II FZ 416/09

Naczelny Sąd Administracyjny2009-10-30
NSApodatkoweŚredniansa
podatek od towarów i usługzaległość podatkowarozłożenie na ratyulga płatniczawstrzymanie wykonania decyzjiprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiwykonalność decyzjiskarżącyorgan podatkowyzażalenie

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA, które odrzuciło wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji odmawiającej rozłożenia zaległości podatkowej na raty, uznając, że taka decyzja nie jest wykonalna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającej rozłożenia zaległości podatkowej na raty. Sąd uznał, że decyzja odmawiająca ulgi nie jest wykonalna, co uniemożliwia jej wstrzymanie na podstawie art. 61 § 3 PPSA. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podzielając stanowisko WSA i podkreślając, że wstrzymanie wykonania jest możliwe tylko w przypadku aktów posiadających przymiot wykonalności, a decyzja odmawiająca ulgi takiego przymiotu nie posiada.

Sprawa dotyczy zażalenia R. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, które oddaliło jego wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającej rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług. Sąd pierwszej instancji uznał, że decyzja odmawiająca ulgi nie posiada przymiotu wykonalności, co wyklucza możliwość jej wstrzymania na podstawie art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (PPSA). W zażaleniu skarżący zarzucił naruszenie art. 61 § 3 PPSA poprzez błędną wykładnię, dowolną ocenę materiału dowodowego oraz naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podnosił, że trudna sytuacja majątkowa i zdrowotna, a także konieczność spłaty kredytów, uzasadniają wstrzymanie wykonania decyzji, a sama decyzja odmawiająca ulgi może być wykonana w drodze egzekucji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, uznając je za niezasadne. Sąd podkreślił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem i doktryną, wstrzymanie wykonania aktu na podstawie art. 61 § 3 PPSA jest możliwe tylko w przypadku aktów posiadających przymiot wykonalności. Decyzja odmawiająca rozłożenia zaległości podatkowej na raty takiego przymiotu nie posiada, ponieważ nie nakłada na stronę żadnych obowiązków. W związku z tym, rozważania dotyczące niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków stały się bezprzedmiotowe. NSA wyjaśnił również, że skarżący błędnie utożsamia decyzję odmawiającą ulgi z aktem stanowiącym podstawę obowiązku zapłaty podatku, co prowadzi do nieuzasadnionych twierdzeń o możliwości uniknięcia negatywnych konsekwencji finansowych poprzez wstrzymanie wykonania tej decyzji. Zarzut naruszenia przepisów o postępowaniu egzekucyjnym również został uznany za nieuzasadniony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja odmawiająca rozłożenia zaległości podatkowej na raty nie posiada przymiotu wykonalności i nie można jej wstrzymać na podstawie art. 61 § 3 PPSA.

Uzasadnienie

Decyzja odmawiająca ulgi nie nakłada na stronę żadnych obowiązków, które mogłyby być wykonane dobrowolnie lub w drodze przymusu, dlatego nie posiada przymiotu wykonalności. Wstrzymanie wykonania jest możliwe tylko w przypadku aktów posiadających ten przymiot.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

PPSA art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem jest posiadanie przez akt przymiotu wykonalności.

Pomocnicze

PPSA art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 2 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Skarżący błędnie interpretował przepis, twierdząc, że decyzja odmawiająca ulgi płatniczej nadaje się do wykonania w drodze egzekucji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja odmawiająca rozłożenia zaległości podatkowej na raty nie posiada przymiotu wykonalności, co uniemożliwia jej wstrzymanie na podstawie art. 61 § 3 PPSA.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 61 § 3 PPSA poprzez błędną wykładnię. Zarzut dowolnej oceny materiału dowodowego. Zarzut naruszenia art. 2 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez błędną wykładnię. Twierdzenie, że trudna sytuacja majątkowa i zdrowotna skarżącego uzasadnia wstrzymanie wykonania decyzji. Twierdzenie, że decyzja odmawiająca ulgi płatniczej może być wykonana w drodze egzekucji.

Godne uwagi sformułowania

decyzja o odmowie udzielenia ulgi nie ma przymiotu wykonalności nie można orzec o wstrzymaniu jej wykonania uzyskanie tymczasowej ochrony sądowej w formie przewidzianej w analizowanym przepisie jest możliwe wyłącznie w przypadku aktów posiadających atrybut wykonalności Przymiotu takiego pozbawiona jest decyzja odmawiająca rozłożenia na raty zaległości podatkowej Decyzja taka nie nakłada bowiem na stronę żadnych obowiązków, które mogłyby być wykonane dobrowolnie bądź w drodze przymusu czyni bezprzedmiotowym rozważania, czy w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków skarżący mylnie utożsamia decyzję wydaną w przedmiocie ulgi płatniczej [...] z aktem stanowiącym podstawę obowiązku zapłaty zaległości podatkowej

Skład orzekający

Włodzimierz Kubiak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 61 § 3 PPSA w kontekście wstrzymania wykonania decyzji odmawiających ulg płatniczych; brak wykonalności decyzji odmawiającej ulgi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji decyzji odmawiającej ulgi płatniczej; nie dotyczy decyzji przyznających ulgę lub nakładających obowiązek.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą wykonalności decyzji administracyjnych i możliwości wstrzymania ich wykonania, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej w sprawach podatkowych.

Czy można wstrzymać wykonanie decyzji, która niczego nie nakazuje? NSA wyjaśnia kluczową kwestię wykonalności.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FZ 416/09 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2009-10-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-09-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Włodzimierz Kubiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
I SA/Kr 921/09 - Wyrok WSA w Krakowie z 2010-01-19
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 61 par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak po rozpoznaniu w dniu 30 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 lipca 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 921/09 w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi R. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 10 kwietnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za III kwartał 2008 r. postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 13 lipca 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 921/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek R. W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 10 kwietnia 2009 r. w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za III kwartał 2008 r.
W motywach rozstrzygnięcia Sąd wyjaśnił, że zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie mógł zostać uwzględniony, gdyż decyzja o odmowie udzielenia ulgi nie ma przymiotu wykonalności, a zatem nie można orzec o wstrzymaniu jej wykonania na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W zażaleniu R. W. wniósł o zmianę powyższego postanowienia poprzez orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie uchylenie postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący zarzucił:
- naruszenie art. 61 § 3 Prawa postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, że w niniejszej sprawie nie ma możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i nie zachodzą przesłanki określone w tym przepisie uzasadniające wstrzymanie wykonania aktu,
- dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzącą do przyjęcia, że w sytuacji skarżącego nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody ani spowodowania trudnych do odwrócenia skutków,
- naruszenie art. 2 § 1 pkt 1 w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w niniejszej sprawie zaskarżona decyzja nie może zostać wykonana w wyniku postępowania egzekucyjnego.
Skarżący wywodził, że odmowa rozłożenia na raty zaległości podatkowej spowoduje niemożność zaspokojenia uzasadnionych potrzeb jego rodziny. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji pozwoli zaś uniknąć negatywnych konsekwencji finansowych dla strony. R. W. wyjaśnił, że jego stan zdrowia jest zły (orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności), a na jego utrzymaniu pozostaje sześcioosobowa rodzina, w tym chora żona. Skarżący jest zobowiązany do spłaty kredytów zaciągniętych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, która obecnie przynosi jedynie straty.
Autor zażalenia zwrócił ponadto uwagę, że z art. 2 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, iż egzekucji administracyjnej podlegają podatki, opłaty i inne należności, do których stosuje się przepisy działu III Ordynacji podatkowej (w tym regulacje dotyczące stosowania ulg w spłacie zobowiązań). Nie jest zatem - według strony - prawdą, że zaskarżona decyzja nie może zostać wykonana w wyniku postępowania egzekucyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym postanowieniu odpowiada bowiem prawu.
W myśl art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na tle przytoczonego unormowania w orzecznictwie i doktrynie podkreśla się, że uzyskanie tymczasowej ochrony sądowej w formie przewidzianej w analizowanym przepisie jest możliwe wyłącznie w przypadku aktów posiadających atrybut wykonalności (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Warszawa 2009, s. 204, J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Warszawa 2006, s. 186 - 187 oraz przykładowo postanowienia NSA: z dnia 29 stycznia 2009 r., sygn. akt II FZ 616/08 i z dnia 27 stycznia 2009 r., sygn. akt II FZ 2/09, niepubl. - treść orzeczeń dostępna w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). Przymiotu takiego pozbawiona jest decyzja odmawiająca rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług. Decyzja taka nie nakłada bowiem na stronę żadnych obowiązków, które mogłyby być wykonane dobrowolnie bądź w drodze przymusu (por. m. in. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 2071/05, teza orzeczenia publikowana [w:] B. Dauter (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzecznictwo., Warszawa 2009, str. 326). Wstrzymanie wykonania zaskarżonego w niniejszej sprawie aktu nie było zatem dopuszczalne.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tym samym stanowiska prezentowanego w zażaleniu. Po pierwsze wyjaśnienia wymaga, że wskazywane przez stronę okoliczności (trudna sytuacja majątkowa i osobista skarżącego) nie mogą być rozpatrywane w kontekście przesłanek ustanowionych w art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stwierdzenie, że zaskarżony do sądu akt nie posiada przymiotu wykonalności czyni bowiem bezprzedmiotowym rozważania, czy w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Po wtóre dostrzec należy, że argumentacja przedstawiona w zażaleniu prowadzi do wniosku, iż skarżący mylnie utożsamia decyzję wydaną w przedmiocie ulgi płatniczej (będącą przedmiotem zaskarżenia w sprawie niniejszej) z aktem stanowiącym podstawę obowiązku zapłaty zaległości podatkowej. To błędne założenie prowadzi zaś stronę do całkowicie nieuzasadnionych twierdzeń jakoby wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (odmawiającej rozłożenia na raty zaległości podatkowej) pozwoliło stronie uniknąć negatywnych konsekwencji finansowych. Zupełnie niezrozumiały pozostaje przy tym zarzut dotyczący naruszenia art. 2 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wbrew twierdzeniom skarżącego z przepisu tego nie wynika, że decyzja odmawiająca przyznania ulgi płatniczej nadaje się do wykonania w drodze egzekucji.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI