II FZ 40/18

Naczelny Sąd Administracyjny2018-02-28
NSApodatkoweŚredniansa
przywrócenie terminubrak winychorobaprezes spółkipostępowanie sądowewpis sądowyzażalenieNSAWSA

NSA oddalił zażalenie spółki na postanowienie WSA odmawiające przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi, uznając brak winy spółki za nieuprawdopodobniony.

Spółka złożyła zażalenie na postanowienie WSA, które odmówiło przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Jako przyczynę uchybienia wskazano chorobę dwubiegunową prezesa spółki. Sąd pierwszej instancji uznał, że choroba ta nie stanowiła braku winy spółki, gdyż nie miała charakteru nagłego i niespodziewanego, a spółka powinna zadbać o należyte reprezentowanie. NSA podzielił to stanowisko, oddalając zażalenie.

Sprawa dotyczyła zażalenia spółki O. sp. z o.o. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, które odmówiło przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Spółka argumentowała, że uchybienie terminu było spowodowane przewlekłą chorobą dwubiegunową jej prezesa. Sąd pierwszej instancji uznał, że wskazana przyczyna nie dowodzi braku winy spółki, ponieważ choroba nie miała charakteru nagłego i niespodziewanego, a spółka prawa handlowego powinna zapewnić właściwą reprezentację, nawet w przypadku niedyspozycji prezesa. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, podzielił argumentację WSA. Podkreślił, że przywrócenie terminu następuje tylko w przypadku braku winy strony, co wymaga szczególnej staranności. NSA stwierdził, że choroba prezesa, mająca charakter przewlekły i będąca świadomą niedyspozycją, nie może być uznana za przeszkodę uniemożliwiającą spółce terminowe dokonanie czynności procesowej bez jej winy. Spółka powinna była zadbać o ustanowienie prokurenta lub pełnomocnika. W związku z tym, NSA oddalił zażalenie jako niezasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli choroba ma charakter przewlekły i nie jest nagła ani niespodziewana, a spółka nie podjęła działań zapobiegawczych w celu zapewnienia należytej reprezentacji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że choroba prezesa spółki, mająca charakter przewlekły, nie może być uznana za brak winy w uchybieniu terminu, ponieważ spółka powinna była zadbać o zapewnienie ciągłości reprezentacji poprzez np. ustanowienie prokurenta lub pełnomocnika.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

P.p.s.a. art. 86 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 87 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.

P.p.s.a. art. 87 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Choroba dwubiegunowa prezesa spółki jako przyczyna braku winy w uchybieniu terminu.

Godne uwagi sformułowania

spółka prawa handlowego odpowiada za powołanie konkretnych osób do jej zarządu. Nie może się zatem powoływać na długotrwałą niezdolność prezesa do starannego prowadzenia jej spraw. Profesjonalny uczestnik obrotu gospodarczego, jakim jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, powinien bowiem w taki sposób organizować swoją działalność, aby sytuacje takie jak choroba i spowodowana nią nieobecność prezesa zarządu nie uniemożliwiały prawidłowego prowadzenia spraw spółki.

Skład orzekający

Jerzy Płusa

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki braku winy w przywróceniu terminu procesowego w kontekście chorób organów spółek prawa handlowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki prawa handlowego i jej obowiązku zapewnienia ciągłości reprezentacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę odpowiedzialności spółek za terminowość działań procesowych, nawet w obliczu problemów zdrowotnych kadry zarządzającej.

Choroba prezesa nie usprawiedliwia uchybienia terminowi. Spółka musi zadbać o ciągłość reprezentacji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FZ 40/18 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2018-02-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-01-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Płusa /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
I SA/Wr 923/16 - Postanowienie WSA we Wrocławiu z 2017-03-17
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej~Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1369
art. 86 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Jerzy Płusa po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia O. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 września 2017 r. sygn. akt I SA/Wr 923/16 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi O. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia 29 kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2007 r. postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 września 2017 r. sygn. akt I SA/Wr 923/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił O. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako "Spółka") przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od zażalenia z dnia 10 maja 2017 r. na postanowienie z dnia 6 kwietnia 2017 r. o odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia 29 kwietnia 2016 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2007 r.
Przedstawiając w uzasadnieniu postanowienia stan sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że w dniu 7 września 2017 r. Spółka wniosła o przywrócenie terminu do dokonania ww. czynności. We wniosku wskazała, że uchybienie terminu było spowodowane przewlekłą chorobą prezesa Spółki, tj. chorobą dwubiegunową.
Zdaniem Sądu, okoliczności podniesione we wniosku nie dowodzą braku winy Spółki w uchybieniu terminu, a tym samym nie uzasadniają uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Sąd uznał, że wskazana przez Spółkę przyczyna uchybienia terminu nie była nagłą, niespodziewaną czy niemożliwą do przewidzenia. Zaznaczył również, że spółka prawa handlowego odpowiada za powołanie konkretnych osób do jej zarządu. Nie może się zatem powoływać na długotrwałą niezdolność prezesa do starannego prowadzenia jej spraw.
W zażaleniu Spółka zaskarżyła ww. postanowienie Sądu w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu.
Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W myśl art. 87 § 1 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie zasadnie przyjęto, że Spółka nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał, że podana we wniosku przyczyna uchybienia terminu, tj. choroba dwubiegunowa prezesa Spółki, nie może stanowić o braku winy Spółki, a tym samym nie uzasadnia uwzględnienia wniosku.
W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, że nie każda choroba jest przeszkodą do dokonania określonej czynności procesowej. Przede wszystkim choroba ta musi mieć charakter niespodziewany lub nagły, czyli musi wystąpić takie pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć. W świetle okoliczności rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w zaskarżonym postanowieniu słusznie przyjęto, iż choroba prezesa Spółki nie miała charakteru nagłej, niespodziewanej czy niemożliwej do przewidzenia.
Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie SN z dnia 6 października 1998 r. sygn. akt II CKN 8/98), a samo działanie strony należy oceniać według obiektywnego miernika staranności. Z treści zażalenia, jak i dołączonego do wniosku o przywrócenie terminu zaświadczenia lekarskiego wynika, że P.K. - prezes Spółki, choruje od dłuższego czasu, będąc świadomym swojej okresowej niedyspozycji, która utrudnia mu prawidłowe prowadzenie spraw spółki. W związku z tym powinien był zadbać o jej należytą reprezentację, poprzez zainicjowanie zmian w zarządzie lub ustanowienie prokurenta czy pełnomocnika (profesjonalnego lub też pracownika) do prowadzenia sprawy sądowej. Profesjonalny uczestnik obrotu gospodarczego, jakim jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, powinien bowiem w taki sposób organizować swoją działalność, aby sytuacje takie jak choroba i spowodowana nią nieobecność prezesa zarządu nie uniemożliwiały prawidłowego prowadzenia spraw spółki.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że powołane wyżej okoliczności jednoznacznie wskazują, że Spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Prezentowana przez Sąd pierwszej instancji argumentacja jest trafna, a samo orzeczenie odpowiada prawu.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI