II FZ 43/11

Naczelny Sąd Administracyjny2011-03-09
NSApodatkoweŚredniansa
prawo pomocykoszty sądowepodatek dochodowypostępowanie administracyjneNSAWSAzażaleniesytuacja materialna

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając brak nowych okoliczności uzasadniających zmianę wcześniejszej decyzji.

Skarżący K.S. i B.S. zaskarżyli postanowienie WSA w Łodzi, które odmówiło im prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Argumentowali, że przedstawili nowe okoliczności, takie jak straty spółki i obciążenia komornicze, które pogorszyły ich sytuację materialną. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że skarżący nie wykazali zmian okoliczności uzasadniających uchylenie wcześniejszego postanowienia, a sytuacja finansowa spółki i dochody żony nie potwierdzają niemożności poniesienia kosztów.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie K.S. i B.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, które odmówiło im przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący twierdzili, że przedstawili nowe okoliczności, takie jak straty spółki R. Sp. z o.o. i obciążenia komornicze wynagrodzenia żony, które uzasadniałyby zmianę wcześniejszego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. Sąd pierwszej instancji uznał, że przedstawione okoliczności nie przesądzają o pogorszeniu sytuacji materialnej skarżących. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko. Przypomniano, że sąd rozpoznający kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może odstąpić od oceny sytuacji materialnej wnioskodawców zawartej we wcześniejszym prawomocnym postanowieniu, chyba że nastąpiła zmiana okoliczności sprawy. Sąd uznał, że przekształcenie spółki cywilnej w spółkę z o.o. i strata bilansowa spółki nie wpływają na pogorszenie kondycji finansowej skarżących, zwłaszcza że spółka obraca znacznymi kwotami. Podkreślono, że dochody żony skarżącego wzrosły, a fakt obciążenia komorniczego był już wcześniej podnoszony. Wobec braku naruszenia prawa przez sąd pierwszej instancji, zażalenie zostało oddalone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd rozpoznający kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może odstąpić od oceny sytuacji materialnej wnioskodawców zawartej we wcześniejszym prawomocnym postanowieniu, chyba że nastąpiła zmiana okoliczności sprawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżący nie wykazali nowych okoliczności, które uzasadniałyby zmianę wcześniejszego postanowienia odmawiającego prawa pomocy. Przekształcenie spółki i strata bilansowa nie wpływają na pogorszenie kondycji finansowej skarżących, a dochody żony wzrosły.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

ppsа art. 246 § 1 pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 246 § § 1 pkt 2

Pomocnicze

ppsа art. 165

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Warunek zmiany okoliczności sprawy dla możliwości zmiany lub uchylenia orzeczenia.

ppsа art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsа art. 197 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Przedstawienie nowych okoliczności (straty spółki, obciążenia komornicze) uzasadniających zmianę wcześniejszego postanowienia o odmowie prawa pomocy. Argument, że strata bilansowa spółki oznacza brak środków finansowych do poniesienia kosztów sądowych.

Godne uwagi sformułowania

sąd, rozpoznając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie może odstąpić od oceny sytuacji materialnej wnioskodawców zawartej we wskazanym wcześniej prawomocnym postanowieniu Możliwość zmiany bądź uchylenia wspomnianego orzeczenia daje art. 165 p.p.s.a., jednakże tylko i wyłącznie przy spełnieniu wskazanego w nim warunku, czyli zmiany okoliczności sprawy Strata w zakresie prowadzonej przez spółkę działalności jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych.

Skład orzekający

Włodzimierz Kubiak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy, w szczególności wymogu wykazania zmiany okoliczności sprawy przy ponownym wniosku oraz oceny sytuacji materialnej wnioskodawców."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawców i ich relacji ze spółką, ale stanowi ogólne przypomnienie zasad przyznawania prawa pomocy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej procedury przyznawania prawa pomocy i oceny sytuacji materialnej, co jest ważne dla prawników procesowych, ale mało interesujące dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FZ 43/11 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2011-03-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-01-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Włodzimierz Kubiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
I SA/Łd 682/09 - Postanowienie WSA w Łodzi z 2010-09-23
II FZ 156/10 - Postanowienie NSA z 2010-05-19
II FZ 451/11 - Postanowienie NSA z 2011-08-30
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 246 i nast
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak, , po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K.S. i B.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 listopada 2010 r. sygn. akt I SA/Łd 682/09 odmawiające przyznania skarżącym prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K.S. i B.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 15 czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że obecnie rozpatrywany wniosek jest już kolejnym złożonym przez skarżących. Poprzednio złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym samym zakresie został oddalony przez Sąd pierwszej instancji, a zażalenie na to postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Sąd wojewódzki wskazał, że w jego ocenie, w ponownie złożonym wniosku skarżący przedstawili, jako nowe takie okoliczności, które nie przesądziły o pogorszeniu ich sytuacji i uzasadniałyby zmianę wcześniejszego postanowienia.
Powyższe postanowienie podatnicy zaskarżyli w całości, zarzucając naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa) poprzez odmowę przyznania skarżącym prawa pomocy we wnioskowanym zakresie w sytuacji, w której skarżący wykazali, że nie są w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przyznanie skarżącym prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu zażalenia podkreślono, że w ponownie złożonym wniosku strona wskazała na nowe okoliczności, które nie były przedmiotem badania przez Sąd. Zwrócono uwagę na fakt złożenia bilansów R. Sp. z o.o., z których wynikało, że już w 2008 r. spółka przynosiła stratę, co oznaczało, że skarżący fizycznie nie mieli żadnych zysków związanych z jej działalnością. Wskazano także na niebadane wcześniej dokumenty potwierdzające fakt obciążenia wynagrodzenia żony skarżącego z tytuł zajęć komorniczych.
W ocenie skarżących znajdują się oni w bardzo trudnej sytuacji. Od kwietnia nie uzyskują żadnych dochodów z działalności gospodarczej, zaś dochody osiągane we wcześniejszych latach nie pozwalały na poczynienie większych oszczędności.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wypada przypomnieć, za Sądem pierwszej instancji, że sąd, rozpoznając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie może odstąpić od oceny sytuacji materialnej wnioskodawców zawartej we wskazanym wcześniej prawomocnym postanowieniu. Możliwość zmiany bądź uchylenia wspomnianego orzeczenia daje art. 165 p.p.s.a., jednakże tylko i wyłącznie przy spełnieniu wskazanego w nim warunku, czyli zmiany okoliczności sprawy.
Należy podzielić stanowisko Sądu wojewódzkiego, że skarżący takich okoliczności nie wykazali. O niemożności poniesienia kosztów postępowania na obecnym etapie postępowania nie przesądza fakt, że prowadzona poprzednio przez skarżącego i jego żonę spółka cywilna została przekształcona w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. Wykreślenie z rejestru faktycznie niefunkcjonującego podmiotu gospodarczego w żadnej mierze nie wpływa na pogorszenie kondycji finansowej skarżących. Podobnie okoliczność, że R. Sp. z o.o. w ostatnich dwóch latach działalności przyniosła straty, nie decyduje o braku możliwości poniesienia przez skarżących kosztów sądowych. Strata w zakresie prowadzonej przez spółkę działalności jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych. Rozliczenie wyniku finansowego za 2009 rok wskazuje, że Spółka obraca znacznymi kwotami środków pieniężnych. Jej przychody ze sprzedaży w 2009 roku wyniosły 2.652.746 zł. K.S. zaś nadal, jako prezes zarządu sprawuje faktyczną kontrolę nad majątkiem tejże spółki. Analiza tych wyciągów dowodzi, że Spółka w ubiegłym roku, co miesiąc dysponowała środkami kilkukrotnie przekraczającymi należności sądowe, w tym należności wynikające ze wskazanej obecnie łącznej kwoty wpisów od wszystkich skarg wniesionych przez skarżącego. Z wyciągów tych w szczególności wynika, że tylko w październiku 2009 roku z rachunku tego podjęto ponad 400.000 zł, przy czym większa część tej kwoty (ponad 300.000 zł) została podjęta w formie wypłaty gotówkowej.
Fakt obciążenia dochodu żony skarżącego w związku z zajęciami komorniczymi został już przez skarżącego wskazany we wcześniej złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Ponadto, na co słusznie zwrócił uwagę sąd pierwszej instancji z oświadczenia skarżących wynika, że uzyskiwane przez B.S. wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę w stosunku do poprzednio deklarowanej kwoty (2.450 zł brutto) wzrosło i obecnie wynosi 3.040 zł brutto.
Mając powyższe na uwadze, wobec nie stwierdzenia, aby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi naruszył prawo w zaskarżonym postanowieniu, należało zażalenie oddalić, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI