II FZ 299/08

Naczelny Sąd Administracyjny2008-08-29
NSApodatkoweŚredniansa
podatek dochodowydochody nieujawnionewstrzymanie wykonaniaryzyko upadłościskutki trudne do odwróceniaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymizażalenieNSA

NSA uchylił postanowienie WSA odmawiające wstrzymania wykonania decyzji podatkowej, wstrzymując wykonanie tej decyzji ze względu na ryzyko upadłości firmy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej ustalającej zryczałtowany podatek dochodowy, uznając, że podatnik nie uprawdopodobnił ryzyka trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie podatnika, uznał, że przedstawione dokumenty, w tym dotyczące zobowiązań podatkowych, zaległości wobec innych podmiotów oraz zajęć komorniczych, wystarczająco uprawdopodobniają ryzyko upadłości firmy, co uzasadnia wstrzymanie wykonania decyzji.

Sprawa dotyczyła zażalenia podatnika na postanowienie WSA w Opolu, które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. WSA uznał, że podatnik nie uprawdopodobnił, iż wykonanie decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki, takie jak upadłość działalności gospodarczej. Naczelny Sąd Administracyjny, po analizie zażalenia i przedłożonych przez podatnika dokumentów, uznał, że ryzyko upadłości firmy zostało wystarczająco uprawdopodobnione. Wskazano na wysokość zobowiązania podatkowego, zaległości wobec innych podmiotów oraz zajęcia komornicze jako czynniki świadczące o realnym zagrożeniu dla płynności finansowej i dalszego funkcjonowania przedsiębiorstwa. NSA uchylił postanowienie WSA i wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji, podkreślając, że obowiązek uprawdopodobnienia przesłanek spoczywa na stronie skarżącej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, przedstawione dokumenty, w tym dotyczące zobowiązań podatkowych, zaległości wobec innych podmiotów oraz zajęć komorniczych, wystarczająco uprawdopodabniają ryzyko upadłości firmy, co uzasadnia wstrzymanie wykonania decyzji.

Uzasadnienie

NSA uznał, że choć wniosek początkowo był ogólnikowy, to zażalenie wraz z załączonymi dokumentami (m.in. wysokość zobowiązania, zaległości, zajęcia komornicze) wykazało realne ryzyko upadłości firmy, co stanowi przesłankę do wstrzymania wykonania decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (4)

Główne

P.p.s.a. art. 61 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis ten stanowi podstawę do wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez sąd, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądamiami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądamiami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądamiami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wykonanie decyzji podatkowej spowoduje upadłość działalności gospodarczej podatnika i jego małżonki. Przedłożone dokumenty (wysokie zobowiązania, zaległości, zajęcia komornicze) uprawdopodabniają ryzyko znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Odrzucone argumenty

Argumentacja WSA, że podatnik nie uprawdopodobnił ryzyka trudnych do odwrócenia skutków (np. upadłości firmy) z powodu braku wystarczających dowodów.

Godne uwagi sformułowania

niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków ryzyko spowodowania postępowaniem egzekucyjnym likwidacji działalności gospodarczej

Skład orzekający

Stanisław Bogucki

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wstrzymania wykonania decyzji podatkowej w sytuacji realnego zagrożenia upadłością firmy, nawet jeśli początkowy wniosek był ogólnikowy, ale został uzupełniony dowodami w zażaleniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i proceduralnej, gdzie strona skutecznie uprawdopodobniła ryzyko upadłości firmy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest skuteczne przedstawienie dowodów przez stronę w celu wstrzymania wykonania decyzji podatkowej, zwłaszcza gdy grozi to upadłością firmy. Pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów proceduralnych.

Ryzyko upadłości firmy jako podstawa do wstrzymania wykonania decyzji podatkowej – NSA uwzględnia zażalenie.

Dane finansowe

WPS: 250 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FZ 299/08 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2008-08-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-06-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Stanisław Bogucki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
I SA/Op 164/08 - Wyrok WSA w Opolu z 2008-10-22
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i wstrzymano wykonanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 61 par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 11 czerwca 2008 r., sygn. akt I SA/Op 164/08 odmawiającego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wydanego w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 18 marca 2008 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2003 r. postanawia: 1) uchylić zaskarżone postanowienie, 2) wstrzymać w całości wykonanie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 18 marca 2008 r. o nr [...].
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 11 czerwca 2008 r. o sygn. akt I SA/Op 164/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi M. G. (dalej: podatnik) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 18 marca 2008 r. o nr [...] w przedmiocie ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2003 r.
Uzasadniając postanowienie WSA w Opolu wskazał, że wnioskiem zawartym w skardze na decyzję Dyrektora IS z dnia 18 marca 2008 r. podatnik (reprezentowany przez pełnomocnika - adwokata) zwrócił się o wstrzymanie wykonania tejże decyzji przez Dyrektora IS, a w przypadku nieuwzględnienia w.w. wniosku przez Dyrektora IS - o wstrzymanie wykonania w.w. decyzji przez WSA w Opolu. Uzasadniając wniosek podatnik wskazał, że ze względu na wysokość podatku ustalonego w decyzji wymiarowej, wykonanie tejże decyzji spowoduje nieodwracalne skutki w postaci upadłości działalności gospodarczej prowadzonej przez podatnika i jego małżonkę.
Odmawiając wstrzymania wykonania decyzji Sąd I instancji powołał art. 61 § 1, 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. (dalej: P.p.s.a). Wskazano również, że "niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków" nie może być sprowadzone do każdej sytuacji, w której dochodzi do zapłaty podatku, a sama zapłata podatku nie powoduje w.w. skutków. Zwrócono uwagę, że fakt upadłości podmiotu gospodarczego małżonków nie został w żaden sposób uwiarygodniony, a akta administracyjne, ani sądowe nie zawierają okoliczności faktycznych pozwalających na takie wnioskowanie. Sąd dodał, że uprawdopodobnienie okoliczności faktycznych będących podstawą wniosku ciąży na podatniku.
Zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego od powyższego postanowienia WSA w Opolu wniósł podatnik (reprezentowany przez pełnomocnika - adwokata), wnosząc o uznanie wniosku w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji za zasadny i jego uwzględnienie po uzupełnieniu dowodowym, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Uzasadniając wskazano, że przedłożone dowody i dokumenty wskazują, że wykonanie zaskarżonej decyzji Dyrektora IS w O. wyczerpie ustawowe przesłanki w zakresie podstawy wstrzymania wykonania decyzji. W załączeniu przesłano kserokopie dokumentów dotyczących również żony podatnika ze względu na wspólność majątkową małżeńską małżonków G., tj.: (1) zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 26 czerwca 2007 roku, (2) umowę na udzielanie świadczeń medycznych z dnia 28 grudnia 2006 r. zawartą pomiędzy żoną podatnika a Szpitalem Wojewódzkim w O. na okres od dnia 1 stycznia 2007 r. do dnia 31 grudnia 2008 r., w której ustalono wynagrodzenie miesięczne podatniczki tytułem wykonanych świadczeń w kwocie 5.000 zł brutto, (3) pismo II Urzędu Skarbowego co do stanu zaległości podatkowych na dzień 4 czerwca 2008 r., według którego kwota zaległości podatkowych żony podatnika wraz z odsetkami wynosi 425.550,47 zł, natomiast kwota zaległości podatkowych podatnika wraz z odsetkami wynosi 423.499,77 zł (4) trzy dowody wpłat ratalnych tytułem podatku od nieruchomości z dnia 12 czerwca 2008 r. w wysokości: 325,40 zł, 670,60 zł i 136,80 zł (5) pismo firmy R. D. P. sp. z o.o. w zakresie rozłożenia na raty zaległości w wysokości 19.899,81 zł wraz z czterema wyciągami z Banku Millennium, w których wyszczególniono trzy wpłaty na rzecz w.w. firmy w wysokości 1.500 zł i jedną wpłatę na kwotę 3.000 zł (6) pismo PZ C. S.A. w L. w zakresie zadłużenia wobec tego podmiotu w wysokości 2.882,60 zł wraz z czterema wyciągami z Banku Millennium, w których wyszczególniono wpłaty na rzecz tejże Spółki w wysokości dwa razy po 500 zł oraz 882,60 zł i 1000 zł (7) trzy pisma Komornika Sądowego w O. z dnia 9 lutego 2008 r. w przedmiocie zajęcia wierzytelności żony podatnika należnych jej od II Urzędu Skarbowego w O. jako dłużnika wierzytelności z tytułu zwrotu nadpłaty podatku dochodowego, podatku VAT oraz wszelkich innych umów i należności oraz pismo tegoż Komornika z dnia 9 lutego 2008 r. w przedmiocie zajęcia wierzytelności podatniczki należnych jej od EMC I.M. S.A. w W. jako dłużnika wierzytelności z tytułu wykonywanych prac, świadczonych usług, umów zlecenia oraz wszelkich innych umów i należności - z powodu zobowiązań podatniczki wobec różnych osób i podmiotów, (8) decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 10 czerwca 2008 r. określającą wysokość zaległości żony podatnika z tytułu: (a) składek na rzecz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych za: wrzesień 2004 oraz okresy od listopada 2004 r. do kwietnia 2007 r., od czerwca do lipca 2007 r. oraz od października 2007 r. do kwietnia 2008 r. w wysokości 48.632,21 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 12.582 zł i kosztami upomnień w kwocie 96,80 zł (b) składek na rzecz ubezpieczenia zdrowotnego za luty 2004 r. oraz okresy: od września do listopada 2004 r., od stycznia 2005 r. do kwietnia 2007 r., od czerwca do lipca 2007 r. i od września 2007 r. do kwietnia 2008 r. w wysokości 11.859,73 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 2.880 zł, (c) składek na rzecz Funduszu Pracy za okresy: od lutego 2005 r. do kwietnia 2007 r., od czerwca do lipca 2007 r., od października 2007 r. do kwietnia 2008 r. w wysokości 3.129,38 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 738 zł, (9) wezwanie do zapłaty z dnia 9 czerwca 2008 r. Przedsiębiorstwa Produkcyjno - Handlowo - Usługowego B.- P. w G. na kwotę 414,09 zł wraz z wyciągiem z Banku Millennium, w którym wyszczególniono wpłatę w.w. kwoty na rzecz w.w. Przedsiębiorstwa, (10) umowę o pracę podatnika z dnia 17 lipca 2007 r. zawartą na czas określony od 18 lipca 2007 r. do 18 lipca 2017 r., w której określono wysokość wynagrodzenia za pracę w kwocie 936 zł brutto wraz z aneksem do tejże umowy z dnia 1 stycznia 2008 r. określającym wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.126 zł, (11) dwa wyciągi bankowe z dnia 22 czerwca 2008 r. z Banku Millennium, w którym wyszczególniono wpłaty na rzecz S. sp. z o.o. w S. tytułem spłaty zadłużenia w wysokości 465 zł i 456 zł.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego możliwości złożenia wniosku do sądu.
Przechodząc do rozpoznania wniosku podatnika zacząć trzeba od uwagi, że z w.w. art. 61 § 3 P.p.s.a. wynika, iż wnioskodawca powinien uprawdopodobnić istnienie przesłanek w nim określonych. Użyte więc w tym przepisie pojęcia nieostre, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wymagają skonkretyzowania w postaci argumentacji strony skarżącej, względnie gdy okaże się to konieczne, zobrazowania opisanej we wniosku sytuacji za pomocą odpowiednich dokumentów.
Należy uznać, że podatnik uprawdopodobnił zaistnienie przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania decyzji, wskazując w szczególności, że egzekucja spornego zobowiązania podatkowego przyczyni się do upadłości prowadzonej działalności gospodarczej. Przesłanka warunkująca wstrzymanie wykonania decyzji została wprawdzie wyrażona w pierwotnym wniosku w sposób ogólnikowy, jednakże znalazła swoje konkretyzujące dopełnienie w zażaleniu strony, a w szczególności w przedłożonych przez nią dokumentach. O ryzyku wystąpienia na gruncie niniejszej sprawy w.w. szkodliwych konsekwencji świadczy nie tylko wynikające z zaskarżonej decyzji zobowiązanie podatkowe w wysokości niemal 250.000 zł, której wyegzekwowanie mogłoby spowodować utratę płynności finansowej i związaną z tym upadłość firmy małżonków, ale również zaległości w spłacie należności wobec innych podmiotów publicznoprawnych oraz przeprowadzone zajęcia wierzytelności przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Opolu na rzecz podmiotów prywatnych. W orzecznictwie NSA podkreślano, że ryzyko spowodowania postępowaniem egzekucyjnym likwidacji działalności gospodarczej, może skutkować orzeczeniem o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (por. post. NSA z dnia 15 grudnia 2005 r., sygn. akt I FZ 633/05, nie publ;). Są to bowiem bez wątpienia skutki trudne do odwrócenia i wysoce dotkliwe.
Na marginesie należy wskazać, że profesjonalny pełnomocnik reprezentujący podatnika winien wiedzieć, że wynikający z art. 61 § 3 P.p.s.a. obowiązek uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania decyzji obciąża stronę i przedstawić dołączone do zażalenia dokumenty nie czekając na oddalenie wniosku przez WSA w Opolu z powodu braku uprawdopodobnienia zaistnienia w.w. przesłanek.
Kierując się wyżej wymienionymi względami Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI