II FZ 444/10

II FZ 444/10 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2010-10-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-08-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogusław Dauter /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6114 Podatek od spadków i darowizn
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
I SA/Ol 248/08 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2009-05-27
II FZ 57/11 - Postanowienie NSA z 2011-02-15
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 243 par. 1, art. 253
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 19 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. U. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 23 czerwca 2010 r. sygn. akt I SA/Ol 248/08 w zakresie umorzenia postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. U. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 18 kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
1. Postanowieniem z 23 czerwca 2010 r., I SA/Ol 248/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, umorzył postępowanie o przyznanie prawa pomocy z wniosku A. U. w sprawie ze skargi skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z 18 kwietnia 2008 r., w przedmiocie podatku od spadków i darowizn.
2. Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym, przyjętym przez sąd pierwszej instancji stanie faktycznym: skarżący złożył 14 czerwca 2010 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie zakończonej wyrokiem z 27 maja 2009 r. I SA/Ol 248/08, oddalającym skargę skarżącego na decyzję dyrektora izby skarbowej z 18 kwietnia 2008 r. Referendarz sądowy postanowieniem z 30 lipca 2008 r. przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, odpowiadając w całości żądaniu skarżącego. Okręgowa Rada Adwokacka w O. wyznaczyła pełnomocnika, po czym 1 września 2008 r. wpłynęło do sądu pierwszej instancji udzielone przez stronę, stosowne pełnomocnictwo. Wobec wypowiedzenia tego pełnomocnictwa, 19 maja 2009 r. ORA poinformowała WSA o wyznaczeniu dla skarżącego nowego pełnomocnika, który 29 maja 2009 r. zgłosił swój udział w sprawie, zaś 6 lipca 2009 r. złożył opinię prawną o odmowie sporządzenia skargi kasacyjnej. Skarżący 14 lipca 2009 r. wypowiedział pełnomocnictwo adwokatowi.
Odpowiadając na wniosek o ponowne wyznaczenie innego pełnomocnika do sporządzenia skargi kasacyjnej ORA pismem z 15 lipca 2009 r. poinformowała skarżącego, że nie ma podstaw prawnych do wyznaczenia drugiego adwokata do wykonania tej samej czynności. Ponadto, w ocenie ORA, podstawą do wyznaczenia drugiego adwokata w tej samej sprawie mogłoby być jedynie ponowne zlecenie wyznaczenia adwokata przez WSA.
3. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie sąd pierwszej instancji wskazał, iż rolą sądu jest orzekanie w zakresie wniosku o przyznanie prawo pomocy. Natomiast o wskazaniu konkretnej osoby jako pełnomocnika decyduje wyłącznie właściwa korporacja zawodowa. Również ewentualnej zmiany pełnomocnika może dokonać jedynie właściwa okręgowa rada adwokacka. Sąd nie ma natomiast wpływu na decyzję organu samorządu adwokackiego w zakresie wyznaczenia kolejnego pełnomocnika. Postanowieniem z 30 lipca 2008 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w takim właśnie zakresie. Prawo to nie zostało cofnięte. Zgłoszenie przez stronę ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy skutkuje zatem wydaniem postanowienia o umorzeniu postępowania, ponieważ sprawa przyznania prawa pomocy została już rozstrzygnięta. Kolejny wniosek w tym zakresie jest bezprzedmiotowy. Po przyznaniu prawa pomocy w zakresie całkowitym nie jest możliwe ponowne przyznanie tego prawa.
4. W zażaleniu skarżący wskazał na okoliczności dotyczące postępowania zakończonego wyrokiem WSA oraz wniósł o postawienie przez NSA pytania prawnego, na podstawie art. 193 Konstytucji, co do zgodności art. 175 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) z art. 176 ust. 1 i art. 175 Konstytucji. Skarżący wskazał nadto, iż wbrew jego konstytucyjnego prawa do administracyjnego postępowania sądowego WSA odmówił ponownego ustanowienia adwokata.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
5. Zażalenie jest niezasadne.
Zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a. zd. pierwsze prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
Prawomocnym postanowieniem z 30 lipca 2008 r. WSA przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym. Treść wydanego postanowienia odpowiadała żądaniu skarżącego. Skarżący niezadowolony z działania swojego pełnomocnika, któremu wypowiedział pełnomocnictwo, wniósł o kolejne przyznanie prawa pomocy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego jeśli stronie zostało przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym to ponowny wniosek w tym przedmiocie jest bezzasadny. Strona nie może skutecznie domagać się od sądu przyznania kolejnego prawa pomocy ponieważ jej prawo w tym zakresie zostało skonsumowane prawomocnym postanowieniem sądu. Wyznaczenie przez ORA adwokata z urzędu i sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, stanowiło wykonanie wydanego w sprawie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sąd nie ma bowiem wpływu na decyzję w zakresie wyznaczenia konkretnego pełnomocnika przez organy samorządu adwokackiego. Rola sądu w tym zakresie kończy się, zgodnie z art. 253 p.p.s.a. do wystąpienia do właściwej okręgowo rady adwokackiej o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu.
W przypadku gdy strona, której przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym zwróci się z ponownym wnioskiem w zakresie węższym bądź pokrywającym się z zakresem przyznanego prawa pomocy, to postępowanie wszczęte w tym przedmiocie jest bezprzedmiotowe.
Z tych względów Sąd na podstawie art.184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.