieodnosząc się jednak do niego merytorycznie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
5. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym w myśl art. 245 § 2 p.p.s.a. obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 243 § 1 zd. 1 p.p.s.a. może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
6. Wnioskodawca we wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazał, że otrzymuje niewielki dochód w wysokości 469,57 zł netto, a ponoszone przez niego miesięczne wydatki wynoszą ok. 514 zł. Jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, w tym zakresie należy uznać za niewiarygodne twierdzenie wnioskodawcy, że oprócz renty nie uzyskuje żadnych innych dochodów i tym samym nie jest możliwie zgromadzenie oszczędności w kwocie 20.000 zł bez pomocy osób trzecich, pożyczek, kredytów czy pomocy społecznej.
7. W odniesieniu do posiadanych oszczędności w kwocie 20.000 zł wykazanych we wniosku, a które to jak oświadczył wnioskodawca, przegrał w wyniku hazardu, należy uznać stanowisko Sądu pierwszej instancji za prawidłowe. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem. Strona jednak powinna poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania dla siebie i dla rodziny (por. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2002 r., OZ 862/04, niepubl.). W niniejszej sprawie strona sama pozbawiła się znacznych środków finansowych w związku z czym, powinna się liczyć z konsekwencjami swojego działania. Od strony bowiem, która wniosła skargę do sądu, należy wymagać, by posiadane oszczędności zabezpieczyła na cele kosztów związanych z prowadzonym postępowaniem.
8. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI