II FZ 367/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazał swojej złej sytuacji majątkowej.
Skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy, w tym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Sąd I instancji odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na stałe źródło dochodu i posiadane nieruchomości. Skarżący w zażaleniu podniósł, że jego dochód jest zbyt niski, a sąd pominął jego argumentację. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że skarżący nie wykazał swojej złej sytuacji majątkowej, mimo wezwania do przedłożenia dokumentów.
Skarżący, S. G., złożył wnioski o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, postanowieniem z dnia 22 maja 2009 r. (sygn. I SA/Kr 1157/08), odmówił przyznania prawa pomocy, uzasadniając to posiadaniem przez skarżącego stałego źródła dochodu (wynagrodzenie za pracę) oraz własności dwóch nieruchomości (mieszkania i działki rolnej). Sąd I instancji wskazał również, że skarżący nie przedłożył wymaganych dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową, mimo wezwania. Skarżący wniósł zażalenie, argumentując, że jego dochód na osobę w rodzinie (270 zł) jest niewystarczający do zapewnienia pełnego dostępu do sądu, a sąd I instancji pominął tę kwestię. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, oddalił je. Sąd podkreślił, że prawo pomocy jest świadczeniem wyjątkowym, a ciężar dowodu co do spełnienia przesłanek jego przyznania spoczywa na stronie ubiegającej się o pomoc. NSA stwierdził, że skarżący nie wykazał swojej złej sytuacji majątkowej, ponieważ nie przedstawił wymaganych dokumentów, co było kluczowe dla oceny jego wniosku. Sąd odwoławczy uznał, że prawo do sądu, w tym prawo do bezpłatnej pomocy pełnomocnika i zwolnienia z kosztów, jest uzależnione od udowodnienia złej sytuacji materialnej, czego skarżący nie uczynił.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący nie wykazał swojej złej sytuacji majątkowej, która jest warunkiem przyznania prawa pomocy.
Uzasadnienie
Prawo pomocy jest świadczeniem wyjątkowym, a ciężar dowodu spoczywa na stronie ubiegającej się. Skarżący, mimo wezwania, nie przedstawił dokumentów potwierdzających jego trudną sytuację materialną, co uniemożliwiło przyznanie pomocy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (4)
Główne
u.p.p.s.a. art. 246 § 1 pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W zakresie całkowitym, gdy strona nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów.
u.p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.p.s.a. art. 197 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 199
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Dochód na osobę w rodzinie w wysokości 270 zł jest za niski, by zabezpieczyć pełny dostęp do Sądu. Skarżący nie powinien ponosić odpowiedzialności za bezprawne działania sądu.
Godne uwagi sformułowania
Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywoływanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Prawo do Sądu – czyli prawo do bezpłatnej pomocy pełnomocnika oraz do zwolnienia strony z kosztów postępowania, jest prawem, którego realizacja zależy od złej sytuacji majątkowej skarżącego.
Skład orzekający
Hanna Kamińska
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności wymogu wykazania złej sytuacji majątkowej poprzez przedłożenie dokumentów."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i wymaga indywidualnej oceny sytuacji materialnej strony.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy rutynowej kwestii przyznawania prawa pomocy, ale pokazuje, jak ważne jest udokumentowanie swojej sytuacji materialnej.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII FZ 367/09 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2009-09-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2009-08-24 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Hanna Kamińska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty Hasła tematyczne Prawo pomocy Sygn. powiązane I SA/Kr 1157/08 - Postanowienie WSA w Krakowie z 2008-09-24 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 246 par. 1 pkt 2, art. 199, art. 184, art. 197 par. 2. Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA del. Hanna Kamińska, , po rozpoznaniu w dniu 9 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia S. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 maja 2009 r. sygn. I SA/Kr 1157/08 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie z powództwa S. G. o odszkodowanie za wydanie wyroku niezgodnego z prawem p o s t a n a w i a oddalić zażalenie Uzasadnienie Pismami z 31 grudnia 2008 r. oraz formularzem z 27 stycznia 2009 r. S. G., dalej jako skarżący, zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. Zarządzeniem z 6 marca 2009 r. wezwano skarżącego o przedstawienie dodatkowych informacji o jego stanie majątkowym. Sąd I instancji, postanowieniem z 22 maja 2009 r. sygn. I SA/Kr 1157/08 odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu stwierdził, że wnioskodawca nie spełnia tego kryterium, gdyż ma stałe źródło dochodu w postaci wynagrodzenia za pracę, a ponadto jest właścicielem dwóch nieruchomości tzn mieszkania i działki rolnej. Sąd wskazał ponadto, że pomimo wezwania przez referendarza sądowego o przedłożenie konkretnych dokumentów , które pozwoliły by na weryfikację danych zawartych we wniosku , wnioskodawca nie przedłożył żądanych dokumentów. W zażaleniu skarżący wskazał, że Konstytucja RP gwarantuje każdemu prawo do sądu i prawo do korzystania z pomocy pełnomocnika. Zdaniem Skarżącego, dochód na jedną osobę w rodzinie w wysokości 270 zł jest za niski, by zabezpieczyć pełny dostęp do Sądu, co Sąd I instancji pominął. Nadto, skarżący nie powinien ponosić odpowiedzialności za bezprawne działania sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako u.p.p.s.a.). Sąd przyzna osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywoływanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. W zakresie całkowitym prawo pomocy może zostać przyznane, jeśli skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Nie zasługuje na uwzględnienie argument zażalenia, jakoby WSA pominął treść składanych oświadczeń, gdyż w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji rzetelnie przeanalizował sytuację materialną i rodzinną strony, w efekcie czego doszedł do właściwych wniosków, tj. uznał, że ta jest w stanie ponieść koszty sądowe związane z niniejszym postępowaniem sądowym. S. G. nie wykazał bowiem, że spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy, ponieważ, pomimo wezwania, nie przedstawił dokumentów, które potwierdzałyby jego złą sytuację majątkową. Okoliczność tą trafnie uwypuklił Sąd I instancji. Zdaniem Sądu Odwoławczego, prawo do Sądu – na które powołuje się skarżący – czyli prawo do bezpłatnej pomocy pełnomocnika oraz do zwolnienia strony z kosztów postępowania, jest prawem, którego realizacja zależy od złej sytuacji majątkowej skarżącego. A tej, pomimo wezwania, skarżący nie wykazał, ponieważ nie przedstawił informacji w tym względzie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 u.p.p.s.a., postanowił zażalenie oddalić.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI