I GZ 198/08

Naczelny Sąd Administracyjny2008-11-25
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocykoszty sądowesądy administracyjnezażalenieciężar dowoduwartość celnapostępowanie celne

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy, podkreślając ciężar dowodu spoczywający na wnioskodawcy.

Sprawa dotyczyła zażalenia K. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P., które odmówiło przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawczyni powoływała się na wcześniejsze postanowienie o zwolnieniu od kosztów i pogorszenie sytuacji materialnej oraz zdrowotnej. Sąd administracyjny pierwszej instancji odmówił przyznania pomocy, wskazując na potrzebę aktualizacji sytuacji i brak wykazania przesłanek. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podkreślając, że ciężar dowodu wykazania niemożności poniesienia kosztów spoczywa na wnioskodawcy.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie K. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 28 sierpnia 2008 r., które odmówiło przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. K. P. wnioskowała o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania. W uzasadnieniu powoływała się na wcześniejsze postanowienie z 2003 roku o zwolnieniu od kosztów, twierdząc, że jej sytuacja materialna i zdrowotna nie uległa poprawie, a nawet się pogorszyła. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na potrzebę indywidualnego rozpoznania wniosku i aktualizacji danych, ponieważ poprzednie postanowienie było wydane wiele lat wcześniej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, opierając się na art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy, a K. P. nie wykazała tej okoliczności ani nie uzupełniła wniosku w wyznaczonym terminie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wnioskodawca nie wykazał tej okoliczności.

Uzasadnienie

Ciężar dowodu wykazania niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania spoczywa na wnioskodawcy ubiegającym się o prawo pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawczyni nie uzupełniła wniosku w zakreślonym terminie, co skutkowało oddaleniem wniosku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (3)

Główne

P.p.s.a. art. 246 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ciężar dowodu wykazania niemożności poniesienia kosztów spoczywa na wnioskodawcy. Wnioskodawczyni nie wykazała swojej sytuacji materialnej i nie uzupełniła wniosku.

Odrzucone argumenty

Powiązanie z poprzednim postanowieniem o przyznaniu prawa pomocy z 2003 roku bez aktualizacji sytuacji.

Godne uwagi sformułowania

to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawiającej go do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym również ze względu na znaczny upływ czasu okoliczności istotne dla rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy winny zostać zaktualizowane

Skład orzekający

Cezary Pryca

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady ciężaru dowodu w sprawach o prawo pomocy i konieczności aktualizacji danych."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji wnioskodawcy i ogólnych zasad przyznawania prawa pomocy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z prawem pomocy, ale podkreśla ważną zasadę ciężaru dowodu dla prawników procesowych.

Prawo pomocy: Kto musi udowodnić swoją biedę przed sądem?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GZ 198/08 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2008-11-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-10-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Cezary Pryca /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
III SA/Po 439/06 - Postanowienie WSA w Poznaniu z 2008-01-15
I GZ 281/06 - Postanowienie NSA z 2007-01-17
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 246 par. 1 pkt. 1, 184, 197
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 28 sierpnia 2008 r. sygn. akt III SA/Po 439/06 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi K. P. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 1 marca 2006 roku, sygnatura akt 3/I SA/Po 1939/03 w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
W dniu [...] lutego 2008 roku K. P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi K. P.
o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 1 marca 2006 roku, wydanym w sprawie sygnatura akt 3/I SA/Po 1939/03 w przedmiocie wartości celnej towaru.
W uzasadnieniu K. P. powołała się na postanowienie z dnia 18 listopada 2003 roku wydanym w sprawie o sygn. akt I SA/Po 1939/03, w którym została zwolniona w całości od ponoszenia kosztów sądowych. Ponadto podała, że nie posiada żadnego majątku ani dochodów, a pozostaje na utrzymaniu męża, z którym ma ustanowioną rozdzielczość majątkową. Wnioskodawczyni podniosła, że w międzyczasie jej stan zdrowia uległ pogorszeniu, a stan majątkowo-dochodowy nie uległ poprawie. W ocenie K. P. zasadne jest zwolnienie jej od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, względnie adwokata. Wskazała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, który uzyskuje miesięczny dochód z działalności usługowej w wysokości 900 złotych brutto. Oprócz mieszkania komunalnego nie posiadają innych nieruchomości, nie posiadają też żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani lokat bankowych. Wnioskodawczyni podkreśliła, że posiadają zadłużenie w wysokości przekraczającej 18.000 złotych z tytułu składek na rzecz ZUS Oddział w O. W..
Zarządzeniem z dnia [...] kwietnia 2008 roku referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. wezwał K. P. do uzupełnienia w terminie 10 dni wniosku o przyznanie prawa pomocy pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o dotychczas zgromadzony materiał dowodowy.
Krystyna Pospiech wezwanie pozostawiła bez odpowiedzi.
Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2008 roku wydanym w sprawie III SA/Po 439/06 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. odmówił przyznania prawa pomocy K. P.
K. P. wniosła od postanowienia z dnia 13 czerwca 2008 roku sprzeciw, domagając się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawczyni powołała się na sprawę o sygn. akt I SA/Po 1939/03, w której została zwolniona od kosztów sądowych postanowieniem z dnia 18 listopada 2003 roku i wskazała, że jej warunki materialne i bytowe nie uległy żadnej poprawie, a stan zdrowia znacznie się pogorszył.
Zarządzeniem z dnia [...] lipca 2008 roku skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie 7 dni pod rygorem uznania, że wnioskodawczyni nie wykazała okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy.
W piśmie nadanym w dniu [...] sierpnia 2008 roku skarżąca wniosła o nadanie sprawie biegu, powołując się na pouczenie, iż wniesienie sprzeciwu jest wolne od opłat sądowych.
Postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2008 roku wydanym w sprawie o sygn. akt III SA/Po 439/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. postanowił odmówić skarżącej K. P. przyznania prawa pomocy.
W uzasadnieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. podkreśla, że w każdej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy jest rozpoznawany indywidualnie i to z uwzględnieniem aktualnej sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych wnioskodawcy. W ocenie Sądu postanowienie w sprawie o sygn. akt I SA/Po 1939/03 zostało wydane w dniu 18 listopada 2003 roku, a więc również ze względu na znaczny upływ czasu okoliczności istotne dla rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy winny zostać zaktualizowane.
Zażaleniem na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 28 sierpnia 2008 roku K. P. wniosła o jego uchylenie i przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W uzasadnieniu K. P. powołała się na postanowienie z dnia 18 listopada 2003 roku wydanym w sprawie o sygn. akt I SA/Po1939/03, w której Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. przyznał skarżącej prawo pomocy. Ponadto K. P. stwierdza, że jej stan majątkowo-dochodowy nie uległ żadnej poprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Zażalenie nie ma usprawiedliwionej podstawy.
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy uznać za trafne stanowisko Sądu pierwszej instancji dotyczące wykładni ustawowego określenia "gdy osoba ta wykaże", a sprowadzające się do przyjęcia, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Orzeczenie sądu w tej kwestii zależy zatem od tego, czy strona wykaże - udowodni przesłanki, o których mowa w/w przepisie prawa. Skoro K. P. nie wykazała w złożonym przez siebie wniosku, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania i nie uzupełniła wniosku w zakreślonym przez Sąd terminie, to jej wniosek o przyznanie prawa pomocy należało oddalić.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI