I FZ 21/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-05-14
NSApodatkoweŚredniansa
VATpostępowanie sądowoadministracyjnedoręczeniafikcja prawnazażalenieodrzucenie pismabraki formalne

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odrzucające zażalenie na odmowę wstrzymania wykonania decyzji, uznając doręczenie wezwania za skuteczne na podstawie fikcji prawnej.

Sprawa dotyczy zażalenia na postanowienie WSA, które odrzuciło zażalenie strony na odmowę wstrzymania wykonania decyzji podatkowej. Strona wniosła zażalenie na postanowienie WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych. NSA uznał, że doręczenie wezwania do uzupełnienia braków formalnych zażalenia było skuteczne na podstawie fikcji prawnej (art. 73 p.p.s.a.), mimo że strona nie odebrała przesyłki. W konsekwencji, zażalenie strony zostało oddalone.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie T. S. Sp. z o.o. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, które odrzuciło zażalenie strony na wcześniejsze postanowienie WSA odmawiające wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług. WSA odrzucił zażalenie strony z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, tj. braku podpisu i odpisu zażalenia, mimo wezwania. Strona zarzuciła WSA naruszenie przepisów proceduralnych, twierdząc, że nie uzupełniła braków w terminie. NSA oddalił zażalenie, wskazując, że doręczenie wezwania do uzupełnienia braków formalnych było skuteczne na podstawie fikcji prawnej przewidzianej w art. 73 § 1 i § 4 P.p.s.a. Pomimo nieodebrania przesyłki przez stronę, która została dwukrotnie awizowana, doręczenie uznano za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu. NSA podkreślił, że strona nie wykazała niezgodności danych z dowodu doręczenia z rzeczywistością ani niemożności odebrania przesyłki. W związku z tym, zażalenie strony na postanowienie WSA zostało oddalone. NSA odmówił również zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego, wskazując na brak zastosowania przepisów o kosztach postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, doręczenie jest skuteczne z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, liczonego od dnia pierwszej nieudanej próby doręczenia, o której adresat dowiaduje się ze stosownego zawiadomienia.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 73 § 1 i § 4 P.p.s.a., wskazując, że fikcja prawna doręczenia następuje z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu od pierwszego awiza. Odebranie pisma po tym terminie nie zmienia skutków procesowych. Strona nie wykazała niezgodności danych z dowodu doręczenia z rzeczywistością.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 73 § § 1, § 3, § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Szczegółowe uregulowanie fikcji prawnej doręczenia pisma w przypadku niemożności doręczenia w zwykły sposób, w tym dwukrotnego awizowania.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 1, § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 178

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Doręczenie wezwania do uzupełnienia braków formalnych było skuteczne na podstawie fikcji prawnej (art. 73 P.p.s.a.), mimo nieodebrania przesyłki przez adresata po dwukrotnym awizowaniu.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 197 § 2 w zw. z art. 178 p.p.s.a. poprzez uznanie, że Skarżąca nie uzupełniła w wyznaczonym terminie braku formalnego zażalenia.

Godne uwagi sformułowania

doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się fikcja prawna doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałej fikcji. brak fikcji prawnej doręczenia pisma w trybie art. 73 p.p.s.a. może być wykazane, gdy adresat pisma wskaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością i nie mógł w ogóle odebrać przesyłki pocztowej.

Skład orzekający

Mariusz Golecki

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących fikcji prawnej doręczeń w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz stosowania przepisów o kosztach postępowania zażaleniowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nieodebrania pisma mimo awizowania i braku kwestionowania danych z dowodu doręczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego z punktu widzenia praktyki prawniczej zagadnienia doręczeń w postępowaniu administracyjnym, a konkretnie stosowania fikcji prawnej. Jest to istotne dla zrozumienia skutków procesowych nieodebrania korespondencji sądowej.

