II FZ 446/16

Naczelny Sąd Administracyjny2016-07-29
NSApodatkoweŚredniansa
wyłączenie sędziegopostępowanie sądowoadministracyjneprawo procesowesędziastronniczośćpodatek od nieruchomościzażalenie

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie o odmowie wyłączenia sędziów, uznając, że orzekanie w podobnych sprawach lub krótki termin między rozprawami nie stanowi podstawy do wyłączenia.

Strona wniosła o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając im stronniczość ze względu na zbyt krótki termin między rozprawami oraz wcześniejsze orzekanie w sprawach o tożsamym stanie faktycznym. WSA oddalił wniosek, a NSA w zażaleniu utrzymał to postanowienie w mocy. Sąd podkreślił, że wcześniejsze orzekanie w podobnych sprawach nie jest podstawą do wyłączenia sędziego, a dążenie do szybkiego załatwienia sprawy jest zgodne z prawem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił wniosek D. A. o wyłączenie sędziów Cezarego Kozińskiego, Tomasza Adamczyka i Pawła Kowalskiego. Strona argumentowała, że zbyt krótki termin między rozprawami świadczy o braku zamiaru rzetelnego rozpoznania sprawy, a także że wskazani sędziowie wydawali już wyroki w sprawach strony dotyczących innych lat podatkowych, mimo tożsamych stanów faktycznych. WSA uznał, że nie istnieje obiektywna zależność między rzetelnością sędziego a odstępem czasu między rozprawami i powołał się na art. 7 P.p.s.a. nakazujący dążenie do szybkiego załatwienia sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, oddalił je jako nieuzasadnione. NSA podkreślił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, wcześniejsze orzekanie w innych sprawach, nawet między tymi samymi stronami, nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego. Sąd wskazał również, że wydanie postanowienia o wyłączeniu wymaga wyjaśnień od sędziego, a jeśli strona nie podważy wiarygodności tych wyjaśnień, wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. NSA podzielił pogląd, że jeśli sędzia oświadczy, iż nie zachodzą przesłanki do jego wyłączenia, a jego oświadczenie nie budzi wątpliwości, wniosek powinien zostać oddalony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wcześniejsze orzekanie w sprawach strony, nawet w podobnych stanach faktycznych, nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo (w tym SN II UKN 307/01), zgodnie z którym sędzia nie podlega wyłączeniu z tej przyczyny, że poprzednio orzekał w innej sprawie, nawet w sporze między tymi samymi stronami. Sąd orzekając każdorazowo ocenia przedstawione okoliczności w sprawie i stosuje do nich odpowiednią normę prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (5)

Główne

P.p.s.a. art. 18 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie sędziego winno nastąpić z urzędu.

P.p.s.a. art. 19

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje wyłączenie sędziego dokonywane na wniosek strony.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 7

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nakazuje sądowi administracyjnemu podejmowanie czynności zmierzających do szybkiego załatwienia sprawy i dążenie do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wcześniejsze orzekanie w podobnych sprawach nie jest podstawą do wyłączenia sędziego. Nie istnieje obiektywna zależność między rzetelnością sędziego a odstępem czasu między rozprawami. Brak dowodów podważających wiarygodność wyjaśnień sędziego.

Odrzucone argumenty

Zbyt krótki termin między rozprawami świadczy o braku zamiaru rzetelnego rozpoznania sprawy. Wcześniejsze orzekanie w sprawach o tożsamym stanie faktycznym (dotyczących innego roku podatkowego) stanowi podstawę do wyłączenia sędziów.

Godne uwagi sformułowania

nie istnieje jakakolwiek obiektywna zależność między rzetelnością i obiektywizmem sędziego, a odstępem czasu pomiędzy kolejnymi rozprawami sędzia nie podlega wyłączeniu z tej przyczyny, że poprzednio orzekał w innej sprawie, nawet w sporze między tymi samymi stronami Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego

Skład orzekający

Grażyna Nasierowska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście wcześniejszego orzekania w podobnych sprawach lub terminów rozpraw."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wyłączenia sędziego w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z wyłączeniem sędziego, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FZ 446/16 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2016-07-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-07-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grażyna Nasierowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne
Wyłączenie sędziego
Sygn. powiązane
II FZ 824/15 - Postanowienie NSA z 2015-11-16
II FSK 2869/19 - Postanowienie NSA z 2020-02-12
III FSK 4085/21 - Wyrok NSA z 2022-03-29
I SA/Łd 26/15 - Wyrok WSA w Łodzi z 2016-10-18
II FSK 431/17 - Wyrok NSA z 2019-05-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art. 18, art. 19
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Grażyna Nasierowska, po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w przedmiocie wyłączenia Sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi: Cezarego Kozińskiego, Tomasza Adamczyka i Pawła Kowalskiego z dnia 21 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SA/Łd 26/15 w sprawie ze skargi D. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 10 października 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. p o s t a n a w i a : oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Łd 26/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił wniosek D. A. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi: Cezarego Kozińskiego, Tomasza Adamczyka i Pawła Kowalskiego.
Sąd wskazał, że twierdzenie strony, iż kolejny termin rozprawy został wyznaczony zbyt wcześnie, co wskazuje, że sędziowie orzekający w tym dniu nie zamierzają rzetelnie rozpoznać sprawy, jest nieuprawnione. Zdaniem Sądu nie istnieje jakakolwiek obiektywna zależność między rzetelnością i obiektywizmem sędziego, a odstępem czasu pomiędzy kolejnymi rozprawami.
Sąd powołał się na art. 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) dalej: P.p.s.a. zgodnie, z którym sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy i dążyć do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca zarzuciła naruszenie art. 19 P.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie pomimo, że przedstawione okoliczności wypełniają przesłanki zawarte w tym przepisie.
Strona skarżąca podniosła, że wskazani we wniosku o wyłączenie Sędziowie wydawali już wyroki sądowe w sprawie strony w tożsamych stanach faktycznych dotyczących jedynie innego roku podatkowego.
Biorąc pod uwagę powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, bądź wydanie orzeczenia co do istoty sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu.
Instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie regulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu I ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.) dalej: P.p.s.a. Art. 18 § 1 P.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie sędziego winno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest art. 19 P.p.s.a.
W rozpatrywanej sprawie należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zasadnie ocenił, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie wskazanych wyżej sędziów.
Za taką okoliczność w żadnym razie nie może być bowiem uznane twierdzenie, że sędziowie powinni zostać wyłączeni, ponieważ orzekali już w sprawach, w których skarżąca była stroną. Sąd Najwyższy w wyroku z 29 lutego 2002 r., II UKN 307/01 stwierdził, że sędzia nie podlega wyłączeniu z tej przyczyny, że poprzednio orzekał w innej sprawie, nawet w sporze między tymi samymi stronami. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela ten pogląd. Sąd orzekając każdorazowo ocenia przedstawione okoliczności w sprawie i stosuje do nich odpowiednią normę wywiedzioną z przepisów prawa.
Należy zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że nie istnieje jakakolwiek obiektywna zależność między rzetelnością i obiektywizmem sędziego, a odstępem czasu pomiędzy kolejnymi rozprawami.
Podkreślenia ponadto wymaga, że wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Jak stwierdził Sąd Najwyższy: "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z 25 sierpnia 1971 r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Złożenie takich wyjaśnień miało miejsce w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, a tym samym – wobec niewskazania jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby podważyć prawdziwość oświadczenia wskazanych sędziów - stwierdzić trzeba, że postanowienie Sądu pierwszej instancji oddalające wniosek o wyłączenie sędziów było zgodne z prawem.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela także pogląd wyrażony w orzecznictwie, że skoro sędzia, którego przedmiotowy wniosek dotyczy złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 P.p.s.a., dające podstawę do jego wyłączenia od rozpoznawania niniejszej sprawy i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługuje na uwzględnienie (patrz postanowienie NSA z 19 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 441/08, postanowienie NSA z 12 maja 2010 r., sygn. akt I OZ 332/10).
Z tych względów na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. zażalenie należało oddalić jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI