Orzeczenie · 2025-06-18

II FZ 36/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-06-18
NSApodatkoweŚredniansa
podatek dochodowyPITdoręczeniedoręczenie zastępczeterminskargapostępowanie sądowesądy administracyjneOrdynacja podatkowap.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił skargę M. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku, uznając ją za wniesioną po terminie. Sąd pierwszej instancji ustalił, że decyzja została doręczona w trybie art. 150 § 4 Ordynacji podatkowej (doręczenie zastępcze po dwukrotnym awizowaniu), co skutkowało rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia skargi od 19 listopada 2024 r. Skarga została nadana pocztą 10 lutego 2025 r., a więc z uchybieniem terminu. WSA odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Spółka wniosła zażalenie, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 53 § 1 p.p.s.a. (odrzucenie skargi mimo jej niedopuszczalności z powodu braku skutecznego doręczenia), art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. (niedostateczne wyjaśnienie podstawy prawnej) oraz art. 150a o.p. (błędna wykładnia przepisu o doręczaniu na adres skrytki pocztowej). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że termin do wniesienia skargi wynosi trzydzieści dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia (art. 53 § 1 p.p.s.a.), a jego uchybienie skutkuje obligatoryjnym odrzuceniem skargi (art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). NSA uznał, że doręczenie zastępcze było skuteczne, ponieważ decyzja została wysłana na właściwy adres spółki, a spółka nie wykazała, aby oczekiwała doręczania korespondencji w trybie art. 150a o.p. w sposób jednoznaczny. Sąd wskazał, że spółka kwestionowała stosowanie art. 150a o.p. na etapie postępowania przed organami podatkowymi, co świadczy o jej niekonsekwencji. NSA potwierdził, że decyzja została doręczona w trybie art. 150 o.p., a zwrotna przesyłka potwierdzała niepodjęcie pisma po dwukrotnym awizowaniu. Termin do wniesienia skargi upłynął 18 grudnia 2024 r., a skarga została wniesiona po terminie. Sąd oddalił również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., uznając, że uzasadnienie postanowienia WSA zawierało wszystkie niezbędne elementy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących doręczeń zastępczych w postępowaniu administracyjnym i sądowo-administracyjnym, w szczególności w kontekście niekonsekwentnych zachowań strony.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, w której strona kwestionuje różne tryby doręczenia w zależności od etapu postępowania. Kluczowe jest udowodnienie przez organ prawidłowości procedury doręczenia.

Zagadnienia prawne (3)

Czy doręczenie zastępcze decyzji administracyjnej w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej jest skuteczne, jeśli strona kwestionuje sposób doręczenia lub nie oczekuje doręczenia na wskazany adres?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, doręczenie zastępcze jest skuteczne, jeśli decyzja została wysłana na właściwy adres, a strona nie wykazała w sposób jednoznaczny, że oczekuje doręczenia w innym trybie lub na inny adres, zwłaszcza jeśli sama kwestionowała stosowanie alternatywnych trybów doręczenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że doręczenie zastępcze było skuteczne, ponieważ decyzja została wysłana na adres spółki podany w odwołaniu, a spółka nie wykazała jednoznacznej woli doręczania korespondencji w innym trybie (np. art. 150a o.p.). Kwestionowanie przez spółkę stosowania art. 150a o.p. na wcześniejszym etapie postępowania świadczy o braku konsekwencji i nie może prowadzić do uznania doręczenia za nieskuteczne.

Czy uchybienie terminowi do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, wynikające ze skutecznego doręczenia zastępczego, skutkuje obligatoryjnym odrzuceniem skargi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wniesienie skargi po upływie terminu, który rozpoczął bieg od skutecznego doręczenia, powoduje obligatoryjne jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że termin do wniesienia skargi wynosi trzydzieści dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia. Jeśli doręczenie było skuteczne (w tym w trybie zastępczym), a skarga została wniesiona po upływie tego terminu, sąd jest zobowiązany do jej odrzucenia.

Czy sąd pierwszej instancji naruszył przepisy o uzasadnieniu postanowienia (art. 141 § 4 p.p.s.a.), jeśli jego uzasadnienie zawierało podstawę prawną rozstrzygnięcia i wyjaśnienie powodów odrzucenia skargi?

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji nie naruszył przepisów o uzasadnieniu, jeśli jego postanowienie zawierało zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów, stanowisk stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, co pozwala na kontrolę instancyjną.

Uzasadnienie

Uzasadnienie postanowienia WSA zawierało wszystkie niezbędne elementy wymagane przez art. 141 § 4 p.p.s.a., w tym podstawę prawną i wyjaśnienie przyczyn odrzucenia skargi, co pozwoliło na przeprowadzenie kontroli instancyjnej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono zażalenie
Zażalenie M. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k. na postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 9 kwietnia 2025 r. sygn. akt I SA/Bk 104/25 w przedmiocie odrzucenia skargi zostało oddalone.

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obligatoryjne odrzucenie skargi wniesionej po terminie.

p.p.s.a. art. 53 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego wynosi trzydzieści dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia.

o.p. art. 150 § § 1-4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Tryb doręczenia zastępczego pisma.

o.p. art. 150a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Możliwość doręczania pism na adres skrytki pocztowej na wniosek strony.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 54 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Czynność wniesienia skargi do sądu administracyjnego dokonuje się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymagania dotyczące uzasadnienia wyroku (w tym postanowienia).

p.p.s.a. art. 166

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy dotyczące postanowień sądu.

o.p. art. 148 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Sposoby doręczania pism.

o.p. art. 149

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Sposoby doręczania pism.

o.p. art. 150 § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Sposób umieszczania zawiadomienia o pozostawieniu pisma.

o.p. art. 150 § § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Doręczenie zastępcze decyzji było skuteczne, ponieważ pismo zostało wysłane na właściwy adres spółki, a spółka nie wykazała jednoznacznej woli doręczania korespondencji w innym trybie. • Skarga została wniesiona po terminie, co skutkuje jej obligatoryjnym odrzuceniem. • Uzasadnienie postanowienia WSA było wystarczające i pozwalało na kontrolę instancyjną.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 150a o.p. przez błędną wykładnię. • Zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 53 § 1 p.p.s.a. z uwagi na brak skutecznego doręczenia decyzji. • Zarzut naruszenia art. 141 § 4 zdanie pierwsze w zw. z art. 166 p.p.s.a. przez niedostateczne wyjaśnienie podstawy prawnej.

Godne uwagi sformułowania

strona nie wyartykułowała jasno, aby oczekiwała doręczania przesyłek w trybie art. 150a o.p., zatem brak jednoznacznego formułowania żądań obciąża jedynie stronę. • Tego typu działanie, cechujące się niekonsekwencją odnośnie właściwego adresu, na który organy powinny doręczać pisma w sprawie, nie mogło wywrzeć oczekiwanego przez stronę skutku w postaci uwzględnienia żądań spółki. • przepisy o doręczeniach pism pełnią dwojaką rolę. Po pierwsze mają zapewnić sprawne procedowanie przez organ administracji, a w konsekwencji zapobiegać próbom negatywnego wpływania przez strony na przebieg postępowania poprzez utrudnianie go w wyniku nieodebrania pism i próby blokowania jego przebiegu. Po drugie, mają zapewnić stronom postępowania możliwość zapoznania się z pismami, które są do nich kierowane, przede wszystkim przez zagwarantowanie procedury urzeczywistniającej możliwość odebrania i zapoznania się przez stronę z treścią pisma w odpowiednim terminie.

Skład orzekający

Aleksandra Wrzesińska-Nowacka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczeń zastępczych w postępowaniu administracyjnym i sądowo-administracyjnym, w szczególności w kontekście niekonsekwentnych zachowań strony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której strona kwestionuje różne tryby doręczenia w zależności od etapu postępowania. Kluczowe jest udowodnienie przez organ prawidłowości procedury doręczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy kluczowego aspektu postępowania administracyjnego i sądowego – skuteczności doręczeń. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje praktyczne problemy związane z doręczeniami zastępczymi i niekonsekwencją stron, co jest istotne dla prawników.

Doręczenie zastępcze kluczem do terminu skargi – jak nie przegapić szansy na sądową ochronę?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst