II FZ 446/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie o odmowie wyłączenia sędziów, uznając, że orzekanie w podobnych sprawach lub krótki termin między rozprawami nie stanowi podstawy do wyłączenia.
Strona wniosła o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając im stronniczość ze względu na zbyt krótki termin między rozprawami oraz wcześniejsze orzekanie w sprawach o tożsamym stanie faktycznym. WSA oddalił wniosek, a NSA w zażaleniu utrzymał to postanowienie w mocy. Sąd podkreślił, że wcześniejsze orzekanie w podobnych sprawach nie jest podstawą do wyłączenia sędziego, a dążenie do szybkiego załatwienia sprawy jest zgodne z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił wniosek D. A. o wyłączenie sędziów Cezarego Kozińskiego, Tomasza Adamczyka i Pawła Kowalskiego. Strona argumentowała, że zbyt krótki termin między rozprawami świadczy o braku zamiaru rzetelnego rozpoznania sprawy, a także że wskazani sędziowie wydawali już wyroki w sprawach strony dotyczących innych lat podatkowych, mimo tożsamych stanów faktycznych. WSA uznał, że nie istnieje obiektywna zależność między rzetelnością sędziego a odstępem czasu między rozprawami i powołał się na art. 7 P.p.s.a. nakazujący dążenie do szybkiego załatwienia sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, oddalił je jako nieuzasadnione. NSA podkreślił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, wcześniejsze orzekanie w innych sprawach, nawet między tymi samymi stronami, nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego. Sąd wskazał również, że wydanie postanowienia o wyłączeniu wymaga wyjaśnień od sędziego, a jeśli strona nie podważy wiarygodności tych wyjaśnień, wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. NSA podzielił pogląd, że jeśli sędzia oświadczy, iż nie zachodzą przesłanki do jego wyłączenia, a jego oświadczenie nie budzi wątpliwości, wniosek powinien zostać oddalony.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, wcześniejsze orzekanie w sprawach strony, nawet w podobnych stanach faktycznych, nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo (w tym SN II UKN 307/01), zgodnie z którym sędzia nie podlega wyłączeniu z tej przyczyny, że poprzednio orzekał w innej sprawie, nawet w sporze między tymi samymi stronami. Sąd orzekając każdorazowo ocenia przedstawione okoliczności w sprawie i stosuje do nich odpowiednią normę prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (5)
Główne
P.p.s.a. art. 18 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie sędziego winno nastąpić z urzędu.
P.p.s.a. art. 19
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje wyłączenie sędziego dokonywane na wniosek strony.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 7
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nakazuje sądowi administracyjnemu podejmowanie czynności zmierzających do szybkiego załatwienia sprawy i dążenie do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 197 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wcześniejsze orzekanie w podobnych sprawach nie jest podstawą do wyłączenia sędziego. Nie istnieje obiektywna zależność między rzetelnością sędziego a odstępem czasu między rozprawami. Brak dowodów podważających wiarygodność wyjaśnień sędziego.
Odrzucone argumenty
Zbyt krótki termin między rozprawami świadczy o braku zamiaru rzetelnego rozpoznania sprawy. Wcześniejsze orzekanie w sprawach o tożsamym stanie faktycznym (dotyczących innego roku podatkowego) stanowi podstawę do wyłączenia sędziów.
Godne uwagi sformułowania
nie istnieje jakakolwiek obiektywna zależność między rzetelnością i obiektywizmem sędziego, a odstępem czasu pomiędzy kolejnymi rozprawami sędzia nie podlega wyłączeniu z tej przyczyny, że poprzednio orzekał w innej sprawie, nawet w sporze między tymi samymi stronami Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego
Skład orzekający
Grażyna Nasierowska
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście wcześniejszego orzekania w podobnych sprawach lub terminów rozpraw."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wyłączenia sędziego w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z wyłączeniem sędziego, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII FZ 446/16 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2016-07-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2016-07-07 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Grażyna Nasierowska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6115 Podatki od nieruchomości Hasła tematyczne Wyłączenie sędziego Sygn. powiązane II FZ 824/15 - Postanowienie NSA z 2015-11-16 II FSK 2869/19 - Postanowienie NSA z 2020-02-12 III FSK 4085/21 - Wyrok NSA z 2022-03-29 I SA/Łd 26/15 - Wyrok WSA w Łodzi z 2016-10-18 II FSK 431/17 - Wyrok NSA z 2019-05-28 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2016 poz 718 art. 18, art. 19 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Grażyna Nasierowska, po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w przedmiocie wyłączenia Sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi: Cezarego Kozińskiego, Tomasza Adamczyka i Pawła Kowalskiego z dnia 21 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SA/Łd 26/15 w sprawie ze skargi D. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 10 października 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. p o s t a n a w i a : oddalić zażalenie. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Łd 26/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił wniosek D. A. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi: Cezarego Kozińskiego, Tomasza Adamczyka i Pawła Kowalskiego. Sąd wskazał, że twierdzenie strony, iż kolejny termin rozprawy został wyznaczony zbyt wcześnie, co wskazuje, że sędziowie orzekający w tym dniu nie zamierzają rzetelnie rozpoznać sprawy, jest nieuprawnione. Zdaniem Sądu nie istnieje jakakolwiek obiektywna zależność między rzetelnością i obiektywizmem sędziego, a odstępem czasu pomiędzy kolejnymi rozprawami. Sąd powołał się na art. 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) dalej: P.p.s.a. zgodnie, z którym sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy i dążyć do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca zarzuciła naruszenie art. 19 P.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie pomimo, że przedstawione okoliczności wypełniają przesłanki zawarte w tym przepisie. Strona skarżąca podniosła, że wskazani we wniosku o wyłączenie Sędziowie wydawali już wyroki sądowe w sprawie strony w tożsamych stanach faktycznych dotyczących jedynie innego roku podatkowego. Biorąc pod uwagę powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, bądź wydanie orzeczenia co do istoty sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu. Instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie regulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu I ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.) dalej: P.p.s.a. Art. 18 § 1 P.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie sędziego winno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest art. 19 P.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zasadnie ocenił, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie wskazanych wyżej sędziów. Za taką okoliczność w żadnym razie nie może być bowiem uznane twierdzenie, że sędziowie powinni zostać wyłączeni, ponieważ orzekali już w sprawach, w których skarżąca była stroną. Sąd Najwyższy w wyroku z 29 lutego 2002 r., II UKN 307/01 stwierdził, że sędzia nie podlega wyłączeniu z tej przyczyny, że poprzednio orzekał w innej sprawie, nawet w sporze między tymi samymi stronami. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela ten pogląd. Sąd orzekając każdorazowo ocenia przedstawione okoliczności w sprawie i stosuje do nich odpowiednią normę wywiedzioną z przepisów prawa. Należy zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że nie istnieje jakakolwiek obiektywna zależność między rzetelnością i obiektywizmem sędziego, a odstępem czasu pomiędzy kolejnymi rozprawami. Podkreślenia ponadto wymaga, że wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Jak stwierdził Sąd Najwyższy: "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z 25 sierpnia 1971 r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Złożenie takich wyjaśnień miało miejsce w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, a tym samym – wobec niewskazania jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby podważyć prawdziwość oświadczenia wskazanych sędziów - stwierdzić trzeba, że postanowienie Sądu pierwszej instancji oddalające wniosek o wyłączenie sędziów było zgodne z prawem. Naczelny Sąd Administracyjny podziela także pogląd wyrażony w orzecznictwie, że skoro sędzia, którego przedmiotowy wniosek dotyczy złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 P.p.s.a., dające podstawę do jego wyłączenia od rozpoznawania niniejszej sprawy i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługuje na uwzględnienie (patrz postanowienie NSA z 19 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 441/08, postanowienie NSA z 12 maja 2010 r., sygn. akt I OZ 332/10). Z tych względów na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. zażalenie należało oddalić jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI