II FZ 350/11

II FZ 350/11 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2011-07-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-06-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogdan Lubiński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
III SA/Wa 472/11 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2012-01-31
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 86 § 1, art. 95
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 146 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogdan Lubiński (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt III SA/Wa 472/11 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi T. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 19 października 2010 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na rok 2007 oraz rok 2008 postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie .
Uzasadnienie
1. Postanowieniem z dnia 12 maja 2011 r., III SA/Wa 472/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek T. S.A. z siedzibą w W. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 19 października 2010 r., w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na rok 2007 r. oraz na rok 2008.
2. Ze stanu sprawy przyjętego przez sąd pierwszej instancji wynikało, że w dniu 17 stycznia 2011 r. (Data nadania w UP) A. C. pełnomocnik T. S.A. (dalej: spółka) złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 19 października 2010 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na rok 2007 r. w kwocie 336.497 zł oraz na rok 2008 w kwocie 336.845 zł. Jednocześnie ze skargą pełnomocnik złożył też wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wniosek ten został ponadto w dniu 21 marca 2011 r. uzupełniony.
W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik podniósł, że postępowanie toczyło się od 13 listopada 2009 r., kiedy to Burmistrz Z. wydał decyzję określającą podatek od nieruchomości za lata 2007-2008. Natomiast w dniu 19 października 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wydało bez uprzedniego wyznaczenia spółce terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym, decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Jednocześnie pełnomocnik wskazał, że jakkolwiek G. S.A., której jest pracownikiem przeniosła swoją siedzibę na ulicę P. [...] w W. to jednak jej pracownicy nie zaprzestali odbioru przesyłek skierowanych na adres ul. B. [...]. Odbierali je w urzędzie pocztowym w pokoju nr 118 (wniosek z prośbą o pozostawianie przesyłek w urzędzie i przekazywanie zawiadomień o ich nadejściu do pokoju 118 został przez spółkę złożony w urzędzie pocztowym). Pełnomocnik podniósł, że pracownik G. S.A. nie otrzymał zarówno pierwszego jak i powtórnego zawiadomienia o przesyłce zawierającej decyzję z dnia 19 października 2010 r., i nastąpiło to jego zdaniem z winy Urzędu Pocztowego.
3. Uzasadniając wydane postanowienie sąd pierwszej instancji odwołując się do treści art. 85, art. 86 § 1 oraz art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej: p.p.s.a. oraz art. 146 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz.U. z 2005r. Nr 8 poz. 60 z późn. zm.) zwanej dalej: o.p.) - wskazał, że w ocenie sądu pełnomocnik strony skarżącej nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu pierwotnemu terminowi do wniesienia skargi. Jak wynikało z wyjaśnień pełnomocnika strony skarżącej brak wniesienia w terminie skargi wynikał z faktu, iż pracownik G. S.A. nie otrzymał zawiadomień o pozostawieniu przesyłki zawierającej skarżoną decyzję skierowanych na adres ul. B. [...], przez co nie dostarczył ich pełnomocnikowi Spółki. Zdaniem sądu w niniejszej sprawie istotne znaczenie ma fakt, że w czasie trwania postępowania administracyjnego pełnomocnik skarżącej spółki dor. pod. A. C. zmienił adres do korespondencji przenosząc się z ul. B. [...] na ul. P. [...]. Mając na uwadze treść art. 146 o.p. sąd stwierdził, że takie działanie pełnomocnika wypełnia znamiona wskazane w § 1 cytowanego artykułu.
Sąd wskazał ponadto, że przy dochowaniu minimum staranności pełnomocnik, wiedząc o toczącym się postępowaniu odwoławczym od decyzji Burmistrza Z., z dnia 13 listopada 2009 r., powinien poinformować organ podatkowy prowadzący postępowanie o zmianie swojego adresu.
W konsekwencji sąd stwierdził, że powoływane okoliczności dotyczące przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie zasługują na uwzględnienie.
4. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik spółki zarzucił naruszenie:
- art. 86 § 1 zd. 1 p.p.s.a. poprzez uznanie, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy, co skutkowało bezzasadną odmową przywrócenia terminu do wniesienia skargi,
- art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. wskutek nieodniesienia się do wniosków o wyznaczenie rozprawy lub wezwanie pełnomocnika na posiedzenie niejawne, co uniemożliwia poddanie stanowiska sądu pierwszej instancji kontroli instancyjnej.
W związku z tak postawionymi zarzutami pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia skargi, względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
5. Niniejsza spraw zawiera dwie problematyczne aspekty. Pierwszy z nich to kwestia dotycząca adresu do korespondencji pełnomocnika spółki, która była analizowana przez sąd pierwszej instancji. Druga natomiast to kwestia awizowania tej przesyłki.
6. Odnosząc się do pierwszego z zagadnień w pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 146 § 1 ord. pod. w toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o zmianie swojego adresu. Przyjmuje się, że użyte w powyższym przepisie pojęcie "adresu" nie oznacza, że musi to być miejsce stałego zamieszkania lub pobytu, ale może to być miejsce wykonywania pracy zawodowej, jak też adres tylko do doręczeń. Powinien to być adres aktualny, pozwalający na dokonanie czynności doręczenia pism zgodnego z przepisami (por. postanowienie WSA w Gdańsku z dnia , I SA/Gd 898/06, postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 27 czerwca 2006 r., I SA/Bk 89/06, LEX nr 566985). A zatem pełnomocnicy i przedstawiciele mają zawsze obowiązek powiadomienia organu o zmianie adresu. Chodzi tu wyłącznie o adres do doręczeń, albowiem w przypadku tych podmiotów ma to wpływ na skuteczność doręczenia pisma. Konsekwencją zaniedbania obowiązku określonego w art. 146 § 1 jest uznanie pisma za doręczone pod dotychczasowym adresem. Skutek doręczenia następuje z datą adnotacji podmiotu doręczającego o niemożliwości doręczenia z powodu zmiany adresu
Z akt niniejszej sprawy wynika, że pismem z dnia 12 marca 2010 r. G. S.A. zwróciła się z prośbą do Urzędu Pocztowego Nr [...] w W. o przekazywanie korespondencji adresowanej do spółki na adres: P. [...] W., w związku ze zmianą adresu siedziby spółki. Nie ulega zatem wątpliwości, że w tej sytuacji zmianie uległ również adres do korespondencji kierowanej do spółki oraz pracującej w niej pełnomocników, na co trafnie zwrócił uwagę sąd pierwszej instancji. Zauważyć zatem należy, że zasadnie wywiódł w tej sytuacji wniosek sąd pierwszej instancji o tym, że pełnomocnik był zobowiązany do poinformowania organu o zmianie adresu. Trafnie w zażaleniu pełnomocnik podnosi, że przepisy ustawy – Ordynacja podatkowa nie wprowadzają obowiązku posiadania jednego adresu do korespondencji dla wszystkich prowadzonych przez niego postępowań. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego także działania G. S.A. należało ocenić, jako dążenie do zapewnienia prawidłowego toku wymiany korespondencji pomiędzy organami a pełnomocnikami zatrudnionymi spółce.
Nie mniej jednak z treści pisma z dnia 12 marca 2010 r. wynika, że G. S.A., której pracownikiem jest pełnomocnik spółki, zmieniła adres do korespondencji. Poza tym warto wskazać, że od chwili złożenia przez G. S.A. pisma w Urzędzie Pocztowym Nr [...] w W., do chwili wydania przez SKO decyzji upłynęło ponad 7 miesięcy (decyzja została wydana w dniu 19 października 2010 r.). Był to zatem wystarczający okres czasu do poinformowania organu podatkowego o zamianie adresu do korespondencji.
Należy jednak zauważyć, ze sąd pierwszej instancji dokonując oceny dochowania przez pełnomocnika należytej staranności po pierwsze nie wziął pod uwagę okoliczności związanych z pismem z dnia 12 marca 2010 r. a po drugie błędnie przyjął, że w sprawie doszło do doręczenia na podstawie art. 146 § 2 o.p.
7. Przechodząc jednak do drugiej kwestii, tj. awizowania przesyłki, należy na wstępie wskazać, że okoliczności tej sąd pierwszej instancji nie analizował. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru i koperty listu poleconego, którego ono dotyczy, przesyłka ta była awizowana dwukrotnie. Jednakże nie została ona podjęta w terminie. Z treści zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że przesyła z powodu niemożności doręczenia w sposób wskazany punkcie 1 pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w UP W-wa [...]. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie wskazano jednak, w jakim miejscu zostało pozostawione zawiadomienie o pozostawieniu pisma w UP.
Dopiero z pisma Poczty Polskiej z dnia 10 lutego 2011 r., znak [...], wynika, że przesyłka po nadejściu i opracowaniu została skierowana do doręczenia w dniu 2 listopada 2010 r. a następnie awizowana. Jednakże listonosz, który dokonywał awizowania przesyłki po raz pierwszy nie jest już pracownikiem Poczty i w związku z tym nie jest możliwe uzyskanie wyjaśnień w tym zakresie. Wskazano, że w związku z prośbą G. S.A. przesyłki i zawiadomienia o ich nadejściu miały pozostawać w pokoju [...]. Powtórne zawiadomienie zostało przekazane do Kancelarii Działu Doręczeń (pokój [...]), już przez innego listonosza w dniu 12 listopada 2010 r.
Z treści wniosku, uzupełniania wniosku i zażalenia wynika, że pełnomocnik stoi na stanowisku, iż awiza powyższej przesyłki nie otrzymał. Na potwierdzenie czego przedstawił oświadczenia pracownika G. S.A. odpowiedzialnego za odbiór korespondencji oraz oświadczenie Kierownika Sekretariatu G. S.A. dotyczące tego pracownika.
Mając powyższe na uwadze należy zatem zauważyć, że co do zasady argument, iż pełnomocnik nie otrzymał awiza zawiadamiającego o próbie doręczenia przesyłki może być uwzględniony, gdyby w jakikolwiek sposób uprawdopodobnił on, że taka okoliczność miała miejsce. W niniejszej sprawie w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik podjął się próby uprawdopodobnienia tej okoliczności przedstawiając oświadczenia pracownika odpowiedzialnego za odbiór korespondencji oraz przedkładając w tym zakresie wyjaśnienia, jednakże sąd pierwszej nie rozpoznał w tym zakresie sprawy. Dlatego też za uzasadniony należy uznać postawiony w zażaleniu zarzut naruszenia art. 86 § 1 p.p.s.a.
8. Sąd pierwszej instancji rozpoznając sprawę ponownie po pierwsze oceni wpływ pisma G. S. A. z dnia 12 marca 2010 r. na przebieg doręczania korespondencji, po drugie ustali w jakim trybie doszło do doręczenia przesyłki a po trzecie oceni kwestię awizowania spornej przesyłki zawierającej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i rozstrzygnie, czy pełnomocnik spółki uprawdopodobnił okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
9. Odnosząc się natomiast do kwestii związanych z wnioskiem strony o wyznaczenie rozprawy, należy wskazać, że zgodnie z art. 86 § 1 zd. drugie p.p.s.a. postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. A zatem przepis ten stanowi, że postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. W wypadku istnienia uzasadnionych wątpliwości, co do oceny zaprezentowanych przez wnioskodawcę argumentów przewodniczący (sędzia sprawozdawca) może skierować sprawę na rozprawę celem odebrania wyjaśnień od stron postępowania. Może to także zrobić na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 95 p.p.s.a. (por. Dauter Bogusław, Gruszczyński Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Komentarz do art. 86 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Lex/el, 2011 r.). A zatem decyzja o skierowaniu sprawy na rozprawę należy wyłącznie do uznania sądu.
W niniejszej sprawie w uzupełnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi pełnomocnik spółki wniósł o wyznaczenie rozprawy w celu złożenia oświadczeń i wyjaśnień przez pełnomocnika, ewentualnie o wezwanie go na posiedzenie niejawne w zw. z treścią art. 95 zd drugie p.p.s.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sąd pierwszej instancji rozpoznając niniejszą sprawę powinien był w treści uzasadnienia odnieść się do wniosku skarżącego oraz uzasadnić podstawę odmowy przeprowadzenia rozprawy lub wezwania skarżącego na posiedzenie niejawne. Tym samym doszło do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. sąd bowiem nie odniósł się do złożonego przez stronę wniosku.
10. Mając zatem powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a orzekł jak w sentencji postanowienia.