II FZ 354/16

II FZ 354/16 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2016-07-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-05-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogdan Lubiński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
III SA/Wa 680/15 - Wyrok WSA w Warszawie z 2016-01-25
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 86 par. 1, art. 87 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogdan Lubiński po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia C. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 680/15 w zakresie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi C. K. na decyzję Dyrektora Izb Skarbowej w Warszawie z dnia 15 grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 680/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek C. K. (zwanego dalej "Skarżącym") o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2016 r.
W uzasadnieniu WSA wskazał, że Skarżący wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 15 grudnia 2014 r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej. Sąd wyrokiem z dnia 25 stycznia 2016 r. oddalił skargę. Skarżący w piśmie procesowym z dnia 9 lutego 2016 r., po ogłoszeniu wyroku w dniu 25 stycznia 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 680/15, złożył wniosek o wyłączenie sędziów składu orzekającego, którzy go wydali. Postanowieniem z dnia 4 marca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił ww. wniosek Skarżącego.
Odpis postanowienia doręczony został pełnomocnikowi Skarżącego w dniu 11 marca 2016 r. Ustawowy termin siedmiodniowy do wniesienia zażalenie na to postanowienie upłynął w dniu 18 marca 2016 r.
Skarżący w dniu 5 kwietnia 2016 r. złożył samodzielnie zażalenie na postanowienie z dnia 4 marca 2016 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Z uzasadnienia wniosku wynika, że pełnomocnik Skarżącego przekazał mu listem poleconym odpis postanowienia Sądu z dnia 4 marca 2016 r., które odebrał on w dniu 1 kwietnia 2016 r. Ponadto zaznaczył, że pełnomocnik nie kontaktował się z nim w tej sprawie. Zdaniem Skarżącego, na skutek powyższego, nie ponosi on winy w niezłożeniu w terminie zażalenia.
Sąd uznał, że nie zostały uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy pełnomocnika procesowego w uchybieniu terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 4 marca 2016 r. Oznacza to, że strona nie może powoływać się na okoliczności wyłączające brak jej winy w uchybieniu terminu. Ustawowy termin dla dokonania czynności procesowej nie może biec odrębnie dla strony i reprezentującego ją pełnomocnika procesowego. Na profesjonalnym pełnomocniku ciążył obowiązek złożenia zażalenia. Dążenie Skarżącego do wykazania braku własnej winy w uchybieniu terminu nie będzie skutkować przywróceniem terminu, bowiem on jako reprezentowany przez pełnomocnika w terminie do wniesienia zażalenia nie wykazał, by ów pełnomocnik nie ponosił winy za uchybienie terminowi. Okoliczności sprawy wskazują bezsprzecznie, że właśnie z powodu winy pełnomocnika przejawiającej się w niedołożeniu staranności w prowadzeniu zleconej mu sprawy termin do dokonania uchybionej czynności został niezachowany.
Kiedy posiadający umocowanie pełnomocnik, mając możliwość działania za mocodawcę nie wniósł środka odwoławczego w stosownym terminie, powodując tym samym niekorzystne dla reprezentowanego skutki, nie pozwala na uznanie, że pełnomocnik ten nie ponosi winy za uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. To na profesjonalnym pełnomocniku ciążył obowiązek zachowania należytej staranności w dbałości o interesy swojego mocodawcy, zaś działania podjęte w tej sprawie przez adwokata staranności takiej nie wykazały.
W niniejszej sprawie nie było przeszkód dla dokonania ww. czynności procesowej w ustawowym terminie. Profesjonalny pełnomocnik powinien działać w taki sposób, by odpowiednio zabezpieczyć interesy swoich klientów. Skutkiem zawinionego działania pełnomocnika procesowego jest zarówno uchybienie terminu dla strony, jak i wina strony w jego uchybieniu. Otrzymanie przez pełnomocnika Skarżącego postanowienia z dnia 4 marca 2016 r. w dniu 11 marca 2016 r. było skuteczne wobec Skarżącego i od tego momentu biegł termin do wniesienia środka odwoławczego w postaci zażalenia. Pełnomocnik nie złożył do dnia 18 marca 2016 r. zażalenia, co obciąża mocodawcę.
Skarżący w żaden sposób nie próbował wykazać braku winy pełnomocnika w uchybieniu wskazanego wyżej terminu, co wyklucza możliwość przywrócenia terminu. Okoliczności sprawy wskazują bezsprzecznie, że właśnie z powodu winy pełnomocnika przejawiającej się w niedołożeniu staranności w prowadzeniu zleconej mu sprawy, termin do dokonania uchybionej czynności został niezachowany.
Pełnomocnik Skarżącego wniósł zażalenie na powyższe postanowienia, w którym odniósł się do kwestii wyłączenia sędziego. Wskazał również, że celem podejmowanych przez pełnomocnika czynności w postępowaniu sądowym jest przede wszystkim ochrona interesów Skarżącego. Ochrona interesów nie oznacza jednak przymusu i obowiązku składania środków odwolawczych od każdej wydanej przez Sąd meriti decyzji procesowej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – zwanej dalej "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest zatem brak winy strony w jego uchybieniu. Brak winy wiąże się w takiej sytuacji z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Jedynie gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, można mówić o braku winy
Pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje swym zakresem także winę osób trzecich - w tym przypadku pełnomocnika - upoważnionych przez stronę do dokonania określonej czynności. Podkreślenia wymaga przy tym, że w sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, kryterium braku winy w uchybieniu terminowi należy oceniać z uwzględnieniem miernika staranności wymaganego przy dokonywaniu czynności procesowych przez tego pełnomocnika. To strona bowiem ponosi wszelkie konsekwencje działania, bądź zaniechania reprezentującego ją w sprawie pełnomocnika.
W niniejszej sprawie adwokat M. W. L. został wyznaczony w dniu 22 września 2015 r. przez Okręgową Radę Adwokacką pełnomocnikiem z urzędu dla p. C. K. (s. 52 akt sądowych). Pełnomocnik ten brał udział w rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 25 stycznia 2016 r. (k. 61), złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku (s. 63), a także złożył skargę kasacyjną od wyroku z dnia 25 stycznia 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 680/15.
Zakresem rozpoznawanego obecnie zażalenia objęte jest postanowienie z dnia 19 kwietnia 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 680/15 oddalające wniosek Skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2016 r. Powyższe oznacza, że na tym etapie postępowania nie są badane kwestie związane z wyłączeniem Sędziego, a kwestia przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.
W niniejszej sprawie Skarżący złożył samodzielny wniosek o wyłączenie sędziów składu orzekającego. Z uzasadnienia zażalenia wniesionego przez pełnomocnika na postanowienie z dnia 19 kwietnia 2016 r. wynika, że "Analiza decyzji procesowej Sądu meriti o oddaleniu żądania skarżącego, prowadziła w ocenie pełnomocnika do wniosku, iż brak było podstaw prawnych i faktycznych do jej zaskarżenia. Pełnomocnik skarżącego niezwłocznie potem wysłał listem poleconym skarżącemu decyzję procesową, przed upływem terminu na wniesienie zażalenia".
Z powyższego wynika, że pełnomocnik Skarżącego podjął decyzję o nie wnoszeniu zażalenia. Skoro tak, to brak było podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
[pic]