Orzeczenie · 2026-06-18

II FZ 48/26Oddalenie zażalenia wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej 19

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-06-18
NSApodatkoweWysokansa
podatek dochodowyPITwstrzymanie wykonania decyzjiprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymizażalenieskarżącysytuacja materialnadowody

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie E. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych za 2021 r. Skarżący domagał się wstrzymania wykonania decyzji, powołując się na swoją trudną sytuację materialną, kwoty wskazane w decyzjach oraz toczące się postępowanie karnoskarbowe, które miałyby prowadzić do znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Sąd pierwszej instancji uznał, że Skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Skarżący w zażaleniu zarzucił naruszenie tego przepisu, twierdząc, że sąd nieprawidłowo ocenił jego sytuację finansową, która jest ciężka i wynika z dochodów z rolnictwa. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, wskazując na ugruntowaną wykładnię art. 61 § 3 P.p.s.a., zgodnie z którą obowiązek uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków spoczywa na wnioskodawcy. Sąd podkreślił, że wniosek musi być poparty stosownymi dokumentami, a sąd nie jest zobowiązany do wyręczania strony w poszukiwaniu uzasadnienia. W niniejszej sprawie Skarżący nie przedstawił żadnych danych ani dokumentów umożliwiających weryfikację jego sytuacji finansowej, a jego argumentacja miała charakter ogólnikowy. NSA stwierdził, że nie zachodzą okoliczności pozwalające na wstrzymanie wykonania decyzji, jednocześnie przypominając, że postanowienie w tej sprawie może być zmienione w każdym czasie w razie zmiany okoliczności.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej i obowiązek przedstawienia dowodów przez stronę.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie wniosków o wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym i wymaga szczegółowego udokumentowania sytuacji strony.

Zagadnienia prawne (2)

Czy strona inicjująca postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej jest zobowiązana do przedstawienia dowodów potwierdzających wystąpienie przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. (niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, obowiązek uprawdopodobnienia zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków spoczywa na wnoszącym o zastosowanie tymczasowej ochrony.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że wniosek o wstrzymanie wykonania musi być poparty stosownymi dokumentami, a sąd nie jest zobowiązany do poszukiwania uzasadnienia z urzędu. Strona musi wykazać konkretne zagrożenia, a nie tylko ogólnikowe twierdzenia.

Czy sąd administracyjny jest zobowiązany do wzywania strony o przedstawienie dokumentów potwierdzających przesłanki wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, jeśli strona ich nie dołączyła?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku, nie jest uprawniony do wzywania strony o ich przedstawienie przed rozpoznaniem wniosku.

Uzasadnienie

W judykaturze dominuje stanowisko kładące nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej. Strona występująca o wstrzymanie wykonania decyzji, która zaniechała podania okoliczności uzasadniających jej żądanie, nie może oczekiwać od sądu, aby ten wyręczając ją, poszukiwał uzasadnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Zażalenie E. O. na postanowienie WSA w Lublinie odmawiające wstrzymania wykonania decyzji podatkowej zostało oddalone.

Przepisy (4)

Główne

P.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki wstrzymania wykonania decyzji: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar ich udowodnienia spoczywa na wnioskodawcy.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 61 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość zmiany postanowienia o wstrzymaniu wykonania w każdym czasie w razie zmiany okoliczności.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek uprawdopodobnienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. spoczywa na wnioskodawcy. • Wniosek o wstrzymanie wykonania musi być poparty stosownymi dokumentami. • Sąd nie jest zobowiązany do poszukiwania uzasadnienia wniosku z urzędu. • Argumentacja strony była ogólnikowa i nie pozwalała na weryfikację sytuacji finansowej.

Odrzucone argumenty

Niewłaściwe zastosowanie art. 61 § 3 P.p.s.a. przez WSA. • Sąd powinien zbadać sytuację finansową Skarżącego na podstawie zgromadzonego materiału. • Brak wstrzymania wykonania decyzji pociągnie za sobą znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki.

Godne uwagi sformułowania

obowiązek uprawdopodobnienia zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, spoczywa na wnoszącym o zastosowanie tymczasowej ochrony • sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie • Podmiot występujący o wstrzymanie wykonania decyzji, który zaniechał podania okoliczności mających uzasadniać jego żądanie, nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał uzasadnienia dla złożonego wniosku. • Przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji ze swej istoty jest dolegliwa, powodując obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego. Konieczność zapłaty egzekwowanego świadczenia i związane z tym uszczuplenie majątku dłużnika są zwykłym następstwem takiej decyzji. Obowiązkiem Skarżącego jest natomiast wykazanie, że na skutek zapłaty spornej kwoty grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami.

Skład orzekający

Jerzy Płusa

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej i obowiązek przedstawienia dowodów przez stronę."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie wniosków o wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym i wymaga szczegółowego udokumentowania sytuacji strony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie jasno określa obowiązki strony składającej wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Podkreśla znaczenie dowodów i precyzyjnego uzasadnienia.

Wstrzymanie wykonania decyzji: czy wystarczą ogólnikowe twierdzenia o trudnej sytuacji?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst