Orzeczenie · 2025-08-13

II FZ 39/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-08-13
NSApodatkoweWysokansa
podatek dochodowypodwójne opodatkowanieumowa o unikaniu podwójnego opodatkowaniamarynarztransport międzynarodowyulga abolicyjnazawieszenie postępowaniazagadnienie prawneNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenia T. K. oraz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, które zawiesiło postępowanie w sprawie nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych. WSA zawiesił postępowanie, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy zależało od zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości, przedstawionego do rozstrzygnięcia NSA w innej sprawie (sygn. II FPS 1/25, błędnie oznaczonej w postanowieniu jako II FPS 1/25). Zagadnienie to dotyczyło zastosowania metody unikania podwójnego opodatkowania dochodów marynarzy pracujących na statkach międzynarodowych na podstawie umowy z Norwegią, w sytuacji gdy dochody te nie podlegały opodatkowaniu w Norwegii. Zarówno skarżący, jak i Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, domagali się uchylenia postanowienia o zawieszeniu, argumentując, że sprawa opiera się na krajowym przepisie (art. 21 ust. 1 pkt 23c u.p.d.o.f.) i nie ma związku z zagadnieniem prawnym dotyczącym umowy międzynarodowej. NSA oddalił oba zażalenia. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami skargi ani podstawą prawną, i ma obowiązek badać zgodność z prawem zaskarżonego aktu również w świetle innych przepisów. NSA zauważył, że skarżący w swojej pierwotnej skardze powoływał się na przepisy umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz na tzw. "ulgę abolicyjną", a także w innej, wcześniejszej sprawie dotyczącej ograniczenia poboru zaliczek, opierał argumentację na przepisach tej konwencji. W związku z tym, sąd pierwszej instancji miał prawo zawiesić postępowanie, gdyż rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego mogło mieć wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy, nawet jeśli nie było to bezpośrednio wskazane przez strony w zażaleniach. NSA uznał, że postanowienie o zawieszeniu było zasadne na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie zasady, że sąd administracyjny ma obowiązek badać zgodność z prawem zaskarżonego aktu również w świetle przepisów prawa międzynarodowego, nawet jeśli strony nie podniosły takich zarzutów, a także uzasadnienie zawieszenia postępowania w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zawieszenia postępowania w kontekście zagadnienia prawnego dotyczącego umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania i dochodów marynarzy.

Zagadnienia prawne (2)

Czy na gruncie art. 14 ust. 3 Konwencji między Rzeczpospolitą Polską a Królestwem Norwegii o unikaniu podwójnego opodatkowania, zastosowanie znajduje metoda unikania podwójnego opodatkowania w Polsce (art. 22 ust. 1 lit. a-d), gdy osoba mająca miejsce zamieszkania w Polsce i osiągająca dochód z pracy na statku morskim eksploatowanym w transporcie międzynarodowym przez norweskie przedsiębiorstwo, nie podlega z tego tytułu obowiązkowi podatkowemu zgodnie z prawem wewnętrznym Norwegii?

Odpowiedź sądu

Sąd pierwszej instancji zawiesił postępowanie w sprawie podatkowej, oczekując na rozstrzygnięcie tego zagadnienia przez NSA, co uznał za zasadne.

Uzasadnienie

Rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego dotyczącego wykładni umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania z Norwegią jest kluczowe dla interpretacji umów o unikaniu podwójnego opodatkowania i granic systemu unikania podwójnego opodatkowania, co ma istotne znaczenie dla kontroli legalności decyzji podatkowych.

Czy sąd administracyjny, zawieszając postępowanie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w związku z przedstawieniem zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia NSA, prawidłowo ocenił, że wynik tego postępowania będzie miał decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, nawet jeśli strony wnoszące zażalenie argumentują, że sprawa dotyczy wyłącznie przepisów prawa krajowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, NSA oddalił zażalenia, uznając, że sąd pierwszej instancji miał prawo zawiesić postępowanie, ponieważ sąd ma obowiązek badać zgodność z prawem zaskarżonego aktu również w świetle innych przepisów, w tym umów międzynarodowych, nawet jeśli nie zostały one bezpośrednio podniesione przez strony.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny nie jest związany zarzutami skargi ani podstawą prawną i ma obowiązek badać zgodność z prawem zaskarżonego aktu w pełnym zakresie, uwzględniając również przepisy prawa międzynarodowego, jeśli mają one związek ze sprawą, a skarżący powoływał się na nie w innych pismach.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono zażalenie T. K. oraz zażalenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na postanowienie o zawieszeniu postępowania.

Przepisy (5)

Główne

P.p.s.a. art. 125 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zawieszenia postępowania, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania lub zagadnienia prawnego.

u.p.d.o.f. art. 21 § 1 pkt 23c

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przepis dotyczący zwolnienia z opodatkowania dochodów marynarzy.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sądu administracyjnego, który nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd pierwszej instancji miał prawo zawiesić postępowanie, ponieważ rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego dotyczącego umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania może mieć wpływ na sprawę, nawet jeśli nie było ono bezpośrednio podniesione przez strony. • Sąd administracyjny ma obowiązek badać zgodność z prawem zaskarżonego aktu również w świetle przepisów prawa międzynarodowego, zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a.

Odrzucone argumenty

Zawieszenie postępowania było niezasadne, ponieważ sprawa dotyczyła wyłącznie przepisów krajowych (art. 21 ust. 1 pkt 23c u.p.d.o.f.) i nie miała związku z zagadnieniem prawnym dotyczącym umowy międzynarodowej. • Nie istniał związek podmiotowo-przedmiotowy między sprawą a zagadnieniem prawnym przedstawionym do rozstrzygnięcia NSA.

Godne uwagi sformułowania

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. • Zakres tej kontroli określono w art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. • Niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Skład orzekający

Jerzy Płusa

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że sąd administracyjny ma obowiązek badać zgodność z prawem zaskarżonego aktu również w świetle przepisów prawa międzynarodowego, nawet jeśli strony nie podniosły takich zarzutów, a także uzasadnienie zawieszenia postępowania w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zawieszenia postępowania w kontekście zagadnienia prawnego dotyczącego umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania i dochodów marynarzy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podwójnego opodatkowania dochodów marynarzy i interpretacji umów międzynarodowych, co jest istotne dla specyficznej grupy podatników i prawników zajmujących się prawem podatkowym międzynarodowym.

NSA rozstrzyga: Czy dochody marynarzy z Norwegii są podwójnie opodatkowane?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst