II FZ 380/08

II FZ 380/08 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2008-10-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-08-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jacek Brolik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
III SA/Wa 780/08 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2008-05-15
II FSK 1493/08 - Postanowienie NSA z 2009-08-21
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.87
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jacek Brolik po rozpoznaniu w dniu 9 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. sp. z o.o. w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 780/08 w zakresie odmowy przywrócenia terminu w sprawie ze skargi E. sp. z o.o. w Warszawie na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 24 stycznia 2008 r., nr (...) w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie odrzucające wniosek o zawieszenie kontroli podatkowej postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 780/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił "E." sp. z o.o. z siedzibą w W. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi na podstawie art. 86 i 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), bowiem wniosek ten nie został uzasadniony przez pełnomocnika okolicznościami wskazującymi na brak winy w uchybieniu terminowi. Sąd stwierdził, iż błędny jest argument pełnomocnika jakoby nie otrzymał on wezwania do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi pismem z dnia 15 kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie akt sprawy skonstatował, że pełnomocnikowi skarżącej spółki przesłano dwa wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. Jeden do nadesłania oryginału pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionej kopii, drugi natomiast do uiszczenia wpisu od skargi. Wezwanie o uzupełnienie braków poprzez nadesłanie pełnomocnictwa, pełnomocnik wykonał w terminie, natomiast wpis uiścił po terminie, a mianowicie po otrzymaniu postanowienia o odrzuceniu skargi.
W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik spółki wniósł o jego uchylenie, ewentualnie o jego zmianę poprzez uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. Pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, iż korespondencja sądowa doręczona w dniu 18 kwietnia 2008 r. zawierała jeden dokument to jest wezwanie do uzupełnienia pełnomocnictwa, które zostało wykonane w terminie – w dniu 23 kwietnia 2008 r. W korespondencji nie było zarządzenia Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2008 r. wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego. W opinii pełnomocnika strony, brak uiszczenia wpisu nie wynikał z zaniedbania strony, lecz z przyczyn od niej niezależnych. O nieuiszczeniu wpisu sądowego pełnomocnik dowiedział się dopiero w dniu 20 maja 2008 r., po otrzymaniu postanowienia z dnia 15 maja 2008 r. o odrzuceniu skargi. Złożył wówczas wniosek o przywrócenie terminu i jednocześnie uiścił wpis sądowy w kwocie 100 zł. Nadto podkreślił, iż sam fakt wysłania korespondencji przez Sąd nie oznacza, iż w kopercie znajdowały się obydwa zarządzenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył i orzekł, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia. Art. 87 § 2 p.p.s.a. zawiera wymóg uprawdopodobnienia przez stronę wnoszącą o przywrócenie terminu braku winy w jego uchybieniu. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zarówno w nauce postępowania administracyjnego jaki i prawa cywilnego panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (J.P.Tarno. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Lexis Nexis, Warszawa 2006 r., s.226).
W pierwszej kolejności należało dokładnie przeanalizować i wyjaśnić wszystkie elementy i okoliczności składające się na stan faktyczny rozpoznawanej sprawy. Otóż z przedstawionych Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu akt sprawy wynika, że:
1) Przewodniczący III Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydał dwa zarządzenia o sygn. III SA/Wa 780/08:
- z dnia 7 kwietnia 2008 r. o wezwaniu pełnomocnika strony do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez złożenie oryginału lub uwierzytelnionej kopii pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi (k-1);
- z dnia 10 kwietnia 2008 r. o wezwaniu pełnomocnika strony do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi (k-14 - 15).
2) Z kolei na dzień 15 kwietnia 2008 r. datowane są dwa pisma sekretariatu:
- o doręczeniu odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego (k-17);
- wezwanie do przedłożenia dokumentu pełnomocnictwa procesowego (k-16).
3) Potwierdzenie odbioru w/w pism zostało opatrzone przez Sąd adnotacją: "15.04.2008 r., sygn. akt III SA/Wa 780/08, wpis + braki". Korespondencja została doręczona do kancelarii doradcy podatkowego (pełnomocnika strony) w dniu 18 kwietnia 2008 r. (k-20).
4) W dniu 23 kwietnia 2008 r. przedłożone zostało Sądowi pełnomocnictwo do reprezentowania skarżącej spółki przez doradcę podatkowego D. B. (k-18-19).
5) Dnia 15 maja 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę spółki ze względu na nieuiszczenie wpisu sądowego w 7-dniowym terminie zakreślonym przez Sąd (k-23-24).
6) W wykonaniu zarządzenia sędziego WSA w Warszawie z dnia 15 maja 2008 r.(k – 25) wystosowano do pełnomocnika skarżącej spółki pismo z dnia 16 maja 2008 r. o doręczeniu w/w postanowienia wraz z uzasadnieniem (k-26).
7) Pismo powyższe zostało doręczone w dniu 20 maja 2008 r. (k- 33).
8) Pismem z dnia 26 maja 2008 r. (data stempla pocztowego - 27 maja 2008 r.) pełnomocnik spółki wniósł wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi (k-28) i jednocześnie uiścił kwotę 100 zł (tytułem wpisu) na konto WSA w Warszawie (k-30).
Na tle tak ustalonego stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy należy w świetle regulacji art. 87 § 2 p.p.s.a. ocenić, czy pełnomocnik spółki uprawdopodobnił okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Otóż autor zażalenia wywodził we wniosku o przywrócenie terminu, a następnie w zażaleniu skierowanym do NSA, iż korespondencja sądowa do niniejszej sprawy zawierała jeden dokument to jest wezwanie do uzupełnienia pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącej spółki. Brak było zarządzenia Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2008 r. wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego. W opinii pełnomocnika strony, brak uiszczenia wpisu sądowego nie wynikał z zaniedbania strony, lecz z przyczyn od niej niezależnych. O nieuiszczeniu wpisu sądowego pełnomocnik dowiedział się dopiero w dniu 20 maja 2008 r. po otrzymaniu postanowienia z dnia 15 maja 2008 r. odrzucającego skargę spółki ze względu na brak uiszczenia przedmiotowego wpisu.
Naczelny Sąd Administracyjny skonstatował, iż nie można wykluczyć sytuacji opisanej przez pełnomocnika spółki. Nie jest bowiem możliwe na tle stanu faktycznego sprawy jednoznaczne ustalenie, iż uchybienie terminu leżało wyłącznie po stronie pełnomocnika, czy też było wynikiem zaniechania WSA w Warszawie. Po pierwsze prawdopodobne jest, iż pracownik sekretariatu przygotowując korespondencję do wysyłki w dniu 15 kwietnia 2008 r. umieścił w kopercie jedynie wezwanie do przedłożenia pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącej spółki, pomijając doręczenie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. Po drugie potwierdzenie odbioru powinno wyraźnie wskazywać, iż przesyłka kierowana do strony zawiera dwa odrębne pisma. Tymczasem potwierdzenie odbioru jest lakonicznie oznaczone - "15.04.2008 r., sygn. akt III SA/Wa 780/08, wpis + braki". Dodatkowym argumentem przemawiającym za racją pełnomocnika strony jest fakt, iż po otrzymaniu w/w pisma w dniu 18 kwietnia 2008 r. przedłożył on Sądowi wymagany dokument pełnomocnictwa i to w 7- dniowym terminie zakreślonym przez Sąd (23 kwietnia 2008 r.). Wobec tego należałoby wnioskować, że gdyby pełnomocnik otrzymał w tym samym dniu pismo o doręczeniu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego to uiściłby również w zakreślonym terminie wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł. Okoliczności powyżej wskazane uprawdopodobniają w sposób dostateczny, iż pełnomocnik spółki nie poniósł winy w uchybieniu terminowi. Co więcej podkreślić trzeba i należy, że uprawdopodobnienie nie jest pojęciem tożsamym z udowodnieniem braku winy, ma ono bowiem na celu, jedynie uwiarygodnienie przedstawionych we wniosku okoliczności. Nadto poza wykazaniem braku winy pełnomocnik skarżącej spełnił pozostałe warunki skuteczności wniosku o przywrócenie terminu, to znaczy złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminowi i równocześnie dokonał czynności uchybionej (wpłacił wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł).
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.