Fikcja prawna doręczeń: Kiedy sąd uzna, że otrzymałeś pismo, nawet go nie odbierając?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FZ 21/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-05-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mariusz Golecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I FSK 147/24 - Wyrok NSA z 2025-06-05
I SA/Kr 889/20 - Wyrok WSA w Krakowie z 2022-02-24
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
178
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mariusz Golecki po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T. S. Sp. z o.o. zs. w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 września 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 889/20 w przedmiocie odrzucenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 lutego 2022 r. sygn. akt I SA/Kr 889/20 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. S. Sp. z o.o. zs. w B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 28 lipca 2020 r., znak 1201-IOV-2.4103.1.2019.22 w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2014 r. postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z 29 września 2022 r. sygn. akt I SA/Kr 889/20 odrzucił zażalenie T. S. Sp. z o.o. zs. w B. (dalej: "Skarżąca", "Strona") na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 18 lutego 2022 r. sygn. akt I SA/Kr 889/20 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Skarżącej na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 28 lipca 2020 r., znak 1201-IOV-2.4103.1.2019.22 w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2014 r.
Odpis postanowienia z 29 września 2022 r. z uzasadnieniem został skutecznie doręczony Skarżącej 31 października 2022 r. Następnie Skarżąca wniosła przesyłką pocztową nadaną 7 listopada 2022 r. niepodpisane zażalenie na ww. postanowienie, ze wskazaniem, że autorem pisma jest prokurent Spółki M. S.
W wykonaniu zarządzenia z 24 listopada 2022 r. wezwano Skarżącą o usunięcie braków formalnych zażalenia przez złożenie odpisu zażalenia i jego podpisanie, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Przesyłka pocztowa zawierająca ww. wezwanie wraz ze stosownym pouczeniem, została skierowana na zawarty w skardze i zażaleniu adres do doręczeń Skarżącej. Przesyłka została zwrócona do Sądu pierwszej instancji jako niepodjęta w terminie, po dwukrotnym awizowaniu.
Z uwagi na fakt, że tym samym zażalenie nie zostało podpisane, ani nie złożono jego odpisu Sąd pierwszej instancji postanowieniem z 29 września 2023 r. sygn. akt I SA/Kr 889/20 odrzucił zażalenie ww. zażalenie Strony.
Na postanowienie WSA w Krakowie z 29 października 2023 r. złożyła zażalenie Strona zarzucając mu naruszenie art. 197 § 2 w zw. z art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.") poprzez uznanie, że Skarżąca nie uzupełniła w wyznaczonym terminie braku formalnego zażalenia. W związku z powyższym Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, rozpoznanie zażalenia jako oczywiście uzasadnionego w trybie art. 195 § 2 p.p.s.a. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65- 72 p.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Stosownie do § 3 tego artykułu w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zgodnie zaś z § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1.
Z treści art. 73 § 1 i § 4 p.p.s.a. wynika zatem, że doręczenie w tym trybie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, liczonego od dnia pierwszej nieudanej próby doręczenia, o której adresat dowiaduje się ze stosownego zawiadomienia tj. awizo. Od daty na zawiadomieniu należy liczyć czternastodniowy termin do przyjęcia fikcji prawnej doręczenia pisma. Fikcja ta polega na przyjęciu za udowodniony fakt prawotwórczy, że adresat przesyłki zapoznał się z jej treścią ostatniego dnia tego terminu, a zatem z tą datą wiążą się również odpowiednie skutki procesowe.
W literaturze przedmiotu i orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznaje się, iż odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się fikcja prawna doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałej fikcji. Wskazać należy, że brak fikcji prawnej doręczenia pisma w trybie art. 73 p.p.s.a. może być wykazane, gdy adresat pisma wskaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością i nie mógł w ogóle odebrać przesyłki pocztowej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 1761/15).
W przedmiotowej sprawie przesyłka pocztowa zawierająca wezwanie o usunięcie braków formalnych zażalenia w terminie 7 dni od daty doręczenia, pod rygorem odrzucenia zażalenia, została wysłana na adres pocztowy wskazany w skardze i zażaleniu jako adres do doręczeń i nie została podjęta, mimo dwukrotnego awizowania w drzwiach adresata.
Pierwsze awizo miało miejsce 1 grudnia 2022 r., drugie 9 grudnia 2022 r. Przesyłka pozostawiona została do odebrania w placówce pocztowej. Dlatego też, stosownie do art. 73 p.p.s.a., skutek doręczenia powyższego wezwania nastąpił z upływem dnia 15 grudnia 2022 r. W związku z powyższym termin na zadośćuczynienie wezwaniu przez podpisanie zażalenia i przedłożenie jego odpisu upłynął bezskutecznie z 22 grudnia 2022 r.
Argumentacja Strony w istocie sprowadza się do twierdzenia, że prawidłowe doręczenia wezwania nie miało miejsca z uwagi na fakt braku obecności osoby uprawnionej do odbioru pod wskazanym adresem do doręczeń. W świetle przytoczonej powyżej argumentacji stanowisko strony nie zasługuje na uwzględnienie. Autor zażalenia nie kwestionuje danych z dowodu doręczenia a jedynie wskazuje, że gdy przesyłka była awizowana nie było go na miejscu i nie mógł przez to jej odebrać, przy czym na potwierdzenie swoich twierdzeń nie załączył żadnych dowodów, które umożliwiłby ich weryfikację.
W świetle wyżej wskazanych okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Odnosząc się z kolei do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem art. 203 i 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI